نیروی دریایی شاهنشاهی ایران

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
اعلیحضرت همایون رضا شاه بزرگ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر بزرگ ارتشتاران

نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران

نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
رضا شاه بزرگ به همراه ولیعهد محمدرضا پهلوی روز نیروی دریایی را بنیاد می‌نهند
لوگوی نیروی دریایی شاهنشاهی ایران
RezaShahBozorgNavy2.jpg
RezaShahBozorgNavy6.jpg
RezaShahBozorgNavy5.jpg
RezaShahBozorgNavy4.jpg
RezaShahBozorgvaCrownPrince9.jpg
تمبر پست روز نیروی دریایی شاهنشاهی ۱۴ آبان ماه

نیروی دریایی شاهنشاهی ایران

نیروی دریایی شاهنشاهی ایران - در روز ۱۴ آبان ماه ۱۳۱۱ اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی به همراه ولیعهد ایران محمدرضا پهلوی ساعت ۹ بامداد گام بر عرشه ناو شاهنشاهی پلنگ در لنگرگاه بندر بوشهر نهادند و نیروی دریایی شاهنشاهی ایران را بنیان گزاردند.

در سال ۱۳۱۱ دانش‌آموختگان ایرانی با ۶ فروند ناوهای ایرانی به فرماندهی نخستین فرمانده نیروی دریایی سرگرد توپخانه غلامعلی بایندر [۱] وارد بندر بوشهر شدند. دریای جنوب هرگز یاد نخستین یکان دریایی ایران را در سال‌های ۱۳۱۱ فراموش نخواهد کرد. یکان دریایی ایران به فرماندهی ناخدای دلیرش بایندر بدون توجه به هشدار عراقی‌ها وارد بندر خرمشهر شد و در آب‌های ساحلی ایران که مورد ادعای عراقی‌ها بود لنگر انداخت و پس از زمان کوتاهی کاروان پرغرور راه جزیره‌های شاخاب پارس را در پیش گرفت و پرچم‌های انگلیس را از فراز ساختمان‌های جزیره‌های هنگام و باسعیدو و دیگر جزیره‌ها و بندرهای ایران پایین کشید و پرچم ملی سه رنگ شیر و خورشید نشان را در شاخاب پارس به اهتزاز درآورد. برای بازسازی و نوسازی ناوگان ایران ناو شناوری به گنجایش ۶ هزار تن و یک کشتی یدک کش خریداری شد و روز به روز نیروی دریایی ایران نیرومندتر شد. در تاریخ نیروی دریایی ایران، ایرانیان سال‌های پر از سرفرازی دارند. سال‌هایی که نیروی دریایی ایران در زمان هخامنشی میلیون‌ها سرباز را از یک سو به سوی دیگر می‌برد و قاره‌ها را درمی‌نوردید. سال‌هایی که برای نخستین بار در عملیات دریایی، فرماندهان هخامنشی با نوآوری در عملیات « آمفی یی » یا « پیاده کردن نیرو در ساحل » را بنیادنهادند. روزگاری که کارخانه‌های کشتی‌سازی ایران در « بندر عسلویه » کشتی‌هایی می‌ساخت که نیروهای ایران را از جبل‌الطارق می‌گذراند و سرانجام به روزی که نیروی دریایی ایران به کمک تازیان یمن شتافت و آنها را از بندگی افریقاییان رهایی بخشید. و سرانجام به سال‌هایی که سردار بزرگ ایران زمین رضا شاه بزرگ پایه‌های نیروی دریایی ایران را با جهان‌بینی ویژه خود در شاخاب پارس (خلیج پارس) بنیاد گذاشت.

تاریخ نگاران در کتاب‌های بی‌شمار خود یادآور می‌شوند که نخستین ملتی که نیروی دریایی مجهز با یک سازمان درست بوجود آورد ایرانیان در دوره هخامنشیان بودند. نیروی کلان نیروی دریایی ایران در زمان هخامنشی رشک یونانیان را نیز برانگیخت. تاریخ‌نگاران درباره نیروی دریایی هخامنشی می‌نویسند: نیروی دریایی خشایارشا از ۴۰۰۰ یکان سازمان یافته بود که از آن میان ۱۲۰۷ کشتی سه اشکوبه بودند که در هر اشکوب یک ردیف از پاروزن‌ها قرار داشند. این کشتی‌ها را « رزم ناو » می‌نامیدند و با سینه‌های نوک تیز خود کشتی‌های دیگر را درهم می‌شکستند.

نیروی شگرف نیروی دریایی ایران از آنجا آشکار می‌شود که به دستور خشایارشا گروهی از ناوهای ایران به فرماندهی « آریو برزن » برای رساندن کالاهای بازرگانی و نیروهای ایران به کناره‌های یونان و مدیترانه آفریقا را دور زدند و این کار شگفت‌انگیز را سه بار انجام دادند. ایرانیان دوره هخامنشی نخستین کسانی بودند که از راه‌های فرعی و به کمک شاخه‌های رود نیل دریای قرمز را به دریای مدیترانه پیوند دادند.

مردان قورباغه‌ای ایران

ایرانیان دوره هخامنشی نخستین کسانی بودند که در جنگ‌های دریایی با یونان و به ویژه در نبرد « سالامین » آب بازان (غواصان) را بکار بردند. در تاریخ آب بازان نیز از ایرانیان، نخستین قومی که آب بازداشته‌اند یاد شده است.

شکوه دوباره

شکوه نیروی دریایی ایران در دوران شاه عباس صفوی بازسازی شد. پادشاه نیرومند صفوی که از دست اندازی‌های پرتقالی‌ها در کناره‌های شاخاب پارس و اشغال جزیره‌های ایرانی آزرده شده بود، برآن شد پاسخ پرتقالی‌ها بدهد و نیروی دریایی مجهزی فراهم آورد و شاخاب پارس را درنوردید و پرتقالی‌ها را شکست داد.

شوربختانه پس از شاه عباس نیروی دریایی ایران در هم ریخت تا اینکه نادر شاه افشار در اندیشه بنیاد نیروی دریایی نوینی شد و در دریای مازندران و شاخاب پارس نیروی دریایی را پایه گذاشت. نادرشاه بوشهر را مرکز نیروی دریایی قرارداد و با آوردن چوب و الوار از شمال ایران کشتی‌سازی را آغاز کرد ولی شوربختانه با کشتن شدن نادرشاه برنامه زنده کردن نیروی دریایی بازایستاد. در زمان نادرشاه کشتی‌هایی ساخته بودند که بلندای آبخور آنها تا ۴ متر می‌رسید و دیگر سه فروند از ناوگان نادری که هر یک بیش از ۵۰۰ تن گنجایش داشت تا سال ۱۷۴۸ میلادی در نزدیکی بوشهر برجای بود.

سد و پنجاه سال پیش

در آن زمان شاخاب پارس مرکز کشتار و تجاوز و چپاول و آدم‌دزدی بود. به سبب دست اندازی سیاست‌های خارجی بازار برده فروشی، آدم کشی و قتل و چپاول از سوی « خوارجی‌ها » و « جواسمی‌ها » در جزیره‌ها و آب‌های شاخاب پارس و دریای عمان گسترده بود و رواگ (رواج ) داشت. در آن زمان بود که انگلستان به نام جلوگیری از برده‌فروشی و دزدان دریایی به کناره‌های ایران و شاخاب پارس رخنه کرد و به برخی از شیخ‌ها مانند شیخ بحرین و شیخ کویت قراردادهایی بدون آگاهی کشور ایران و بر خلاف سود ایران بست. کار این دزدان دریایی به جایی کشید که دولت انگلیس به نام پشتیبانی از تازیان کناره‌های جنوبی شاخاب پارس، جزیره هنگام و باسعیدو را بدون توجه به حقوق ایرانیان اشغال کرد و آغاز به ساختن شمار زیادی ساختمان‌ها و انبارها و پایگاه‌های دریایی پرداخت.

در چنین روزگار نابسامان و آشفته‌ای، قاچاق مروارید و طلا و خواروبار و برده‌فروشی افزون شد تا جایی که در روز روشن آدمخواران افریقایی تازی به بلوچستان و مکران آمده و جوانان و دختران زیباروی را می‌دزدیدند و آشکارا به فروش می‌رساندند.

در روز فرخنده‌ای که سردار سپه به گردنکشی شیخ خزعل پایان دادند از همراهان پرسیدند ما در دریای جنوب چند کشتی داریم؟ رییس ارکان حرب (وزیر جنگ) به آگاهی رساند ما بحریه نداریم.

وزیر دارایی گفت آنچه به نام بحریه در اختیار اداره گمرکات جنوب است پنج کشتی است که به سبب نداشتن بودجه کاری نمی‌تواند بکند. سردار سپه

در سال ۱۳۰۲ سردار سپه برای ایجاد نیروی دریایی ایران با کشور ایتالیا وارد گفتگو شدند. دو کارشناس ایتالیایی برای بنیاد نیروی دریایی ایران نیز به استخدام دولت ایران درآمدند و کارهای ارزنده‌ای در بنیاد نیروی دریایی ایران به انجام رساندند. نخستین گروه دانشجویان در سال ۱۳۰۵ برای آموزش دریایی به اروپا فرستاده شدند. در سال ۱۳۰۶ برای سر و سامان دادن به نیروی دریایی ایران لایحه تاسیس اداره بحریه به مجلس شورای ملی داده شد.

در این زمان رضا شاه بزرگ پرسنل نیروی دریایی ایران را از میان ایرانیان برگزید.

در سال ۱۳۱۱ دانش‌آموختگان ایرانی با ۶ فروند ناوهای ایرانی به فرماندهی نخستین فرمانده نیروی دریایی سرگرد توپخانه غلامعلی بایندر [۲] وارد بندر بوشهر شدند. دریای جنوب هرگز یاد نخستین یکان دریایی ایران را در سال‌های ۱۳۱۱ فراموش نخواهد کرد. یکان دریایی ایران به فرماندهی ناخدای دلیرش بایندر بدون توجه به هشدار عراقی‌ها وارد بندر خرمشهر شد و در آب‌های ساحلی ایران که مورد ادعای عراقی‌ها بود لنگر انداخت و پس از زمان کوتاهی کاروان پرغرور راه جزیره‌های شاخاب پارس را در پیش گرفت و پرچم‌های انگلیس را از فراز ساختمان‌های جزیره‌های هنگام و باسعیدو و دیگر جزیره‌ها و بندرهای ایران پایین کشید و پرچم ملی سه رنگ شیر و خورشید نشان را در شاخاب پارس به اهتزاز درآورد. برای بازسازی و نوسازی ناوگان ایران ناو شناوری به گنجایش ۶ هزار تن و یک کشتی یدک کش خریداری شد و روز به روز نیروی دریایی ایران نیرومندتر شد.

رضا شاه بزرگ در ساعت ۹ بامداد با یک کرجی از یکان‌های نیروی دریایی ایران بازدید کردند و با ناو پلنگ از بوشهر رهسپار بندر شاهپور شدند. در بندر شاهپور اعلیحضرت رضا شاه بزرگ به فرمانده نیروی دریایی ایران فرمودند: با مقایسه خاطره سفر چند سال قبل امروز از این مسافرت به قدری خوشوقتم که به شما تبریک می‌گویم.

نیروی دریایی ایران از آنجا که به فرمان شاهنشاه ایران دوباره استوار شده بود تا روز سوم شهریور ماه ۱۳۲۰ پیوسته با جسارت نگاهبان مرزهای آبی ایران بود.

روز سوم شهریور ماه ۱۳۲۰ روز شومی که دو ارتش شوروی و انگلستان از شمال و جنوب به ایران یورش بردند، ارتش شوروی و ارتش انگلستان نیروی دریایی جوان ایران را از هم پاشید. با وجود بمباران سنگین و بدون آگاهی پیشین دریاداران ایران دلیرانه در برابر این دو ارتش استعماری جنگیدند. نخستین فرمانده نیروی دریایی ایران دریابان بایندر و نخستین رییس ستاد نیروی دریایی ناخدا دوم نقدی در کنار هم جان باختند. نام ناخدایان جانباخته مانند میلانیان، مکری نژاد، هریسچس، ریاضی و کهنمویی که با وجود زخمی بودن از یک دست و یک پا باز هم خود را پای توپ نگاه داشتند در تاریخ نیروی دریایی شاهنشاهی ایران جاودانه خواهد ماند. در بمباران سوم شهریور ماه ۱۳۲۰ تنها از نیروی دریایی شاهنشاه ایران ۶۰۰ افسر و درجه دار جانباختند تا از مرز دریایی ایران پدافند کنند و ناوهای ایران که بخشی از خاک ایران به شمار می‌آمدند در آب فرورفتند.

در سال ۱۳۴۴ دریاسالار رسایی فرمانده نیروی دریایی درباه چگونگی نیروی دریایی ایران می‌نویسد:

امروز نیروی دریایی شاهنشاهی ما در سایه درایت و جهان بینی خاص شاهنشاه دارای تشکیلات دریایی عظیم در ساحل و سازمان‌های جدید نظامی بر روی ناوها و واحدهای شناور جنگی است که از ناو گروه‌های مختلف ترکین یافته است. ناوگان نیروی دریایی شاهنشاهی که به نام « خلیج فارس و دریای عمان » نامیده می‌شود توانایی پیدا کرده است که هر ساله در مانورها و عملیات مشترک دریایی فیمابین کشورهای عضو پیمان مرکزی شرکت کند. در سال ۱۳۳۹ به تدریج تعداد چهار فروند ناوهای مین جمع کن دریافت کرده است. امروز در تمام مناطق دریایی سازمان‌های بهداشتی، بیمارستان‌ها، پزشکان حاذق با تمام لوازم و تجهیزات مشغول خدمت و درمان بیماران هستند.


مرزهای آبی ایران

مرزهای آبی ایران کجاست و قانون حدود آب‌های ساحلی ایران چه می‌گوید؟

ماده نخست قانون می‌گوید:

ماده اول _ قسمتی از دریا که به فاصله شش میل بحری از سواحل ایران از حد پست‌ترین جزر و موازی با آن در طول سواحل ممتد می‌باشد، آب ساحلی ایران محسوبست و در این منطقه قسمت‌های واقعه در زیر کف دریا و سطح بالای آن متعلق به مملکت ایران می‌باشد. به علاوه از لحاظ اجرای بعضی قوانین و قراردادهای مربوط به امنیت و دفاع و منافع مملکت و تامین عبور مرور بحری منطقه دیگری که منطقه نظارت بحری نامیده می‌شود و نسبت به آن دولت شاهنشاهی حق نظارت دارد تا مسافت دوازده میل بحری از حد پست‌ترین جزر و موازی با ساحل امتداد می‌یابد.

بنادر ایران

ایران دارای هشت بندر بزرگ می‌باشد از این بندرها شش بندر، بندر بازرگانی است و دو بندر بندر نفتی می‌باشد.

  • بندرهای بازرگانی جنوب ایران: خرمشهر، شاهپور، بوشهر و بندرعباس
  • بندرهای بازرگانی شمال ایران: پهلوی و نوشهر
  • بندرهای بزرگ نفتی جنوب: خارک و معشور
  • بندرهای کوچک ایران در شاخاب پارس: چاه بهار، جاسک، میناب، لنگه، عسلو، دیرکنگان، قشم، گناوه و دیلم هندیجان


آن کس که بر دریا سیادت داشته باشد بر بازرگانی مسلط خواهد بود و هر کس در تجارت پیروز شد می‌تواند ثروت و آقایی جهان را به دست آورد - یک جغرافیادان انگلیسی قرن شانزدهم

دانشمند ایتالیایی توماس کامیانل - کسی که آقایی بر دریا داشته باشد آقای خاک خود هم خواهد بود.

برای حفظ و تمامیت ارضی کشور از نظر دروازه‌های شمال و جنوب نیروی دریایی نظامی در کشور ایران از پر اهمیت‌ترین نیروهای مسلح کشور شناخته شده است. با در نظر گرفتن منابع ثروت زیرزمینی جنوب و پیدا شدن مسایل فلات قاره و بهره برداری عملی آن در شاخاب پارس ایجاب می‌کند که بر اهمیت نیروی دریایی شاهنشاهی بیش از پیش افزوده شود.

آموزشگاه‌های دریایی

آموزشگاه‌های نیروی دریایی امروز از مراکزی است که هر ساله تعداد زیادی از جوانان کشور در آنها فارغ‌التحصیل می‌شوند. آموزشگاه غواصی مرکز آموزش مردان قورباغه‌ای در سال ۱۳۳۵ بنیاد شد. نیروی دریایی دو پروژه بزرگ ساختن دانشکده دریایی در کشور و کارخانه کشتی‌سازی و ساختن پایگاه‌های دریایی بزرگتر را به انجام برساند.

کشتی‌های ایران

کشور ایران چند کشتی برای امور فنی نیز خریداری کرده است و ۲ کشتی نوین به نام‌های « میلانیان » و « فرحناز » را در سال ۱۳۴۴ خریداری کرده است. با به کار افتادن کارخانه ذوب آهن و فولادساری در ایران زمینه ساختمان صنایع کشتی سازی نیز فراهم می‌شود.

هواناو یا هاورکرافت نیروی دریایی شاهنشاهی

هیات فرستاده شده به بریتانیا برای بررسی و آزمایش هاورکرافت ۱۳۴۵
پیشبازکنندگان چشم به راه ورود شاهدخت شهناز پهلوی به جزیره وایت
شاهدخت شهناز پهلوی و آدمیرال فرج اله رسایی فرمانده نیروی دریایی شاهنشاهی ایران
شاهدخت شهناز پهلوی و همراهان در جزیره وایت

واناو یا هاورکرافت گونه‌ای شناور دریایی است که بر روی بالشتکی از هوای فشرده تکیه دارد. هواناو توانایی گذشتن از پهنه‌های گوناگون بر روی زمین و همچنین گذر از روی آب را دارد. هواناو، شناوری دو منظوره (آبی‌خاکی) است که به روش هوابرد و با استقرار روی بالشتکی از هوای فشرده به آسانی و با نیروی رانشِ نسبتاً کمی روی سطوح آبی و خاکی حرکت می‌کند. هوای ورودی به هواناو، از راه پروانه به زیرِ سازه و بالشتک‌ها منتقل و سبب خیزش (هاورینگ) یا بلند شدن وسیله از روی سطح و استقرار آن بر روی توده‌ای از هوای تحت فشار می‌شود. بدین ترتیب، در زمان حرکت، نیروی مقاوم شناوری تا میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد و هواناو با به‌کارگیری سامانهٔ رانش و ملخ هوایی به حرکت درمی‌آید.

تاریخچه ساخت و بکارگیری

هواناو در سال ۱۹۵۲ توسط مخترع بریتانیایی کریستوفر کاکرل ساخته شد. وی در سال ۱۹۶۹ برای خدماتش در زمینه مهندسی به دریافت نشان شهسواری نائل شد. کاکرل با آزمایش‌های ساده‌ای به‌وسیله موتور یک جاروی برقی و دو قوطی استوانه‌ای اصول کاربردی یک وسیله نقلیه متکی به بالشتک هوا را ثابت کرد. وی نشان داد که زمانی که بالشتک با فشار به بیرون بدمد وسیله نقلیه به آسانی بر روی سطح جنبش‌پذیر خواهد بود. این کار به آن وسیله نقلیه امکان حرکت بر روی گل نرم، آب و مرداب و مانداب و همچنین زمین سفت را می‌دهد. ساختار کلی هواناو تغییرات بسیاری نداشته است. بیشتر اصلاحات در سامانه‌های ناوبری، به‌کارگیری مواد مهندسی به روز نظیر مواد کامپوزیتی در بدنه و غیره می‌باشد.

نیروی دریایی ارتش شاهنشاهی ایران در درازای سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۴ اقدام به خرید ۸ فروند هواناو متوسط اِس آر.اِن ۶ و ۶ فروند هواناو بزرگ بی اِچ ۷ از انگلیس کرد. در آن زمان ایران با این تعداد هواناو نظامی، بزرگ‌ترین ناوگان هواناو دنیا را در نیروی دریایی خود تشکیل داده بود و قصد گسترش آن را نیز داشت. در سال ۱۳۴۵ نخستین هیئت ایرانی برای بررسی امکان خرید هواناو به سرپرستی دریابان جعفر کوروس به انگلیس فرستاده شد ( در فرتور از راست ناخدا سوم مجیدی، ناوسروان نیری، ناخدا سوم هوشنگ آریان پور، دریابان جعفر کوروس، ناخدا سوم حسن رفیعی، ناخدا سوم حسن پورزند و ناوسروان سیرون یکیازاران) که به نتایج مطلوبی رسیدند. از سال ۱۳۴۷ بتدریج واسپاری (تحویل) هواناو از سوی انگلیس به ایران آغاز شد و شاهدخت شهناز پهلوی در سفری در امرداد ماه ۱۳۴۷ به انگلیس از جزیره «آیل آف وایت» که کارخانه سازنده در آن قرار داشت به نیابت از پدر تاجدارشان بازدید کردند. در این بازدید که دریاسالار فرج الله رسایی فرمانده نیروی دریایی ارتش شاهنشاهی ایران، شاهدخت شهناز را همراهی می‌کردند، نخست ناوسروان فریدون شاهنده و همسران افسران نیروی دریایی شاهنشاهی ایران مقیم در انگلیس به پیشباز آمدند. سپس ناوسروان فریدون شاهنده شاهدخت شهناز را از فازهای ساخت هواناوها و همچنین چگونگی آموزش افسران ایرانی آگاه ساخت.

کاربرد هواناو در عملیات نیروی دریایی شاهنشاهی در جزایر ابوموسی و تنب بزرگ

در ساعت ۶:۱۵ بامداد نهم آذر ماه ۱۳۵۰، یکی از دو فروند هاورکرافت سنگین بی اِچ ۷ (کلاس وِلینگتون) نیروی دریایی شاهنشاهی به خلبانی والاگهر شهریار شفیق نیروهای ایرانی را در غرب جزیره پیاده کردند (نیروی دریایی چهار فروند دیگر از این هواناو را در سال ۱۳۵۳ خریداری کرد). این نیروها سریعاً به سمت نقاط حساس جزیره پیش روی کرده و تا ساعت ۶:۵۰ بامداد، تمامی نقاط حساس و بلندی‌های آن را زیر کنترل خود درآوردند.

جزیره تنب کوچک فاقد سکنه بوده و برای باز پس گرفتن آن عملیات نظامی انجام نگرفت، اما در جزیره تنب بزرگ در ساعت ۶ بامداد، هلیکوپترهای نیروی دریایی اعلامیه‌هایی در راستای فراخوان به ترک مقاومت بر روی دهکده و ساختمان پلیس پخش کردند. در ساعت ۶:۱۵ بامداد، پنج فروند از هشت هواناو (هاورکرافت) اِس آر.اِن ۶ (کلاس وینچِستِر) نیروی دریایی در سه کرانه شمالی، جنوب شرقی و جنوب غربی نیروهای کماندویی و گردان‌های ساحلی را پیاده کردند که در نهایت پس از درگیری‌هایی پاسگاه پلیس سقوط می‌کند و جزیره دوباره به حاکمیت ایران در می‌آید.

بازدید اعلیحضرتین از پایگاه نیروی دریایی شاهنشاهی بوشهر

آریامهر در پایگاه نیروی دریایی بوشهر
از راست:دریاسالار کمال‌الدین میرحبیب‌اللهی آخرین فرمانده نیروی دریایی شاهنشاهی

در روز ۲۳ اسفند ماه ۲۵۳۵ شاهنشاهی شاهنشاه آریامهر بزرگ ارتشتاران و علیاحضرت شهبانو ساعت ۱۵ و سی دقیقه به پایگاه دریایی شاهنشاهی بوشهر تشریف فرما شدند. فرمانده نیروی دریایی شاهنشاهی و افسران ارشد این پایگاه به پیشباز اعلیحضرتین آمدند. در ایستگاه هوادریا در پایگاه نیروی دریایی شاهنشاه آریامهر از اسکادران‌های گوناگون هلیکوپترهای نیروی دریایی شاهنشاهی دربرگیرنده اسکادران ضد دریایی موشک انداز ضد سطحی و مین روب دیدن کردند. سپس تاسیسات نوین این پایگاه مورد بازدید اعلیحضرتین قرار گرفت. در یکی از سالن‌های پایگاه، شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو از ماکت‌ها و نقشه‌های شهرک‌های نوینی را که در بندرعباس، بوشهر، خارک و عسلویه در دست ساختمان است، بازدید کردند. این مجتمع‌های مسکونی در اختیار افسران و درجه داران نیروی دریایی شاهنشاهی در جنوب و خانواده آنان قرار می‌گیرد.

شاهنشاه آریامهر هنگام تماشای ماکت‌های این شهرک‌ها، اوامری در راستای گسترش بندر بوشهر و پیش بینی تاسیسات رفاهی شرکت‌های تعاونی مصرف در این مجتمع‌ها صادر فرمودند. شاهنشاه آریامهر هم چنین سپارش فرمودند در شهرک‌هایی که بنا می‌گردد، پیش بینی‌های لازم برای بهره گیری از انرژی خورشیدی در گرم کردن و خنک کردن منازل به عمل آید.

شاهنشاه آریامهر هم چنین پس از این که از متراژ آپارتمان‌ها و خانه‌های شهرک‌ها آگاهی یافتند، فرمودند: استاندارد کنونی آپارتمان‌ها و منازل در کشورمان بالا است. در حال حاضر این مطلب مسله‌ای نیست ولی وقتی جمعیت کشور افزایش یافت این مقدار وسعت برای منازل و آپارتمان‌ها قابل دوام نیست.

اعلیحضرتین ساعت ۱۷ پایگاه نیروی دریایی شاهنشاهی بوشهر را ترک گفتند.

بازدید شاهنشاه آریامهر از پایگاه نیروی دریایی خارک

ShahanshahAryamehrKharkIINavy23Esfand2535.jpg
ShahanshahAryamehrKharkIINavy23Esfand2535a.jpg

شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پیش از نیمروز ۲۳ اسفند ماه ۲۵۳۵ در جزیره خارک، اسکله دوم آذرپاد در این جزیره را افتتاح فرمودند.[۳] با بهره‌برداری از این اسکله جزیره خارک بزرگترین مرکز بارگیری نفت خام جهان می‌شود و برای پهلو گرفتن بزرگترین نفتکش‌های موجود جهان آماده می‌گردد. شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در ساعت ۱۰ و سی دقیقه بامداد با هواپیمای اختصاصی به فرودگاه جزیره خارک تشریف‌فرما شدند. در پای پلکان هواپیما آقای صالحی استاندار خوزستان خوش آمد گفت و سپس اعلیحضرتین پس از ابراز مهر به پیشبازکنندگان و گذشتن از خیابان‌های انباشته از مردم جزیره خارک به اسکله دوم آذرپاد تشریف‌فرما شدند و دکتر منوچهر اقبال رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران گزارش رسایی به آگاهی همایونی رساند. با تکمیل جزیره دریایی چهار اسکله‌ای آذرپاد بندر صادراتی نفت خام خارک، در حال حاضر بزرگترین بندر صادراتی جهان است. این بندر به نحو مؤثر و با کاراآیی هر چه تمامتر قادر است نفتکش‌های موجود با حداکثر ظرفیت را پذیرفته و بارگیری نماید و اگر اندازه نفتکش‌ها از ظرفیت کنونی گذشته و به ۷۰۰۰۰۰ تُن یا بیشتر، از آن برسد باز هم جزیره دریایی می‌تواند با مختصر تغییراتی در وضع کنونی خود با شرایط نوین مقابله نماید. از پیشگاه مبارک شاهنشاه آریامهر استدعا دارد، با فشار دادن دکمه مخصوص، جزیره دریایی آذرپاد دوم را افتتاح و کارکنان شرکت ملی نفت ایران و شرکت خاص خدمت نفت ایران را قرین مباهات و افتخار نمایند.

سپس شاهنشاه آریامهر با فشار دکمه مخصوص اجازه بهره‌برداری از اسکله دوم آذرپاد را صادر فرمودند. پس از گشایش اسکله دوم آذرپاد شاهنشاه آریامهر در پایگاه هوا دریای نیروی دریایی شاهنشاهی در خارک از اسکادران‌های هواناوهای نیروی دریایی شاهنشاهی دیدن کردند.

بازدید شاهنشاه آریامهر از نیروگاه اتمی بوشهر و پایگاه هوادریای بوشهر اردیبهشت ماه ۲۵۳۷ شاهنشاهی

شاهنشاه در بازدید از نیروی دریایی شاهنشاهی ایران
بازدید شاهنشاه آریامهر از پایگاه هوادریای بوشهر


۱۶ اردیبهشت ماه ۲۵۳۷ شاهنشاه آریامهر برای بازدید ار نیروگاه اتمی و پایگاه هوادریای بوشهر وارد بندربوشهر شدند.[۴] در پای پلکان هواپیما استاندار بوشهر پس از خوش آمدگویی، گزارش رسایی به آگاهی همایونی رسانید. آنگاه استاندار بوشهر دریاسالار حبیب الهی فرمانده نیروی دریایی شاهنشاهی و ناخدا مختاری فرمانده پادگان و پایگاه دریایی بوشهر گزارش‌های نظامی را دادند. شاهنشاه آریامهر از برابر ردیف پیشبازکنندگان گذشتند و در گفتگو با هر گروه سخنانی ایرادکردند. شاهنشاه آریامهر بزرگ ارتشتاران سپس برای بازدید از پایگاه یکم هوادریایی بوشهر از فرودگاه با هلیکوپتر به پایگاه پرواز کردند. در پایگاه شاهنشاه آریامهر به میدان سان و رژه پایگاه رفتند و تکاوران نیروی دریایی شاهنشاهی و تفنگداران دریایی از برابر همایونی رژه رفتند. همزمان با رژه هلیکوپترهای موشک‌انداز نیروی دریایی و مین روب‌ها از برابر جایگاه گذشتند. پس از بازدید شاهنشاه آریامهر از باشگاه افسران پایگاه هوادریا رهسپار نیروگاه اتمی بوشهر شدند. شاهنشاه در ساعت ۱۴ و ۴۵ دقیقه به نیروگاه اتمی در روستای هلیله ۲۰ کیلومتری جنوب بوشهر رفتند و سرپرستان و کارکنان ایرانی و آلمانی نیروگاه از شاهنشاه پیشباز کردند. نخست احمد ستوده نیا معاون نیروگاه‌های اتمی سازمان انرژی اتمی پس از خوش‌آمدگویی چنین گفت: "اعلیحضرتا! امروز که برای سومین بار افتخار بازدید از کارگاه ساختمانی نیروگاه اتمی بوشهر را به کارکنان سازمان انرژی اتمی ایران اعطا فرموده‌اید عملیات ساختمانی و نصب ماشین آلات این نیروگاه از تاریخ آخرین تشریف فرمایی در اسفند ماه ۲۵۳۵ شاهنشاهی تاکنون پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته و با برنامه زمان بندی شده هماهنگی دارد. هم اکنون فعالیت‌های ساختمانی به اوج رسیده و ساختمان‌های نیروگاه در مراحل مختلف در حال پیشرفت و بین ۴۰ تا ۱۰۰ درسد آنها ساخته شده است...."



فرمانداران نیروی دریایی ایران

نخستین فرمانده نیروی دریایی در سال ۱۳۱۱ دریابان غلامعی بایندر

دومین فرمانده دریادار ظلی

سومین فرمانده دریادار غلامحسین بایندر

چهارمین فرمانده دریابان حبیب الله شاهنده

پنجمین فرمانده دریا سالار فرج الله رسایی

ششمین فرمانده تیمسار دریابان حبیب الهی

ریشه واژگان نیروی دریایی پارسی است

واژه‌هایی که امروز در نیروی دریایی کشورهای گوناگون بکار می‌رود بیشتر ریشه پارسی سره دارد و این نشان می‌دهد که ایرانیان دریاداری را به فرم امروزی بنیاد کردند.

  • ناوی : سرباز نیروی دریایی است و کوچک‌ترین یکان اصلی نیروی دریایی می‌باشد که از واژه ناو به چم کشتی مشتق می‌شود.
  • ناوخدا: واژه پارسی هخامنشی بوده و واژه‌های نیوی یا نیوال به معنای نیروی دریایی در زبان‌های بیگانه بکار رفته است.
  • لنگر: پس از دگرگونی‌هایی که در تلفظ آن به کار رفته به « انکورا » یا « آنکر » در فرانسه و ایتالیایی و انگلیسی درآمده است.

بن‌مایه‌ها