مذاکرات مجلس سنا شنبه ۲۳ اسفند ماه ۲۵۳۴ شاهنشاهی نشست ۲۲

از مشروطه
پرش به: گشتن، جستجو
نمایندگان مجلس سنا در هفت دوره قانونگذاری مذاکرات مجلس سنا هفتمین دوره قانونگذاری ۱۷ شهریور ماه ۲۵۳۴ تا ۲۲ بهمن ماه ۲۵۳۷ شاهنشاهی

مجلس سنا

قانون اساسی مشروطه

مشروح مذاکرات مجلس سنا،دوره ۷

نشست :۲۲

شنبه ۲۳ اسفند ماه ۱۳۵۴

فهرست مطالب:

۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام وصول و تصویب فوریت طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی ارسالی مجلس شورای ملی ۳- بیانات قبل از دستور آقایان تجدد، بوشهری، دکتر جهانشاه صالح ۴- تصویب قانون طرح قانونی وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری برای بهبود امر عبور و مرور در تهران و ابلاغ آن به دولت ۵- تصویب قانون طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی و ابلاغ آن به دولت ۶- شور اول لایحه معافیت بهره اوراق قرضه منتشره شرکت‌های سهامی ایرانی تولیدی از پرداخت مالیات ۷- شور اول لایحه اصلاح قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی و ابلاغ آن به دولت ۸- تصویب بودجه سال ۱۳۵۵ مجلس سنا و ابلاغ آن به کارپردازی ۹- بیانات بعد از دستور آقای پروفسور جمشید اعلم ۱۰- تقدیم صورت اسامی متخصصان فنی خارجی که در استخدام دولت هستند به وسیله آقای وزیر مشاور ۱۱- تقدیم لایحه الحاق یک تبصره به ماده ۳۴ قانون ثبت املاک به وسیله معاون وزارت دادگستری ۱۲- ختم جلسه- اعلام تعطیلات نوروزی.

مجلس ساعت ده و نیم صبح به ریاست آقای مهندس شریف امامی تشکیل شد.

آقای دکتر شادمان (وزیر مشاور) و آقایان معاونان وزارتخانه‌های راه و ترابری (شریف رازی) امور اقتصادی و دارایی (طباطبایی) فرهنگ و هنر (حشمتی) آموزش و پرورش (بانو طالقانی) رفاه اجتماعی (بانو معارفی) بهداری (دکتر رهنوردی) دادگستری (هنرمندی) نیرو (مهندس معقول) اطلاعات و جهانگردی (دکتر سعادت) در جلسه حضور داشتند.

محتویات

- تصویب صورت مجلس

۱- تصویب صورت مجلس.

رئیس- صورت مشروح مذاکرات صبح و بعدازظهر روزهای شنبه و یکشنبه شانزدهم و هفدهم اسفندماه قبلاً طبع و توزیع شده است و ملاحظه فرموده‌اند اگر نظری هست خواهند فرمود. نظری نیست؟ (اظهاری نشد) صورت‌جلسه تصویب می‌شود.

اسامی غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه آقایان:

نمازی، دکتر نواب، تیمسار دکتر اسفندیاری

مسافر:

آقای دکتر ناتل خانلری.

- اعلام وصول و تصویب فوریت طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی ارسالی مجلس شورای ملی

۲- اعلام وصول و تصویب فوریت طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی ارسالی مجلس شورای ملی.

رئیس- حق این بود که در جلسه خصوصی مطلب دیگری را که می‌خواهم به اطلاع برسانم مطرح می‌کردم متأسفانه فراموش شد و در اینجا ناچارم که آن مطلب را به استحضار برسانم و آن «طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی» است که در مجلس شورای ملی با فوریت به تصویب رسیده است.

امروزه به موجب آئین‌نامه آخرین جلسه مجلس سنا در امسال خواهد بود و بعد از این جلسه، جلسه‌ای نخواهیم داشت و فردا هم به طوری که اطلاع دارید کار دیگر داریم که وقتی باقی نمی‌ماند، از این لحاظ فکر می‌کنم برخلاف سنت مجلس سنا که هیچ گاه لایحه یا طرحی را فی‌المجلس تصویب نکرده است این طرح را که مجلس شورای ملی تصویب کرده‌اند قبل از این که نطق‌های قبل از دستور ایراد بشود و وارد دستور بشویم برای این که فرصت کافی برای رسیدگی باشد طرح مزبور را اعلام وصول کرده و به کمیسیون شماره ۳ ارجاع بکنیم و از آقای دکتر سجادی خواهش می‌کنم که جلسه کمیسیون را تشکیل بدهند و این طرح را مورد رسیدگی قرار داده و گزارش آن را به مجلس تقدیم کنند که هم سنت را رعایت کرده باشیم و هم این طرح که جنبه انسانی دارد امروز به تصویب مجلس سنا برسد (صحیح است) بدیهی است اگر امروز تصویب نشود شاید تفاوت آن اقلاً چندین هفته برای کسانی که در زندان هستند و باید مورد عفو و بخشودگی قرار بگیرند، می‌باشد (صحیح است)

این است که اگر موافقت بفرمایید به ترتیبی که بیان شد عمل کنیم (سناتورها- موافقیم) ابتدا طرح قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

گزارش کمیسیون دادگستری در قبال طرح پیشنهادی جمعی از نمایندگان راجع به عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی در جلسه روز سه‌شنبه ۱۹/۱۲/۱۳۵۴ مطرح گردید، عده‌ای از نمایندگان تقاضای فوریت نمودند که بدواً فوریت و سپس طرح قانونی فوق به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

اینک طرح قانونی مزبور جهت تصویب آن مجلس محترم به پیوست ایفاد می‌گردد.

رئیس مجلس شورای ملی- عبدالله ریاضی.

رئیس- فوریت این طرح در مجلس شورای ملی تصویب شده است و طبق ماده سوم آئین‌نامه مشترک مجلسین فوریت آن باید در این مجلس مطرح شود ابتدا طرح قانونی قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی

ماده واحده- به میمنت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی تمام یا قسمتی از مجازات کسانی که تا تاریخ تصویب این قانون به موجب احکام قطعی دادگاه‌های دادگستری یا نظامی محکوم شده و استحقاق عفو داشته باشند ممکن است تا آخر سال ۱۳۵۵ مورد عفو ملوکانه واقع گردد.

ترتیب رسیدگی به وضع این محکومان و پیشنهاد عفو آنان به موجب آئین‌نامه‌ای خواهد بود که از طرف وزارت دادگستری و وزارت جنگ تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

طرح قانونی فوق مشتمل بر یک ماده در جلسه روز سه‌شنبه نوزدهم اسفندماه یک هزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی- عبدالله ریاضی.

رئیس- فوریت طرح مطرح است اگر نظری هست خواهند فرمود نظری نیست؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به فوریت طرح سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد- طرح فوق با قید یک فوریت به کمیسیون شماره ۳ ارجاع می‌شود.

- بیانات قبل از دستور آقایان: تجدد، بوشهری، دکتر جهانشاه صالح

۳- بیانات قبل از دستور آقایان: تجدد، بوشهری، دکتر جهانشاه صالح.

رئیس- نطق قبل از دستور شروع می‌شود آقای تجدد بفرمایید.

تجدد- فردا روز بیست و چهارم اسفند برای ملت حق شناس ایران یادآور زاد روز مردی است که با اراده آهنین و ایمانی راستین شالوده ایرانی آزاد و آباد را بنیان نهاد.

در تاریخ پرنشیب و فراز کشور کهنسال ایران دوران خاصی وجود داشته که خورشید استقلال کشور در محاق استیلای نیروهای اهریمنی قرار می‌گرفت و بیم آن می‌رفت تاریخ حیات اجتماعی ملتی که در پیدایش و پیشرفت فرهنگ و تمدن جهان سهمی شایسته داشته است، برای همیشه بسته شود. در راه پرپیچ و خم تکامل تاریخی جامعه ایران اینگونه گذرگاه‌های دشوار که بنیان ملی و وحدت اجتماعی را در لبه پرتگاه قرار می‌داده فراوان بوده است ولی هر بار با شهامت و خردمندی فرزندان دلیر میهن، که در چنان لحظات سر و جان در گرو استقلال کشور می‌نهادند بارقه امید در دل هموطنان شعله ور می‌شد و جامعه ایران از ورطه سقوط رهایی می‌یافت.

در جوامعی که خود شاهد دوران انحطاط و انتقال آن به مرحله پیشرفت و اعتلا هستند، ارزیابی تحول تاریخی بسیار آسان و خاطره بیم و امید فراموش نشدنی است اما برای نسل‌های بعدی که فقط از مجرای صفحات تاریخ به ادوار بحران و سلطه عوامل اهرمنی آگاهی می‌یابند تجسم اوضاع آن دوران، در حد واقعی ممکن و مقدور نخواهد بود.

برای همه کسانی که شاهد وضع فلاکت بار گذشته و ناظر تحولی شگرف و تاریخی پس از ظهور عصر پرافتخار پهلوی بوده‌اند خاطرات دوران انحطاط بسیار دردناک و تجلی مظاهر پیشرفت ایران نوین بسی اعجازآمیز و غرورانگیز می‌باشد. (صحیح است).

سردار رشید ایران به هنگامی این ملت کهنسال را به جانب استقلال ملی، امنیت اجتماعی تحول اقتصادی راهنمایی نموده‌اند که در تمام شئون کشور نیروهای ضد ملی در جهت محو آثار استقلال و مظاهر ملیت ایران به کار افتاده بود. (صحیح است).

از امنیت که شرط لازم برای درخشش حیات اجتماعی هر ملت است کوچکترین نشانه‌ای نبود، به علت ناامنی مردم ترجیح می‌دادند برای مسافرت به شمال و جنوب کشور از راه‌های کشورهای همسایه، استفاده نمایند، برای تجسم وضع اقتصاد کشور کافی است گفته شود، که تمام منابع ایجاد درآمد از قبیل گمرکات و معادن در گرو طلب کشورهای بیگانه بود. حتی انتشار اسکناس را یک بانک خارجی در انحصار داشت.

وجود ارتشی نیرومند که حافظ استقلال ملی و ضامن امنیت کشور باشد از مرحله آرزو تجاوز نمی‌کرد. با فرهنگ پیشرفته جهان که مبنای دگرگونی در دانش و تکنیک جهان غرب گشته بود هیچ پیوندی نداشتیم.

در چنان شرایط که راه رهایی از همه طرف به روی فرزندان وطن بسته بود، سردار رشید ایران اعلیحضرت رضاشاه کبیر، درفش ظفر بخش ایران را در کف با کفایت خود گرفتند و بارقه رشادت و شجاعت آن سردار دلیر الهام بخش همه وطن پرستان در پیکار با عوامل اهریمنی و ایادی بیگانه شد. (صحیح است).

بار دیگر خیانت و بیگانه پرستی به معنای قبول ننگ ابدی و میهن دوستی و فداکاری در راه حفظ شرف ملی، به مفهوم افتخار جاودانی در قاموس لغات ثبت شد.

قدرت فزاینده ارتش جوان ایران دست آشوبگران داخلی و حامیان خارجی آنها را از ساحت مقدس کشور کوتاه کرد. اقتصاد عقب مانده به دوران صنعتی انتقال یافت، درهای دانشگاه به روی فرزندان کشور گشوده شد و با رفع حجاب از زنان کشور، دوران اسارت نیمی از ملت ایران به سر آمد و نام رضاشاه کبیر به عنوان بنیانگذار ایران نوین، در تاریخ ایران جاودانه شد. (صحیح است)

کشور ایران با همت سردار بزرگ ملی در راه ترقی و تعالی گام نهاد ولی نظام فئودالیته به صورت قویترین عامل بازدارنده از آهنگ پیشرفت می‌کاست و از تعمیم مواهب تمدن و طبیعت به اکثریت ملت ایران جلوگیری می‌نمود.

رهایی نیروهای ملی از قید استثمارگران و معدوم ساختن سد عظیم فئودالی که در مسیر تکامل جامعه ایران قرار داشت، فقط با اجرای انقلاب تاریخی امکان پذیر بود و این ضرورت اجتماعی با انقلاب شاه و ملت تحت رهبری اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر تحقق یافت. (صحیح است)

رژیم فرتوت ارباب رعیتی با ریشه‌های عمیق هزاران ساله‌اش برای ابد ریشه کن شد و با اجرای اصول انقلاب چنان تحولی در مناسبات اقتصادی و اجتماعی جامعه ایران پدیدار شد که مایه اعجاب و تحسین جهانیان و موجب افتخار و سرافرازی هر فرد ایرانی است. (صحیح است)

اکنون در آستانه پنجاهمین سال سلطنت دودمان پهلوی، که تمام آثار رژیم طبقاتی محو و نابود گشته، ملت ایران امکان یافته است در یک جبهه متحد و متشکل در لوای حزب رستاخیز ملت ایران مجری اصول هفده‌گانه انقلاب و حافظ ثمرات آن باشد. (صحیح است)

کشوری که تا پنجاه سال قبل جایی در میان کشورهای پیشرفته و مستقل نداشت اکنون از برکات رهبری پیشوای عالیقدر ملت ایران به چنان مقامی رسیده که دوستی با ایران موجب افتخار قدرتمندترین کشورهای جهان و بهره‌مندی از عنایات شاهانه، آرزوی رؤسای این کشورها است. (صحیح است)

ملت ایران روز بیست و چهارم اسفند را که روز تولد بنیان‌گذار ایران نوین است ارج بسیار می‌گذارد و برای جاوید ساختن خاطره پدر ملت ایران به حق، این روز را روز پدر نام نهاد.

مردم حق‌شناس و شاهدوست و میهن‌پرست ایران یک دل و یک زبان از درگاه پروردگار توانا مسألت دارد که با جاودانگی سلطنت اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر و دودمان جلیل پهلوی پیشرفت و سعادت ملت ایران از هر حیث تضمین گردد.

(احسنت، احسنت)

رئیس- آقای بوشهری بفرماید.

بوشهری - در طول تاریخ مدونی که داریم هیچ‌گاه نظم و ترتیب و ترقی و تعالی در ایران زمین همانند دوران با شکوه سلطنت دودمان جلیل پهلوی نبوده است. زیرا در مجموع شئون مختلف اجتماعی از بدو قیام رضاشاه کبیر تاکنون روز به روز ایران به سوی عظمت و سربلندی و پیشرفت به سرعت گام برداشته است.

در اسفند ماه سال ۱۲۹۹ که اعلیحضرت رضاشاه کبیر برای نجات مملکت از عقب افتادگی‌ها و فسادها و تباهی‌ها، آستین بالا زدند و به نام ناجی تاریخی ایران قدم به میدان گذاشتند تا روزی که بر اثر قیام و استدعای ملت، سلطنت را قبول فرمودند روز و هفته و سالی تا امروز نشده است که ایران به طرف اصلاح و نظم و نسق جدیدی نرود حتی در روزهای سیاهی که مملکت ما ظالمانه اشغال شد و برخلاف عهود و قراردادهای بین‌المللی به دست اشغالگران افتاد، باز تدبیر و تأمل و روشن رأیی و روشن‌بینی اعلیحضرت محمدرضاشاه شاهنشاه آریامهر بود که با سن جوان نشان دادند که یک شخصیت سیاسی جهانی هستند و در آن گیرودار توانستند دنیای امروز را وادار کنند که حرمت استقلال و حاکمیت ملت ایران را از هر جهت محفوظ و ملحوظ بدارند. (صحیح است)

در این مجلس محترم بزرگان و مردانی صاحب‌نظر هستند که این دوران را از ابتدا تا به امروز دیده‌اند حتی در بین سناتوران شریف و عزیز و همکاران محترم افرادی هستند که افتخار داشته‌اند که از سال ۱۲۹۹ تاکنون شاهد تلاش و کوشش و صلاح‌اندیشی و تدبیر خاندان جلیل سلطنت سلسله پهلوی بوده‌اند . و مشاهده کرده‌اند که در ظل عنایت شاهان این سلسله بزرگ ایران از کجا به کجا رسید. (صحیح است)

بیان وضع روزهای دشواری که قبل از سال ۱۲۹۹ بر ایران گذشت بسیار غم‌انگیز است تاریخ شاهد گویای این ذلت‌ها بود- مملکت به کلی ویران بود- مالیه هیچ نداشت- خزانه تهی بود- امنیت حکم کیمیا را داشت- راه تهران تا قم و کاشان که دروازه پایتخت بود امن نبود- مسافران نمی‌دانستند چه سرنوشتی دارند. بدیهی است تکلیف ایالات و ولایات دور و جاده‌های خراب دور افتاده‌تر از چه قرار بود- معارف و آموزش اندک بود- و در این اندک بلاتکلیفی بود- تعداد مدارس از انگشتان دست تجاوز نمی‌کرد. دانشگاه و دانشجو خواب و خیال بود- بهداشت و مداوا صفر بود- بیماری‌های عفونی گروه گروه می‌کشت- قوای انتظامی وجود نداشت- حتی یک لباس متحدالشکل بین سربازان نبود. داستان بدبختی‌ها و فلاکت آن روزگاران را نمی‌توان در یک نطق خلاصه کرد، رجوع شود به جرائد آن روز، به تاریخ آن دوره به وضع فلاکت بار روزهای قبل از اسفند ۱۲۹۹ آن وقت محیط مرگ‌آور و یأس آور ایران آن روز هویدا می‌شود- خدا یار ملت ایران بود که بزرگ مردی ایران دوست، پای به میدان گذاشتند و یکسره بر تمام آن فلاکت‌ها خط بطلان کشیدند- ایرانی که در دست بیگانگان مثل موم بود و هر روز سیاستی خارجی بنا به منفعت و مصلحت خود ضربه‌ای به حاکمیت ایران می‌زد، به دست رضاشاه کبیر ایرانی شد که ملت آن با غرور و سربلندی مفاخره می‌کردند- من در اینجا از میان تاریخ بیانات اعلیحضرت رضاشاه کبیر را در روزی که به تخت سلطنت نشستند نقل می‌کنم. تا ملت ایران به خصوص جوانان که آن روزها را ندیده‌اند احساس کنند که پدر تاجدار ملت، رضاشاه کبیر، چگونه از لحظه تخت به فکر عظمت و ترقی ایران بود و ملت ایران در زیر سایه عنایات این سلسله از چه بدبختی‌ها نجات یافت و به چه ترقی و عظمتی رسیده است- این است متن بیانات اعلیحضرت رضاشاه کبیر در پنجاه سال پیش در ابتدای سلطنت: در این موقع که بحول قوه الهی بر تخت سلطنت ایران که از طرف ملت به من تفویض شده است جلوس می‌کنم لازم می‌دانم که اراده خودم را به همه اعلام نمایم تا بدانند تمام مجاهدات و کوشش من در آتیه مثل گذشته معطوف سیر دادن وطن عزیز به طرف ترقی و تعالی خواهد بود و امیدوارم که خداوند در این نیت من را موفق بدارد.»

اراده تزلزل ناپذیر رضاشاه کبیر و سپس نبوغ و بینش و جهان بینی شاهنشاه آریامهر در این پنجاه سال به نحوی ایران را دگرگون ساخته است و به سرعتی مملکت عقب مانده را به پیش راندند که حقیقتاً اعجاب‌انگیز است و جهانیان حیرت می‌کنند و تاریخ ایران افتخار می‌کند. (صحیح است)

ملت ایران حق دارد جشن بزرگداشت سلطنت سلسله جلیل پهلوی را برپا بدارد ملت ایران حق شناس است. ملت ایران بهتر از هر کس حس می‌کند که اگر اراده توانای رضاشاه کبیر نبود و اگر انقلاب عظیم ایران از فکر بزرگ شاهنشاه آریامهر انشاء نشده بود مردم امروز در چه وضعی به سر می‌بردند و این رفاه و آسایش و ترقی و سعادتی که دارند بر باد رفته بود. (صحیح است)

ایران در لوای سلسله پهلوی متحول شد، متحرک شد، و به طرف سعادت قدم برداشت، چه کسی ملوک‌الطوایفی را برانداخت؟ اراده که بود که راه آهن سرتاسری را کشید؟ چه قوه‌ای بود که علیرغم افکار سیاه و عقب مانده دانش و معرفت را گسترش داد؟ که بود که با قاطعیت و نیروی اراده کشف حجاب کرد و زنان محترم ایران را از چادر و چاقچور و خانه نشینی و عزلت و بردگی نجات بخشید؟ چه دستی بهداشت را تعمیم داد و چه کسی دانشگاه را بنیان نهاد؟ فکر توانای که بود که کاپیتولاسیون را لغو کرد؟ و قضا و دادگستری مستقل ایران را بنا نهاد؟ کلیه زیربنای ترقی و پیشرفت ملت ایران به دست رضاشاه کبیر پی‌ریزی شد. اراده رضاشاهی به راستی آدم را دچار حیرت می‌کند که خداوند عالم در این مرد بزرگ چه قوه‌ای به ودیعت نهاده بود که از هیچ مشکل و مانعی هراس نداشت و با نظم و ترتیب و دقت نظر قدم به قدم با نقشه به پیش می‌رفت و ایران و ایرانیان را به پیش می‌راند. راست است که اشغالگران نتوانستند این پدر بزرگ را بر ملت ایران ببینند و نانجیبانه شبانه به ایشان شبیخون زدند، ولی خدا را هزاران بار شکر که ولیعهد آن روز رضاشاه کبیر و شهریار بعد از رضاشاه کبیر و بزرگ، مردی است که در دامان آن مرد بوده است و با همان اراده و با دانش روز و بینش جهانی توانستند دنبال اراده رضاشاهی را بگیرند و با وجود انواع مصائب و مشکلات ایران را به جهش و حرکتی درآورند که امروز جهانیان بدان تعظیم و تکریم می‌کنند. (صحیح است)

اعلیحضرت همایون محمدرضاشاه شاهنشاه آریامهر، با انشاء انقلاب ایران که به نام انقلاب شاه و ملت بر جبین تاریخ ثبت گشت. کاری کردند که به راستی به معجزه شبیه است. ایجاد اصول هفده گانه انقلاب به طرزی جامعه ما را متحول کرده است که شاید عظمت آن را به علت آن که خودمان در آن هستیم و آن را لمس می‌کنیم کاملاً حس نکنیم. جهانیان و آیندگان روزی که مقایسه‌ها را ببینند و ارقام و اعداد را به سنجش بگذارند. جامعه ارباب و رعیتی سابق را به جامعه مترقی بعدی قیاس کنند، ارزش این نبوغ و اعجاز را به تمام و کمال احساس خواهند کرد. (صحیح است)

شاهنشاه آریامهر با ابتکار و بینش و نقشه خاصی که دارند، انقلاب را انشاء فرمودند در ۱۹ دی ماه ۱۳۴۱ در کنگره عظیم ملی فرمودند:

« به حکم مسئولیت پادشاهی و وفاداری به سوگندی که در حفظ حقوق و اعتلای ملت ایران یاد کرده‌ام نمی‌توانم ناظر بی‌طرفی در مبارزه قوای یزدانی با نیروی اهریمنی باشم زیرا پرچم این مبارزه را خود بر دوش گرفته‌ام- برای این که هیچ قدرتی نتواند در آینده رژیم بردگی دهقان را از نو در مملکت مستقر سازد و ثروت‌های ملی کشور را به تاراج جماعتی قلیل بسپارد به نام رئیس قوای سه گانه مملکتی برای استقرار این اصلاحات از طریق مراجعه به آرای عمومی مستقیماً به مردم ایران رجوع می‌کنم ».

به خوبی دیدیم که مردم ایران با چه شور و شوقی ندای رئیس بزرگ مملکت را از جان و دل پذیرفتند و انقلاب به ثمر رسید و روز به روز سعادت ملت ایران افزون‌تر می‌شود به حمدالله بنده قصدم از بیان این عرایض تعظیم و تکریم خود و کلیه فارسیان شریف و اهالی غیور بنادر خلیج‌فارس به پیشگاه بلند پایه شاهنشاه آریامهر است. زیرا احساس می‌کنم درست در روزهایی که ملت ایران به پاس خدمات عظیم سلسله بزرگ پهلوی آماده برپاداشتن جشن پنجاهمین سال سلطنت سلسله جلیل است بر فرد فرد ملت ایران واجب است که به شکرانه نعمت‌ها و ترقیات و رفاهی که از آن برخورداریم دست دعا بلند کنیم و سلامت و بقا و عظمت روزافزون اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر، علیاحضرت فرح شهبانوی ایران و والاحضرت همایون ولایتعهد نور دیده ملت ایران و خاندان جلیل سلسله پهلوی را از خداوند مسألت داریم (احسنت، احسنت) متشکرم.

رئیس- آقای دکتر جهانشاه صالح بفرمایید.

دکتر جهانشاه صالح- بیانات من راجع به یکی از مسائل مهمی است که به مردم تهران مربوط می‌شود و آن موضوع آب است، آن طور که در جراید خواندم و نقل قول شده است شنیدم که وزارت نیرو در نظر دارد که قیمت آب را از فروردین سال آینده یعنی از چند روز دیگر افزایش بدهد، من در این باره مطالعاتی کرده‌ام به این ترتیب که در آذرماه گذشته مدیر کل وزارت نیرو و مهندسین مشاور، متخصصین آب شناس و استادان و دانشیارانی که در این رشته اطلاعات کافی دارند بررسی کردند و دیدند که آب تهران به هیچ وجه به صورتی نیست که لازم باشد قیمت آن را بالا ببرند و نتیجه مطالعات را به طور مختصر عرض می‌کنم و آن این است که میزان مصرفی آب در سال ۱۳۵۳ یعنی میزان آبی که از منابع مختلف برداشت شده است ۳۰۵ میلیون مترمکعب بوده و از این مقدار ۲۷۴ میلیون مترمکعب به تصفیه خانه‌های تهران فرستاده شده است در اینجا این نکته را تذکر می‌دهم که این ۲۷۴ میلیون مترمکعب مهم نیست بلکه موضوع آب فروخته شده به مشترکین است که مهم می‌باشد و آن رقمش عبارت از ۱۸۴ میلیون مترمکعب آب است، از این مقدار ۵۷ میلیون مترمکعبش را دستگاه‌های دولتی مصرف می‌کنند نه اشخاص، حالا به قول جناب آقای علامه «مسأله» آیا واقعاً با افزایش بهای آب این موضوع حل خواهد شد یا نه؟ نظر من این است که موضوع حل نخواهد شد. فقط مضاری در این کار هست که آن را به اطلاع می‌رسانم، اگر مصرف کننده اصلی دولت است یعنی بهای آب را باید دولت بپردازد نتیجه‌ای که از این کار عاید دولت می‌شود این است که پول خزانه را از یک صندوقی به یک صندوق دیگری منتقل می‌کند بنابراین مشکل سازمان آب تهران را به طریق مصنوعی یعنی از ریختن یک جیب به یک جیب دیگر می‌خواهید حل کنید و اگر از مصرف کننده آب که مردم باشند بخواهید بیشتر وصول کنید با این افزایش قیمت‌ها مردم مجبور خواهند شد که صرفه‌جویی کنند و بدیهی است که این صرفه‌جویی از نظافت خواهد کاست و این برخلاف اصول بهداشت است یعنی آن بدبختی که در پآیین شهر شیر را باز می‌کند تا سبزی خوردنش را بشوید با افزایش قیمت آب شیرها را می‌بندد و سبزی‌هایش را با آب حوض می‌شوید و فرداست که به مرض حصبه مبتلا می‌شود و پشت سرش هزار بیماری دیگر هم خواهد آمد که واگیر خواهد داشت و همه را مبتلا خواهد ساخت. آن طور که من مطالعه کردم مقدار آبی را که شما معین کردید اگر واقعاً بخواهید برای یک روز در هفته حمام بکنند شاید کافی باشد و شاید هم کافی نباشد، پس شما از نظافت مردم جلوگیری خواهید کرد و این امر ممکن است بر بیماری‌های واگیر اضافه بشود. لذا به محیط زیست ضرر بزرگی خواهید زد. در صورتی که اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر امر فرمودند که بایستی مردم به حفظ محیط زیست و به درختکاری، به فضای سبز، به احداث جنگل‌ها و غیره تشویق بشوند. فرض بفرمایید که جنگل‌ها را از آب خام آبیاری کنند ولی منازلی که دارای درخت است و بایستی درخت‌ها را آبیاری کنند، قناتی که الان وجود ندارد چون اغلب قنوات از بین رفته است در نتیجه الزام دارند که از آب لوله‌کشی به درخت آب بدهند حالا اگر قیمت آب را به این صورت سرسام آور بالا ببرید آیا کسی به درخت آب خواهد داد. مسلماً خیر، در نتیجه همه درخت‌ها خشک خواهد شد.

پس این برنامه کاملاً با برنامه دولت متضاد است زیرا از یک طرف می‌گویید فضای سبز درست کنید و از طرف دیگر شیر آب را می‌بندید. من از حضور جناب آقای مهندس معقول دوست عزیزم که در اینجا حضور دارند استفاده می‌کنم، من در مورد همین موضوع یک گرفتاری در منزل خودم در نیاوران پیدا کردم خدمت ایشان رسیدم و خیلی لطف فرمودند. به ایشان عرض کردم باغ به این بزرگی با این درخت‌های کهنسالی که در زمان کامران میرزا کاشته شده در شرف خشکیدن است برای این که از آب قناتی که در اینجا هست روز به روز کاسته می‌شود یک فکری برای جلوگیری از این پیشامد بفرمایید. ایشان لطف فرموده و مقنی فرستادند و حدود ۳ چاه را بررسی کردند (جناب آقای معقول تصدیق می‌فرمایید؟) بعد از این سه چاه دیگر مقنی نتوانست به بالاتر برود چون روی بقیه چاه‌های این قنات مردم خانه‌سازی کرده بودند در چاه مسدود شده بود آب را که به این منظور ملی نکرده‌اید که قنات‌های مردم از بین برود. بایستی از این آب استفاده بشود وقتی که این آب در دست مردم بود یعنی خود مردم صاحب آن بودند، سال به سال ساکنین خانه‌های اطراف جمع می‌شدیم و هزینه تنقیه قنات را جمع آوری می‌کردیم اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر فرمودند آب را ملی کنید اما باز هم فرمودند که آن را حفظ کنید نه این که رهایش کنید، حالا آب این قنات از بین رفته البته به خاطر دارند که در قدیم در باغ‌های بزرگ قنات بود که از خانه‌ها عبور می‌کرد و همچنین در بعضی از باغ‌ها چاه آب بود، حالا که هیچ یک از آنها موجود نیست مردم مجبورند که فقط از آب لوله‌کشی استفاده کنند بنابراین قنات‌های موجود هم به تدریج دارد خشک می‌شود چون در این مدت لایروبی نشده است همین قنات شمیران را که بنده عرض کردم و جناب آقای معقول هم تشریف دارند و دیدند تصدیق دارند که ما نتوانستیم لایروبی کنیم چون مردم ساختمان کرده بودند و در چاه‌ها بسته شده بود حتی به من گفتند شما اگر مادر چاه را پیدا کردید چاه‌های دیگر را ما درست خواهیم کرد بنده فکر کردم اگر برویم زیر چاه‌ها را بزنیم ممکن است از توی اطاق خواب کسی سر در بیاوریم آن وقت معلوم نبود که چه اوضاعی پیش می‌آید؟ این است که گذشته از اینکه مردم آب کم مصرف خواهند کرد و بهداشت در خطر خواهد افتاد و درخت‌ها هم خشک می‌شود. پس شما به جای این کار بیایید یک کنترل حسابی در مصرف آبی که دولت به کار می‌برد یعنی ۵۷ میلیون مترمکعبی که رقمش را استخراج کردم، توجه بکنید و از تلف شدن آن جلوگیری به عمل آورید نظر شما تأمین خواهد شد.

من خودم سال‌های متمادی رئیس بیمارستان‌های تهران بودم چه بسا در موقع سرکشی به بخش‌ها می‌دیدم که شیرهای آب باز است می‌پرسیدم که آقا این شیر را چرا نمی‌بندید؟ می‌گفت شیر خراب شد و دو سه روز است گفته‌ایم لوله‌کش بیاید هنوز نیامده و آب هم همین طور خارج می‌شود. اما اگر در منزل شما از یک شیر آب برود اول آب را می‌بندید و بعد هر چه زودتر می‌روید و یکی را می‌آورید که واشر را تعویض کند تا آب به هدر نرود پس افراط در دستگاه دولتی است نه در خانه بنده و جنابعالی ، جناب آقای مهندس معقول به من بفرمایید من که در منزلم درخت‌های زیادی وجود دارد به چه نحو آنها را آبیاری کنم اگر قنات نباشد از کجا آب درخت‌ها را تأمین بکنم. خوب اگر بنا باشد که از آب لوله‌کشی درخت‌ها را آب بدهم ناگزیرم مبلغ هنگفتی که شما اضافه کرده‌اید بپردازم، لذا برای صرفه‌جویی در مصرف آب به درخت آب نمی‌دهم و درخت هم خشک می‌شود، بنابراین برنامه فضای سبز چه می‌شود؟ برنامه محیط زیست چه خواهد شد؟ و من خیال نمی‌کنم این تصمیم صحیح باشد لذا جناب آقای دکتر شادمان باید در این‌باره فکر اساسی‌تری بفرمایید.

من تصدیق می‌کنم که رشد جمعیت از سال ۱۳۳۵ تقریباً از یک میلیون و چهارصد هزار و اندی به ۴ میلیون و ۴۵۰ هزار نفر رسیده است و این رشد بسیار بزرگی است. اگر برنامه تنظیم خانواده اجرا بشود رشد جمعیت به یک و نیم الی یک درصد می‌رسد، ولی هنوز این امر عملی نشده و رشد جمعیت صدی سه است ولی اگر بتوانیم ما از مهاجرت مردم به تهران جلوگیری کنیم، همان طور که در برنامه خودتان هم پیش‌بینی شده است و بتوانید به توسعه شهر تهران هم اینقدر علاقه‌مند نباشید می‌توانید تا سال ۱۳۷۱ جمعیت تهران را به ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به حد نهایی تثبیت کنید، اگر تثبیت کردید به من ثابت شده است که در آن صورت ما احتیاج زیادی به آب نخواهیم داشت، یعنی مصرف آب در سال ۱۳۷۱ به ۵۶۴ میلیون مترمکعب خواهد رسید. این مقدار را شما می‌توانید از راه سد امیرکبیر، سد فرحناز و از آب‌های زیرزمینی استفاده کنید الان هم خانم‌ها و آقایان اطلاع دارند که اگر در شاهزاده عبدالعظیم یا پایین شهر چاه حفر کنند در عمق دو سه متری به آب می‌رسد و این وضع ممکن است بعداً مصیبتی به بار آورد، خوب حالا که با این وضعیت این خطر هست که پایین شهر ممکن است در آب فرورود، بفرمایید چاه‌های زیادی در پآیین شهر حفر کنند و با آب این چاه‌ها می‌توانید در دشت ورامین زراعت کنید و به این ترتیب هم سطح آب شهر تهران را پایین می‌برید و هم می‌توانید مثل زمان مرحوم رزم‌آرا در نقاط مختلف شهر چاه‌های عمیق حفر کنید. جناب آقای مهندس معقول اگر بخواهید شیر آب پایین شهر را ببندید این کار صحیحی نیست چون مردم مریض می‌شوند و نفرین می‌کنند، این موضوع واقعاً قابل مطالعه است مجدداً در آخر عرایضم عرض می‌کنم که تأمین ۷۹۰ میلیون مترمکعب آب را که مورد نیاز شما در سال ۱۳۷۱ خواهد بود می‌توانید از سد امیرکبیر و فرحناز پهلوی و آب‌های زیرزمینی و انتقال از سد لار و انتقال فاضلاب تهران به دشت ورامین و انتقال آب جاجرود به تهران و همین طور سد طالقان و آب رودخانه شاهرود، تأمین کنید و برای رضای خدا با الهام از خبر: «النظافة من الایمان» آب را به روی مردم نبندید و آن را گران هم نکنید چون در تورم هم اثر خواهد گذاشت و با این زحمتی که الان برای مبارزه با گران فروشی می‌کشید این گرانی هم یک فاکتور خواهد شد.

بنده شخصاً معتقد هستم که اگر دولت بنا است یک کمک و سوبسیتی به مردم بدهد به جای کمک به گوشت و شکر بهتر است به آب کمک کند. (احسنت، احسنت).

- تصویب طرح قانونی وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری برای بهبود امر عبور و مرور در تهران و ابلاغ آن به دولت

۴- تصویب طرح قانونی وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری برای بهبود امر عبور و مرور در تهران و ابلاغ آن به دولت.

رئیس- طرح قانونی وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری برای بهبود امر عبور و مرور در تهران که یک فوریت آن قبلاً به تصویب رسیده بود و یک شوری است مطرح است گزارش کمیسیون شماره چهار (امور اقتصادی و دارایی) قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون شماره چهار (امور اقتصادی و دارایی) به مجلس سنا

طرح قانونی وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری برای بهبود امر عبور و مرور در تهران که از مجلس شورای ملی ارسال و یک فوریت آن در جلسه روز شنبه ۱۶ اسفند ماه ۱۳۵۴ تصویب و به کمیسیون شماره چهار (امور اقتصادی و دارایی) ارجاع گردیده بود با حضور آقای دکتر شادمان وزیر مشاور و معاون پارلمانی نخست وزیر و آقای طباطبایی معاون وزارت امور اقتصادی و دارایی و آقای شیخ بهایی معاون شهرداری پایتخت مورد رسیدگی قرار گرفت و پس از بحث و مذاکرات مفصل با اصلاحی در قسمت دوم تبصره ۳ به اکثریت آراء به تصویب رسید.

اینک گزارش آن تقدیم مجلس محترم سنا می‌گردد.

مخبر کمیسیون شماره ۴- دها.

طرح قانونی وصول مالیات از اتومبیل‌های سواری برای بهبود امر عبور و مرور در تهران

ماده واحده- وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است:

۱- از اتومبیل‌هایی که در تهران شماره‌گذاری شده یا می‌شوند از اول فروردین سال ۱۳۵۵ مبالغ زیر را به عنوان مالیات دریافت دارد.
الف - اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی چهار سیلندر یا کمتر سالانه ۵۰۰۰ ریال.
ب - اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی شش سیلندر سالانه ۱۰۰۰۰ ریال.
ج - اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی هشت سیلندر یا بیشتر سالانه ۳۰۰۰۰ ریال.
۲- از اتومبیل‌هایی که از تاریخ ۱۵ اسفند ماه ۱۳۵۴ به بعد در تهران شماره‌گذاری می‌شوند مبالغ زیر را به عنوان مالیات دریافت دارد.
الف - اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی چهار سیلندر یا کمتر ۳۰۰۰۰ ریال.
ب - اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی شش سیلندر ۵۰۰۰۰ ریال.
ج - اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی هشت سیلندر یا بیشتر ۷۰۰۰۰ ریال.
تبصره ۱- تجدید شماره اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی که قبل از تاریخ ۱۵ اسفندماه ۱۳۵۴ شماره‌گذاری شده و همچنین تجدید شماره اتومبیل‌هایی که به موجب مقررات این قانون شماره‌گذاری می‌شوند مشمول بند ۲ این قانون نخواهد بود.
تبصره ۲- اتومبیل‌های سواری و سواری بیابانی که برای کرایه و تاکسی در تهران شماره‌گذاری شده یا می‌شوند از شمول این قانون معاف هستند.
تبصره ۳- وجوه حاصل از اجرای این قانون در حساب مخصوصی در خزانه نگاهداری و همه ساله در قالب طرح‌های عمرانی منحصراً به مصرف سرمایه‌گذاری ثابت در امر بهبود عبور و مرور تهران از قبیل احداث پارکینگ، ایجاد پل، خرید وسایل نقلیه عمومی و کمک به شرکت راه آهن شهری تهران و حومه (مترو) به پیشنهاد شهرداری پایتخت و تأیید انجمن شهر و موافقت سازمان برنامه و بودجه خواهد رسید و همه ساله تحت عنوان خاص در لایحه بودجه کل کشور منظور خواهد شد.

مصرف درآمد حاصل تا آخر سال ۱۳۵۵ با رعایت موازین این قانون با تصویب کمیسیون‌های بودجه مجلسین مجاز می‌باشد.

تبصره ۴- آئین‌نامه مربوط به نحوه اجرای این قانون و تعیین جرایم تخلفات و نیز مقررات مربوط به استفاده از اتومبیل‌هایی که خارج از تهران شماره‌گذاری شده و می‌شوند به وسیله وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب کمیسیون‌های امور اقتصادی و دارایی و دادگستری و کشور مجلسین خواهد رسید.

رئیس- کلیات اول مطرح است نظری نیست؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده واحده مطرح است پیشنهادی از طرف آقای مهندس فروغی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس سنا

پیشنهاد می‌نماید این مالیات به بنزین اضافه گردد که خرج جدیدی برای وصول تولید نکند و اشکالات فراوانی برای تعویض شماره اتومبیل‌ها هر ساله فراهم نگردد.

محسن فروغی.

رئیس- آقای مهندس فروغی راجع به پیشنهاد خودتان توضیحی می‌فرمایید؟

مهندس فروغی- چند سال پیش به همین ترتیب عوارض وصول می‌شد بنده خاطرم هست که دولت آمد و گفت که چون وصول این عوارض خیلی گران تمام می‌شود و اغلب خرج وصول آن بیشتر از وصولی آن است پیشنهاد کردند که مالیات حذف شود و به قیمت بنزین اضافه گردد البته حالا پس از پانزده، شانزده سال فراموش شده و دوباره این مالیات دارد احیاء می‌شود من فکر می‌کنم که هزینه وصولش شاید خیلی بیشتر از درآمد آن باشد و از طرف دیگر خاطرتان هست که هر سال برای عوض کردن پلاک چه مشکلاتی در پیش است چون سر چهار راه‌ها مأمورین جلوی اتومبیل‌ها را می‌گیرند و گرفتاری‌هایی به وجود می‌آید. این است که بنده این پیشنهاد را تقدیم کردم.

رئیس- آقای دکتر شادمان بفرمایید.

وزیر مشاور- با اجازه مقام ریاست خواستم خدمت سناتورهای محترم عرض کنم که وضع عوارض جدید و یا ترقی قیمت بنزین در تمام شئون اقتصادی مملکت مؤثر خواهد بود از این جهت بود که دولت هم با طرح نمایندگان مجلس شورای ملی موافقت کرد که کسانی که سرویس بیشتری را می‌گیرند مبلغ اضافه‌ای هم بپردازند. البته نظر جناب آقای مهندس فروغی از این جهت که سعی بکنیم که درآمد ما برابر مخارج وصول نباشد در آئین‌نامه‌ای که به تصویب خواهد رسید تمام این موارد را در نظر می‌گیریم من قول می‌دهم که با حداقل هزینه برای وصول این درآمد جدید تلاش کنیم البته آن اشکالات دیگر وجود ندارد چنانچه ملاحظه فرموده باشید دو نوع مالیات از هر اتومبیل می‌گیرند یکی هنگام شماره‌گذاری گرفته می‌شود و یکی هم مبلغی سالانه باید بپردازند آنچه که راجع به نمره است اول می‌پردازند و آن پانصد و یا هفتصد تومان را هم سالانه خواهند پرداخت از این جهت من اطمینان می‌دهم برای وصول این مبلغ حداقل مخارج مصرف خواهد شد ولی از لحاظ کلی اضافه کردن قیمت بنزین بدون شک چون تاکسی بار هم آن را باید بپردازد این است که یک مشکلات بزرگی را در ترقی قیمت‌ها به وجود خواهد آورد به این جهت می‌خواستم استدعا کنم موافقت بفرمایید به همان ترتیبی که در کمیسیون تصویب شده از تصویب مجلس بگذرد.

رئیس- آقای رضایی فرمایشی دارید؟

رضایی- بنده می‌خواستم در موافقت با پیشنهاد ایشان صحبت کنم چون پیشنهاد ایشان در امر ترافیک هم مؤثر است.

رئیس- چون باید یک نفر موافق و یک نفر مخالف صحبت کنند و خود آقای مهندس فروغی دربارهٔ پیشنهادشان صحبت کردند این است که امکان ندارد. آقای مهندس فروغی با توضیحاتی که آقای دکتر شادمان دادند جنابعالی قانع شدید؟

مهندس فروغی- پیشنهاد را پس می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد دیگری از آقای مهندس فروغی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام معظم ریاست مجلس سنا

چون با وضع فعلی تاکسی و اتوبوسرانی کارمندان دولت برای رسیدن به موقع سر خدمت مجبور به داشتن وسیله حمل و نقل شخصی می‌باشند پیشنهاد می‌نماید پس از تکمیل و تنظیم وسایل حمل و نقل عمومی این مالیات وصول گردد.

محسن فروغی.

رئیس- آقای مهندس فروغی دربارهٔ پیشنهادتان توضیحی می‌فرمایید؟

مهندس فروغی- بنده فکر می‌کنم که امروز تمام کارمندان دولت یک اتومبیل باید داشته باشند که سر ساعت به محل کارشان برسند برای این که هر وقت خودم اتومبیل شخصی ندارم تاکسی پیدا نمی‌شود و مدت‌ها معطل می‌مانم و اگر صبح‌ها اتومبیل‌های شخصی را نگاه کنید می‌بینید که در هر اتومبیل یک نفر نشسته و می‌رود به محل کارش و این گرفتاری رفت و آمد به عقیده من به علت این است که وسیله نقلیه عمومی کم است یا نیست حالا اگر ما از این‌ها یک مالیات و عوارض اضافه بخواهیم بگیریم فکر می‌کنم معایبی دارد که در جلسه علنی ذکرش صحیح نیست اگر لازم شد بعداً عرض خواهم کرد الان هم با همین وضع خیلی اشکالات برای کارمندانی که مبلغی قرض کرده‌اند و اتومبیلی خریده‌اند پیش خواهد آمد و این امر تولید فساد اخلاقی می‌کند که ذکر آن صحیح نیست بنده فکر می‌کنم این عوارض وقتی باید وصول بشود که وسایل نقلیه عمومی را زیاد کرده باشند به این جهت بود که بنده عرض کردم که مالیات را روی بنزین بگذاریم و اگر این کار را می‌کردیم این حسن را داشت که کسانی که بیشتر رفت و آمد داشتند بیشتر مالیات می‌پرداختند و اشخاصی که کمتر از اتومبیل استفاده می‌کردند کمتر می‌دادند و حال آن که الان هر دو باید یک مقدار بدهند.

رئیس- آقای دکتر شادمان بفرمایید.

وزیر مشاور­- با تأیید این که واقعاً کارمندان دولت احتیاج به ماشین دارند باید عرض کنم تا آنجا که برای دولت مقدور بوده برای کارمندان خود سرویس و وسیله عمومی فراهم کرده است و می‌توانم بگویم که تقریباً بیشتر وزارتخانه‌ها سرویس دارند و بیشتر کارمندان آنها با این سرویس‌ها رفت و آمد می‌کنند. البته چنانچه در این طرح قانونی دقت بفرمایید این پولی که وصول می‌شود برای حمل و نقل عمومی یا ایجاد مترو و خرید اتوبوس برای شرکت واحد خرج خواهد شد بنابراین وصول این مالیات برای گسترش بیشتر وسایل ارتباط عمومی از لحاظ ترافیک و پل هوایی و تعریض خیابان‌ها و غیره می‌باشد اگر جناب آقای رئیس اجازه بفرمایید چون در مورد پیشنهاد اول خودشان قبول فرمودند که مطرح نشود می‌خواستم در تأیید عرایض قبلی خود عرض کنم که همان طوری که فرمودند کسانی که بیشتر تردد می‌کنند مسلماً بیشتر می‌پردازند یک تاکسی بار ممکن است در روز شش مرتبه از میدان اعدام به شمیران بیاید و برگردد در صورتی که من فقط یک بار می‌آیم و برمی‌گردم بنابراین تاکسی بار از من که یک بار می‌آیم بیشتر می‌پردازد چون ما نمی‌خواهیم به این ترتیب ترقی قیمت‌ها را وسعت بدهیم روی این اصل بود که آمدند و گفتند که هر صاحب ماشین در سال یک مبلغ معینی بپردازد و یک بار هم برای نمره کردن ماشین مبلغی بدهد پیشنهاد و تذکراتی را که دادند بنده یادداشت کرده‌ام و حتماً وسایل آسایش کارمندان را فراهم خواهیم کرد یا از طریق این که هر وزارتخانه‌ای یک سرویس عمومی برای کارمندان خود تهیه بکند و یا اصولا شرکت واحد به اندازه‌ای مجهز بشود که اتوبوس کافی در اختیار مردم بگذارد و دیگر کسی برای رفتن سر کار خود در خیابان معطل نشود باز هم می‌خواستم استدعا بکنم اگر توضیحات بنده قانع کننده است به همین ترتیب موافقت بفرمایند که تصویب بشود متشکرم.

رئیس- آقای مهندس فروغی نظر جنابعالی چیست؟ قانع شدید یا رأی بگیریم؟

مهندس فروغی- رأی بگیرید.

رئیس- یک بار دیگر پیشنهاد را قرائت کنید.

(به شرح سابق قرائت می‌شود)

رئیس- آقای دکتر یزدان‌پناه بفرمایید.

دکتر یزدان‌پناه- این پیشنهاد به نظر من روشن نیست و در حقیقت مفهوم مشخصی ندارد نظر ایشان این است هر وقت وضع حمل و نقل عمومی درست شد مالیات گرفته شود به عقیده من این مطلب بحث در کلیات است و نه در مواد وقتی ماده مطرح می‌شود پیشنهاد باید مشخص و معلوم باشد به این جهت فکر می‌کنم پیشنهاد ایشان اصلا قابل طرح نیست.

پروفسور جمشید اعلم- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- شما موافق پیشنهاد هستید یا مخالف؟

پروفسور جمشید اعلم- مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

پروفسور جمشید اعلم- من می‌خواستم از آقای مهندس فروغی سؤال کنم که با چه پولی وضع حاضر را درست کنند؟

رئیس- رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای مهندس فروغی که قرائت شد سناتورهایی که موافقند قیام بفرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد پیشنهادی از طرف آقای مهندس صادق رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس سنا

پیشنهاد می‌نمایم به جای تعویض شماره‌های اتومبیل‌ها که موجب گرفتاری فراوانی برای دارندگان آنها و همچنین مأمورین و مسئولین شماره‌گذاری می‌شود هر سال مانند بیمه شخص ثالث علامتی به اتومبیل نصب گردد.

علی صادق.

رئیس- آقای صادق بفرمایید توضیح بدهید.

مهندس صادق- تعویض شماره اتومبیل‌ها هر سال گرفتاری زیادی برای مردم و برای مأمورین دولت ایجاد خواهد کرد و از طرفی یک خرج اضافی پیش می‌آید به همین جهت من پیشنهاد کردم که به جای تعویض شماره‌ها در هر سال یک علامتی اضافه بشود.

رئیس- آقای دکتر شادمان بفرمایید.

وزیر مشاور- با اجازه جناب آقای مهندس صادق من می‌خواستم خدمتشان عرض کنم که هر سال شماره اتومبیل را عوض نمی‌کنیم موقعی که بخواهند ماشینی را شماره‌گذاری کنند این پول را می‌پردازند و همان طوری که فرمودید به هیچ وجه نظر این نیست که باعث آزار و اذیت کسانی که ماشین دارند بشوند. این پیشنهاد بسیار خوبی است از این جهت که برای وصول آن پانصد یا ششصد یا هزار تومان از این فرمول استفاده بکنیم و حتماً در آیین‌نامه‌ای که در دست تدوین است به این موضوع توجه خواهیم کرد.

رئیس- آقای مهندس صادق قانع شدید یا به پیشنهادتان رأی بگیریم.

مهندس صادق- با توضیحی که آقای شادمان دادند قانع شدم.

رئیس- آقای جلیلی بفرمایید.

جلیلی- در تبصره چهارم نوشته است «آئین‌نامه مربوط به نحوه اجرای این قانون و تعیین جرایم تخلفات و نیز مقررات مربوط به استفاده از اتومبیل‌هایی که خارج از تهران شماره‌گذاری شده و می‌شوند به وسیله وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت کشور و وزارت دادگستری تهیه ... الی آخر.

خواستم تذکر بدهم که تعدادی اتومبیل است که در شهرستان شماره‌گذاری شده است و در تهران کار می‌کنند و بالعکس تعدادی هم اتومبیل است که صاحب آن شهرستانی است ولی هنگام تحویل ماشین آن را در تهران نمره‌گذاری کرده است و در شهرستان کار می‌کنند خواهش می‌کنم هنگام تنظیم آئین‌نامه این دو مورد را باید در نظر بگیرید (صحیح است).

رئیس- نسبت به ماده واحده دیگر نظری نیست؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ماده واحده و تبصره‌های آن سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد کلیات آخر مطرح است آقای تجدد بفرمایید.

تجدد- همان طوری که جناب آقای وزیر مشاور فرمودند اگر ما این عوارض و مالیات را وصول نکنیم کار ترافیک تهران هیچ وقت حل نخواهد شد یعنی وسایل عمومی دیگر در اختیار مردم نمی‌گذارند پس ما باید تشکر کنیم از همکاران محترم خودمان در مجلس شورای ملی که به این فکر افتادند که دوایی برای درد ترافیک پیدا کنند و از فحوای کلام جناب آقای وزیر مشاور این طور مستفاد می‌شود که دولت با سه هزار میلیارد بودجه‌اش اصلا در فکر ترافیک تهران نبوده است و اما اگر ما برگردیم روی این نظریات نمی‌دانم آیا دولت به این صورت جلسات مجلس سنا به آن قسمت‌هایی که مربوط به دولت است توجه کرده است یا خیر؟ با این قبیل کارها هیچ وقت مسأله ترافیک حل نمی‌شود شما ملاحظه بفرمایید که کلیه کارمندان را آورده‌اید در میدان ارک و میدان توپخانه و آنها را در ساختمان‌های ۱۰-۱۵ طبقه جا داده‌اید هیچ فکر نکرده‌اید که این کارمند باید از کجا به اینجا بیاید موقعی که آقای نیک پی وزیر آبادانی و مسکن بود با ایشان رفتیم طبقه نهم و این موضوع در صورت جلسات مجلس سنا هست چون وزارت مسکن نه طبقه است اگر معاون وزارتخانه باشند تأیید می‌کنند من با آقای وزیر رفتیم طبقه نهم و از آن پشت خیابان سپه را دیدیم که تعدادی ساختمان و گاراژهای کثیف آنجا هست به ایشان گفتم آقا تمام ایران پیش کش شما بیایید این چهار طرف اطراف وزارتخانه خودتان را عمارت‌های ۱۵ یا ۲۰ طبقه بسازید که اقلاً از لحاظ کارمندان خودتان از نظر آب، برق و امنیت و ترافیک و تلفن و غیره راحت می‌شوید ولی خوب این حرف‌ها زده می‌شود و بعد عوارض بسته می‌شود به جای یک قران عوارض جناب آقای وزیر مشاور شما فردا دو تومان خواهید داد زیرا قسمت مهم این عوارض را باید کارمندان دولت بدهند که وسایلی ندارند، اتومبیل سرویس در اختیارشان نیست، راننده ندارند، خودشان باید اول صبح بچه‌هایشان را به مدرسه برسانند و بعد بروند سر کارشان جناب آقای وزیر مشاور این طرز عوارض خیلی خیلی حقیقة باعث تأثر و تألم است زیرا با این بودجه‌های سنگینی که داریم و تصویب هم کردند و اقداماتی که دولت به رهبری شاهنشاه آریامهر دارد می‌کند هنوز جناب آقای وزیر مشاور می‌گوید اگر این قانون تصویب نشود هیچ محلی برای تأمین هزینه وسایل نقلیه عمومی نخواهد بود این امر خیلی باعث تألم است این مطلب را الان فرمودید یا اصلاحش بفرمایید یا به ما نشان بدهید که در کدام قسمت بودجه این موضوع تأمین شده است و امیدواری به مردم کشور بدهید و همان طور که خدمتشان عرض کردم بنده با این لایحه و با این قبیل عوارض مخالف هستم. الان همکار محترم من جناب آقای جلیلی فرمودند که یک قسمت از مؤسساتی هستند که در شهرستان‌ها شعباتی دارند و اتومبیلشان نمره تهران دارد یا نمره شهرستان است آقایانی که عضو کمیسیون دارایی هستند باید در تنظیم آئین‌نامه این لایحه توجه مخصوصی بکنند تا هر روز اسباب زحمت این‌ها نشوند که آقا ماشین تو نمره مشهد را دارد اینجا چه کار می‌کنی؟ این شخص اگر کارمند دولت است می‌گوید بنده را احضار کرده‌اند اگر کارمند مؤسسات شخصی است هر روز باید یک استشهاد و یک نامه‌ای به مأمور نشان بدهد و مأمور بگوید خیر من شما را می‌برم به کلانتری، ملاحظه بفرمایید چقدر اسباب زحمت مردم فراهم می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم وقتی این پول‌ها جمع شد هر هفته موجودی‌اش معلوم بشود که چه مبلغ جمع شده است تا بنده خدمتتان عرض کنم که آن حسابی که آقایان کرده‌اند که در سال یک میلیارد یا دو میلیارد تومان وصول می‌شود ممکن نیست بشود و بعداً همان طوری که یکی از همکاران محترم من فرمودند هزینه این کارها و احتساب اوقاتی که صاحب اتومبیل برای انجام این دستورات نیم بند بایستی تلف کند این‌ها را بر آن اضافه بکنید بعد خواهید دید که از هزار میلیون تومان بیشتر خواهد شد. متشکرم.

رئیس- نسبت به کلیات دیگر نظری نیست؟ آقای رضایی بفرمایید.

رضایی- ضمن تشکر فراوان از نمایندگان محترم مجلس شورای ملی که پیش قدم شدند و این طرح را تهیه کردند و دولت جناب آقای هویدا که توجه فرمودند و انشاءالله با تصویب سناتورهای محترم امروز این طرح خواهد گذشت من فکر می‌کنم که تهران بیشتر از هر چیز احتیاج به افزایش وسائل نقلیه عمومی دارد و در این موقع من با اجازه جناب آقای رئیس می‌خواهم از فرصت استفاده کنم و توجه جناب آقای دکتر شادمان را به این مطلب جلب کنم که در این حال حاضر به هر صورت عدهٔ زیادی اتومبیل با نمره‌های شخصی در شهر تهران مشغول مسافرکشی هستند و شاید بیش از دو سال است که نمره تاکسی جدید نداده‌اند به استناد این که با افزایش تاکسی در شهر تعداد اتومبیل اضافه خواهد شد در هر حال در هر روز به طور متوسط نزدیک صد اتومبیل به اتومبیل‌های تهران افزوده می‌شود از این اتومبیل ده اتومبیل را به تاکسی بدهید این کار چه مانعی دارد؟ هر تاکسی می‌تواند حداقل ۵ نفر را سوار کند و اگر ما فکر کنیم که صاحب اتومبیل که با اتومبیل از خانه‌اش سر کارش می‌رود و عصر برمی‌گردد اگر به جای اتومبیل تاکسی باشد و این تاکسی در طول روز پنجاه بار می‌تواند تردد کند و هر بار چهار پنج نفر را سوار کند ما توانسته‌ایم به آمد و رفت مردم کمک کرده باشیم.

موضوع دیگر این است که جناب آقای دکتر شادمان شاید گفتن این مطلب در وضع حاضر با سیاست اقتصادی دولت صحیح نباشد ولی نرخ کرایه اتوبوس در تهران چیزی است که شاید هیچ جای دنیا نمی‌توانید نظیر آن را پیدا کنید و در این سال‌های اخیر این قیمت اینقدر پایین مانده است که یک مشکل فوق‌العاده بزرگ برای دولت و شهرداری شده است و حقیقتاً شهردار تهران که به عقیده من شاید یکی از لایق‌ترین شهرداران است و زحمت می‌کشد و روزی بیست ساعت کار می‌کند، این خود یک مشکل بزرگی است که بر سایر مشکلات ایشان افزوده است که باید بررسی شود کمک دولت به جای خود محفوظ، من الان راه حلی ندارم که پیشنهاد کنم ولی این مسأله‌ای است که باید به آن توجه بشود که با دو ریال چطور می‌شود این واحد اقتصادی را به کار گمارد و چطور از راننده و کمک راننده‌هایش توقع داشت، که در آن مؤسسه بمانند در حالی که در خارج به راننده ماهانه ۵-۶ هزار تومان حاضرند حقوق بدهند، و این خود یک مشکل فوق‌العاده‌ای است که من نمی‌دانم دولت چه راه حلی می‌تواند برایش پیدا کند.

در پایان با اجازه مقام معظم ریاست می‌خواهم یک مطلبی را عرض کنم و آن این است که در فرمایشات امروز جناب آقای دکتر شادمان مطلبی بود که فرمودند افزایش قیمت بنزین ممکن است به طور قطع اثر فراوان در تورم و بالا رفتن هزینه زندگی بگذارد و من در اینجا به فرمایشات جناب آقای دکتر صالح که الان تشریف ندارند به فرموده جناب آقای دکتر شادمان استناد می‌کنم و استدعا می‌کنم اضافه بکنند که به همین دلیل افزایش بهای آب روی همه چیز اثر خواهد گذاشت.

رئیس- نسبت به کلیات لایحه دیگر نظری نیست؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم با ورقه (در این هنگام آقایان یارافشار و جلیلی «منشیان» برای نظارت در اخذ رأی در محل نطق حاضر شدند و سناتورها به شرح زیر رأی دادند:)

رأی دهندگان آقایان:

دکتر جهانشاه صالح - دکتر یزدان‌پناه - تیمسار صفاری- جلالی نائینی - دکتر ضیایی - پروفسور عدل - حسن اکبر - تجدد - عماد تربتی - پرویزی - اشرف احمدی - سرلشگر دیلمی - ذوالفقاری - مهندس گنجی - سپهبد پالیزبان - محسن رئیس - دکتر حجازی - بهادری - یار افشار - جلیلی - دکتر آشتیانی - رضایی - دریابد رسایی - پروفسور جمشید اعلم - دها - دکتر مرشد - بوشهری - نیکپور - مسعودی - میرمطهری - بانو جهانبانی - دکتر مژدهی - کوروس - دکتر ناتل خانلری - فاضل سرجویی - لاجوردی - سرلشگر مطبوعی - سید جلال‌الدین شادمان - بانو دکتر مصاحب - نصیری - دکتر مولوی - مهدوی.

(شمارش آراء به عمل آمد و نتیجه به شرح زیر اعلام شد:)

رئیس- با ۴۲ رأی طرح تصویب شد و برای اخذ رأی نهایی به مجلس شورای ملی فرستاده خواهد شد.

- تصویب قانون طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی و ابلاغ آن به دولت

۵- تصویب قانون طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی و ابلاغ آن به دولت.

رئیس- طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی که یک فوریت آن به تصویب مجلس سنا رسیده و یک شوری است مطرح است. گزارش کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) به مجلس سنا

طرح شماره ۴۲۴۷ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۵۴ ارسالی از مجلس شورای ملی راجع به عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی، که یک فوریت آن به تصویب مجلس سنا رسیده بود در کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) با حضور آقای هنرمندی و تیمسار سپهبد شجاعی معاونان وزارتخانه‌های دادگستری و جنگ مطرح شد و پس از رسیدگی و شور لازم عیناً به تصویب رسید. اینک گزارش آن به شرح زیر تقدیم مجلس محترم سنا می‌شود.

مخبر کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) - جلالی نائینی.

طرح قانونی عفو و بخشودگی زندانیان به مناسبت بزرگداشت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی

ماده واحده - به میمنت نیم قرن شاهنشاهی پهلوی تمام یا قسمتی از مجازات کسانی که تا تاریخ تصویب این قانون به موجب احکام قطعی دادگاه‌های دادگستری یا نظامی محکوم شده و استحقاق عفو داشته باشند، ممکن است تا آخر سال ۱۳۵۵ مورد عفو ملوکانه واقع گردد.

ترتیب رسیدگی به وضع این محکومان و پیشنهاد عفو آنان به موجب آئین‌نامه‌ای خواهد بود که از طرف وزارت دادگستری و وزارت جنگ تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

رئیس- کلیات اول مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده واحده مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

کلیات آخر مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به کلیه لایحه سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. تصویب قانون به دولت ابلاغ خواهد شد.

- شور اول لایحه معافیت بهره اوراق قرضه منتشره شرکت‌های سهامی ایرانی تولیدی از پرداخت مالیات

۶- شور اول لایحه معافیت بهره اوراق قرضه منتشره شرکت‌های سهامی ایرانی تولیدی از پرداخت مالیات.

رئیس- لایحه معافیت بهره اوراق قرضه منتشره شرکت‌های سهامی تولیدی ایرانی از پرداخت مالیات برای شور اول مطرح است گزارش کمیسیون شماره ۴ (اقتصادی و دارایی) قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون شماره ۴ (اقتصادی و دارایی) به مجلس سنا

لایحه معافیت بهره اوراق قرضه منتشره شرکت‌های سهامی ایرانی از پرداخت مالیات که از مجلس شورای ملی ارسال و به کمیسیون شماره ۴ (امور اقتصادی و دارایی) ارجاع گردیده بود با حضور آقای طباطبایی معاون وزارت امور اقتصادی و دارایی مورد رسیدگی قرار گرفت و پس از بحث و مذاکرات مفصل با اصلاحی در عنوان و متن لایحه به اکثریت آراء به تصویب رسید.

اینک گزارش آن برای شور اول تقدیم مجلس محترم سنا می‌گردد.

مخبر کمیسیون شماره ۴ - دها.

قانون معافیت بهره اوراق قرضه منتشره شرکت‌های سهامی تولیدی ایرانی از پرداخت مالیات

ماده واحده - از تاریخ تصویب این قانون بهره متعلق به اوراق قرضه شرکت‌های سهامی تولیدی ایرانی که سهام آن به منظور عرضه به عموم طبق مقررات قانون تأسیس بورس اوراق بهادار مصوب اردیبهشت ماه ۱۳۴۵ مورد قبول هیأت پذیرش اوراق بهادار باشد با تأیید وزارت امور اقتصادی و دارایی از پرداخت مالیات معاف است.

آئین‌نامه اجرایی این قانون توسط بانک مرکزی ایران تهیه و پس از تصویب وزیر اقتصادی و دارایی به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

تبصره - سازمان مالی گسترش مالکیت واحدهای تولیدی مجاز است کماکان با تضمین وزارت امور اقتصادی و دارایی اوراق قرضه منتشر کند. اوراق قرضه مذکور که منتشر شده یا می‌شود همچنین اوراق قرضه سایر دستگاه‌های دولتی که با رعایت مقررات مربوط منتشر خواهد شد به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیأت وزیران مشمول معافیت مالیاتی موضوع این قانون می‌باشد.

رئیس- کلیات لایحه مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است پیشنهادی از طرف آقای لاجوردی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس سنا

نظر به این که بانک‌ها بیش از سایر مؤسسات امکان استفاده از این قانون را خواهند داشت و اگر مزایای این قانون به شرکت‌های سهامی تولیدی حصر داده شود بانک‌ها را در بر نمی‌گیرد لذا پیشنهاد می‌کنم کلمه «تولیدی» از عنوان لایحه و متن ماده واحده حذف گردد.

با احترام - قاسم لاجوردی.

رئیس- به کمیسیون ارجاع خواهد شد. نسبت به ماده واحده دیگر نظری نیست؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

لایحه برای شور دوم به کمیسیون شماره ۴ ارجاع می‌شود.

- شور اول لایحه اصلاح قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی و ابلاغ آن به دولت

۷- شور اول لایحه اصلاح قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی و ابلاغ آن به دولت.

رئیس- لایحه اصلاح قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی برای شور اول مطرح است گزارش کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) به مجلس سنا

لایحه شماره ۱۹۱۵۲-۷/۸/۱۳۵۴ دولت راجع به اصلاح قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی ارسالی از مجلس شورای ملی در جلسه مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۵۴ کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) با حضور آقای طباطبایی و تیمسار سپهبد شجاعی معاونان وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی و جنگ مطرح شد و پس از رسیدگی و شور لازم در تبصره ماده واحده اصلاحی به عمل آمد و به تصویب رسید و برای اظهارنظر به کمیسیون‌های شماره ۲ (جنگ) و شماره ۴ (دارایی) ارسال شد. کمیسیون‌های مزبور لایحه فوق را مورد رسیدگی قرار داده و نظر این کمیسیون را تأیید نمودند.

اینک گزارش آن به شرح زیر برای شور اول تقدیم مجلس محترم سنا می‌شود.

مخبر کمیسیون شماره ۳ (دادگستری و استخدام) - جلالی نائینی.

قانون اصلاح قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی

ماده واحده - قانون پرداخت فوق‌العاده سختی خدمت به مأموران نیروهای مسلح شاهنشاهی مصوب ۲۹/۲/۱۳۴۹ به شرح زیر اصلاح و مقررات آن از تاریخ اول فروردین ۱۳۵۴ قابل اجرا می‌باشد.

به مأموران شاغل پست‌های سازمانی زندان‌ها و بازداشتگاه‌ها و همچنین مأموران واحدهای وابسته که در زندان‌ها و بازداشتگاه‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی اعم از مرکز و شهرستان‌ها انجام وظیفه می‌کنند فوق‌العاده سختی خدمت به شرح زیر پرداخت می‌گردد.

۱- به افسران کادر ثابت و هم‌ردیف آنان و کارمندان رسمی از گروه ۴ به بالا و کارمندان پیمانی از طبقه ۳ به بالا ماهیانه ۵۰ واحد ضریب حقوقی مقرر در قانون حقوق و مزایای پرسنل نیروهای مسلح شاهنشاهی
۲- به درجه‌داران و افراد کادر ثابت و هم‌ردیف آنان و کارمندان رسمی از گروه‌های یک و دو و سه و کارمندان پیمانی طبقات یک و دو و روزمزدان ماهانه ۳۵ واحد ضریب حقوقی مذکور در بند یک.
تبصره – علاوه بر فوق‌العاده موضوع بندهای ۱ و ۲ ماهانه مبلغ ۱۵۰۰ ریال به مأمورانی که بخش مسلولین بیمارستان زندان‌های نیروهای مسلح شاهنشاهی خدمت می‌کنند پرداخت خواهد گردید.

رئیس- کلیات لایحه مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور دوم ماده واحده سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. لایحه برای شور دوم به کمیسیون شماره ۳ ارجاع می‌شود که نظر کمیسیون‌های شماره ۲ و ۴ را هم بگیرند.

- تصویب بودجه سال ۱۳۵۵ مجلس سنا و ابلاغ آن به کارپردازی

۸- تصویب بودجه سال ۱۳۵۵ مجلس سنا و ابلاغ آن به کارپردازی.

رئیس- لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ مجلس سنا که یک شوری است مطرح است گزارش کمیسیون شماره ۹ (عرایض و محاسبات) قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون شماره ۹ (عرایض و محاسبات) به مجلس سنا

لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ مجلس سنا مشتمل بر دو ماده و یک تبصره به مبلغ ۳۲۵۰۰۰۰۰۰ ریال با حضور آقایان کارپردازان و رئیس حسابداری مجلس سنا در جلسات کمیسیون مطرح و مورد رسیدگی واقع و تصویب گردید.

اینک گزارش آن به مجلس محترم سنا تقدیم می‌شود.

مخبر کمیسیون شماره ۹ - جلالی نائینی.

قانون بودجه سال ۱۳۵۵ مجلس سنا

ماده ۱- برای پرداخت مقرری ماهیانه و هزینه پذیرایی نمایندگان و همچنین مقرری و مزایای کارکنان مجلس سنا و پرداخت سایر هزینه‌های اداری و اعتباری ساختمان در سال ۱۳۵۵ مبلغ ۳۲۵۰۰۰۰۰۰ ریال اعتبار تصویب می‌گردد و به کارپردازی مجلس سنا اجازه داده می‌شود هزینه‌های مربوطه را طبق فصول مندرج در صورت ریز بودجه ضمیمه این قانون پرداخت نمایند.

تبصره - هر گونه نقل و انتقال مواد اعتبارات موضوع این قانون موکول به پیشنهاد کارپردازان و تصویب هیأت رئیسه مجلس سنا می‌باشد.

رئیس- کلیات لایحه مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ورود در شور مواد سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده اول مطرح است نظری هست می‌فرمایند (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ماده اول سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده دوم قرائت می‌شود:

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده ۲- وجوه حاصل از فروش اموال زاید و متروک و همچنین صرفه‌جویی‌های سنواتی باقی مانده در حساب‌های مجلس سنا تا آخر اسفند ماه ۱۳۵۴ برای خرید اثاثه و لوازم و تعمیرات و تأسیسات فنی و لوازم مورد احتیاج اختصاص داده می‌شود.

رئیس- ماده دوم مطرح است پیشنهادی از طرف آقای یزدان‌پناه رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

موضوع گزارش تقدیمی کمیسیون شماره ۹ به این وسیله پیشنهاد می‌شود که عبارت زیر به قسمت آخر ماده دوم اضافه گردد.

«که با تصویب هیأت رئیسه به مصرف برسد».

دکتر یزدان‌پناه.

رئیس- نسبت به پیشنهاد آقای دکتر یزدان‌پناه نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر یزدان‌پناه سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده دوم با اصلاحی که آقای دکتر یزدان‌پناه پیشنهاد فرمودند مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به ماده ۲ با توجه به پیشنهاد آقای دکتر یزدان‌پناه فرمودند و تصویب شد، سناتورهایی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. کلیات آخر مطرح است نظری هست می‌فرمایند؟ (اظهاری نشد) رأی می‌گیریم به کلیه لایحه با ورقه:

(در این هنگام آقایان یار افشار و جلیلی «منشیان» برای نظارت در اخذ آراء در محل نطق حاضر شدند و سناتورها به شرح زیر رأی دادند):

رأی دهندگان آقایان:

دکتر سید محمد سجادی - سید جلال‌الدین شادمان - دریابد رسایی - محسن رئیس- یار افشار - دکتر جهانشاه صالح - میر مطهری - نصیری نیکپور - مهندس صادق - سرلشگر مطبوعی - فاضل سرجویی - بانو دکتر مصاحب - دکتر مرشد - دکتر مژدهی - تجدد - مسعودی - اشرف احمدی - پرویزی مهدوی - دها - ذوالفقاری - دکتر ضیایی - دکتر آشتیانی - دکتر حجازی - جلیلی - جلالی نائینی - دکتر مولوی - پروفسور جمشید اعلم - حسن اکبر - دکتر یزدان‌پناه - بوشهری - کوروس - مهندس گنجی رضایی - جلیلوند - سپهبد پالیزبان - پروفسور عدل - مهندس فروغی - لاجوردی - بانو جهانبانی - سرلشگر دیلمی - بهادری - سپهبد ورهرام.

(شمارش آراء به عمل آمد و نتیجه به شرح زیر اعلام شد):

رئیس- با ۴۳ رأی لایحه تصویب شد و برای اجرا به کارپردازی مجلس سنا ابلاغ خواهد شد.

- بیانات بعد از دستور آقای پروفسور جمشید اعلم

۹- بیانات بعد از دستور آقای پروفسور جمشید اعلم.

رئیس- آقای پروفسور جمشید اعلم مطالبی داشتند که می‌خواستند به عنوان بعد از دستور بیان کنند. آقای پروفسور بفرمایید.

پروفسور جمشد اعلم- بنده با کمال تشکر از جناب آقای رئیس و معذرت از آقایان همکاران عزیز که وقتشان را می‌گیرم، می‌خواهم چند کلمه‌ای مختصراً عرض کنم. ناطقین محترم راجع به نبوغ و بزرگی و همت خارق‌العاده رضاشاه کبیر فرمایشات کافی فرمودند اگر ما تاریخ را نگاه کنیم و ورق بزنیم می‌بینیم که همیشه سر دودمان یک سلسله‌ای نابغه بوده است. اما نکته‌ای که خیلی خیلی کم اتفاق افتاده است آن است که سر سلسله دودمان از خودش یک نابغه به جا بگذارد، شما تاریخ را نگاه کنید می‌بینید که همیشه سر دودمان نابغه بوده، اما پس از او اندک اندک ضعف در آن سلسله پیدا شده است در صورتی که خداوند به ما عنایت فرمودند که رضاشاه کبیر از خود یک نابغه به جا گذاشته‌اند (صحیح است).

روزی که شاهنشاه آریامهر در مزار کوروش کبیر در جشن‌های ۲۵۰۰ ساله فرمودند: که «کوروش آسوده بخواب ما هستیم و ایران را نگاه می‌داریم» من امروز می‌خواهم بگویم ای رضاشاه کبیر آسوده بخواب چون فرزند برومند نابغه آمیزتر از خودت ایران را به بالا برد (احسنت، احسنت)، و ایرانی درست کرده که امروز در ردیف ملل بزرگ دنیا به شمار می‌آید. و امیدوارم که پسر برومند این نابغه هم، نابغه‌ای مثل او باشد، که ما خدمات بزرگ شاهنشاه آریامهر را تعقیب کند (احسنت، احسنت).

- تقدیم صورت اسامی متخصصان فنی خارجی که در استخدام دولت هستند به وسیله آقای وزیر مشاور

۱۰- تقدیم صورت اسامی متخصصان فنی خارجی که در استخدام دولت هستند به وسیله آقای وزیر مشاور.

رئیس- آقای دکتر شادمان بفرمایید.

وزیر مشاور- با اجازهٔ جناب آقای رئیس در اجرای تبصره دو ماده یک قانون استخدام متخصصان فنی خارجی صورت اسامی کسانی که از این بابت در خدمت دولت هستند برای استحضار مجلس محترم سنا تقدیم می‌کنم.

رئیس- صورت اسامی متخصصان فنی خارجی در اداره قوانین نگهداری می‌شود که هر یک از سناتورهای محترم مایل باشند می‌توانند مراجعه بکنند و از جزئیات آن مطلع بشوند.

- تقدیم لایحه الحاق یک تبصره به ماده ۳۴ قانون ثبت املاک به وسیله معاون وزارت دادگستری

۱۱- تقدیم لایحه الحاق یک تبصره به ماده ۳۴ قانون ثبت املاک به وسیله معاون وزارت دادگستری.

رئیس- آقای هنرمندی بفرمایید.

معاون وزارت دادگستری (آقای هنرمندی) - با کسب اجازه از مقام معظم ریاست لایحه الحاق یک تبصره به ماده ۳۴ قانون ثبت املاک کشور را تقدیم می‌کنم. این لایحه مربوط است به نحوه اجرای وام‌های صنعتی و معدنی و کشاورزی و کشت و صنعت و تقاضای تصویب آن را دارم.

رئیس- لایحه برای رسیدگی به کمیسیون‌های مربوط ارجاع می‌شود.

- ختم جلسه - اعلام تعطیلات نوروزی

۱۲- ختم جلسه - اعلام تعطیلات نوروزی.

رئیس- به طوری که سناتورهای محترم استحضار دارند فردا جلسه مشترک خواهیم داشت و پس فردا که بیست و پنجم اسفندماه است به موجب ماده ۱۵۸ آئین‌نامه تعطیلات رسمی نوروزی شروع می‌شود تا بیستم فروردین که جلسه خواهیم داشت، بدیهی است موقع و دستور جلسه آینده بعداً به اطلاع خواهد رسید. جلسه ختم می‌شود.

(نیم ساعت بعدازظهر جلسه ختم شد).

رئیس مجلس سنا - مهندس جعفر شریف امامی.