برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۳ خورشیدی فروردین تا خرداد ماه
| سخنرانیهای محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۳ خورشیدی تازی | درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر | قوانین برنامههای عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی |
سال نو ۱۳۵۳ با پیام نوروزی آریامهر شاهنشاه ایران
پیام نوروزی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر به ملت ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۳
فرا رسیدن نوروز باستانی را به همه مردم ایران شادباش میگویم و برای آنان در سالی که آغاز شده است از درگاه خداوند بزرگ شادکامی و نیکبختی و رفاه روزافزون آرزو میکنم.[۱] سالی که گذشت نه تنها در تاریخ کشور و ملت ما، بلکه در تاریخ جهان سالی استثنایی و آکنده از تحولاتی عمیق و اساسی بود. شاید با اطمینان بتوان گفت که در این سال صفحه تازهای در تاریخ ورق خورد و دوران جدیدی آغاز گردید. تحولات بنیادی این سال تا حد زیادی نظم قبلی جهانی را تغییر داد و بر اساس تجدید ارزیابی ارزشها و عوامل، نظم تازهای را جایگزین آن ساخت که با واقعیات و ضروریات تحول جامعه بینالمللی تطابقی منطقیتر داشت.
در تاریخ ایران، سالی که گذشت شاید سالی به تمام معنی بی نظیر بود که احتیاجی به یادآوری موفقیتهای کشور و ملت ما در طی آن نیست. در این سال برنامه پنج ساله عمرانی پنجم ایران آغاز شد، و وقتی که برنامهای با این برداشت استثنایی و فوقالعاده شروع شده باشد مسلماً در ماهیت و نتیجه آن در جریان اجرا، تغییرات کلی حاصل خواهد شد و کارهایی انجام گرفت که خیلی بیش از حدود پیش بینیهای اولیه خواهد بود. ما هر چه زودتر وارد عصر استفاده از نیروی اتمی و سایر منابع تولید نیرو خواهیم شد تا از این راه حتیالمقدور در مصرف نفت، این ماده حیاتی تمام شدنی که ما توانستیم اصالت آن را به ثبوت برسانیم صرفه جویی شود، و این منبع گرانبها به جای مصرف شدن به عنوان سوخت عادی، به کار تهیه فرآوردههای شیمیایی و پتروشیمیک برسد. کشور ما در سال ۱۳۵۲ به برترین حد حقوق سیاسی و اقتصادی خود دست یافت، و بهترین شرائط لازم فراهم آمد تا ما به سرعت هر چه تمامتر پایههای دوران تمدن بزرگ را در مملکت خود استوار سازیم.... اکنون کشور ما چنین سالی استثنایی را در پشت سر گذاشته، و با اعتماد و امید فراوان و با اراده راسخ به ادامه راه بزرگی که در پیش دارد قدم به آستانه سالی تازه نهاده است که نویدبخش بسیاری از پیروزیهای دیگر است، ولی در عین تذکر این نکته، مایلم مانند سالهای گذشته این واقعیت را نیز به شما یادآور شوم که ادامه پیشرفت ما در این راه، کماکان مستلزم تلاش و کوشش روزافزون هر فرد ایرانی در کاری است که به عهده دارد، تا در امر سازندگی ایران نو همه نیروهای خلاقه، همه استعدادها و قریحهها، همه امکانات و عوامل مادی و معنوی در جامعهای ایرانی به حداکثر بکار گرفته شوند. این هدفی است که در راه نیل بدان، هیچگونه غفلت و سهل انگاری و اتلاف وقت قابل بخشش نیست. خداوند توانا در این تلاش مقدس ملی پشتیبان و نگهدار همه شما باد.
بامداد روز پنجشنبه آیین سلام نوروزی به پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در کاخ گلستان برگزار شد. شاهنشاه آریامهر در ساعت هشت و سی دقیقه روحانیون را به پیشگاه همایونی پذیرفتند.[۲] در این باریابی نمایندگان جامه روحانیت فرا رسیدن نوروز باستانی را به پیشگاه شاهنشاه آریامهر تبریک عرض کردند و شاهنشاه نیز عید سعید باستانی را تهنیت گفتند. در ساعت هشت و پنجاه دقیقه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو خدمتگزاران دربار شاهنشاهی، بنیاد پهلوی، شورای فرهنگی سلطنتی، بازرسی شاهنشاهی، کمیته جهانی پیکار با بیسوادی و فرهنگستان را به حضور پذیرفتند.
پیش از نیم روز آدینه دوم فروردین ماه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو رهسپار جزیره کیش شدند. روز پسین والاحضرت شاهدختها لیلا پهلوی و فاطمه پهلوی به همراه سرکار علیه بانو فریده دیبا به کیش پرواز کردند. والاحضرت همایون ولیعهد ایران و والاحضرتها شاهپور علیرضا و شاهدخت فرحناز از آخرین روز اسفند در کیش بودند.
۵ فروردین ماه ۱۳۵۳ تا سال ۱۳۶۰ سه نیروگاه هستهای برق در ایران نصب میشود و طرحهای بهرهگیری از اتم در تولید انرژی در سازمان تازه تأسیس انرژی اتمی ایران که به فرمان شاهنشاه آریامهر شروع به کار میکند، تمرکز خواهد یافت. ظرفیت این سه نیروگاه بیش از سه هزار مگاوات «سه میلیون کیلووات» خواهد بود و مقدمات نصب آن در بوشهر و بندرعباس از سال آینده فراهم میشود. طرحهای ایجاد نیروگاه هستهای برق هم اکنون در سازمان برنامه تحت بررسی نهایی است و طی چند ماه آینده در اختیار مهندسین مشاور قرار میگیرد تا محل نصب این نیروگاهها قطعی گردد. بعلاوه، مهندسین مشاور مطالعاتی نیز در زمینه میزان مصرف برق کشور و رشد آن در طول ۲۰ سال آینده بعمل میآورند که بر مبنای این مطالعات تعداد نیروگاههای هستهای معلوم خواهد شد. همچنین بر اساس برنامهریزی درازمدت تولید انرژی برق کشور، از آغاز برنامه عمرانی هفتم از ایجاد نیروگاههای دیزلی، بخاری و آبی برق خودداری میشود و نیروگاههای جدید فقط نیروگاههای هستهای خواهد بود. بر اساس یک گزارش مقدماتی که پیرامون ضرورت ایجاد نیروگاههای هستهای برق تهیه و تسلیم سازمان برنامه شده است، افزایش بهای نفت در بازار جهانی، ضرورت احداث نیروگاههای هستهای را در ۲۰ سال آینده بیشتر خواهد کرد و سوخت ارزان این نوع نیروگاهها موجب میگردد که مصرف برق کشور، منحصراً از بهرهگیری اتم در تولید برق تأمین شود و مضافاً اینکه نیروگاههای هستهای برق، کاربرد شیرین کردن آبهای شور را نیز دارند و به همین منظور هنگام تعیین محل احداث این نیروگاهها مناطقی که نیاز به آب شیرین برای مصارف کشاورزی و آشامیدنی دارند مورد توجه قرا خواهد گرفت. مطابق آمار مصرف برق کشور در ۱۰ سال آینده از ۱۴ هزار مگاوات تجاوز میکند که از این مقدار مصرف، فقط ۶ تا ۸ هزار مگاوات برق را میتوان از نیروگاههای آبی و دیزلی تأمین ساخت و بقیه احتیاجات را باید از نیروگاههای هستهای تأمین کرد. همچنین یک مقام مسئول وزارت آب و برق امروز تأیید کرد، تاکنون ۷۰ نفر از مهندسین برق برای آموزش و آشنایی با مسائل جدید برق از حمله برق اتمی به آمریکا اعزام شدهاند و مقدمات اعزام بیست تن دیگر فراهم شده است که در سال مسیحی جاری به آمریکا خواهند رفت. اعضای واحد برق اتمی وزارت آب و برق پس از صدور فرمان همایونی اکنون در انتظار طرح تشکیلاتی هستند که به منظور برقراری هماهنگی و نظارت بر کلیه امور مربوط به استفاده از انرژی اتمی و ساختن کارخانههای برق اتمی و شیرین کردن آب شور و تهیه زیربنای علمی و فنی لازم برای اجرای این طرحها باید بوجود آید. طرح تشکیلات انرژی اتمی ایران به طور قطع تا پایان فروردین ماه به تصویب میرسد و یک سازمان مجهز و قوی بوجود خواهد آمد.
۵ فروردین ماه ۱۳۵۳ صدور شناسنامههای بهداشتی از شنبه ۱۰ فروردین ماه در سراسر کشور آغاز میشود.[۳] وزارت بهداری دهها نمونه شناسنامه بهداشتی، برای بهداریهای استانها و فرمانداریهای کل فرستاده است تا در دو روز گذشته، مأموران وزارت بهداری پس از تکثیر آنها به تهیه شرح و احوال بهداشتی مردم پردازند. در این شناسنامهها زادروز، نحوه تولد (طبیعی – غیر طبیعی) گروه خون، وزن، قد، زمان وقوع بیماریها ،میزان تلقیح انواع واکسنها مشخص شده است. از روز شنبه آینده مأموران بهداشتی برای هر نوزادی که به دنیا میآید، یک شناسنامه بهداشتی صادر خواهد کرد. همزمان، کار تهیه شناسنامههای بهداشتی برای دیگر افراد در سراسر کشور آغاز خواهد شد. برای بررسی اجرای فرمان همایونی دایر بر تأمین بهداشت رایگان، از طرف وزیر بهدار کمیتههایی مأمور تهیه مقدمات این امر شدهاند. کمیته بیماریابی، کمیته مصونسازی، کمیته آموزش بهداشت، کمیته تهیه شناسنامههای بهداشتی، کمیته بهداشت محیط، کمیته بهداشت محیط زیست، کمیته بررسی و تهیه واکسن و دارو. اعضای این کمیتهها را مدیران کل و کارشناسان برجسته وزارت بهداری تشکیل میدهند. پرفسور پویان وزیر بهداری گفت: در اجرای اوامر مطاع ملوکانه اکیپهای مختلف از ابتدای فروردین ماه به منظور انجام وظایفی که فرمان بهداشت همگانی بر عهده وزارت بهداری گذاشته است، به استانهای ساحلی که نیازمندتر بودند، فرستاده شدند که هم اکنون سرگرم کار و فعالیت هستند. پروفسور پویان افزود: مطالعات مقدماتی نشان داد که باید اولویت را به استان ساحلی داد. به همین جهت اکیپهای مجهز به کلیه وسایل، همراه با نیروهای انسانی کارآزموده هم اکنون مشغول انجام وظایف خویش هستند. در نظر است با تجربیات به دست آمده، اکیپها در اسرع وقت پس از پایان کار خویش به دیگر استانها اعزام شوند. بر اساس فرمانی که شاهنشاه آریامهر روز ۲۸ اسفند ماه صادر فرمودند، وزارت بهداری مکلف است که واکسیناسیون گوناگون درباره کلیه طبقات مردم در سراسر کشور انجام دهد. بدان معنا که همه در برابر بیماریهای احتمالی مصونیت حاصل کنند و جامعه در برابر خطر اپیدمی بیماریهای بومی و منطقه نباشد. وظیفه دیگر وزارت بهداری بیماریابی است که با مرحله تنظیم کارت بهداشتی برای ۳۲ میلیون ایرانی پایان میپذیرد.
۵ فروردین ماه ۱۳۵۳ بزرگترین و مدرنترین کارخانه خانه سازی ایران در روزهای پایان سال گذشته کار خود را آغاز کرد. این کارخانه که متعلق به شرکت ملی ذوبآهن ایران است، ظرفیت تولید یکصد هزار متر زیربنای مفید (بدون احتساب راهرو و ایوان و غیره...) در سال را دارد. دکتر امیرعلی شیبانی مدیر عامل شرکت ملی ذوبآهن ایران اعلام داشت که کارخانه، خانهسازی ذوب آهن آماده پذیرش سپارش از شرکتهای ساختمانی دولتی و خصوصی است. با استفاده از قطعات پیشساخته این کارخانه، پنج کارگر میتوانند یک آپارتمان ۱۶ طبقه را با دو هزار متر زیر بنا، در دو ماه بسازند. کارخانه خانهسازی ذوبآهن، در حال حاضر برای آریاشهر (شهر پولادسازان) که در مجاور کارخانه ذوب آهن قرار دارد، قطعات پیش ساخته تهیه میکند ولی آماده است با اضافه کردن یک شیف کار، قسمتی از تولیدات خود را به مردم بفروشد. قیمت ارزان- قیمت قطعات پیش ساخته ذوبآهن نسبت به تولیدات کارخانههای مشابه بسیار ارزانتر است و این به دلیل امکانات خاصی است که در اختیار ذوبآهن قرار دارد. در کارخانه خانهسازی ذوبآهن یک ماشین اختصاص به ساختن سقف، یک ماشین اختصاص به تولید دیوار و یک ماشین خاص ساخت بلوکههای جدا کننده یا «تیغه» میباشد. هر یک از قطعات دیوار و سقف با قرار گرفتن مدت ۲۴ ساعت در حمام بخار، و رسیدن بخار به حداکثر مقاومت میرسد در حالیکه سیمان معمولی نیاز به ۲۷ تا ۲۸ روز زمان و آب خوردن در دفعات متعدد دارد تا به سرحد سختی برسد. یکی از مسئولان کارخانه گفت: ذوبآهن در سال گذشته ۵۰ هزار تن سیمان برای فراهم ساختن احتیاجات خود از شوروی وارد کرد و اکنون نیز اقداماتی برای خرید ۸۰ هزار تن سیمان در جریان دارد. بدین سان، شرکت ملی ذوبآهن برای اجرای برنامه توسعه و همچنین احتیاجات ساختمانی خود نگرانی از کمبود سیمان ندارد.
۶ فروردین ماه ۱۳۵۳ اصفهان و بندرعباس به راهآهن سراسری متصل میشوند. هیأت مهندسین و کارشناسان کشور ژاپن که به فراخوان وزارت راه برای نوسازی و دو خطه کردن برخی از خطوط راهآهن سراسری ایران به تهران آمده بودند به آگاهی رساندند که برای افزایش سرعت قطارها از ۷۰ کیلومتر به حداکثر ۱۴۰ کیلومتر در ساعت، باید افزون بر تغییر مسیر، برخی از خطها، به ویژه خط آهن جنوب دو خطه شود. در درازای برنامه عمرانی پنجم بیش از دو هزار کیلومتر خط آهن جدید کشیده خواهد شد و اصفهان و بندرعباس به شبکه راهآهن کشور خواهند پیوست. با فرا رسیدن سال ۱۳۵۳، اداره کل ساختمان راهآهن در وزارت راه، برنامههای نوسازی و کارهای کشیدن خطوط جدید راهآهن را آغاز خواهد کرد. یکی از بزرگترین و مهمترین برنامه اداره کل ساختمان راهآهن، دو خطه کردن راهآهن (اهواز- اندیمشک- تهران) است. برای انجام این کار، یک رشته خط آهن جدید با ویژگیهای تازه با شعاع دید یک هزار متر از اهواز از راه اندیمشک به تهران کشیده خواهد شد. با توجه به نظرات مهندسین و کارشناسان ژاپنی و ایرانی، اعتباراتی برای کشیدن این خط در اختیار اداره کل ساختمان راهآهن وزارت راه قرار خواهد گرفت. ساختمان این خط قرار است در سال جاری آغاز گردد و پیش از پایان برنامه پنجم عمرانی کشور به پایان خواهد رسید. با دو خطه کردن راهآهن تهران- اهواز، سرعت قطارها با لکوموتیوهای خریداری شده از جنرال موتور آمریکا به ۱۴۰ کیلومتر در ساعت خواهد رسید. از جمله برنامههایی که در سال جاری آغاز خواهد شد، کشیدن خط آهن تهران به اصفهان است. درازای مسیر ۳۰۰ کیلومتر است و بررسیها برای نقشهبرداری، تعیین مسیر در سال جاری آغاز میگردد و ساختمان این خط نیز در طول برنامه پنجم عمرانی به پایان خواهد رسید. با احداث این خط، اصفهان نیز به راهآهن سراسری کشور خواهد پیوست. همچنین مطالعه برای احداث راهآهن کرمان به بندرعباس انجام پذیرفته و پس از آماده شدن اسناد مناقصه، آغاز به ساختمان خواهد شد. نقشه برداری، مسیریابی و ساختمان این مسیر که درازای آن ۶۵۰ کیلومتر است نیز وسیله اداره کل ساختمان وزارت راه انجام میگیرد و برای ریلگذاری تحویل راهآهن دولتی ایران خواهد شد. با کشیدن این خط، بندرعباس از جهت منابع زیرزمینی که در جنوب کشور و منطقه کرمان وجود دارد، یکی از بزرگترین بندرهای ایران خواهد شد. از برنامههای دیگر اداره کل ساختمان وزارت راه در سال جدید، کشیدن خط آهن مشهد به سرخس است. پروژه کشیدن این خط که درازای آن ۱۹۰ کیلومتر است مورد بررسی قرار خواهد گرفت. ترمیم ساختمان پلها، زیرسازی خط آهن صوفیان به جلفا و شاید برقی کردن آن برای افزایش شتاب قطارها، برای ترابر بار و کالا از مرز جلفا از دیگر برنامههای سال جاری میباشد که به موقع اجرا گذاشته خواهد شد. در حال حاضر مسئله دو خطه کردن این مسیر مطرح نیست. فرحآباد به ساری- احداث یک رشته خط آهن از فرحآباد به ساری نیز در سال جاری آغاز میگردد و این بندر که به صورت یکی از بنادر بزرگ درآمده، به خط آهن سراسری کشور خواهد پیوست. با دو خطه کردن راهآهن اندیمشک به تهران، احداث خط آهن تهران به اصفهان، کرمان به بندرعباس، مشهد به سرخس، فرحآباد به ساری و تغییر مسیر بعضی از خطوط راهآهن در طول برنامه پنجم عمرانی کشور، متجاوز از دو هزار کیلومتر خط آهن جدید احداث خواهد شد.
۸ فروردین ماه ۱۳۵۳ هدلی داناون سردبیر و موری گارت رییس خبرنگاران هفته نامه تایم چاپ آمریکا، مصاحبهای با شاهنشاه آریامهر نمودند که در شماره پیشین تایم به چاپ رسید. در این مصاحبه شاهنشاه آریامهر به جستارهایی درباره سیاست خارجی ایران، کمکهای خارجی، نفت ایران و اختلافهای میان ایران و عراق اشاره فرمودند. برگردان این مصاحبه مهم را بخوانید.[۴]
۸ فروردین ماه ۱۳۵۳ سالگشت زادروز والاحضرت شاهدخت لیلا پهلوی بر همه ایرانیان فرخنده باد. والاحضرت لیلا در سال ۱۳۴۹ در تهران چشم به جهان گشود. سیل تهنیتها و سبدهای گل به سوی دربار شاهنشاهی از سوی ملت ایران روان است.
دیدار و گفتگوی نخست وزیر پاکستان با شاهنشاه آریامهر در کیش
۹ فروردین ماه ۱۳۵۳ نخستوزیر پاکستان برای یک دیدار سه روزه غیر رسمی با شاهنشاه وارد کیش شد. بوتو هنگام ورود به کیش مورد پیشباز امیر اسدالله علم وزیر دربار شاهنشاهی قرار گرفت. ذوالفقار علی بوتو نخستوزیر پاکستان، پس از نیم روز نهم فروردین ماه، کوتاه زمانی پس از ورود به کیش، به پیشگاه شاهنشاه آریامهر بار یافت و گفتگوهای خود را با رهبر ایران آغاز کرد.[۵] در گفتگوهای بوتو با شاهنشاه آریامهر در کیش امکانات تشکیل بازار مشترک آسیا بررسی میشود. گفتگوهای ایران و پاکستان در روز ۱۰ فروردین ماه در ادامه دیدار ذوالفقار علی بوتو نخستوزیر پاکستان در پیشگاه همایونی در جزیره کیش ادامه یافت بدون آنکه منابع دو کشور از جستارهای مورد مذاکره مطلبی فاش کنند. در سفر سه روزه بوتو به ایران، عزیز احمد وزیر خارجه پاکستان و یکی دو تن دیگر از مقامات پاکستانی وی را همراهی میکنند. بودن عباس خلعتبری وزیر خارجه و منوچهر ظلی سفیر ایران در پاکستان و حامد نوازخان سفیر پاکستان در ایران و یکی دو تن دیگر از مقامات عالیرتبه سیاسی ایران در کیش، نشانه این است که گفتگوها بیشتر جنبه سیاسی و اقتصادی دارد.
۱۰ فروردین ماه ۱۳۵۳ علیاحضرت شهبانو در پیامی که به کنفرانس جمعیت جهانی سازمان ملل متحد فرستادهاند به تمام کشورهای پیشرفته و در حال رشد سپارش کردهاند که طرح حمایت خانواده کوچک را تشویق و حمایت کنند. پیام علیاحضرت که از سوی خبرگزاری آسیوشیتدپرس از نیویورک فرستاده شده است، از سوی فدراسیون بینالمللی اولیاء انتشار یافته است. در پیام علیاحضرت شهبانو یادآور شده است که طرح خط مشیها و برنامههای جمعیت به عنوان بخش اساسی از کوششهای توسعه اجتماعی و اقتصادی به نفع ممالک و رفاه مردم آنها است که هم اکنون به صورت یک نیاز فوری و ضروری مطرح میباشد. علیاحضرت شهبانو ضمن اشاره به تعهدات سنگین ایران از سال ۱۹۶۷ به بعد، در این زمینه افزودند: ثابت شده که زنان تحصیل کرده فرزندان کمتری دارند چون آنها مسئولیتهای خود را در زمینههای تأمین آموزش و پرورش، بهداشت و رفاه فرزندان خویش درک میکنند. داشتن فرزندان کمتر به مادران امکان میدهد تا وقت بیشتری صرف پرورش آنها نمایند و به جامعه نیز خدمات بیشتری عرضه دارند. بنابراین، دولتها مسئولیت دارند که با اتخاذ و اجرای تدابیر لازم، زوجهای جوان را به داشتن خانوادههای کوچکتر تشویق کنند.
۱۰ فروردین ماه ۱۳۵۳ اختلاف نظر گمرک با وارد کنندگان و بازرگانان در مورد نوع تعرفه کالا، به حداقل ممکن کاهش یافته و برابر آمار در سال ۱۳۵۲ تنها دو درصد اظهارنامههای گمرکی به کمیسیون حل اختلاف فرستاده شده است که این رقم با توجه به نخستین سال اجرای تعرفه گمرکی بروکسل و افزایش سریع مبادلات بازرگانی خارجی کشور، بسیار ناچیز است. افزون بر این، در سال گذشته اقدامات وسیعی برای بالا بردن سطح کارآیی گمرکات کشور به عمل آمد و گمرک ایران با تکمیل نیروی انسانی و اجرای برنامههای آموزشی، توانست سرعت ترخیص کالا را در گمرک تهران و گمرک شهرستانها افزایش دهد. سپهبد اسکندر آزموده معاون وزارت دارایی و سرپرست گمرک ایران این مطالب را در آغاز کار اجلاسیه یک هفتهای مسئولان گمرکی که امروز در بندرعباس گشایش یافت، به آگاهی رساند و در مورد رفاه کارکنان گمرک ایران گفت: هماهنگ با تکمیل نیروی انسانی و آماده ساختن آن، به تأمین رفاه کارکنان گمرک توجه بیشتری میشود و هم اکنون کارمندان گمرک و خانواده آنان از پزشک رایگان استفاده میکنند و تنها سی درصد هزینه دارو و بیمارستان را میپردازند. برنامه تأمین مسکن کارمندان گمرک نیز در سال ۱۳۵۳ با شتاب بیشتری ادامه مییابد و در این سال ۲۴۰ میلیون صرف برنامه آموزشی کارکنان گمرک خواهد شد. سرپرست گمرک ایران یادآور شد، از آغاز سال جاری اعتبارات وسیعی صرف توسعه و تجهیز گمرکات شهرستانها میگردد و در آستارا، سرخس، تبریز و قزوین مبادرت به ایجاد گمرک تجاری میشود. تیمسار سپهبد آزموده خاطرنشان ساخت، حجم واردات و صادرات کشور در سال پیش به مرز ۹ میلیون تن رسید و وصولی گمرک در این سال به ۴۱ میلیارد ریال افزایش یافت. سرپرست گمرک ایران تأکید کرد: تشویق و تنبیه کارکنان گمرک در اجرای انقلاب اداری همچنان مهمترین اصل مدیریت در این سازمان را تشکیل میدهد. اجلاسیه گمرکی بندرعباس ضمن ارزیابی تصمیمات اجلاسیه قبلی برنامه کار سال ۵۳ گمرک ایران را تدوین میکند و مسئولان گمرکات کشور پیشنهادات مصوب در این اجلاسیه را بکار خواهند بست.
۱۱ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه ایران به عنوان یکی از خوشپوشترین شخصیتهای سیاسی جهان برگزیده شدهاند. گزارش خبرگزاریها پیرامون نتایج نظریابی «بنیاد مد آمریکا» که دیروز اعلام شد، حکایت از آن دارد که بیشتر طراحان لباس و دوزندگانی که در گزینش خوشپوشترین شخصیتها مورد پرسش قرار گرفتهاند، شاهنشاه ایران را به عنوان شیکپوشترین رهبر و سیاستمدار جهان برگزیدهاند. در این نظریابی، قاضی «سیریکا» که ریاست بسیاری از بازجوییهای مربوط به واترگیت را به عهده داشت نیز در فهرست خوشپوشان قرار گرفته است. در نظریابی سالهای پیش بنیاد مد آمریکا، از شخصیتهای داخلی آمریکا جان کانالی وزیر پیشین خزانهداری، پرزیدنت نیکسون و اسپیرواکنیو معاون پیشین ریاست جمهوری به عنوان شیکپوشترین شخصیتها انتخاب شده بودند.
۱۳ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر آقای ر. ک . کارانجیه سردبیر نشریه بلیتس چاپ هندوستان را که درخواست انجام یک مصاحبه به معظم له را کرده بود به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. سردبیر بلیتس پرسشهای بسیاری در زمینه مسایل داخلی ایران و نیز نقطه نظرهای جهانی شاهنشاه آریامهر نمود.[۶]
۱۴ فروردین ماه ۱۳۵۳ هفدهمین نشست شورای وزیران همکاری عمران منطقهای ( سنتو ) [۷] با پیام شاهنشاه آریامهر در تخت جمشید کار خود را آغاز کرد. [۸] دگرگونیهای بازرگانی، مالی و پولی جهان و هم چنین کمبود مواد اولیه و دشواریهایی که بروز آنان به افزایش بهای نفت نسبت داده شده، سبب گردیده است که نشست وزیران عمران منطقهای در تخت جمشید بسیار با اهمیت در محافل جهانی توصیف گردد. هیاتهای نمایندگی ایران و ترکیه در نشست شورای وزیران: عباسعلی خلعتبری و توران گونس وزیران خارجه دو کشور رهبری میکنند. ریاست هیات نمایندگی پاکستان را نیز مبشر حسن وزیر دارایی، اقتصاد و برنامه ریزی آن کشور به گردن دارد. حلعتبری پیش از اینکه رهسپار شیراز شود با نخست وزیر و دیگر رهبران پاکستان که برای دیداری از ایران در کیش به سر میبردند، دیدار و گفتگو نمود.
۱۵ فروردین ماه ۱۳۵۳ قرعه کشی دختران و زنان دیپلمه مشمول قانون خدمات اجتماعی زنان در مرکز آموزشی حشمتیه برگزار شد. نزدیک به چهار هزار تن نام نویسی کرده بودند که شمار بانوان مورد نیاز سازمانهای دولتی از میان داوخواهان (داوطلب) و مشمولان سالهای پیش از ۱۳۵۲ برگزیده میشوند و دیگران مازاد بر نیاز خواهند بود. ۱۷ فروردین ماه قرعه کشی بانوان لیسانسیه و دارندگان مدرکهای تحصیلی بالاتر انجام میشود.
۱۶ فروردین ماه ۱۳۵۳ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با هفتهنامه دی سایت چاپ آلمان غربی مصاحبهای داشتند. شاهنشاه در این مصاحبه فرمودند: در ده سال آینده افراد پنجاه سالهای که سواد خواندن و نوشتن را نداشته باشند در ایران یافت نخواهد شد و اکنون در ایران موفقیت آمیزترین برگههای تاریخ قرن ما نوشته میشود. [۹]
۱۶ فروردین ماه ۱۳۵۳ پیشنهاد شاهنشاه آریامهر در باره تشکیل صندوق برای کمک به کشورهای در حال توسعه و همچنین کمک به مؤسسات پولی بینالمللی با استقبال و پشتیبانی نمایندگان کشورهای اکافه روبرو شد. کشورهای عضو اکافه توجه اجلاسیه فوقالعاده مجمع عمومی سازمان ملل را به ابتکار شاهنشاه ایران جلب کرده و از این اجلاسیه دعوت نموده است راهها و وسایل اجرای این پیشنهاد را مورد بررسی قرار دهد. هیأت نمایندگی ایران در کنفرانس اکافه که در کلمبو تشکیل شد، پیشنهاد شاهنشاه آریامهر را در مورد تشکیل صندوق برای کمک به کشورهای در حال توسعه و همچنین کمک به مؤسسات پولی بینالمللی برای نمایندگان شرکت کننده در کنفرانس تشریح کرد و این پیشنهاد با استقبال و پشتیبانی نمایندگان کشورهای اکافه روبرو شد. در قطعنامه کنفرانس که به چاپ رسید، کشورهای هموند اکافه با ابراز نگرانی عمیق نسبت به آثار نامساعد تورم جاری جهانی، افزایش سریع قیمت نفت، غلات و بسیاری از کالاهای صنعتی و همچنین کمبود عرضه بسیاری از این کالاها و مشکلات ناشی از کرایه حمل و نقل بر موازنه پرداختهای اکثر کشورهای منطقه و بخصوص اقتصاد کشورهای در حال توسعه عضو اکافه و با توجه به اینکه اجلاسیه فوقالعاده مجمع عمومی برای رسیدگی به مسایل ناشی از کمبود مواد اولیه و مشکلات مربوط به وضع اقتصادی جاری تشکیل خواهد شد، لزوم فراهم کردن کمکهای مالی از جمله وامهای دراز مدت با شرایط آسان را تأکید کرد. قطعنامه ابتکار شاهنشاه ایران در مورد تأسیس صندوق برای دادن وام با شرایط آسان به کشورهای نیازمند و همچنین اختصاص دادن مبلغی در حدود یک میلیارد دلار به مؤسسات پولی بینالمللی را مورد ستایش و استقبال قرار داد. کشورهای عضو اکافه توجه اجلاسیه فوقالعاده مجمع عمومی سازمان ملل را به ابتکار شاهنشاه ایران و سایر پیشنهادهایی که در این زمینه مطرح شده جلب کرده است و از این اجلاسیه دعوت کرده است که هر چه زودتر راهها و وسایل اجرای این پیشنهادها را مورد بررسی قرار دهد. کشورهای عضو اکافه همچنین از صندوق بینالمللی پول، بانک بینالمللی توسعه و ترمیم و سایر مؤسسات مالی بینالمللی دعوت کرده است که حداکثر کمک را در جهت بسیج منابع دیگر و رساندن این کمکها به کشورهای در حال توسعه مبذول دارند.
۱۷ فروردین ماه ۱۳۵۳ پاریس- خبرگزاری فرانسه- علیاحضرت شهبانو فرح به اتفاق آراء به عنوان «عضو خارجی» آکادمی هنرهای زیبای فرانسه برگزیده شدند. به این ترتیب شهبانو یکی از کرسیهای جدید این آکادمی را ک برای شخصیتهای خارجی گشایش یافته است اشغال خواهند کرد. فرمان مربوط به تأیید این انتخاب که مربوط به چند هفته پیش است که در یکی از آخرین فرمانهایی که به امضای پرزیدنت ژرژ پمپیدو رسیده و روز پنجشنبه ۱۵ فروردین ماه در روزنامه رسمی فرانسه به چاپ رسیده است. شهبانو فرح در پیشرفت و پیشبرد فرهنگ در ایران سهم فعالی دارند و از آن جا که میخواهند هنر قدیمی کشور خود را حفظ کنند به افزایش کلکسیونهای ملی کمک مهمی کردهاند بدون آنکه هنر معاصر را نادیده بگیرند. ظرافت، فرهنگ به ویژه سادگی و ملاطفت شهبانو اعضای آکادمی هنرهای زیبا را که در ایران که در جریان جشنهای دو هزار و پانصدمین سال شاهنشاهی در تخت جمشید یا در پاریس به حضور معظملها رسیدهاند، تحت تأثیر قرار داده است. شهبانوی ایران در سفری که در اکتبر ۱۹۷۳ به فرانسه کردند، سالن نمایشگاه پاییزه و یک نمایشگاه نقاشی ایران را در یک گالری نزدیک شانزه لیزه گشودند.
۱۷ فروردین ماه ۱۳۵۳ شرکت ملی نفت پروژه تأسیس سه پالایشگاه جدید را در دست اقدام دارد. سه پالایشگاه یکی در تبریز ساخته میشود که ظرفیت آن ۸۰ هزار بشکه در روز است و در سال جاری عملیات مهندسی آن آغاز خواهد شد. دو پالایشگاه دیگر یکی در نکا مازندران به ظرفیت ۱۳۰ هزار بشکه در روز و دیگری در اصفهان به ظرفیت یکصد هزار بشکه در روز ساخته خواهد شد. در حال حاضر قسمت اعظم نفت این مناطق از پالایشگاه یکصد هزار بشکهای تهران تأمین میشود. به همین جهت در سال پیش پالایشگاه تهران بیش از ظرفیت خود کار کرد و در طول سال ۵۴/۵ میلیون متر مکعب نفت تصفیه کرد که ۱۸ درصد بیشتر از ظرفیت آن بود و ظرفیت این پالایشگاه در سال جاری به ۱۲۵ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت و همزمان با آن پالایشگاه دوم تهران نیز با ظرفیت روزانه یکصد هزار بشکه آماده بهرهبرداری خواهد شد. تا موقع بهرهبرداری از سه پالایشگاه جدید علاوه بر پالایشگاه تهران، پالایشگاه شیراز که در سال قبل به ظرفیت روزانه ۴۰ هزار بشکه افتتاح شد، به این مناطق کمک خواهند کرد. در سال گذشته نزدیک به ۱۵ میلیون متر مکعب فرآوردههای نفتی در داخل کشور توزیع و به مصرف رسیده است که نسبت به سال ماقبل ۴/۱۷ درصد افزایش داشته است. مصرف داخلی کشور در سال گذشته تنها محدود به فرآوردههای نفتی نبود بلکه در همین سال قریب ۳۱۹ هزار متر مکعب گاز طبیعی که ۳۰۴ درصد بیشتر از سال ماقبل و ۲۰۵ هزار تن گاز مایع که ۱۸ درصد بیشتر از سال ماقبل بود توزیع گردید.
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر پیش از نیم روز توران گونش وزیر خارجه ترکیه را در کاخ نیاوران به پیشگاه همایونی پذیرفتند. در این باریابی که عباس خلعتبری وزیر خارجه نیز حضور داشت، گفتگوهایی در پیشگاه شاهانه انجام یافت. باریابی وزیران خارجه ایران و ترکیه پس از گفتگوهایی که یک ساعت به درازا کشید، صرف ناهار در پیشگاه شاهنشاه و شهبانو را به دنبال داشت همسر وزیر خارجه ترکیه که پیشتر به پیشگاه شهبانو رسیده بود نیز هنگام ناهار حضور داشت. گونش که برای نخستین بار در مقام وزیر خارجه ترکیه از ایران دیدن میکند، سرگرم مذاکراتی با مقامات تهران است که ناظران سیاسی برای آن اهمیت قائلاند. مذاکرات او در حقیقت نخستین تماس در سطح عالی میان تهران و آنکارا به دنبال تشکیل دولت جدید ترکیه است. گونش عصر دیروز به دیدار هویدا رفت و آنگاه با خلعتبری به گفتگو نشست و دیشب نیز میهمان میهمانی خصوصی وزیر خارجه بود. منابع نزدیک به مذاکرات گونش معتقدند که مذاکرات کنونی ایران و ترکیه موضوعات متعدد و متنوعی را در بر میگیرد. رویدادهای منطقهای، مسائل در دستور توسعه همکاریهای ایران و ترکیه با اشاره مستقیم به بحران انرژی و بحرانهای مالی و اقتصادی جهان، تحولات اوضاع در خاورمیانه، مدیترانه و خلیج فارس و شبه قاره از جمله آنها است. از اشارات نزدیکان به گونش میتوان استنباط کرد که وی در گفتگوهای تهران روشن خواهد کرد که دولت بلند اجویت دست به ترکیب سیاست خارجی ترکیه نخواهد زد و آنچه در هر حال نسبت به دان تأکید بیشتری خواهد نمود، علاقمندی متقابل آنکارا به بهرهمندی از بهترین همکاریها و مناسبات با تهران است. در دستور مذاکرات مربوط به همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه موضوعات تازهای اینک مطرح است که در سطح عالی از آن یاد خواهد شد. بهرهمندی بیشتر از امکانات راه ترانزیتی ایران از طریق ترکیه به اروپا، چه راه و راهآهن و چه از طریق دریا و بنادر ترکیه در مدیترانه، امکانات سرمایهگذاری ایران در ترکیه و توسعه همکاریهای دیگر در چهارچوب مناسبات دوجانبه و دو سازمان «آر.سی. دی» و سنتو از جمله موارد مورد گفتگو است. وزیر خارجه ترکیه فردا به دیدار از ایران پایان میدهد.
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۳ منابع آگاه تأیید کردند نخستین برنامهریزی دراز مدت اقتصادی و اجتماعی ایران که چهارچوب برنامههای عمرانی پنجم، ششم، هفتم و هشتم خواهد بود، یکی دو ماه آینده در اجلاسیهای در پیشگاه شاهنشاه آریامهر مورد بررسی نهایی قرار خواهد گرفت. در این نشست که شاید در تخت جمشید شیراز برگزار شود، دورنمای رشد اقتصادی و اجتماعی ۲۰ سال آتی کشور ترسیم خواهد شد. امروز همچنین مقامات مسئول ابراز داشتند هدف از تدوین برنامهریزی ۲۰ ساله کشور تعیین چگونگی رشد هر یک از بخشهای اقتصادی و اجتماعی است و از این رو پس از تصویب آن اصلاحیه برنامه پنجم عمرانی کشور حداکثر تا آخر خرداد ماه سال جاری تهیه و در شورای عالی اقتصادی پیش کشیده خواهد شد. در اصلاحیه برنامه پنجم افزون بر افزایش اعتبارات خاصه اعتبارات صنایع اساسی مانند برق، فولاد و بخش کشاورزی نسبت به تعمیم رفاه اجتماعی و محیط زیست نیز توجه بیشتری میشود و احتمالاً اعتبارات هر یک از بخشهای فوق به دو برابر رقم پیشبینی شده افزایش خواهد یافت. حجم اعتبار برنامه پنجم حدود سی و پنج میلیارد دلار برآورد شده که نزدیک به نیمی از آن را بخش عمومی و بقیه را بخش خصوصی سرمایهگذاری میکند. کارشناسان بدین باورند که به اعتبارات برنامه پنجم حداقل سی میلیارد دلار اضافه میشود و مجموع سرمایهگذاری دولت و بخش خصوصی در ۲۰ سال آینده از پانصد میلیارد دلار بیشتر خواهد بود.
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۳ مردم کم درآمد ۳ شهر زیر پوشش درمان رایگان قرار گرفتند. ۳۰۰ تختخواب ۳ بیمارستان مدرن شهرستانها که با وام وزارت بهداری توسط بخش خصوصی ساخته شده، برای اجرای طرح بیمه درمان رایگان خانوادههای کم درآمد که مشمول مقررات انواع بیمهها نیستند، ویژه شد. این بیمارستانها در شهرستانهای اراک، آبادان و بندر ماه شهر احداث گردیده است. بر پایه آییننامه بیمه رایگان افراد کم درآمد، شرط استفاده از مزایای بیمه درمانی رایگان استفاده نکردن از بیمههای دیگر است. یک مقام وزارت بهداری گفت که این طرح به زودی در تهران و دیگر شهرستانها نیز اجرا خواهد شد.
شورای جهانی شکار و حیات وحش
۲۰ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر والاحضرت شاهپور عبدالرضا پهلوی و ۳۲ تن از نمایندگان منتخب شرکت کننده در بیست و یکمین اجلاس مجمع عومی شورای جهانی شکار و حفظ حیات وحش را در کاخ نیاوران به پیشگاه همایونی پذیرفتند. در این باریابی رئیس نشست اخیر که در تهران برگزار شده است پیشرفتهای ایران را در زمینههای گوناگون و اقدامات ایران را در زمینه مبارزه با آلودگی هوا و حفظ حیات وحش ستودند. آنگاه شاهنشاه آریامهر با سپاس از بیانات رئیس شورای جهانی شکار و حفظ حیات وحش که در مورد ایران ابراز داشته بود فرمودند: [۱۰]
از این کنفرانس یادبودهای بسیار خوبی در خاطر خود حفظ خواهیم کرد. برای ما مسئله حفظ محیط زیست یک مسئله تازهای است و ما در تاریخ گذشته در کشور خود شکار بسیار کردهایم ولی حفظ محیط زیست و شکار یک مسئله کاملاً تازهای است ولی چون ما میتوانیم امروزه از بهترین امکانات تکنولوژی استفاده کنیم، لذا میتوانیم در حال حاضر در تمام زمینههایی که قبلاً در آن زمینهها کوتاهی شده است جبران کنیم. بدین ترتیب است که ما مشغول جلوگیری از پیشروی شنهای روان در بیابان هستیم و امیدواریم که نیمی از بیابانهای خود را در دو مرتبه درختکاری کنیم. کشور ما زمانی دارای ۱۶ میلیون هکتار جنگل بوده است و امروز ما تنها ۵ میلیون هکتار جنگل داریم. خواست ما این است که دو مرتبه این ۱۶ میلیون هکتار را درختکاری کنیم...
۲۰ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر پیامی برای رسیدگی به دشواری مواد خام و گسترش اقتصادی کشورهای جهان سوم در آستانه گشایش مجمع عمومی سازمان ملل متحد به کورت والدهایم دبیرکل سازمان ملل متحد فرستادند. شاهنشاه در این پیام فرمودهاند که دیر زمانیست که جهان سوم به سبب ناتوانی در حفظ اقتصاد خود و اتکا به کشورهای توسعه یافته در امور اقتصادی، نگران و بی دفاع مانده است. فریادهای جهان سوم در برابر سیاست بازرگانی ناعادلانه با سکوت روبرو شده است در جایی که مواد خام آنها را با قیمتی ارزان خریداری میکردند. [۱۱]
۲۱ فروردین ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر هموندان یک هیأت عالی رتبه کشور آفریقای غربی، سنگال را که برای گفتگوها درباره مشارکت ایران در کمک به طرحهای اقتصادی و عمرانی سنگال به تهران آمده است، به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. در جریان سفر اخیر امیر عباس هویدا نخستوزیر به سنگال، ایران به درخواست دولت داکار در توسعه همکاری قول مثبت و مساعد داد. ایجاد یک پالایشگاه و مشارکت در طرحهای اقتصادی و صنعتی خاصه سدسازی و آبیاری در سنگال رئوس گفتگوهای هیأت عالیرتبه اقتصاد سنگال با مقامات ایران بود که با مبادله یادداشت تفاهم در زمینه همکاریهای فنی و اقتصادی ایران و سنگال این گفتگوها پایان یافت. قرار است این گفتگوها با سفر دکتر مجیدی وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه به داکار پایتخت سنگال که در نیمه اول خرداد ماه آینده صورت میگیرد دنبال شود و قرارداد نهایی همکاریهای اقتصادی و فنی ایران و سنگال در سفر نخستوزیر سنگال به تهران که در تیر ماه سال جاری انجام خواهد گرفت مبادله شود. دکتری مجیدی در پایان مراسم امضای یادداشت تفاهم همکاری فنی و اقتصادی ایران و سنگال به خبرنگار اطلاعات گفت، دولت سنگال ۱۰ طرح از قبیل ایجاد پالایشگاه و آبیاری و سد سازی به ایران پیشنهاد داده است که این طرحها هم اکنون در دست بررسی است. این هیأت قرار است امشب تهران را ترک کند.
۲۱ فروردین ماه ۱۳۵۳ شرکت کنندگان در کنفرانس کارگاه آموزشی بین المللی در تنظیم خانواده در کاخ نیاوران به پیشگاه علیاحضرت شهبانو بار یافتند. ستاره فرمانفرماییان مدیر عامل انجمن راهنمای بهداشت خانواده ایران ۶۳ تن نماینده ۲۳ موسسه غیردولتی را که از ۲۷ کشور جهان در این کنفرانس شرکت داشتند به پیشگاه شهبانو شناساندند. شهبانو از اینکه نمایندگان سازمانهای مختلف جهانی از نژادهای گوناگون و در سنین مخنلف در این کنفرانس شرکت داشتند ابراز خرسندی کردند و فرمودند که این سبب میشود، دیدگاههای گوناگون در تصمیم گیری رعایت و تبادل نظرها بهتر و کامل تر باشد. این کنفرانس با همکاری فدراسیون بین المللی تنظیم خانواده و آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی و انجمن راهنمای بهداشت خانواده ایران در تهران گشایش یافت و با قطعنامهای به کار خود پایان داد.
۲۲ فروردین ماه ۱۳۵۳ با پیام شاهنشاه آریامهر نهمین کنگره روزهای پزشکی خاورمیانه و خاور نزدیک در تالار پهلوی دانشگاه اسپهان گشایش یافت. در نشستهای کنگره علل بروز بیماریهای فشارخون- ویروس و سرطان مری- سل و بهداشت روستاها و راههای مبارزه با آنها بررسی میشود. دکتر منوچهر اقبال رییس ایرانی کنگره پیام شاهنشاه آریامهر را خواند. [۱۲] سپس هویدا نخست وزیر بیاناتی ایراد کرد و گفت در جامعه تابع ماشین ما تلاش در راه کاهش درد و رنج ابنای بشر و سهیم بودن در کار تسکین دردهای جسمانی و روحی انسانها وظیفه بزرگی به شمار میرود. آنگاه دکتر اقبال روح فرمان شاهنشاه آریامهر در زمینه تامین بهداشت رایگان را روشن ساخت. در این کنگره پزشکان و دانشمندان کشورهای: فرانسه- سوریه- یونان- عراق- کویت- اردن- تونس- قبرس- انگستان- بلغارستان- اسپانیا- الجزایر- ایتالیا- سودان- مصر- لبنان- ترکیه- مغرب- عربستان سعودی- رومانی- یوگسلاوی- آلبانی- مالت- امارات عربی متحده- افغانستان- پاکستان- بلژیک و سوییس شرکت داشتند.
-
هویدا در نهمین کنگره روزهای پزشکی خاورمیانه و نزدیک -
بهداشت رایگان -
بهداشت رایگان برای همه
۲۴ فروردین ماه ۱۳۵۳ پیشنهاد شاهنشاه در زمینه تشکیل صندوق توسعه و همچنین کمیسیون ویژهای که به ریاست فریدون هویدا برپا شده، در مرکز توجه شرکت کنندگان در نشست ویژه مجمع عمومی سازمان ملل برای گفتگو درباره مواد اولیه قرار گرفته است. ناظران سیاسی در سازمان ملل بدین باورند که نتیجهگیری اجلاس فوقالعاده مجمع عمومی که یکی از پر اهمیتترین جلسات سازمان ملل است، بستگی به تصمیمات کمیسیون ویژه به ریاست هویدا دارد. اکثریت نمایندگان ۱۳۵ کشور شرکت کننده با دقت به سخنان نمایندگان شرکت کننده گوش فرا میدادند و چشم به راه طرح پیشنهادهایی در زمینه یاری دادن به حل دشواریهای ناشی از افزایش هزینه و سوخت بودند. تاکنون جز پیشنهادات شاهنشاه، هیچ کس پیشنهاد ملموس و سازندهای عنوان نکرده است. برخی از شرکت کنندگان پس از شنیدن سخنان خالی از پیشنهاد سازنده آندره گرومیکو وزیر خارجه شوروی و همچنین معاون نخستوزیر چین، دلسردی خود را نشان دادند. گرومیکو در سخنان خود شرکتهای نفتی جهان سرمایهداری را شدیداً مورد حمله قرار داد و نماینده چین هم با حمله به ایالات متحده و شوروی، این دو کشور را «ابرقدرتهای غارتگر» خواند. نمایندگان کشورهای جهان سوم که در میان آنها بسیاری از کارشناسان مسائل مالی نیز دیده میشدند، در جستجوی پیشنهادات معین و عملی بودند. یکی از هیأت نمایندگان گفت: «تمام این مطالبی که در زمینه همبستگی با دنیای در حال توسعه گفته میشود، بسیار عالی است، ولی این حرفها پول صبحانه ما را تأمین نمیکند.» با احساس نومیدی که بسیاری از نمایندگان به دنبال سخنان نمایندگان چین و شوروی پیدا کردهاند، اکنون بسیاری از شرکت کنندگان به سخنان کیسینجر وزیر امور خارجه آمریکا چشم دوختهاند و انتظار دارند که نماینده آمریکا در این زمینه مسائل مهمی را عنوان کند.
۲۵ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر پیش از نیم روز، ژنرال خلف عوضالله وزیر دفاع سودان را در کاخ نیاوران به پیشگاه همایونی پذیرفتند. وزیر سودانی برای یک دیدار رسمی وارد ایران شده است.
۲۶ فروردین ماه ۱۳۵۳ نخستین کلنگ پروژه شهرسازی شرکت خانه اصفهان در آیینی از سوی آقای کیانپور استاندار استان اصفهان به زمین زده شد.[۱۳] در این آیین تیمسار سرلشگر برومند فرمانده مرکز توپخانه و موشکها، شهردار، رئیس انجمن شهر و چند تن از مدیران کل و رؤسای سازمانهای اداری و انتظامی و شماری از طبقات مختلف مردم اصفهان شرکت داشتند. در آغاز این آیین آقای مجید اعلم درباره این پروژه گزارشی داد و ابراز داشت: در امتثال فرامین مطاع شاهنشاه آریامهر که تأمین مسکن برای طبقات مختلف مردم این مملکت را پیوسته تأکید میفرمایند و در اجرای سیاست عمومی دولت دائر بر گسترش برنامههای عمران شهری و تهیه مسکن که یکی از ضروریات اولیه هر جامعه رو به توسعه و مترقی است، شرکت خانه اصفهان در تاریخ ۴ تیر ماه ۱۳۵۲ تأسیس یافت و فعالیتهای خود را در جهت وصول به این هدف آغاز کرد. ... بر اساس پروژه این شهرک مدرن آپارتمانهای ۴ طبقه تا ۲۰ طبقه در دو منطقه نزدیک مرکز شهر مجزا از واحدهای مسکونی تک فامیلی ساخته میشود و کلیه واحدهای مسکونی در کنار خیابانهای فرعی که دارای دوربرگردان میباشد قرار گرفتهاند. در حدود سیصد هزار متر مربع از کل زمینها اختصاص به خیابانهای شهرک داده شده که از خیابانهای فرعی ۱۲ متر تا بلوارهای ۴۶ متری تشکیل شده است. شهرک خانه اصفهان به چندین منطقه اصلی تقسیم شده که در هر منطقه پارک و فضای سبز کافی و مغازههای تجارتی که احتیاجات روزمره ساکنین را تأمین نماید در نظر گرفته شده همچنین مدارس مختلف درمانگاه، تأسیسات ورزشی و سایر مراکز مورد احتیاج عمومی احداث خواهد شد.
۲۷ فروردین ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر کنستانتین رالیس وزیر مشاور نخستوزیر یونان را که سرگرم دیداری از ایران است، در کاخ نیاوران به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. رالیس نخستین شخصیت سیاسی رژیم جدید یونان است که پس از گذشت زمانی دراز در خاموشی مناسبات ایران و یونان از ایران دیدن میکند.
۲۸ فروردین ماه ۱۳۵۳ اعتبارات مورد نیاز ساختن ۲۶ فرودگاه کوچک در استانهای کردستان، سیستان و بلوچستان، فارس و ساحلی تأمین شد و مقدمات ساختمان برخی از این فرودگاهها آغاز گردید. این فرودگاهها در شهرهای بیجار، سقز، بانه، مریوان، خاش، ایرانشهر، زابل، سراوان، لار، جهرم، داراب، فسا، کازرون، فیروزآباد، گناوه، ایلام، مهران،د هلران، میناب، گاوبندی، سری، بدر لنگه، بستک، تنب بزرگ، قشم و ابوموسی ایجاد میشود و تا پایان سال آینده تجهیزات فنی فرودگاههای فوق تکمیل و نصب خواهد شد. به دنبال تصویب احداث ۲۶ فرودگاه کوچک در استانها امروز مقامات مسئول اعلام داشتند: از این فرودگاهها برای انتقال مسافران به شهرهای بزرگ استفاده میشود و بخش خصوصی حمل و نقل مسافران را از فرودگاههای کوچک به فرودگاههای بزرگ در مراکز استانها به عهده خواهد گرفت. احداث فرودگاههای کوچک در سایر استانها در دست بررسی است و احتمالاً هزینه آن در بودجه سال آینده کل کشور تأمین خواهد شد. همچنین توسعه فرودگاه مهرآباد تهران از اردیبهشت ماه آینده شروع میشود و توسعه ساختمان و باند فرودگاههای مشهد و اصفهان نیز تا آخر سال جاری پایان خواهد گرفت. طرح توسعه مهرآباد شامل ایجاد یک ساختمان تازه برایت مرکز امور مسافران پروازهای خارج است و برای این منظور بیش از شصت میلیون تومان هزینه برآورد شده است.
۲۷ فروردین ماه ۱۳۵۳ ایران با واگذاری یک اعتبار درخور توجه در برنامه نوسازی مصر شرکت خواهد کرد.[۱۴] به دنبال گفتگوهای هیأت اقتصادی ایران با مقامات دولتی مصر که از روز ۲۳ تا ۲۷ فروردین امسال انجام گرفت، اعلامیه مشترکی درباره توافقهای دو کشور در تهران و قاهره به چاپ رسید. در اعلامیه مشترک در بررسی امکانات وسیع اقتصادی ایران و مصر آورده شده است که ایران همکاری خود را در برای نوسازی و تحقق هدفهای اقتصادی مصر با توجه به ذخائر مواد اولیه لازم و سایر عوامل تولیدی خود ادامه خواهد داد. از جمله طرحهای مشترک دو کشور تهیه فرآوردههای پتروشیمی و کود شیمیایی و محصولات نساجی است که مازاد این تولیدات نخست به ایران و در مراحل دیگر به کشورهای دیگر صادر خواهد شد.
۲۹ فروردین ماه ۱۳۵۳ سون اندرسون وزیر خارجه سوئد در کاخ نیاوران به پیشگاه شاهنشاه آریامهر باریافت. این باریابی توام با گفتگوهایی پیرامون امکانات گسترش همکاریهای صنعتی و اقتصادی ایران و سوئد بود. وزیر خارجه سوئد به همراه همسرش یک دیدار پنج روزه رسمی از ایران را آغاز کرده است. میهمانان سوئدی روز ۳۱ فروردین ماه رهسپار اسپهان گردیدند.
۳۱ فروردین ماه ۱۳۵۳ گفتگوهای ایران و کانادا از بپس از نیم روز در کاخ وزارت اقتصادی و با بودن وزیران اقتصاد دو کشور آغاز شد. شواهد اولیه نشان میدهد که با این گفتگوها، حجم تجارت و همکاریهای صنعتی ایران و کانادا چند برابر میشود. الیستر گیلسپای وزیر صنایع و تجارت کانادا که در رأس هیأت نمایندگی کانادا در مذاکرات تهران شرکت دارد، دیشب گفت که امکانات برای حداقل معاملاتی به ارزش یک میلیارد دلار میان ایران و کانادا وجود دارد. وزیر صنایع و تجارت کانادا گفت که وی برای دستینه کردن موافقتنامهای تازه یا معامله نفتی به ایران نیامده است، بلکه هدف از این دیدار پیریزی اساس محکمی برای تجارت دراز مدت میان دو کشور و گفتگوهای تجاری با مقامات دولتی و همچنین بخش خصوصی در ایران بسر میبرد. گیلسپای گفت که در مذاکرات جنبههای گوناگون همکاری گستردهتر دو کشور بررسی خواهد شد و یکی از مباحث اصلی مورد مذاکره تکنولوژی اتمی و همکاریهای دو کشور در زمینه بهرهبرداری از انرژی اتمی است. «ما بسیار علاقمند هستیم که با مقامات ایرانی پیرامون امکان بهرهگیری ایران از سیستم اتمی کانادا چه از نظر مولدهای نیرو و چه از جهت سیستمهای رآکتور مذاکره کنیم.» او یادآور شد که ایران احتمالاً به صنایع مربوط به آبهای سنگین علاقمند است و در این زمینه نیز گفتگوهایی انجام خواهد شد. گیلسپای یادآور شد که به جز از مسائل مورد اشاره، پیرامون همکاری دو کشور در زمینه ارتباطات و حمل و نقل از جمله درباره سیستم مایکروویو تلفن و صنایع مربوط به راهآهن گفتگو میشود. کانادا هم اکنون در یک مجتمع تولیدی ۱۳۰ میلیون دلاری در بندر پهلوی شرکت دارد و امکان توسعه همکاریهایی از این دست نیز مورد توجه است. ۲ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ الستر گیلسپای وزیر صنایع و بازرگانی کانادا اعلام کرد که کانادا در قبال خرید نفت از ایران به طرح انرژی اتمی ایران کمک میکند و همچنین تأمین مواد اولیه صنایع سنگین ایران را یاری میدهد. وزیر صنایع و بازرگانی کانادا که در رأس یک هیأت عالیرتبه اقتصادی سرگرم گفتگوهای حساسی با مقامات تهران است، خاطرنشان ساخت، انرژی اتمی و نفت و خرید مواد اولیه مورد احتیاج صنایع ایران از کانادا در رأس مسائل مورد مذاکره وی با مقامات ایرانی قرار دارد. وی در زمینه خرید نفت یادآور شد که در حال حاضر کانادا روزانه ۲۴۰ هزار بشکه نفت بطور غیر مستقیم از ایران خریداری میکند ولی با انجام مذاکرات تهران، این میزان افزایش خواهد یافت و در برابر با اینکه خود کانادا صادر کننده نفت است، آمادگی دارد تا در قبال دریافت نفت به تأمین مواد خام مورد نیاز صنایع سنگین ایران کمک کند. گیلسپای خاطرنشان ساخت که با در نظر گرفتن تجارب و تکنیک پیشرفته کانادا در مورد انرژی اتمی، این کشور آمادگی دارد به طریقی که میسر باشد ایران را در این زمینه یاری دهد. سرمایهگذاری مشترک- وزیر صنایع کانادا یادآور شد که با مقامات اقتصادی ایران پیرامون سرمایهگذاری کانادا در بخش خصوصی ایران و همچنین مشارکت در برنامههای عمرانی کشور مذاکره میکند. گیلسپای افق گستردهای برای همکاریهای اقتصادی و صنعتی ایران ترسیم نمود. ملاقات با هویدا- وزیر صنایع کانادا پیش از ظهر دیروز با امیرعباس هویدا نخستوزیر و قبل از آن با ایرج وحیدی وزیر آب و برق دکتر طاهر ضیایی رئیس اتاق بازرگانی و صنایع ملاقات کرد و مذاکراتی پیرامون همکاریهای آینده اقتصادی دو کشور به عمل آورد. وی بعد از ظهر شنبه مذاکرات اقتصادی ایران و کانادا را در چهارچوب انعقاد یک موافقتنامه درازمدت همکاریهای اقتصادی و مبادلات تجاری بین دو کشور در وزارت اقتصاد آغاز کرد. گیلسپای بامداد ۲ اردیبهشت ماه با منوچهر اقبال رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران دیدار کرد. آخرین دور گفتگوهای رسمی ایران و کانادا پس از نیم روز انجام شد و گمان میرود که توافقهای اصولی که در زمینه همکاریهای آینده انجام شود و یا اینکه پروتکلی دستینه گردد.
سیستان و بلوچستان قطب کشاورزی
۳۱ فروردین ماه ۱۳۵۳ دو سد بزرگ شش میلیارد ریالی در سیستان و بلوچستان احداث میشود. همزمان، تهیه طرح جامع شهری و ایجاد یک سردخانه بزرگ در ایرانشهر نیز مورد بررسی هیأتی از وزیران قرار گرفت. وزرای آب و برق، کشور، راه و نیز وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه، پس از دو روز پیگیری نیازهای عمرانی و اجتماعی سیستان و بلوچستان، دیشب به تهران بازگشتند. پس از بررسیهای این هیأت، برای توسعه امور اقتصادی و کشاورزی سیستان و بلوچستان، اعلام شد که با افزودن اعتبارات برای سازمان عمران و توسعه سیستان و بلوچستان، میتوان کشاورزی منطقه را به صورت یک قطب پیشرفته درآورد تا بهرهبرداریهای لازم از منابع کانی سیستان و بلوچستان امکانپذیر شود. برای تأمین طرحهای کشاورزی در منطقه احداث دو سد «پاهو کلات» و «پیشین» با هزینه شش میلیارد ریال تصویب شد که مسئولیت احداث آنها با وزارت آب و برق است. وزیران در بررسیهای خود، ایجاد یک سردخانه در ایرانشهر و تهیه طرح جامع شهری و تجهیز نیروی انسانی منطقه را نیز ضروری دانستند.
اردیبهشت ماه
۱ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ در پیشگاه شاهنشاه آریامهر بزرگ ارتشتاران آیین سالانه تحصیلی یکان فرماندهی آموزشهای هوایی برگزار گردید. در این آیین که والاحضرت شاهپور غلامرضا پهلوی، آقایان نخستوزیر، رئیس مجلس سنا، وزیر دربار شاهنشاهی، رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران، ژنرال آجودان شاهنشاه آریامهر و فرماندهان نیروهای سهگانه از باشندگان بودند، نخست تیمسار سرلشگر اکبر کمپانی تبریزی فرمانده نیروی آموزشهای هوایی گزارشی به آگاهی رساند. سپس شاهنشاه آریامهر گواهینامه فارغ التحصیلان فرماندهان مراکز آموزشی و جایزه افسران رتبه ممتاز و نفرات اول مسابقههای تیراندازی هوایی را به آنان اعطا فرمودند و پس از انجام رژه در پیشگاه شاهنشاه آریامهر، معظمله از تعمیرگاه الکترونیکی نیروی هوایی در قصر فیروزه دیدن کردند.
۲ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ بر پایه قراردادی که میان وزارت تعاون و امور روستاها و رییس دانشگاه مشهد دستینه شد، دانشجویان رشته پزشکی این دانشگاه اگر بپذیرند که پس از پایان تحصیل در سطخ روستاها خدمت خواهند کرد، در درازای تحصیل خود، ماهانه یک هزار تومان دریافت خواهند کرد.
۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر سرگی پاولف وزیر ورزش اتحاد جماهیر شوروی را به پیشگاه همایونی پذیرفتند. در این باریابی ولادیمیر یروفیف سفیر شوروی در دربار شاهنشاهی همراه پاولف بود. «سرگی پاولف» پیش از نیم روز برای بازدید از آثار تاریخی و نقاط دیدنی شیراز، وارد این شهر شد و مورد پیشباز مقامات دولتی و ورزشی استان قرار گرفت. عکس وزیر ورزش شوری و سفیر شوروی را در پیشگاه ملوکانه نشان میدهد.
۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ تا پایان خرداد ماه امسال هیأتهای اقتصادی سه کشور اروپایی به تهران میآیند. رئیس اتاق ایران: توجه کلیه کشورهای بزرگ و صنعتی به سوی همکاری با ایران جلب شده است. سه هیأت اقتصادی و بازرگانی دربرگیرنده نمایندگان بخش دولتی و بخش خصوصی کشورهای آلمان، ایتالیا و فرانسه تا پایان خرداد ماه امسال به ایران سفر خواهند کرد. سناتور دکتر طاهر ضیایی رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران گفت: موقعیت خاص ایران در جامعه امروز اقتصادی جهان و پیشرفتهای سریع کشور و بخصوص آینده درخشانی که برای وطن ما ترسیم میشود، توجه کلیه کشورهای بزرگ و صنعتی را به توسعه همکاریهای خود با ایران جلب کرده و آنان را برای سرمایهگذاری در ایران و یا مشارکت در اجرای طرحهای صنعتی و نفتی در کشورهای خود یا کشورهای سوم علاقمند ساخته است. هیأتهایی که در دو ماه آینده به ایران سفر خواهند کرد، از بزرگترین شخصیتهای اقتصادی صاحبان صنایع و بازرگانان این کشورها ترکیب شده است. این هیأتها با دولت ایران و بالاخص وزارت اقتصاد گفتگو خواهد داشت و با اتاق بازرگانی و صنایع و معادن و صاحبان صنایع و بازرگانان به گفتگو خواهند نشست و راههای همکاریهای ایران و کشورهای خود را جستجو خواهند کرد. رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن به موفقیت این گفتگوها ابراز امیدواری کرد و یادآور شد که ایران و کشورهای آلمان و ایتالیا و فرانسه امکانات بسیاری برای اجرای پروژههای مشترک دارند. ایران در حال حاضر توجه بسیاری به ایجاد صنایعی دارد که بتواند مواد اولیه موردنیاز صنایع موجود و آتی خود را تأمین کند. این علاقه بخصوص از زمانی فزونتر شده که مشکل کمبود مواد اولیه و افزایش قیمتها در جهان ایجاد بحران کرده است.
۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ سازمان امور اداری و استخدامی طرحی در دست دارد که در صورت تأیید و تصویب از سوی هیأت وزیران، کارمندان دولت هنگام بازنشستگی افزون بر حقوق تقاعد، بخشی از مزایای دوران خدمت خود را نیز دریافت خواهند کرد. این طرح پیشتر نیز به صورت یک پیشنهاد در هیأت وزیران پیشنهاد شده بود، اما هیأت وزیران آن را همراه با توصیهها و اصلاحاتی به سازمان امور اداری و استخدامی کشور بازپس فرستاد. این پیشنهاد هم اکنون از سوی کارشناسان این سازمان در دست نگارش به فرم یک طرح است با تأیید دبیر کل سازمان امور اداری و یا وزیری برای سرپرستی این سازمان، ممکن است طرح پس از یک بررسی نهایی تقدیم دولت گردد. هم اکنون بر پایه ماده ۷۱ قانون استخدام کشوری هر ماه ۸ و نیم درصد از جمع حقوق و تفاوت تطبیق حقوق و مزایای مستمر و فوقالعادههای مستخدمین رسمی دولت بابت بازنشستگی کسر میگردد. در طرح مورد گفتگو پیشنهاد شده است که یا از مزایا بطور کل هیچ مبلغی بابت بازنشستگی کسر نگردد و یا چنانچه مبلغی بابت بازنشستگی نیز بخشی از مزایا دوران خدمت به اضافه حقوق به کارمند داده شود. دولت قسمت دوم پیشنهاد را تأیید کرد و طرح بر مبنای آن تدوین و در آینده تقدیم هیأت وزیران خواهد شد.
۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ علیاحضرت فرح پهلوی شهبانوی ایران از نمایشگاه نقاشی «بنیاد کمک» در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بازدید کردند. هنگام همین بازدید شهبانو نمایندگان انجمنهای دانشجویی دانشگاه تهران را پذیرفتند و برای از میان برداشتن مشکلات دانشجویان دستوراتی دادند. در این آیین آقایان هویدا نخستوزیر، دکتر شاهقلی وزیر علوم و آموزش عالی، حمید رهنما وزیر اطلاعات، دکتر منوچهر اقبال رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، سفیر کبیر فرانسه در درباره شاهنشاهی، امیر رستم بختیار قائم مقام رئیس کل تشریفات شاهنشاهی و شماری از پایوران کشوری و دانشگاهی حضور داشتند. هنگام تشریففرمایی علیاحضرت شهبانو، دکتر نهاوندی رئیس دانشگاه تهران خوشآمد گفت و علیاحضرت پیشبازکنندگان را مورد مهر قرار دادند. تیمسار بدرهای فرمانده گارد جاویدان در رکاب علیاحضرت شهبانو بود. علیاحضرت برای یک ساعت از نمایشگاه بازدید و سپس با نمایندگان دانشجویان دانشگاه تهران گفتگو کردند. نمایندگان دانشجویان دشواریها و گرفتاریهای دانشجویان را مطرح کردند و برای ادامه تحصیلات خود در خارج از کشور کمک خواستند. علیاحضرت به دکتر نهاوندی رئیس و دکتر امیر ارجمند معاون دانشجویی دانشگاه تهران دستوراتی صادر فرمودند و خواستند مشکلات ادامه تحصیل جوانان از میان برداشته شود و کمک لازم نیز به آنها بشود.
۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ انگور ایران میوهای با ارزشهای شگفت انگیز و کارنجات بزرگ و مدرن پاکدیس رضاییه. در اوایل تیر ماه امسال محصولات نخستین مرحله بهره برداری از کارخانجات عظیم و مدرن استحصال انگور پاکدیس رضاییه به بازار عرضه میشود و حاصل تلاش گسترده و همهجانبه گروهی مهندس، تکنسین، کارمند و کارگر ایرانی و خارجی در معرض قضاوت عمومی قرار میگیرد. نخستین گامای این پروژه ۱۰۰۰ میلیون ریالی که تولید کننده مقویترین، سالمترین و شادیبخشترین نوشیدنیهای جهان است، در سال ۱۹۶۹ برداشته شد. در این سال «وانیا ژانکو» وابسته به سازمان ملل متحد بنا به دعوت وزارت اقتصاد به بررسی مسئله کشت و استحصال انگور ایران پرداخت و با سفرهای بسیار به نقاط مو خیز ایران محصولات تاکستانی سرزمین ما را مورد ارزشیابی همهجانبه قرار داد. [۱۵]
گشایش بیمارستان قلب ملکه پهلوی
۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ پیش از نبم روز با تشریففرمایی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به بیمارستان قلب بنیاد ملکه پهلوی این مرکز تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق گشایش یافت. اعلیحضرتین در ساعت یازده به بیمارستان بنیاد ملکه پهلوی در خیابان پهلوی مجاور پارک شاهنشاهی تشریففرما شدند. هویدا نخستوزیر و آقایان علم وزیر دربار شاهنشاهی و دکتر اقبال رئیس هیئت امنای بنیاد ملکه پهلوی به پیشباز اعلیحضرتین آمدند.[۱۶] شاهنشاه آریامهر نسبت به اعضای هیأت امنای بیمارستان قلب ابراز مهر فرمودند. آنگاه، دکتر اقبال گزارشی به آگاهی همایونی رساند و سپس شاهنشاه آریامهر از لوحه یادبود پردهبرداری کردند و آنگاه از بخشهای گوناگون بیمارستان بازدید فرمودند.[۱۷] این بازدید دو ساعت به درازا کشید و شاهنشاه آریامهر که از بازدید بیمارستان بسیار خرسند بودند فرمودند که گروههای مختلف از این مرکز مدرن با چنین تجهیزاتی دیدن کنند.
۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ کنگره بینالمللی سیبویه دانشمند نامدار ادبی ایران با خواندن پیام شاهنشاه آریامهر از سوی دکتر فرهنگ مهر گشایش یافت. شاهنشاه در پیام خود با ابراز خوشوقتی از برگزاری کنگره فرمودند: تجلیل از خاطره سیبویه در واقع یادآور خدمات ایرانیان به توسعه و تکامل فرهنگ عظیم اسلامی است که فرهنگ ایرانی از آغاز یکی از اجزای استوار آن بودده است، آرزو کنیم که این میراث غنی و گرانبهای انسانی با کوششهای خدمتگزاران صمیمی و شایسته دانش و فرهنگ بشری، ازهر ملت و هر نژاد و هر جنس و هر آیین، روز بروز غنیتر و ارزندهتر گردد و در تحقق رسالت معنوی هر فرهنگ اصیل و واقعی بیش از پیش در خدمت به تفاهم و دوستی ملتهای جهان و در راه تقویت مبادی عالیه انسانیت به کار رود.
تحصیلات رایگان دبستان دبیرستان و دانشگاه
۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ ایوار هویدا نخست وزیر و یازده تن از وزیران کابینه در کاخ نیاوران به پیشگاه شاهنشاه آریامهر بار یافتند. [۱۸] در کابینه هویدا یک ترمیم کلی انجام گرفت و به هنگام شناساندن وزیران جدید، شاهنشاه بیانات مهمی ایراد فرمودند که خط مشی دولت و هدف برنامههای اساسی کشور را مشخص میسازد. گزافه نیست اگر ترمیم کابینه را سر آغازی برای دوران تازهای در زندگی اجتماعی ایران بنامیم. زیرا فرمایشات رسای شاهانه مبین هدفهای تازهای در زمینه برنامههای بزرگ کشوری و شتابان ساختن آهنگ حرکت عمومی به سوی تمدن بزرگ ایران است که خویشکاریها و مسئولیتهای بیشتری را در عهده دولت و مردم قرار میدهد. شاهنشاه دولت را مامور فرمودند تا در این گام از خدمات خود، به تلاش بیشتر و برنامههایی گسترده تر و دقیقتر کار ساختمان جامعه نوین را در ایران ادامه دهد و در این رهگذر، مسئولیتهایی را که برای پیشبرد برنامهها و وصول به هدفهای ملی متوجه گروههای مختلف مردم است، یادآور شدند. این نکته از بیانات شاهنشاه که «مسئولیتها مشخص است، ولی هماهنگی نیز باید باشد» هدف تغییرات تازه در ترکیب کابینه و مالاً سازمان اداری کشور را از هر حیث روشن میکند. ادغام وزارت دارایی و وزارت اقتصاد به چم آنست که در یک سیستم پیشرفته اقتصادی، نمیتوان اجزای تشکیلدهنده اقتصاد ملی و آنچه را به گونهای در سرنوشت اقتصادی کشور تاثیر دارد، جدا از یکدیگر دانست. در حقیقت دولت میبایستی در نقش یک سازمان دهنده و کنترلکننده، با یک سیاست واحد و متمرکز عواملی را که برای تنظیم برنامه اقتصادی و مالی کشور دراختیار دارد بکارگیرد. درین سیستم، همچنان که شاهنشاه اشاره فرمودند، همهچیز، از بازرگانی داخلی و بازرگانی خارجی، تولید، قیمت، درآمدها و وضع زندگی گروههای تولیدکننده مطرح است که هرکدام باید در جای خود و متناسب با هدفهای برنامه عمومی مملکت و نیز منافع دولت، مورد توجه قرارگیرد. ازینرو وزارت اقتصاد و دارایی با وظیفهای خطیر و حساس روبروست که اهمیت و گستردگی این وظایف اقتضا میکند، بر پایه نظریه شاهنشاه رابطه مداوم و منظمی میان وزارت اقتصاد و دارایی با دو وزارتخانه بازرگانی و صنایع برقرار باشد و امور مالی و اقتصاد و بازرگانی و صنعت برمحور همکاری سهجانبه این سه وزارتخانه - که برنظارت اصولی وزارتخانه مادر یعنی دارایی و اقتصاد استوار است - جریان پیدا کند. به همین کیفیت، برنامههای دیگری که از سوی شاهنشاه برای دولت مقرر و روشن شد، براهمیت نقش و حساسیت وظایف وزیران وزارتخانههای دیگر میافزاید. وزارت آموزش و پرورش در جایی که تنها فرصت کوتاهی تا آغاز سال تحصیلی آینده و اجرای فرمان اخیر همایونی درپیش دارد، اینک با دستورالعمل دیگری روبروست که بر پایه آن شاهنشاه مقرر میفرمایند یک تحصیلات فنی و حرفهای در ایران رایگان شود و دوم هر دانشآموز و دانشجویی که تعهد خدمت بسپارد، هزینه تحصیل خود را از دولت دریافت کند.[۱۹] این برنامه بزرگ آموزشی، با یک برنامه بزرگ دیگر در زمینه درمان همراه است که هدف آن فراهمآوردن عالیترین خدمات درمانی است برای مردم ایران و طبق فرمایش شاهنشاه «این کار را بهر قیمتی تمام شود انجام خواهیم داد.»
۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ نخستین گروه سرمایه گذاران آلمانی وارد تهران شدند و روز چهارشنبه نخستین قرارداد سرمایه گذاری مشترک به مبلغ ۳۰۰ میلیون مارک در تهران دستینه خواهد شد.
۸ اردیبهشت ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر پیش از نیم روز هیات سرمایه گذاری آلمان را در کاخ نیاوران به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. [۲۰] در روزهای ۹ و ۱۰ اردیبهشت ماه کنفرانس سرمایه گذاران آلمان در تهران برگزار شد. در رأس گفتگوهای کنفرانس تهران ایجاد پالایشگاه ۲۵ میلیون تنی بوشهر که هم اکنون گفتگوهای مقدماتی آن با ورود هیأت مدیره شرکتهای نفتی هموند در شرکت نفت آلمان مثل وباشیمی، گلزبرگ، ریومیتون گرافت، توف و سایگ، دویچه شل و دویچه بی پی آغاز شده است، قرار دارد. پتروشیمی، کابلسازی، پمپسازی، لوازم یدکی اتومبیل از قبیل پیستونسازی، موتور دیزل و باتریسازی از جمله صنایع دیگری هستند که در کنفرانس تهران سرمایهگذاری مشترک روی آنها مطرح خواهد شد و بالابردن ظرفیت واحدهای صنعتی موجود که با مشارکت آلمان در ایران تأسیس شده است مانند صنایع ترانسفورموتور، کنتورسازی، تلفنسازی، کامیونسازی و صنایع دارویی در کنفرانس نیز مطرح و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. به هنگام نشستهای رسمی کنفرانس فرصتهایی برای گفتگوهای دوجانبه و چند جانبه سرمایهگذاران آلمانی با بخش خصوصی و بخش عمومی ایران پیشبینی شده است تا زمینههای مختلف و سرمایهگذاری بطور جداگانه، مورد بررسی و گفتگو قرار داده شود.
۹ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ وزارت نوبنیاد رفاه اجتماعی که تمرکز امور رفاهی را در هدف دارد، با بودجه کمترین سی میلیارد ریال که بیست میلیارد آن برای مؤسسات خیریه ویژه شده است، آغاز بکار میکند. دکتر شجاعالدین شیخالاسلامزاده که به عنوان وزیر این وزارت خانه جدیدالتأسیس تعیین شده است، اینک به همراه چند کارشناس برنامههای مربوط به سازمان این وزارتخانه را بررسی میکند. لایحه مربوط به تأسیس وزارت رفاه اجتماعی ظرف این هفته اعلام خواهد شد. در این لایحه خویشکاریهای این وزارتخانه تعیین میشود به ترتیبی که همه برنامههای رفاه اجتماعی، در وزارتخانه متمرکز خواهد شد و واحدهای مختلف دولتی که فعالیتهای عامالمنفعه دارند، در قلمروی وزارت رفاه اجتماعی قرار خواهند گرفت. از جمله این فعالیتها، رفاه سالمندان و تأمین نیازهای اجتماعی آنان، سازمان دادن خدمات اجتماعی کارآمد برای سازمان دادن به برنامههای رفاهی برای سالخوردگان در اوقات فراغت، ایجاد مراکزی چون باشگاه یا کاخ سالخوردگان، ایجاد کارگاههای مخصوص امور ذوقی و هنری و غیره برای این گروه از افراد اجتماع و دیگر گروهها را میتوان نام برد.
دیدار رسمی بانو ایندیرا گاندی نخست وزیر هند از ایران
بامداد روز یکشنبه ۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ بانو ایندیرا گاندی نخست وزیر هند برای یک دیدار رسمی چهار روزه از ایران، دهلی نو را با هواپیما به سوی تهران ترک گفت.[۲۱] یک هیات مهم و اقتصادی و سواران سینگ وزیر امور خارجه هند، همراه بانو گاندی در این سفر خواهند بود. روز ۹ اردیبهشت ماه ساعت هشت و سی دقیقه بامداد نخستین دور گفتگوهای هویدا و بانو ایندیرا گاندی نخست وزیر هند در کاخ نخست وزیری انجام یافت. وزیران خارجه ایران و هند و چند تن از پایوران دیگر از هیاتهای دو کشور هویدا و گاندی را همراهی کردند. گفتگوهای امروز کاخ نخست وزیری بیشتر به بررسی مسایل پیرامون توسعه همکاریهای اقتصادی و صنعتی دو کشور دور میزد. گفتگوهای بانو گاندی در تهران تا چهارشنبه شب ادامه خواهد داشت و چارچوب همکاریهای آینده ایران ایران و هند را استوار خواهد نمود. پس از پایان گفتگوها در کاخ نخست وزیری، بانو ایندیرا گاندی به همراه هویدا نخست وزیر به پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در کاخ نیاوران بار یافتند. گفتگوهای امروز کاخ نیاوران به باورکارشناسان آگاه، پیرامون جستارهای بی شماری بود که در بالای آن امنیت اقیانوس هند و دورنمای پیشنهاد شاهنشاه آریامهر، دایر بر ایجاد یک بازار مشترک از کشورهای اقیانوس هند قرارد دارد. بانو ایندیرا گاندی و هویدا و وزیران امورخارجه دو کشور ناهار را میهمان اعلیحضرتین در کاخ نیاوران بودند. این باریابی سه ساعت به درازا کشید.
۱۰ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ فرودگاه بین المللی آریامهر تهران با ۶۰۰ میلیون تومان هزینه ساخته میشود. سازنده فرودگاه «پاریس» برنده مناقصه فرودگاه تهران شد.[۲۲] پیمانکار احداث فرودگاههای جدید دالاس و اورلی پاریس، تهیه پروژه فرودگاه بزرگ تهران سال پیش به مناقصه بینالمللی گذارده شده و سازمان برنامه پس از بررسی پیشنهادات پیمانکاران مختلف برنده این مناقصه را تعیین کرد. تهیه این پروژه تا پایان سال آینده خاتمه مییابد و بر اساس آن ساختمان فرودگاه جدید تهران آغاز میشود. هزینه احداث این فرودگاه که یکی از مجهزترین و بزرگترین فرودگاههای جهان محسوب خواهد شد، بیش از یک میلیارد تومان برآورده شده است که ۶۰۰ میلیون تومان آن از اعتبارات برنامه پنجم عمرانی کشور تأمین شده است. فرودگاه بزرگ تهران که تا سال ۱۳۶۰ آماده بهرهبرداری خواهد بود، در زمینی به مساحت یکصد و سی میلیون متر مربع، در زمینهای حد فاصل جادههای ساوه و قم ساخته میشود. احداث فرودگاه جدید برای تهران به دنبال بررسی گروهی از کارشناسان به تصویب رسید. بر پایه بررسیهای این کارشناسان، فرودگاه مهرآباد ظرفیت پذیرش حجم ترافیک ۲۰ سال آتی تهران را نخواهد داشت، زیرا به علت رشد سریع اقتصادی و اجتماعی کشور، حجم حمل و نقل هوایی تهران در سالهای آتی به بیش از ۵/۶ میلیون نفر در سال افزایش مییابد. ساختمان فرودگاه جدید تهران از اوایل سال ۱۳۵۶ شروع میشود و بهای زمینهای این فرودگاه از سال ۱۳۵۴ پرداخت خواهد شد. بدین روی، هنگام تدوین لایحه بودجه سال ۵۴ اعتبار مورد نیاز پرداخت بهای زمینها به مالکین تأمین خواهد شد.
گردهمایی ۴ هزار تنی نمایندگان کارگران در روز کارگر در کاخ سعدآباد
۱۱ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر ساعت ده بامداد در اجتماع چهار هزار تن از نمایندگان کارگران که به مناسبت روز اول ما مه «روز کارگر» در کاخ سعدآباد باریافتند، مژده دادند که کلیه کارگران زحمتکش ایران صاحب خانه و مسکن خواهند شد. شاهنشاه در همین اجتماع اعلام فرمودند که ۹۹ درصد سهام کارخانجات دولتی برای فروش به افراد ملت ایران «تا دورافتادهترین مناطق» عرضه خواهد شد و آنان که توانایی مالی خرید سهام را نداشته باشند، امکان خواهند یافت با دریافت وام، سهام خریداری کنند و در زندگی در این اجتماع «احساس مالکیت» نمایند. ساعت ده بامداد با تشریففرمایی شاهنشاه در میان احساسات پرشور کارگران آغاز شد. در آغاز امیر قاسم معینی وزیر کار گزارش رسایی از برنامههایی که در اجرای اوامر شاهنشاه برای رفاه طبقه کارگر در دست انجام است، به آگاهی همایونی رسانید. شاهنشاه در پیشگفتار بیانات امروز در اجتماع با شکوه ۴ هزار کارگر، ابراز امیدواری فرمودند که همانند این چنین اجتماعاتی در آینده باز هم برگزار شود. زیرا این اجتماعات فرصتهایی خواهد بود که در آن معظمله با دیدن نمایندگان کارگران و تماس نزدیک با آنها، میتوانند پیامهای خود را هر چه مستقیمتر به کارگران سراسر ایران ابلاغ فرمایند. شاهنشاه سپس با اشاره به روز اول ماه مه فرمودند: در چنین روزی کارگران استثمار شده مملکت صنعتی زیر با تحمل رنجهای غیر انسانی نرفتند و سینههای خود را سپر کردند و به خود آغشته نمودند. اینکه کارفرمایان بیخبر از عدالتهای اجتماعی و بیخبر از دنیا را آگاه کند که آن رویه غیر انسانی ممکن نیست و از آن روز به بعد زحمتکشان و کارگران دنیا این روز ار گرامی میدارند و جشن میگیرند و ما نیز با وجود اینکه کاری که در جاهای دیگر با چنین اصطکاک وحشتناکی انجام گرفت اثر از بین رفتن جنگهای غیر انسانی و روابط کارگر و کارفرما بود و بتدریج به دستمزد کارگران اضافه و در ممالکی که سهام کارخانجات در بورس عرضه میشد، امکان خرید آن را داشتند، امروز من و شما روزی را گرامی میداریم که بدون خونریزی و با نتایجی که از آنها یاد خواهیم کرد، به دست آوردیم و پیش خود مفتخر هستیم که درایت ایرانی کاری را که دیگران با خونریزی و در دهها سال به دست آوردند، ما بیشتر از آن را فقط در عرض ۱۰ الی ۱۱ سال به دست آوردیم. بیانات شاهنشاه آریامهر در اجتماع ۴ هزار تن از نمایندگان کارگران سراسر کشور، در ساعت ۱۰ و ۴۰ دقیقه به پایان رسید. هنگامی که شاهنشاه آریامهر پهنه ورزش کاخ سعدآباد را ترک میفرمودند، فریاد جاوید شاه کارگران ورزشگاه کاخ سعدآباد را به لرزه درآورده بود.
۱۱ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ مهندس شکیب مدیرعامل سازمان آب منطقهای اسپهان به آگاهی رساند که در بستر رودخانه زاینده رود (درون شهر اصفهان) جزیرههای کوچک و بزرگ مصنوعی ساخته میشود. این طرح که مجری آن یک شرکت فرانسوی است، در اجرای برنامه زیباسازی و عمران اصفهان انجام میگیرد. وی افزود پهنای بستر زاینده رود درون شهر اصفهان میان یکصد و پنجاه تا سیصد متر است. با ساخته شدن سد شاه عباس کبیر و ذخیره سیل آبها در دریاچه سد، آب رودخانه کاهش یافته و بستر رودخانه درون شهر از دیدگاه زیبایی و بهداشت ناپسند شده است. بدین روی، تصمیم گرفته شد در سراسر بستر زاینده رود، پارک، آبنما و گردشگاههای بزرگ ساخته شود. مهندسین مشاور طرح مورد بحث (شرکت فرانسوی) چهار طرح اصلی ارائه دادند که چنین میباشند: از طرح کانال کشی، طرح دریاچه، دریاچه با جزیرههای کوچک، دریاچه با جزیرههای بزرگ. چکیده گزارش مقدماتی در باره این طرحها از راه استانداری به آگاهی همایونی رسید که طرح برگزیده از سوی دفتر مخصوص برای بررسی و اقدام به سازمان برنامه فرستاده شد. با اجرای این طرح بهرهبرداری مطلوب از بستر زاینده رود درون شهر اصفهان امکانپذیر میشود و این منطقه به صورت یکی از زیباترین و جالبترین مراکز توریستی و تفریحی در خواهد آمد.
۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر پیش از نیم روز در باریابی پانصد تن از هموندان گروه بررسی «مسائل ایران در پرتو انقلاب شاه و ملت» فرمودند:[۲۳] هیچ کشوری بیشتر از ایران حاکم بر منابع طبیعی خودش نیست. در آغاز این باریابی دکتر هوشنگ نهاوندی رئیس دانشگاه تهران گزارشی به آگاهی همایونی رسانید و گفت: رسانید که همه اعضای گروه در مباحث خود مسئله مشارکت را که یکی از مبانی اصلی فلسفه انقلاب شاه و ملت است در کمیسیونهای مختلف مورد بررسی قرار دادند. در این بررسیها هم مبانی فلسفی و نظری مشارکت مورد مطالعه قرار گرفت وهم در بینش. مجموع گزارش این گروه که در بیش از دویست صفحه تهیه شده و پس از تنظیم به پیشگاه شاهنشاه معروض خواهد شد. در اجتماع سه روزه اخیر گروه، اساسنامه دائمی گروه نیز تهیه شده است که برای تصویب و تأیید همایونی تقدیم خواهد شد. آنگاه شاهنشاه به باشندگان گروه چنین فرمودند: پیش از هر چیز باید از زحمات بیشائبه و بخصوص ذوق و شوقی که در انجام زحمات، تفحصات، مباحثات، گفت و شنودی که بین خودتان برای تهیه گزارشاتی که تابحال انتشار پیدا کرده است، اظهار قدردانی کرد و گفت که همین عملی که شما انجام دادهاید به عقیده من نمونه بارز شرکت عمومی در سرنوشت مملکت است. منتهی در موقعیت شما شرکت افراد برجسته از لحاظ تحصیلی و اجتماع و در آینده که مسلماً نظراتی ابراز داشتهاید مورد کمال دقت و بررسی خواهد بود. شرکت هر فردی تا جایی که استعداد او یا مهارت او و اطلاعات او اجازه خواهد داد، شرکت او در جامعه خودش و در سرنوشت خودش و مملکت و ملت خودش، بشمار میرود.
۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر نایب رئیس مجلس خلق مصر را در کاخ نیاوران به پیشگاه همایونی پذیرفتند. محمد سمیح انور سفیر مصر در تهران نیز در این باریابی سرافرازی بودن را داشت. شخصیت مصری که در راه بازگشت از سفر به بنگلادش، ۲۴ ساعتی میهمان تهران بود، افتخار باریابی به حضور همایونی را یافت و با سناتور جعفر شریف امامی رئیس سنا، سنتور عباس مسعودی نایب رئیس سنا و مدیر اطلاعات و دکتر جواد سعید نایب رئیس مجلس شورا جداگانه دیدار و گفتگو کرد. جمال العطیفی نایب رئیس مجلس خلق مصر شبانگاه پیش از ترک تهران به سوی قاهره به آگاهی رساند که دولت مصر آماده است قراردادی با تهران در زمینه تضمین سرمایهگذاریهای ایران در مصر ببندد. العطیفی گفت، همانند این قرارداد را مصر با چند کشور و از جمله با جمهوری فدرال آلمان بسته است. وی افزود: در ایران قول همه نوع کمک به مصر به او داده شده است.
۱۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ والاحضرت همایون ولیعهد، والاحضرت شاهدخت فرحناز پهلوی و والاحضرت علیرضا پهلوی با هموندان تیم فوتبال جوانان که در شانزدهمین دوره بازیهای جوانان آسیایی در بانکوک به همراه تیم جوانان هند به مقام قهرمانی رسیدهاند در کاخ نیاوران دیدار و گفگو کردند. معاون نخست وزیر و سرپرست سازمان تربیت بدنی ایران با گرفتن پروانه از والاحضرت ولیعهد کاپ قهرمانی را به پیشگاه ولیعهد فراداشت. این کاپ شش ماه در دفتر ولیعهد نگاهداری میشود و در پایان شش ماه به هند فرستاده میشود. از راست: حشمت مهاجرانی مربی، دکتر زرکش(پزشک فدراسیون)، سپهبد حجت کاشانی معاون نخست وزیر و سرپرست سازمان تربیت بدنی، دوکچی، مطلومی، کامبیز آتابای رییس فدراسیون فوتبال ایران. نشسته از راست: توتونچی، روشن، خانلو، نراقی، شریفی و یزدخواستی
۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۳ در جنوب غرب و جنوب شرق تهران برابر یک میلیون متر فضای سبز ایجاد میگردد. در این دو منطقه هوا سخت آلوده، جمعیت فشرده و آمد و شد سرسامآور است، و درخت و سبزهای وجود ندارد. بدین روی، قرار است در این دو منطقه، هفت پارک ساخته شود. شهردار در گفتگویی با خبرنگاران گفت، به پهنه میدان شهیاد در شمال دویست هزار متر و در جنوب سیصد هزار متر افزوده میشود و در بازه (فاصله) این میدان تا «جی»، پارک دیگری به مساحت سیصد هزار متر ساخته خواهد شد. برای ساختمان این پارک شهرداری هفتاد میلیون تومان اعتبار اختصاص داده است. شهردار همچنین گفت در فاصله چهارراه نواب تا میدان شهیاد در دو سوی خیابان، دو خیابان تندرو ایجاد شده و از این دو خیابان اتوبوسها و خودروهای سنگین حرکت خواهند کرد. در میدان شهیاد نیز برای استفاده مردم پارکینگ بزرگی ساخته میشود.
۱۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ علیاحضرت شهبانو پیش از نیم روز هیات امنای انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران ، مهرداد پهلبد، کریم پاشا بهادری، عبداله انتظام، علی اکبر سیاسی، حسین کاظم زاده، زریاب خویی، محمود شهابی، رضا قطبی، یحیی مهدوی، مهدیمحقق، جمال همایی و حسین نصر را در کاخ نیاوران پذیرفتند. در این باریابی علیاحضرت شهبانو فرمودند: حفظ و گسترش میراث غنی فلسفی و فکری ایران و قرار دادن این میراث در دست نسل جوان به نحوی که بتواند در این دوران سریع تحول، استقلال فکری خود را که اساس استقلال فرهنگی است حفظ کند، اهمیت بسیار دارد. با بحران صنعتی و اجتماعی که در غرب بوجود آمده است، فلسفه و اندیشه سنتی ایران، امید است بتواند ارمغان بسیار پرارزشی برای مردم مغرب زمین و آنهایی باشد که در جستجوی راه حلهای نوین برای دشواریهای بزرگ بشر معاصر هستند.
۱۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ گفتگوهای هیأت بازرگانی و صنعتی ایتالیا به حساسترین مراحل خود رسید و در یک نشست بحث و گفتگو، بخش خصوصی ایران درباره امکانات ایران و رشتههای مورد علاقه سرمایهگذاری مشترک، توضیحات جالبی در اختیار همتایان ایتالیایی خود قرار دادند. نشست مشترک دو بخش خصوصی ایران و ایتالیا در اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به ریاست مهندس ابونصر عضد نایب رئیس اتاق برگزار شد. عضد به ویژه مسئله امنیت و سود دهی سرمایه را در ایران توجیه کرد و آینده صنعتی ایران را مجسم ساخت. وی درمورد علاقه ایران به توسعه منابع کشاورزی و دامداری و تولید هر چه بیشتر این نوع کالاها اشاره کرد و سرمایهگذاران ایتالیا را تشویق به سرمایهگذاریهای مشترک در ایران و حتی کشورهای ثالث کرد. وی در پایان بیانات خود پیشنهاد کرد که اتاق بازرگانی مشترک ایران و ایتالیا تشکیل شود و این اتاق در آینده مرکز مذاکرات و تبادل نظرهای دو طرف باشد، با این پیشنهاد موافقت شد.
۱۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ افزایش درآمد سرانه و تولید فولاد از هدفهای اصلی تغییر قانون برنامه عمرانی پنجم است.[۲۴] سی و پنج درصد رشد اقتصادی در نخستین سال اجرای برنامه پنجم و تأمین ده میلیون تن فولاد برای سه سال آینده تغییر در هدفها و خط مشی قانون برنامه پنجم عمرانی کشور را اجتنابناپذیر کرده است و از همین رو سازمان برنامه در چهار چوب هدفهای تازه گسترش هرچه سریعتر صنایع فولاد، پتروشیمی، انرژی و تعمیم خدمات رفاهی تجدید نظر در این برنامه عمرانی را آغاز کرده است. بیکاری در کشور ما به ۳ الی ۴ درصد کاهش یافته که این رقم کمترین سطح بیکاری در کشورهای مترقی و صنعتی است، با وجود این، در آینده رقم بیکاری باز هم کاهش مییابد. دکتر مجیدی وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه که این سخنان را هنگام دیدار با گروهی از نمایندگان و صاحبان صنایع ایتالیا ایراد کرد، همچنین گفت: در ۸ سال آینده چهار نیروگاه اتمی که هر یک قدرت تولید یک میلیون کیلووات برق را خواهند داشت، در نقاط مختلف کشور نصب میشود و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. دولت سرمایهگذاری در تولید انرژی اتمی برق را به حدی توسعه میدهد که تا سال ۱۹۹۲ بیش از ۲۵ درصد انرژی مصرفی کشور از این نیروگاهها تأمین گردد. مجیدی یادآور شد: بررسیهایی که در زمینه نیاز فولاد کشور به عمل آمده، حاکی از این است که تولید ۴ میلیون تن فولاد پیشبینی شده در قانون برنامه پنجم نیاز کشور را مرتفع نمیسازد و از این رو هم اکنون صحبت از تولید ۱۰ میلیون تن فولاد تا آخر سال ۱۳۵۶ مطرح است. مجیدی تولید بیشتر مواد غذایی و پروتئینی و استفاده وسیعتر از منابع دریایی را قسمتی از هدفهای جدید برنامه پنجم اعلام کرد و بر گفتههایش افزود: برای بالا بردن سطح تولیدات کشاورزی و مواد غذایی، خاصه تولید گوشت، سرمایهگذاری هنگفتی خواهیم کرد و محدودیتی در اعتبارات این نوع طرحها نخواهد بود. بعلاوه، در تجدید نظر هدفها و اعتبارات برنامه پنجم افزایش ظرفیت بنادر کشور و ایجاد شاهراههای تهران- قزوین، تهران – اصفهان و تهران به سواحل شمال قسمتی از طرحهای جدید توسعه ارتباطات کشور خواهد بود. همچنین توسعه و برقی کردن راه آهن، احداث مسیرهای جدید خط آهن و اتصال به شبکه راه آهن آسیایی از برنامههای ضروری است. وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه اضافه کرد: در مورد صدور گاز با کشورهای بازار مشترک مذاکراتی جریان دارد و علاوه بر ژاپنیها، آمریکاییها به منظور احداث کارخانجات جدید پتروشیمی با ما وارد مذاکره شدهاند. آلمان غربی نیز طرح انتقال گاز از طریق شوروی را در دست بررسی داریم. از سویی رایگان شدن بهداشت عمومی موجبات توسعه صنایع پتروشیمی و داروسازی را فراهم کرده است. طرح انتقال گاز از طریق ترکیه به اروپا نیز جریان دارد و ممکن است در آینده از راه اسکندرون به اروپای غربی و یا از یوگسلاوی به شمال ایتالیا و اروپای غربی لوله گاز ایجاد شود.
۱۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ بودجه یک میلیاردی برای دانشگاه اصفهان. دانشگاه اصفهان در درازای عمر خود به بزرگترین رقم بودجه که یک میلیارد ریال میباشد دست یافت. این شاید مهمترین مصوبه نشست گذشته هیأت امنای دانشگاه اصفهان بود. دکتر قاسم معتمدی رئیس دانشگاه اصفهان هنگام بازگشت از سمینار هیأت امنای این دانشگاه در تهران در گفتگویی به خبرنگاران گفت: از سال تحصیلی آینده دانشجویان ممتاز و مستعد دانشگاه اصفهان برای ادامه تحصیل و کسب تجربه به دانشگاههای بزرگ دنیا فرستاده خواهند شد و در بازگشت از وجود آنان در کادر آموزشی استفاده میشود. وی همچنین افزود: بر پایه تصویب هیأت امناء از آغاز مهر ماه سال جاری حقوق دستیاران آموزشی در آغاز کار در علوم پایه از بیست هزار ریال به بیست و پنج هزار ریال ترقی داده میشود و سالانه نیز دو هزار و پانصد ریال به حقوق ثابتشان افزوده میگردد. برای علوم بالینی حقوق دستیاران از ۱۷۵۰۰ ریال شروع و سالانه دو هزار و پانصد ریال به آن افزوده خواهد شد. برای رفاه بیشتر کارورزان نیز مقرر شده است از آغاز تیر ماه کمک هزینه تحصیلی آنان از سه هزار ریال به پنج هزار ریال افزایش یابد.
۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر پیش از نیم روز آقای محمد نعیم فرستاده ویژه رئیس دولت جمهوری افغانستان را در کاخ نیاوران به پیشگاه همایونی پذیرفتند. نعیم به دنبال این باریابی، ناهار را میهمان آریامهر بود و گفتگوهایی با معظمله پیرامون مناسبات ایران و افغانستان به عمل آورد. هنگام ناهار اسداله علم وزیر دربار شاهنشاهی، عباس خلعتبری وزیر خارجه، هرمز قریب رئیس کل تشریفات شاهنشاهی و محمود غازی سفیر افغانستان در تهران باشنده بودند. نعیم همچنین پس از نیم روز ۱۸ اردیبهشت ماه با منوچهر اقبال رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران ملاقات کرد. محمد نعیم برادر و نماینده ویژه رئیس جمهور افغانستان که سرگرم یک دیدار پنج روزه از ایران است، برای بازدید از آثار باستانی شیراز و اصفهان رهسپار شیراز گردید. وی در بازگشت با نخستوزیر دیدار خواهد کرد و هنگام ناهار با وی، گفتگوهایی به عمل میآورد. نعیم یکشنبه آینده تهران را به سوی کشور خود ترک میکند.
دیدار رسمی پرزیدنت اوگاندا ایدی امین از ایران
۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ پرزیدنت ایدی امین پرزیدنت کشور آفریقایی اوگاندا در راه بازگشت از بغداد به کشورش وارد تهران شد.[۲۵] امیرعباس هویدا نخست وزیر، قایم مقام رییس تشریفات کل شاهنشاهی، سفیر عربستان و معاون اداری وزارت خارجه به پیشباز پرزیدنت اوگاندا آمدند. در سفر پرزیدنت بانو مادینا همسر پرزیدنت اوگاندا و دو دخترش ماریام و آریسا همراه او هستند. یک هیات از مقامات اوگاندایی، از جمله وزیر تعاون و بازاریابی آن کشور نیز وی را همراهی میکنند. پرزیدنت ایدی امین از چند کشور خاورمیانه دیدن کرده است و از بغداد وارد تهران شد. در مهرآباد پس از انجام آیین معارفه، احترامات نظامی انجام یافت. آنگاه ایدی امین به همراه نخست وزیر رهسپار کاخ نخست وزیری شدند. پرزیدنت ایدی امین ناهار را میهمان نخست وزیر بود. شامگاه میهمانی شام به افتخار پرزیدنت ایدی امین و همسرشان خانم مادینا در کاخ نیاوران از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو برگزار شد. پرزیدنت ایدی امین روز ۱۹ اردیبهشت ماه پس از ۲۴ ساعت تهران را به سوی اوگاندا ترک کرد. امیرعباس هویدا نخست وزیر در فرودگاه مهرآباد میهمانان ایران را پسواز نمود.
۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ به مناسبت روز ۱۸ اردیبهشت سالروز تأسیس صلیب سرخ جهانی، والاحضرت شاهدخت شمس پهلوی ریاست عالیه جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران پیامی فرستادند: [۲۶]هم میهنان، خواهران و برادران گرامی، یکصد و یازدهمین سالگرد تأسیس صلیب سرخ را به همه اعضای اتحادیه بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر و شیر و خورشید سرخ و همه خدمتگزاران این سازمان بزرگ بینالمللی شادباش میگویم. یکصد و یازده سال پیش به ابتکار مردی خیراندیش از اهالی سوئیس به نام هانری دونان بنیاد این سازمان بزرگ نیکی و نیکوکاری که امروز با چنین وسعتی در سراسر جهان در زمان صلح و جنگ خدمت میکند، برای حمایت از اسیران و زخمیهای جنگ نهاده شد. با آنکه کشور ایران یکصد سال پیش مقررات ژنو را درباره تشکیل جمعیتهای صلیب سرخ پذیرفت،
۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ یک کارخانه تراکتورسازی با سرمایهگذاری مشترک ایران و انگلیس ساخته میشود. برای انجام گفتگوها و روش آغاز کار ۱۵ تن از مدیران بزرگترین کارخانجات تولید کننده ماشینآلات انگلیس به تهران آمدند. برای سرمایهگذاری در این رشته از بخش خصوصی دعوت میشود تا بزرگترین کارخانه تراکتورسازی را که احتمالاً در کنار تراکتورسازی تبریز خواهد بود ایجاد نمایند. افزون بر ساختن کارخانه تراکتورسازی، در درازای یک هفتهای با هیأت انگلیسی گفتگوهایی نیز پیرامون اجرای یک سلسله فعالیتهای گسترده انجام یافت. گفته میشود مهمترین طرحهایی که در مدت اقامت هیأت انگلیسی مورد گفتگو قرار خواهد گرفت، طرح مشترک سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و شرکت مسی فرگوسن انگلیس میباشد که انواع تراکتور در ایران تهیه خواهد شد که در اجرای این طرح ۵۰ میلیون دلار سرمایهگذاری میشود. گنجایش کارخانه تولید تراکتور سالانه ۲۰ هزار دستگاه خواهد بود که مازاد آن به خارج از کشور صادر میشود.
۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ دید و بازدیدهای سیاسی تهران هفته آینده به اوج خواهد رسید. نخستوزیر مغرب، وزیر خارجه بلغارستان، امیر شارجه، وزیر اقتصاد سوریه از جمله شخصیتهایی هستند که هفته آینده یکی بعد از دیگری به تهران میآیند، در حالیکه تهران هنوز میهماندار محمد نعیم، مشاور عالی سیاسی پرزیدنت داود رئیس جمهوری افغانستان و عبدالحافظ پیرزاده وزیر آموزش پاکستان است. دیدار وزیر خارجه بلغارستان از روز شنبه آغاز میشد. نخستوزیر مغرب روز دوشنبه، شیخ سلطان امیر شارجه محتملاً در همین روز و محمد عمادی وزیر اقتصاد سوریه در رأس یک هیأت عالیرتبه اقتصادی سوری اواخر هفته به تهران میآیند. دیدار هر یک از شخصیتهای مورد اشاره در جای خود با اهمیت است. شیخ سلطان امیر شارجه برای نخستین بار است که به دنبال احراز مقام امارت شارجه و تشکیل اتحادیه امارات متحده عرب و خروج قوای انگلیسی از خلیج فارس به تهران میآید. وزیر اقتصاد سوریه نخستین شخصیت سوری است که بعد از گرم شدن مجدد مناسبات تهران – دمشق به ایران میآید و سفر وزیر خارجه بلغارستان که در پاسخ دیدار دو سال پیش خلعتبری از صوفیه صورت میگیرد، هدفهای تازهای را در گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری دو کشور دنبال میکند.
بازدید شاهنشاه آریامهر از پروژههای عمرانی و صنعتی جنوب
۱۹ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر ایوار برای یک بازدید پنج روزه از پروژههای عمرانی جنوب کشور رهسپار استان خوزستان شدند.[۲۷] ۲۰ اردیبهشت ماه در گرمای شرجی جنوب کشور، مردم هفتتپه میزبان شاهنشاه آریامهر بودند. چند برنامه زراعی و صنعتی که به دنبال طرح عمرانی هفتتپه در ایران منطقه به مورد اجرا گذاشته شده است مورد بازدید همایونی قرار گرفت. کارخانه تولید و تصفیه شکر هفتتپه که شاهنشاه دستور فرمودند سهام آن در مرحله اول تا ۴۹ درصد و سپس تا ۹۹ درصد به کارگران و کارمندان کارخانه و پس از آن به مردم عرضه شود، کارخانه عظیمی است که به دنبال اجرای کشت نیشکر در هفتتپه بوجود آمده و امروزه یک هفتم احتیاجات کشور را تأمین میکند. این سومین دیدار معظمله از این کارخانه میباشد. سال ۱۳۴۰ کارخانه تولید و تصفیه شکر به دست شاهنشاه گشایش یافت. در سال ۱۳۴۹ شاهنشاه از بخش توسعه کارخانه بازدید کردند.
۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر در سومین روز بازدید از برنامههای عمرانی در جنوب کشور، از هفتتپه به شیراز تشریففرما شدند و مورد پیشباز رسمی قرار گرفتند. شاهنشاه آریامهر پس از نیم روز از دانشکده دامپزشکی دانشگاه پهلوی شیراز بازدید کردند. نخست دکتر فرهنگ مهر رئیس دانشگاه پهلوی در گزارشی به آگاهی همایونی رسانید. آنگاه شاهنشاه از ماکت دانشکده کشاورزی دانشگاه پهلوی بازدید کردند و در اینجا رئیس دانشگاه پهلوی توضیحات لازم را به عرض رساند. شاهنشاه در مورد خوابگاههای دانشجویان پرسیدند، چند تختخواب دارید؟ به عرض رسید، در مرحله نهایی به یک هزار و ۶۵ تختخواب میرسد. شاهنشاه پرسیدند، این مقدار ظرفیت کامل افراد دانشکده است؟ به عرض رسید، دو دانشکده هزار و هفتصد دانشجو دارد ولی تقریباً برای ۷۰ درصد آنان جا تهیه میشود. در این جا شاهنشاه در مورد وضع ترافیک جاده شیراز سئوال فرمودند، به عرض رسید، به علت سنگینی ترافیک تصادفات زیاد است. شاهنشاه فرمودند، یا یک جاده دیگر بسازید یا راه را دو طرفه و یا جاده را تعریض نمایید. ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ عشایر فارس، با جامههای زربفت ایلاتی که در آفتاب گرم شیراز میدرخشید به پیشباز شاهنشاه آمده بود. شاهنشاه آریامهر نیز مانند همیشه نماینگان عشایر فارس را مورد مهر همایونی قرار دادند. ۲۴ اردیبهشت ۱۳۵۳ بامدادان شاهنشاه آریامهر پیش از بازگشت به پایتخت، از آموزشگاه حرفهای رضا پهلوی در اصفهان بازدید کردند. سفر شاهنشاه آریامهر که پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ماه آغاز شد، روز سه شنبه ۲۴ اردیبهشت ماه به پایان رسید و معظم له به تهران بازگشتند.
۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ رؤسای جمعیتهای زنان به پیشگاه والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی ریاست عالیه سازمان زنان ایران باریافتند. والاحضرت در این باریابی اهمیت آموزش زنان روستایی، هماهنگی در اجرای برنامههای جمعیتی در راستای برنامههای عمرانی کشور را یادآور شدند.[۲۸] در سه سال گذشته این نخستین بار است که رؤسای جمعیتهای زنان به پیشگاه والاحضرت بار مییابند. والاحضرت در این دیدار به رؤسای ۵۴ واحد جمعیت زنان آشکارا گفتند: «قیافهها عوض شده...» اشاره والاحضرت به این تحول بود که در طول این سه سال، در شوراهای مرکزی بسیاری از جمعیتهای با سابقه تجدید نظر شده آن گونه که از قدیمیها در جمع رؤسای جمعیتها جز خانم صفیه فیروز چهره دیگری دیده نمیشد. جمعیتهای کارمندان وزارتخانه با هدفهای مشابه، گروههای متشکلی را در تشکیلات زنان بوجود آوردهاند. بانو مهناز افخمی چکیدهای از فعالیتهای بانوان کارمند و سایر جمعیتها را به آگاهی والاحضرت رسانید و نمایندگان بانوان کارمند از حضور والاحضرت درخواست کردند، برای رفاه بیشتر بانوان کارمند ایجاد مهد کودک در وزارتخانهها جدی پیگیری شود و قرار بر این شد که سازمان زنان در این مورد با وزارت رفاه اجتماعی به گفتگو بپردازد.
ششمین کنفرانس ملی کار در وزارت کار و امور اجتماعی
۲۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ با خواندن پیام شاهنشاه آریامهر ششمین کنفرانس ملی کار در وزارت کار و امور اجتماعی آغاز به کار کرد.[۲۹] در آغاز نصرت اله معینیان رییس دفتر مخصوص شاهنشاه، پیام شاهنشاه آریامهر را خواند.[۳۰] سپس هویدا نخست وزیر پشت تریبون رفت و گفت: این کنفرانسها و نتایجی که از آن به دست میآید برای بازبینی در برنامه پنجم که در تابستان انجام خواهد یافت، لازم است. البته تجدید نظر در ارقام برنامه عمرانی پنجم برای بار دوم انجام میگیرد. دولت نیم تواند قول بدهد که این آخرین تجدید نظر خواهد بود....
۲۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ با خواندن پیام شاهنشاه آریامهر از سوی معینیان رییس دفتر محصوص شاهنشاه به مناسبت روز تعاون، نخستین کنگره ملی سرپرستان تعاونیهای روستایی گشایش یافت.[۳۱] در این آیین نخست وزیر امیرعباس هویدا و چند تن از وزیران و پایوران برجسته کشوری از باشندگان بودند.
۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ علیاحضرت شهبانو پیش از نیم روز از مرکز بهداشت و تغذیه کودکان وابسته به انجمن ملی حمایت کودکان در سه راه آذری، جنوب غربی تهران بازدید کردند.[۳۲] علیاحضرت شهبانو از کودکانی که روزانه در این مرکز ناهار میخورند، دیدن نمودند. این دیدار یکپارچه احساس بود، بچهها با مهر دست بر گردن شهبانو حلقه زدند، چهره معظملها را غرق بوسه میساختند. در این مرکز در حال حاضر ۸۲۱ کودک دبستانی (دختر و پسر) رایگان تغذیه میشوند. این سالن از کمکهای علیاحضرت در عطیههای خصوصی سالانه ساخته شده است و همچنین در ساخت آن آقای نخستوزیر کمک کردند. پس از پایان این بازدید، علیاحضرت شهبانو و شهردار تهران که در رکاب علیاحضرت شهبانو بود، از جاهای مختلف شهر تهران بازدید کردند.
۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ مجتمع بندری عظیمی در بندرعباس ساخته میشود. پروژه ایجاد مجتمع تأسیسات تخلیه و بارگیری در بندرعباس به تصویب رسید. سازمان برنامه اعتبار مالی اجرای این طرح را در اصلاحیه برنامه پنجم عمرانی کشور فراهم خواهد کرد. بر اساس این طرح، تأسیسات و تجهیزات موجود بندرعباس به نیروی دریایی شاهنشاهی ایران واگذار میشود و در بازه بیست کیلومتری این تأسیسات حداقل ۵۰ اسکله جدید بارگیری و تخلیه کالا احداث میشود که حدود سی میلیون تن گنجایش خواهد داشت. افزون بر این، در این مجتمع اسکلههای صادراتی از تأسیسات تخلیه کالاهای وارداتی مجزا میگردد و تأسیساتی نیز برای ناوگانهای صیادی نصب خواهد شد که امور ماهیگیران در آن متمرکز میشود. مقدمات احداث مجتمع تأسیسات جدید بندرعباس تا پایان سال جاری فراهم میشود و ساختمان آن در سال ۱۳۵۴ آغاز خواهد شد. همزمان با ساختمان مجتمع تأسیسات جدید بندرعباس، پروژه کشیدن خط آهن میان بندرعباس و کرمان نیز اجرا خواهد گشت و بندرعباس به شبکه راهآهن سراسری کشور خواهد پیوست. راهآهن کرمان به بندرعباس احتمالاً دو خطه خواهد بود که ۷۰۰ کیلومتر مسیر دارد. ریلگذاری راهآهن بندرعباس - کرمان از پایان سال ۱۳۵۳ آغاز میشود و حداکثر در پنج سال آینده پایان خواهد یافت. پیوند بندرعباس به راهآهن سراسری کشور افزون بر اینکه در تأمین آهن مورد نیاز ذوبآهن بندرعباس تسهیلات بیشتری فراهم میسازد، تخلیه کالای وارداتی این بندر را نیز به صورت فعالتری در خواهد آورد.
۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ پیتر ملادینف وزیر خارجه بلغارستان در کاخ نیاوران به پیشگاه شاهنشاه آریامهر باریافت و هنگام ناهار پیتر ملادینف و بانو میهمان اعلیحضرتین بودند. ۲۶ اردیبهشت ماه میهمانان بلغاری در میان پسواز گرم خلعتبری وزیر خارجه تهران را ترک گفتند و یک اطلاعیه مطبوعاتی بیرون داده شد که ملادینف افزون بر باریابی به پیشگاه شاهنشاه در دیدار با هویدا نخستوزیر و خلعتبری تبادل نظرهای مفیدی پیرامون مسائل مربوط به مناسبات دو سویه و همچنین مسایل بینالمللی نمودند و این گفتگوهای بی پرده و آشکار در محیطی دوستانه با تفاهم و سرشار از صمیمیت انجام گرفت. وزیر خارجه بلغارستان از وزیر خارج ایران دعوت کرد که از بلغارستان دیدار رسمی بنماید.
۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ علیاحضرت شهبانو ایوار از نمایشگاه «لباسهای زنان ارامنه طی قرون» که بوسیله «های گین» انجمن زنان ارامنه در محل باشگاه ارامنه در تهران برگزار شده است، دیدن کردند. شهبانو ساعت ۲۰ به باشگاه ارامنه تشریففرما شدند. وزیر فرهنگ و هنر، اطلاعات و جهانگردی، آموزش و پرورش و قائم مقام رئیس کل تشریفات شاهنشاهی از علیاحضرت شهبانو پیشباز کردند. نخست آرمیک نرسسیان رئیس هیأت مدیره انجمن «های گین» خوش آمد عرض کرد و سپس اعضای کمیته برگزاری نمایشگاه به حضور علیاحضرت شهبانو معرفی شدند. آنگاه علیاحضرت از نمونه لباسهای زنان ارامنه طی قرون که چند تن از بانوان آن را به نمایش گذارده بودند دیدن فرمودند. در این نمایشگاه ۴۰ نمونه از لباسهای قدیمی ادوار مختلف تاریخی ارامنه گردآوری شده که چند نمونه آن از پارچههای قدیمی و از کلیسای مریم مقدس اصفهان به امانت گرفته شده است. در تدارک، تحقیق و مطالعات لازم برای تشکیل این نمایشگاه ۱۸ ماه وقت صرف شده و از تحقیقاتی که توسط محققین بزرگ و نامی آکادمی علوم باستانی و جامعهشناسی ارمنستان به عمل آمده است، استفاده شده است. بعلاوه، در تدارکات نمایشگاه، کندهکاریهای باستانی آشورووان، کاوشهای تپه سرخ در نزدیکی ایروان و سکهها و مهرهای سلاطین باستانی، مینیاتورهای نقاشان ارمنی و قسمت اعظم آثار موجود در موزههای بزرگ دنیا مورد بررسی قرار گرفته است. برخی از لباسهای قدیمی زنان شهرنشین و روستایی تا ربع اول قرن بیستم در ارمنستان رایج و مورد استفاده بود و در میان ایرانیان ارمنی و ارامنه گرجستان تا نیمههای این قرن نیز متداول بوده است. کلیه لباسها، کلاهها، روسریهای توری، پیشبندها و نیمتنههای نمایشگاه را بانوان ارمنی بریده، دوخته، گلدوزی و زر دوزی کردهاند که بسیار مورد توجه علیاحضرت شهبانو قرار گرفت. پس از برگزاری این نمایشگاه در تهران، مجموعه مذکور به موزه کلیسای وانک جلفای اصفهان که دارای اثار با ارزش تاریخی است هدیه خواهد شد.
-
شهبانو در بازدید از نمایشگاه پوشاک زنان ارامنه
۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ مدال طلای « انجمن برگزیدگان اروپا » به مدیر عامل شرکت کفش ملی آقای معتبر فراداشته شد. [۳۳]
۲۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر احمد عصمان، نخستوزیر مغرب را در کاخ نیاوران به پیشگاه همایونی پذیرفتند. عصمان و همسرش والاحضرت لالهنزها ناهار را در پیشگاه اعلیحضرتین میهمان بودند و عصمان در این باریابی پیام و درودهای اعلیحضرت ملک حسن دوم پادشاه مغرب را تقدیم شاهنشاه کرد. عصمان و همسرش که به دعوت هویدا از دوشنبه گذشته دیداری رسمی از ایران را آغاز کردهاند، ۲۵ اردیبهشت ماه از سفر به شیراز و اصفهان به تهران بازگشتند و فردا به دیدار از تهران پایان میدهند.
۲۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ اردوی عمرانی و آبادانی دانشجویان، برای بهسازی کشور، در تابستان امسال برای دو ماه برگزار میشود. تابستان امسال، همه دانشجویانی که بخواهند ظرف دو ماه تعطیل خود کار کنند و در کارهای عمرانی و آبادانی کشور شرکت جویند، برایشان امکان کار وجود دارد. به دنبال این تصمیم، دفتر امور دانشجویان وزارت علوم و آموزش عالی خواست تا فرمهای دانشجویان مایل به کار خود را تهیه کنند و به این دفتر ارسال دارند. یکی از سرپرستان دفتر امور دانشجویان وزارت علوم و آموزش عالی گفت: «تاکنون از چندین دانشگاه و مدرسه عالی این فرمهای مخصوص رسیده و نزدیک به پنجاه درصد دانشجویان این مؤسسات درخواست شرکت در اردوی عمرانی و آبادانی کشور کردهاند. از سوی دولت پیشبینیهای لازم انجام گرفته تا چنانچه کلیه دانشجویان مملکت بخواهند در اردوی عمرانی شرکت کنند، جای کار وجود داشته باشد. دانشجویانی که در اردوی عمران و آبادانی کشور شرکت میکنند، افزون بر غذا، دستمزد ماهانهای نیز دریافت خواهند داشت. علاوه بر اردوی عمرانی و آبادانی کشور، یک اردوی تفریحی نیز از طرف نخستوزیری با همکاری وزارت علوم و آموزش عالی از روز ۲۸ خرداد ماه تا نیمه دوم شهریور ماه در دوازده دوره در بابلسر تشکیل میشود.»
۲۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر شیخ سلطان بن محمد القاسمی حکمران شارجه «عکس سمت راست»، محمد عمادی وزیر اقتصاد و بازرگانی سوریه «عکس وسط» و مولانا کوثر نیازی وزیر اطلاعات پاکستان «عکس سمت چپ» را به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. به هنگام باریابی عمادی، هوشنگ انصاری وزیر امور اقتصادی و دارایی، و به هنگام شرفیابی نیازی، غلامرضا کیانپور وزیر اطلاعات و جهانگردی سرافرازی بودن را داشتند.
خرداد ماه
بازدید علیاحضرت شهبانو از کاشان ۱۲ خرداد ماه
بنمایهها
- ↑ پیام نوروزی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر به ملت ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ آیین سلام نوروزی در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو ۱ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ فرمان اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر درباره تامین بهداشت عمومی ۲۸ اسفند ماه ۱۳۵۲
- ↑ مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با سردبیر و رییس خبرنگاران هفتهنامه تایم چاپ آمریکا در کاخ نیاوران ۸ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ سفر سه روزه ذوالفقار علی بوتو نخست وزیر پاکستان برای دیدار و گفتگو با شاهنشاه آریامهر به کیش ۹ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با سردبیر هفتهنامه بلیتز چاپ هندوستان در کاخ نیاوران ۱۳ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ پیمان سنتو
- ↑ پیام اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در گشایش هفدهمین نشست شورای وزیران همکاری عمران منطقهای در تخت جمشید ۱۴ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با هفتهنامه دی سایت چاپ آلمان غربی ۱۶ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ پیام اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در گشایش بیست و یکمین نشست مجمع عمومی شورای بینالمللی شکار ۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ پیام اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای رسیدگی به دشواری مواد خام و گسترش اقتصادی ۲۰ فروردین ۱۳۵۳
- ↑ پیام اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در گشایش نهمین نشست روزهای پزشکی خاورمیانه و خاور نزدیک در دانشگاه اسپهان ۲۲ فروردین ۱۳۵۳
- ↑ کیانپور استاندار اصفهان کلنگ پروژه ساختمان ۲۲۵۰ خانه شرکت خانه را به زمین زد ۲۶ فروردین ماه ۱۳۵۳
- ↑ موافقتنامه دو سویه ایران در برنامههای نوسازی مصر سرمایهگذاری میکند ۲۷ فروردین ۱۳۵۳
- ↑ کارخانجات بزرگ و مدرن پاکدیس رضاییه و انگور با ارزش ایران اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ ملکه پهلوی
- ↑ بیمارستان قلب بنیاد ملکه پهلوی
- ↑ بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به هنگام معرفی وزیران کابینه به پیشگاه شاهانه در کاخ نیاوران ۷ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ آموزش رایگان و اجباری
- ↑ سرمایهگذاریهای مشترک ایران و آلمان اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ دیدار رسمی بانو ایندیرا گاندی نخست وزیر هند از ایران ۱۲-۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ فرودگاه بینالمللی آریامهر
- ↑ بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در باریابی هموندان گروه بررسی مسایل ایران در پرتوی انقلاب شاه و ملت ۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ برنامه عمرانی پنجم ۱۳۵۲ - ۱۳۵۶
- ↑ دیدار پرزیدنت اوگاندا ایدی امین از ایران ۱۹-۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ پیام شاهدخت شمس پهلوی ریاست عالیه جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران در سالروز بنیاد نهادن صلیب سرخ جهانی ۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ بازدید اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر از برنامههای عمرانی جنوب کشور ۲۴-۱۹ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ باریابی رییس جمعیتهای زنان به پیشگاه والاحضرت اشرف پهلوی ریاست عالیه سازمان زنان ایران ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ پیام اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در گشایش ششمین کنفرانس ملی کار ۲۳ اردیبهشت ۱۳۵۳
- ↑ ششمین کنفرانس ملی کار در وزارت کار و امور اجتماعی ۲۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ پیام اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در هفتمین سالگرد روز تعاون ایران و گشایش کنگره ملی سرپرستان تعاونیهای روستایی ۲۳ اردیبهشت ۱۳۵۳
- ↑ بازدید علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی از مرکز بهداشت و تغذیه کودکان سه راه آذری تهران ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳
- ↑ فراداشت مدال طلای انجمن برگزیدگان اروپا به مدیر عامل شرکت کفش ملی ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۵۳