برنامه عمرانی سوم
| برنامه عمرانی دوم | درگاه محمدرضا شاه پهلوی | برنامه عمرانی چهارم |
بودجه برنامه عمرانی سوم بدین قرار است:
- نیمه دوم سال ۱۳۴۱ -- ۷،۳۰ میلیارد ریال
- نیمه دوم سال ۱۳۴۲ -- ۱۸،۸۵ میلیارد ریال
- نیمه دوم سال ۱۳۴۳ -- ۳۰،۶۰ میلیارد ریال
- نیمه دوم سال ۱۳۴۴ -- ۴۰،۲۵ میلیارد ریال
- نیمه دوم سال ۱۳۴۵ -- ۶۰،۰۰ میلیارد ریال
- نیمه دوم سال ۱۳۴۶ -- ۷۳،۰۰ میلیارد ریال
سهمی از درآمد نفت که در بانک مرکزی به حساب برنامه عمرانی سوم ریخته میشود:
- نیمه دوم سال ۱۳۴۱ -- ۵۵ درصد درآمد نفت (با رعایت قانون بودجه سال ۱۳۴۱)
- نیمه دوم سال ۱۳۴۲ -- ۶۰ درصد درآمد نفت
- نیمه دوم سال ۱۳۴۳ -- ۶۵ درصد درآمد نفت
- نیمه دوم سال ۱۳۴۴ -- ۷۰ درصد درآمد نفت
- نیمه دوم سال ۱۳۴۵ -- ۷۵ درصد درآمد نفت
- نیمه دوم سال ۱۳۴۶ -- ۸۰ درصد درآمد نفت
اجرای برنامه عمرانی سوم مهر ماه ۱۳۴۱
۱ مهر ماه ۱۳۴۱ در پیشگاه شاهنشاه در شهر مراغه آیین جشن روز دهقان برگزار شد. شاهنشاه در پیامی برای این روز فرمودند:
- لایحه اصلاحات ارضی که در جریان است، مترقیترین وسیله تامین سعادت و رفاه و همچنین تامین وضع شرافتمندانه زندگی دهقان ایرانی است.
سپس شاهنشاه از غرفههای بانک کشاورزی که نمونههایی از ساختمانهای نوین روستایی، ماشینهای کشاورزی، بذرهای اصلاح شده، کودهای شیمیایی در آن قرارداده شده بازدید فرمودند.
در پیشگاه شاهنشاه جشن پیمان زناشویی یک دختر و پسر روستایی از اهالی دهکده "ورجوی" مراغه برگزار شد و شاهنشاه پنجاه سکه طلای نیم پهلوی به این جفت جوان دادند.
شاهنشاه در آیینی سربازخانه نوین مراغه را گشودند و از بخشهای گوناگون آن بازدید کردند. در این آیین از پیشگاه شاهنشاه درخواست شد که این سربازخانه به نام والاحضرت ولیعهد نامیده شود.
۲ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه در میان هلهله و شادمانی مردم سنندج وارد این شهر شدند و در باشگاه افسران کردستان در سخنانشان فرمودند:
- ...اصلاحاتی که ما شروع کردهایم همه جانبه است. هم اصلاحات اداری و هم به خصوص اصلاح جامعه ایران. جمعیت ایران و تمامی افرادی که تشکیل این مملکت و این جامعه را میدهند باید زندگیشان و رسومشان و طرز عملشان بر پایه مترقیترین و عالانهترین طرق اجتماعی عصر امروز ما باشد....
شاهنشاه از شهرهای بناب، میاندوآب و مهاباد بازدید کردند و برای پایان دادن به ساختمان سد مهاباد دستوراتی دادند.
هیات وزیران سرمایهگذاری شرکت امریکایی کلگیت پالمولیو ایران را پذیرفت.
۳ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از شهرهای خانه و نقده بازدید کردند و سپس رهسپار رضاییه شدند. اهالی با پایکوبی و هلهله و جاوید شاه به پیشباز شاهنشاه آمدند. روز پسین شاهنشاه در سخنانی به مردم رضاییه فرمودند:
- ... هدف ما این است که ایران و استقلال ایران و تمامیت ایران معنی دیگری داشته باشد و آن این است که مملکت ما امروز در قرن بیستم هماهنگ و دوش بدوش مترقیترین ممالک دنیا پیش برود. برای این کار تمام استعدادهای مادی و معنوی مملکت باید به کار بیفتد، آن هم در محیط عدالت اجتماعی، عدالتی که از هیچ جای دیگر دنیا کمتر نباشد، زیرا روی اصل سوابق تاریخی و سنن ملی و ثباتی که خداوند به ما داده است ما میتوانیم با آسودگی و با فراغت، و در ضمن با سرعت تمام به بالاترین پیشرفت اجتماعی که یک کشور در قرن بیستم میتواند به آن دست یابد و بدان افتخار کند، نایل بشویم...
شاهنشاه از کودکستان جمعیت خیریه فرح پهلوی بازدید فرمودند. سپس شاهنشاه استادیوم نوین ورزشی این شهر را به نام استادیوم رضا پهلوی گشودند.
۵ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از ساختمان نوین دادگستری و بانک ملی و ساختمان تلفن خودکار رضاییه بازدید کردند. سپس در پیشگاه شاهنشاه مانور لشکر ۴ در بلندیهای راه بندر گلمانخانه انجام یافت. در این روز شاهنشاه به باشگاه افسران رضاییه تشریف فرما شدند و در بیاناتشان به بازنگری در سازمان ارتش، تقسیم املاک میان کشاورزان، صنعتی کردن کشور و پیشرفتهای کشور اشاره کردند و سپس فرمودند:
- ...قطعا سن بعضی از شماها اجازه نمیدهد که وضع کشور را قبل از سوم حوت ۱۲۹۹ و حتی قبل از شهریور ۱۳۲۰ به یاد داشته باشید. ولی خیلی از حاضران دیگر به یاد دارند که در آن زمان چه وضعی داشتیم. به طور خلاصه از مملکت فقط اسمی باقی مانده بود. در تهران فقط یک دبیرستان بود که آنهم هفت یا هشت شاگرد داشت. آن وقت وضع فعلی را به نظر بیاورید تا ترقی و پیشرفت را به خوبی درک نمایید.
۶ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای دادن اسناد مالکیت شش قریه رهسپار بخش زیوه در ۴۰ کیلومتری رضاییه شدند و اسناد مالکیت زمینهای تقسیم شده را به کشاورزان آن روستاها دادند و در بیاناتی به کشاورزان فرمودند:
- اولین کار و بهترین کار این است که همیشه به فکر هم نوع خود باشیم و یک قسمت از خوشی خود را در خوشی دیگران بدانیم و دست محبت و همکاری و معاضدت به سوی یکدیگر دراز بکنیم و متفقا این مملکت را به آن مدارجی برسانیم که حقا مستحق آن است.
شاهنشاه پس از پایان این آیین از مراغه رهسپار خوی شدند. روز پسین ۷ مهر ماه شاهنشاه روستاهای کشاورزی و برنامههای عمرانی شهرهای شاهپور و خوی را مورد بازدید قراردادند.
۷ مهر ماه ۱۳۴۱ مارشال ایوب خان پرزیدنت پاکستان، در راه بازگشت از سفر خود به امریکا در فرودگاه مهرآباد درنگ کرد و زمانی با نخست وزیر اسداله علم پیرامون پیوندهای دو کشور گفتگو نمود.
۷ مهر ماه ۱۳۴۱ اساسنامه شورای مرکزی دانشگاهها به تصویب هیات وزیران رسید.
۷ مهر ماه ۱۳۴۱ هیات دولت بنیاد کارخانه گاز استیلن در بندر شاهپور از سوی سازمان بنادر و کشتیرانی را پذیرفت. هم چنین هیات وزیران با کاوشهای علمی انستیتو شرقی دانشگاه شیکاگو در جندیشاپور و چغامیش موافقت کرد. در این روز هیات وزیران بنیاد اتاق صنایع و معادن ایران را پذیرفت و مقررات آن را تصویب کرد. هم چنین هیات دولت با کاوش و پژوهشهای علمی شماری از باستانشناسان دانشگاه کلمبیا در کنارههای جنوبی دریای مازندران و دامنههای شمال البرز و شمال غربی ایران، و کندوکاو یک هیات علمی انگلیسی به سرپرستی دیوید استروناخ در مشهد مرغاب، دشت مرغاب و پاسارگاد، هم چنین کاوشهای علمی باستان شناسان فرانسوی به رهبری دکتر گیرشمن در مسجد سلیمان، و پژوهشهای علمی و خاکبرداری باستان شناسان ایتالیایی در سیستان و هیات علمی دانمارکی در لرستان موافقت کرد.
۸ مهر ماه ۱۳۴۱ ساختمانهای گمرک بازرگان مورد بازدید شاهنشاه قرارگرفت. سپس شاهنشاه به درخواست فرماندار "دوغوبایزید" شهر مرزی ترکیه در میان هلهله اهالی شهر مرزی به خاک ترکیه گام نهادند و پس از کوتاه زمانی به خاک ایران بازگشتند. در این روز شاهنشاه به "چمن باغچه چوق" تشریف فرما شدند و اسناد زمینهای خالصه را به ۱۳۶ کشاورزی که روی آن زمینها کار میکردند دادند. شاهنشاه در سخنان خود به کشاورزان فرمودند:
- از شهر رضاییه حرکت کردیم پس از طی چند کیلومتر مسافت در هر کجا که اجتماعی بود و مردم آمده بودند تا شاه خودشان را ببینند ما توقف میکردیم و از حال مردم جویا میشدیم. البته چون مملکت در حال ترقی است، مردم که با زندگی جدید آشنا میشوند طبعا درخواستهای گوناگونی هم دارند، مثل ازدیاد کلاسهای دبستان یا دبیرستان. تقاضاهای دیگرشان درمانگاه بود، وسایل بهداری و بهداشت بود، و البته این مایه خوشوقتی است که مردم به این مسایل مهم و اساسی پی بردهاند و تقاضا دارند که این نوع وسایل در اختیارشان باشد.
در این روز شاهنشاه روانه ماکو شدند و در میان پیشباز شورانگیز مردم وارد شهر شدند.
۸ مهر ماه ۱۳۴۱ علیاحضرت شهبانو بیمارستان فرح پهلوی را در رامسر گشودند و از بخشهای گوناگون آن بازدید کردند. علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی یازدهمین کنگره پزشکی رامسر را گشودند و در پیامی فرمودند:
- تشویق و ترغیب پزشکان جوان به خدمت در شهرستانها به خصوص مناطق روستایی و نقاط دورافتاده کشور عامل موثری در تعمیم و توسعه بهداشت در کشور خواهد بود. باید در این امر مهم از نفوذ معنوی این مجمع علمی و امکانات دولت حداکثر استفاده به عمل آید تا بهداشت کشاورزان زحمتکش ایرانی به نحو احسن تامین شود.
وزارت امور خارجه به آگاهی رساند که دولت شاهنشاهی ایران به هموندی هیات مدیره سازمان بین المللی انرژی اتمی در وین برگزیده شده است. سخنگوی وزارت خارجه گفت این کرسی که از سوی کشور شاهنشاهی ایران اشغال شد، از آنِ کشورهای افریقایی و خاورمیانه است. در این روز گفتگوهای وزیران خارجه ایران، افغانستان و پاکستان برای از میان برداشتن ناسازگاریهای پاکستان و افغانستان در نیویورک آغاز شد.
۹ مهر ماه ۱۳۴۱ کنفرانس کشورهای ضدکمونیست آسیا با شرکت ۱۲۰ نماینده از ۱۲۰ کشور گیتی چون ایران در توکیو پایتخت ژاپن گشایش یافت. در این روز هیات دولت با پذیرفتن مهاجران کشورهای کمونیستی که از سالها پیش تا ۱۰ شهریور ماه ۱۳۴۱ به استان خراسان و تهران پناهنده شده بودند و دادن تابعیت ایرانی موافقت کرد. هیات دولت برای فراهم ساختن نان و رفاه اهالی جنوب کشور که دچار خشکسالی شده بودند، سود بازرگانی آرد گندم را برداشت.
۹ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از ماکو به جلفا تشریف فرما شدند و پس از بازدید از آن پیرامون رهسپار تبریز گردیدند. ۱۰ مهر ماه شاهنشاه به مردم تبریز فرمودند:
- ...شور و هیجان شما علل متعدد دارد که یکی از آنها این است که من و شما یک شکل فکر میکنیم و قلب ما به یک آهنگ ضربان دارد. به واسطه این رابطه قلبی و روحی خداوند خواسته است که من بتوانم خواستههای حقیقی و آمال و آرزوهای شما را درک بکنم و پیش بینی نمایم و به همین جهت همیشه بحمدالله چند قدم از حوادث تاریخ و احتیاجات اجتماعی جلوتر هستیم...
در این روز شاهنشاه از نمایشگاه کشاورزی شاه گلی در ۴ کیلومتری تبریز بازدید کردند. شاهنشاه در این نمایشگاه هنگام بازدید از غرفه سازمان جنگلبانی فرمودند:
- جنگل سرمایه بزرگی برای کشور است و باید جنگلهای کشور با تمام قوا حفظ شود.
سپس شاهنشاه از دانشگاه تبریز دیدن فرمودند و ساختمان نوین دانشکده پزشکی در پهنه دانشگاه نبریز را گشودند.
۹ مهر ماه ۱۳۴۱ اجرای قانون اصلاحات ارضی در ۷ منطقه دیگر استان آذربایجان پیرامون ماکو، پیرامون شاه آباد ماکو، حومه نقده، حومه سیه چشمه، بستان آباد تبریز، نمین و نیر اردبیل به آگاهی همگان رسید.
۹ مهر ماه ۱۳۴۱ کاردار سفارت چکسلواکی در ایران در دیداری با اسداله علم نخست وزیر چک ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ ریال از سوی دولت چکسلواکی به زلزلهزدگان بویین زهرا پیشکش کرد.
۹ مهر ماه ۱۳۴۱ نخستین کلنگ ساختمان کارخانه قند کرمانشاه از سوی وزیر صنایع و معادن بر زمین زده شد.
۱۱ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه ساختمان نوین موزه آذربایجان شرقی در تبریز را گشودند.
۱۲ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از اردوی کار تبریز و تاسیسات نظامی ارتش در ۴ کیلومتر تبریز دیدن کردند. سپس شاهنشاه بیمارستان نیکوکاری و بیمارستان راه آهن آذربایجان شرقی را گشودند و نخستین کلنگ جاده تاکستان - بازرگان را بر زمین زدند. روز پسین ۱۳ مهر ماه شاهنشاه به باشگاه افسران تبریز رفتند و بیاناتی درباره ناآرامیهای کشور در گذشته، گسترش عدالت اجتماعی، نگاهبانی حقوق کشاورزان، کارگران، کارمندان، و فراهم آوردن ابزار مورد نیاز ارتش و نیروی انسانی ارتش ایراد فرمودند. پس از این بازدید شاهنشاه رهسپار شهر سراب و اردبیل شدند و از برنامههای عمرانی آن دو شهر بازدید فرمودند.
گفتگوهای نمایندگان ایران و کنسرسیوم نفت درباره قصعنامههای اوپک پایان یافت و اعلامیه مشترکی در تهران و پاریس به چاپ رسید.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد به همرایی (اتفاق آرا) قعطنامهای که در آن از دبیرکل سازمان ملل متحد و سازمانهای ویژه سازمان ملل متحد همانند سازمان جهانی بهداشت، یونسکو، یو اِن دی پی، یونیسف درخواست کمک فوری به زلزلهزدگان بویین زهرا شده بود را تصویب کرد.
۱۳ مهر ماه ۱۳۴۱ نزدیک به نیمه شب زلزله سختی تربت حیدریه و پیرامون این شهر را تکان داد و زیانهای بسیاری به بار آورد.
۱۴ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه در سخنان خود به مردم اردبیل فرمودند:
- احساسات گرم و صمیمانه شما قوت قلبی است برای هر ایرانی و اخطاری است به هر بدخواه، ایران ما به حیات پرافتخار خود ادامه خواهد داد و پرچم ما همواره در اهتزاز باقی خواهد ماند. اضافه بر این احساسات میهنپرستانه شما نویدبخش آن است که با عزمی راسخ به تمام ترقیاتی که یک ملت در این قرن باید به آن نایل شود با معاضدت همگانی در فاصلهای کوتاه خواهیم رسید.
کشاورزان اردیبل در قریه "نیر" گردآمدند و شاهنشاه در میان شور و هیجان دهقانان اسناد مالکیت زمینهای کشاورزی تقسیم شده را به آنان دادند و سپس درباره دستآوردهای اصلاحات ارضی در مراغه، کمبود آب در آذربایجان و روشهای فراهم ساختن آب، برپایی شرکتهای تعاونی، فراهم آوردن ابزار کشاورزی، مکانیزه کردن کشاورزی و بکاربردن کودشیمیایی سخنانی ایراد فرمودند.
۱۴ مهر ماه ۱۳۴۱ لایحه قانونی انجمن ایالتی و ولایتی دربرگیرنده ۹۲ ماده و ۱۷ تبصره از تصویب هیات وزیران گذشت.
۱۵ مهر ماه ۱۳۴۱ کنگره پزشکی خاورمیانه و خاورنزدیک برای نخستین بار در تالار ابن سینای دانشکده پزشکی تهران با پیام شاهنشاه گشوده شد. شاهنشاه در این پیام فرمودند:
- ... توجه به مسایل پزشکی و بهداشتی همواره از سنن و مختصات تمدن ایران بوده است و در یک لوحه مصری که هم اکنون در موزه ناپل است، پزشکی مصری شرح میدهد که چگونه وی از طرف داریوش شاهنشاه ایران مامور شده بود که دانشکده طب مصر را برای تعلیم اصول پزشکی و تربیت اطبا در این کشور تاسیس نمایند.
۱۵ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از اردبیل رهسپار شهر مرزی آستارا شدند و از آنجا روانه بندر پهلوی گردید و از تاسیسات دریایی بندر پهلوی بازدید فرمودند.
۱۶ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از بندرپهلوی به رشت تشریف فرما شدند. نمایندگان مردم استان گیلان به پیشگاه شاهنشاه باریافتند. در این آیین شاهنشاه به مردم رشت فرمودند:
- ...مهمترین کار شما متشکل کردن انجمن ده و شرکتهای تعاونی و انجمنهای شهر و همچنین شهرستان و استان است تا روز به روز بیشتر و بهتر کارهایی که مربوط به شما است انجام شود. این کارها به ترقی سطح زندگی شما، درآمد شما، بالابردن محیط اجتماعی و خانوادگی شما منجر خواهد شد. باید بکوشید در این راه روز به روز افراد واردتر که به این امور آشنا باشند تربیت شوند.
۱۷ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از جاهای گوناگون رشت بازدید کردند و سپس اسناد مالکیت روستاهایی که قانون اصلاحات ارضی درباره آن اجرا شده بود را در "لشت نشاء" به کشاورزان دادند و در سخنانی به دهقانان فرمودند:
- جامعه ایران در آتیه بر این مبنا قرار خواهد داشت که هر کس به فراخور کاری که انجام میدهد و زحمتی که میکشد، به اندازهای درآمد داشته باشد که بتواند خود و خانواده اش را در رفاه و آسایش اداره بکند و همیشه نسبت به آتیه خود و بچههایش با اطمینان نگاه بکند و تحت توجهات خداوند بتواند سنن ایرانی و روح ایرانی و افتخار ایرانی بودن را همیشه نگهدارد و سربلند باشد.
شاهنشاه در میان شور و هلهله و پایکوبی مردم لاهیجان که به پیشباز شاهنشاه خود آمده بودند، وارد شهر لاهیجان شدند و به مردم لاهیجان گفتند:
- اصلاحات ارضی یکی از بزرگترین قدمهای اجتماعی است که در مملکت ما در طول تاریخ برداشته شده و به این منطقه رسیده است. این کار امیدوارم با سرعت ادامه پیداکند و در این منطقه نیز مثل منطقه رشت هر چه زودتر تمام شود. اصلاحات ارضی عدالت اجتماعی را که اساسی ترین هدف ما است برقرار خواهد کرد، ولی اضافه بر آن میل داریم زندگی شما مردم تا حداکثر امکان رونق پیدا کند.
در این روز شاهنشاه از سازمان چای لاهیجان بازدید فرمودند و به دست اندرکاران سازمان چای گفتند که در مرغوب کردن چای ایران بکوشند و با بهتر کردن چای، کشور را از ورود چای خارجی بی نیاز کنند. شاهنشاه از لاهیجان رهسپار لنگرود و سپس به رودسر و رامسر شدند.
۱۸ مهر ماه ۱۳۴۱ سفر هجده روزه شاهنشاه به استانهای آذربایجان و گیلان پایان یافت و شاهنشاه به تهران بازگشتند. در این روز نخستین کلنگ ساختمان جاده سوم تهران - شهر ری در آیینی از سوی شهرداری تهران بر زمین زده شد.
۲۰ مهر ماه ۱۳۴۱ هیاتی از نمایندگان شرکتهای آمریکایی هموند کنسرسیوم نفت ایران به سرکردگی هوارد پیج وارد آبادان شدند.
۲۱ مهر ماه ۱۳۴۱ جشن مهرگان در پیشگاه اعلیحضرت شاهنشاه و شهبانو در سالن محمدرضا شاه پهلوی برگزار شد. در این جشن، وزیر فرهنگ فرمان شاهنشاه برای برپایی سپاه دانش را خواند. بر پایه این فرمان برای گسترش و همگانی ساختن فرهنگ و بالابردن میزان دانش و آگاهی همگانی در کشور به ویژه در روستاها، جوانان دیپلمه بیشتر از نیاز ارتش به روستاها فرستاده میشوند. خبر تشکیل سپاه دانش و بهرهمندی از دیپلمههایی که مشمول خدمت سربازی بودند برای مبازره با بیسوادی در روستاهای کشور از سوی خبرگزاریهای بزرگ خارجی در سراسر جهان مانند بمبی پخش شد و خبرگزاریها تشکیل سپاه دانش را همپایه اصلاحات ارضی خواندند.
۲۲ مهر ماه ۱۳۴۱ در زادروز شهبانو فرح پهلوی جشنی در استادیوم ورزشی فرح در پیشگاه علیاحضرت برگزار شد.
۲۳ مهر ماه ۱۳۴۱ هیات وزیران مقررات اجرای لایحه قانون اصلاحات اراضی را در هفت ماده تصویب کرد.
۲۴ مهر ماه ۱۳۴۱ سمینار خلیج فارس در باشگاه افسران گشایش یافت و دانشمندان و پژوهشگران گفتگوهای پژوهشهای خود را درباره پیشینه تاریخی و جغرافیایی خلیج فارس آغاز کردند.
۲۵ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه در آیین سالروز نیروی هوایی شاهنشاهی به پایگاه وحدتی دزفول شرکت کردند و مانور تیم اکروجت تاج طلایی نیروی هوایی را با هواپیماهای جت شکاری "اف - ۸۶ " تماشا کردند. سپس باشگاه افسران نیروی هوایی را گشودند و به تهران بازگشتند.
در این روز پرنسس بئاتریس ولیعهد هلند وارد تهران شد. والاحضرت شمس پهلوی و شماری از سران کشور به پیشباز ایشان رفتند.
۲۶ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از اردوی کار کرج دیدن فرمودند و معلولین را مورد مهربانی قراردادند. در این روز همچنین نمایشگاه بزرگ خراسان در تهران در پیشگاه شاهنشاه و شهبانو گشوده شد. این نمایشگاه نمودار کارهای هنری و آیینها و سنتهای مردم خراسان است.
روزنامه تایمز لندن زیر فرنام "شاهنشاه آغاز اجرای برنامه گسترده آموزشی را اعلام میدارند" درباره فرمان همایونی بر تشکیل سپاه دانش گزارش ستایش آمیزی به چاپ رساند و آن را بزرگترین گام در راه مبارزه با بیسوادی شمرد.
در آیین باشکوهی ناوهای خریداری شده از دولت امریکا، ناو یدک کش "بهمنشیر" و ناو مین جمع کن "سیمرغ" و ناوچههای نیروبر "خارک" و "خارکو" به نیروی دریایی شاهنشاهی ایران واسپرده شد.
۲۸ مهر ماه ۱۳۴۱ با پیام شاهنشاه پنجمین جمبوری بین المللی پیشاهنگی جهان آغاز شد و ایران نیز یکی از شرکت کنندهها در این جمبوری بود.
۲۹ مهر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه اسناد مالکیت کشاورزان دهاتهای پیرامون "قروه" و "سنندج" که قانون اصلاحات ارضی در آنجا پیاده شده بود را به آنان دادند و سپس در بیاناتی فرمودند:
- اطلاعات و گزارشهایی که در گذشته نسبت به وضع زراعت و املاک در این صفحات به ما میرسید، متاسفانه همیشه حاکی از این بود که عده معدودی دارای املاک بسیار وسیعی هستند که گاهی اوقات حتی پایشان به آن دهات نرسیده بود و اطلاعی هم از وضع آن نداشتند، در نتیجه این دهات همیشه خراب بود و کشاورزان به وسیله افرادی به عنوان مباشر استثمار میشدند. مالک هم در خارج از کشور و بی خبر از همه جا راضی به این بود که در آخر کار یک چیزی به او بدهند، و تنها به این دلخوش بود که دارای بیست یا سی یا پنجاه قطعه یا بیشتر آبادی است.
به سرفرازی ورود پرنسس بئاتریس ولیعهد هلند به ایران میهمانی شامی با بودن اعلیحضرت و علیاحضرت در کاخ شاهنشاهی برگزار شد. پرنسس بئاتریس روز ۱ آبان ماه به هلند بازگشت.
۳۰ مهر ماه ۱۳۴۱ هیات نمایندگی ایران رهسپار مسکو شدند تا سندهای قرارداد ترانزیت ایران و شوروی را داد و ستد کنند و درباره پیوندهای افتصادی و فرهنگی میان دو کشور به گفتگو بنشینند.
۱ آبان ماه ۱۳۴۱ در آیین ویژهای نخستین کلاس مبارزه با بیسوادی در جنوب شهر تهران از سوی وزیر فرهنگ گشایش یافت. وزیر فرهنگ گفت به دستور شاهنشاه برای به انجام رساندن سپاه دانش و مبارزه با بیسوادی از خانهها، کسان، حسینیهها، تکیهها، و مسجدها بهرهبرداری میشود.
۲ آبان ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه از نخستین اتوبوس دو طبقهای که از سوی کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی در تهران ساخته شده بود در برابر کاخ شاهنشاهی دیدن فرمودند.
در این روز با پیام شاهنشاه جشن روز ملل متحد در تالار فرهنگ برگزار شد. شاهنشاه در پیامی که برای هفدهمین سال بنیاد سازمان ملل متحد فرستادند فرمودند:
- امیدواریم در بحثهای سازمان ملل متحد اختلافات و کشمکشها، منتهی به تفاهم و اعتماد متقابل بشود تا در یک محیط مساعد موجبات حل مسایل بزرگ بین المللی از قبیل مسئله خلع سلاح و منع آزمایشهای اتمی فراهم شود و سازمان بتواند با فراغت خاطر مساعی خود را بیشتر مصروف کارهای عمرانی و رفاه مردم جهان و استقرار عدالت اجتماعی بنماید و در زمینه پیشرفتهای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشورهای در حال توسعه گامهای بلندتری بردارد.
۳ آبان ماه ۱۳۴۱ برای زادروز اعلیحضرت شاهنشاه رییسهای فدراسیونهای ورزشی، مدیران باشگاهها، قهرمانان، نمایندگان ورزشکاران دانشگاه و دبیرستانهای پایتخت و کارگران در کاخ مرمر به پیشگاه شاهنشاه باریافتند و تهنیتها و شادباشها را به همراه دسته گلهای بسیار زیبا پیشکش کردند.
۴ آبان ماه ۱۳۴۱ آیین سلام چهارم آبان در پیشگاه شاهنشاه در کاخ گلستان برگزار شد. شاهنشاه با اشاره به انقلاب شاه و مردم ایران فرمودند:
- ما اکنون دست در کار تحول عظیم و بی سابقهای در سازمان اجتماع ایران هستیم که در طول سه هزار سال تاریخ این کشور بدین صورت سابقه نداشته است، و چون این تحول در جهت عدالت اجتماعی و تامین حقوق حقه کلیه افراد کشور صورت میگیرد، هر قدر دستگاه عدالت نیرومندتر و قاطع تر باشد این اصلاحات ریشهدارتر و عمیق تر خواهد بود.
شاهنشاه در آغاز چهل و چهارمین سالگرد زادروز همایونی در سخنانی به ورزشکاران و ورزش دوستان کشور فرمودند:
- امر سلامت و تندرستی جوانان موردی است که باید همگان بدان توجه کامل نموده، زیرا نوباوگان و جوانان مهمترین و بهترین سرمایه کشورند و در تربیت قوای جسمی و روجی و تقویت مبانی اخلاقی و دلبستگی آنان به آداب و سنن ملی و باستانی عموما باید مشارکت نمایند.
در این روز جشن باشکوه زادروز شاهنشاه در ورزشگاه امجدیه در پیشگاه شاهنشاه و شهبانو برگزار شد. برای زادروز فرخنده شاهنشاه ۱۰۰ دستگاه خانه تازه ساز کارگران شرکت نفت شیراز به آنان واگذار شد.
۴ آبان ماه ۱۳۴۱ دوازده تن از افسران ارتش شاهنشاهی که عضو سازمان نظامی حزب منحله توده بودند در سالگرد زادروز اعلیحضرت همایونی مورد بخشش قرارگرفتند و از زندان آزاد شدند.؟
۵ آبان ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه به دعوت پرزیدنت ترکیه ژنرال گورسل برای بازدید از آن کشور به آنکارا پرواز کردند و در فرودگاه آنکارا از سوی پرزیدنت گورسل و سران و بزرگان ترکیه مورد پیشباز قرارگرفتند. [۱] سفر شاهنشاه چهار روز به درازا کشید و روز ۹ آبان ماه شاهنشاه از استانبول به تهران بازگشتند.
۶ آبان ماه ۱۳۴۱ لایحه قانونی سپاه دانش به چاپ رسید بر پایه این لایحه وزارت فرهنگ و وزارت جنگ میبایستی که کار برقراری سپاه دانش و فرستادن دختران و پسران دیپلمه به روستاهای ایران را به انجام برسانند.
۷ آبان ماه ۱۳۴۱ وزیر کشاورزی، سند مالکیت ۱۰۰۰ تن از کشاورزان دهکده "چوگام" در ۱۴ کیلومتری راه رشت - بندرپهلوی را بر پایه قانون اصلاحات ارضی به آنان داد. در این روز هیات وزیران اساسنامه بنیاد نمایندگی مالی و اقتصادی ایران در واشنگتن را پذیرفت.
۹ آبان ماه ۱۳۴۱ در دومین سالگرد زادروز والاحضرت همایون ولیعهد در سراسر کشور جشن گرفته شد. علیاحضرت شهبانو برای روز کودک پیامی فرستادند و کودکان را سرمایههای آینده کشور خواندند.
۱۰ آبان ماه ۱۳۴۱ وزیر کشاورزی اسناد مالکیت زمینهای کشاورزی شهسوار را که بر روی آن ۱۱۵ تن کشاورزی میکردند به آنان داد.
۱۴ آبان ماه ۱۳۴۱ برای بزرگداشت سالروز بنیاد نیروی دریایی شاهنشاهی شماری از امیران و افسران نیروی دریایی شاهنشاهی در آرامگاه اعلیحضرت رضا شاه بزرگ بنیانگذار نیروی دریایی شاهنشاهی تاج گلهای زیبایی نهادند.
نمایندگان ایران در کنفرانس از میان بردن ملخ ایران و شوروی از مسکو به تهران بازگشتند.
نخست وزیر اسداله علم در پیامی ابراز داشت که توطئههایی برای بازداشتن و خرابکاری در اصلاحات ارضی در راه است، به همین روی به نیروی انتظامی دستور داده شد که از آشوبها جلوگیری کند.
۲۰ آبان ماه ۱۳۴۱ نمایندگان پاکستان گفتگوهای خود را با مدیر عامل شرکت شیلات ایران درباره ماهیگیری در دریای جنوب آغاز کردند.
۲۱ آبان ماه ۱۳۴۱ در آیینی کانون هدایت کودک در پیشگاه علیاحضرت شهبانو و والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی گشوده شد.
بر پایه دستور هیات دولت در شیراز و پیرامون آن برای برقراری امنیت و جلوگیری از توطئههای زمینداران بزرگ برقرار شد. هیات وزیران برای کمک به زلزله زدگان با چاپ یک سری تمبر پست موافقت کرد.
کشته شدن مهندس ملک عابدی رییس سازمان اصلاحات ارضی به دست مالکان بزرگ
۲۲ آبان ماه ۱۳۴۱ مهندس ملک عابدی رییس سازمان اصلاحات ارضی فیروزآباد استان فارس به دست شماری از قاجاریان و ملایان، مالکان بزرگ ایران کشته شد. اسداله علم نخست وزیر پس از آگاهی از این رویداد خونین گفت که تصمیم استوار دول درباره ادامه اصلاحات ارضی با این قبیل اقدامات جنایتکارانه و تحریکات دچار تزلزل نخواهد شد.
نخستوزیر بیمارستان شماره ۲ وابسته به سازمان خیریه کمکهای بهداشتی و درمانی کشور را گشود.
۲۳ آبان ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای دادن سندهای مالکیت ۲۶ ده از روستاهای "هلیلان" در ۱۳۰ کیلومتری کرمانشاه رهسپار آن دیار شدند. شاهنشاه به هنگام دادن سندهای مالکیت به کشاورزان هلیلان فرمودند:
- در گذشته شهرت داده بودند که ایران مملکت هزار فامیل است که البته صحیح نبود. با این حال اکنون میگویم دیگر ایران مملکت هزار فامیل نیست، مملکت کشاورزان است، مملکت کارگران است، مملکت پیشهوران است، مملکت زحمتکشان است و اضافه میکنیم که ایران مملکت همه است، یعنی تعلق به عموم افراد این کشور دارد. برای هیچ طبقهای ما امتیاز قایل نیستیم
علیاحضرت شهبانو هموندان شورای ورزشی بانوان کشور و نمایندگان شورای ورزشی بانوان شهرستانها را که برای هنبازی (شرکت) در کنگره ورزشی کشور به تهران آمده بودند را پذیرفتند. در این شرفیابی شهبانو دستوراتی درباره پرداختن بیشتر به ورزش بانوان در شهرستانها و پرورش تواناییها و درونداشتهای (استعداد) آنان دادند.
برای کشته شدن مهندس ملک عابدی رییس سازمان اصلاحات ارضی استان فارس به دست مالکان بزرگ جارنامهای از سوی دولت به چاپ رسید و به آگاهی همگان رسانیده شد که روز ۲۳ آبان ماه روز سوگواری ملی خواهد بود. هم چنین دولت در شیراز حکومت نظامی برقرار کرد و بی درنگ در سراسر استان فارس اجرای برنامه اصلاحات ارضی اعلام شد.
۲۴ آبان ماه ۱۳۴۱ نیروی دریایی شاهنشاهی به آگاهی رساند که سازمان غواصی نیروی دریایی کشور که به فرمان شاهنشاه شش سال پیش در پایگاه دریایی بندرپهلوی بنیاد نهاده شده بود، به آموزشگاه غواصی نیروی دریایی شاهنشاهی دگرگون شده و به آموزش مردان قورباغهای و غواصان ورزیده و کارآزموده میپردازد.
۲۵ آبان ماه ۱۳۴۱ وزیر کشاورزی ارسنجانی برای هنبازی در آیین سوگواری زنده یاد مهندس ملک عابدی به شیراز رفته بود، در گردهمآیی مردم آن شهر گفت: پرچم اصلاحات ارضی را شاهنشاه به دوش کشیدهاند و اگر عمل مهاجمین تکرار شود به قیمت نابودی همه آن افراد تمام خواهد شد.
۲۶ آبان ماه ۱۳۴۱ سخنگوی دربار شاهنشاهی به آگاهی رساند که با شهادت مهندس ملک عابدی مامور اجرای قانون اصلاحات ارضی در استان فارس شاهنشاه سرپرستی فرزند ۹ ساله مهندس ملک عابدی را خود پذیرفتند.
۲۷ آبان ماه ۱۳۴۱ ماموران انتظامی تلاش خود را برای دستگیری قاتلان مهندس ملک عابدی دنبال کردند و وزیر کشاورزی در مصاحبهای در این باره به آگاهی رساند که تاکنون ۱۵ تن در فارس به اتهام شرکت در توطئه این قتل دستگیر گردیدهاند.
۲۸ آبان ماه ۱۳۴۱ بر پایه تصویب نامه هیات وزیران، سود بازرگانی برای وارد کردن دام از میان برداشته شد تا گوشت مورد نیاز مردم بدون دشواری در دسترس همگان قرارگیرد.
اصلاحیه قانون اصلاح مالیات بر ارث به تصویب هیات وزیران رسید. در این روز هم چنین هیات وزیران لایحه اصلاح و ترمیم بودجه سال جاری را تصویب نمود. بر پایه این لایحه ۱٬۱۱۷٬۹۰۸٬۹۹۲ ریال از درآمد عمومی سال ۱۳۴۱ کل کشور بریا هزینههای جاری و بدهیهای گذشته سازمانهای کشور پرداخت خواهد شد.
۲۹ آبان ماه ۱۳۴۱ وزیر کشاورزی به همراه فرهاد ملک عابدی فرزند مهندس ملک عابدی کشته شده به دست مالکان بزرگ فارس به پیشگاه شاهنشاه باریافت. در این شرفیابی شاهنشاه به فرهاد ملک عابدی مهربانی بسیار کردند و به بنیاد پهلوی دستور دادند که هزینه تحصیل فرهاد ملک عابدی در ایران و خارج از کشور را فراهم سازند.
در این روز هشت دبستان نوین در هشت دهکده از توابع شهرستان بختیاری و چهارمحال گشایش یافت و کودکان روستایی در آن دبستانها نامنویسی کردند.
۳۰ آبان ماه ۱۳۴۱ لایحه سهیم کردن کارگران در سود کارخانهها در ۱۸ ماده به نوشتار در آمد. دانشآموختگان رشته کشاورزی برای بزرگداشت از روانشاد مهندس ملک عابدی، آیینی با بودن نخست وزیر در تالار بانک کشاورزی ایران برگزار کردند. در این آیین ارسنجانی وزیر کشاورزی گفت: ...مهندس ملک عابدی قربانی توطئه عواملی شد که در تهران علیه اصلاحات ارضی به طور پنهانی فعالیت میکنند، و در واقع گلوله فیروزآباد از تهران شلیک شد. وزیر کشاورزی اطمینان داد که اصلاحات ارضی بازنخواهد ایستاد و بزودی این برنامه در سراسر کشور اجرا میشود.
-
۱ آذر ماه ۱۳۴۱ آیین جشن درختکاری در پارک ساعی در پیشگاه شاهنشاه برگزار شد. اعلیحضرت شاهنشاه محمدرضا شاه پهلوی به دست خویش یک نهال نشاندند. شاهنشاه در این آیین جنگلها را یک ثروت ملی و متعلق به ملت ایران خواندند و ملی شدن جنگلها را نوید دادند.
ماموران انتظامی با همکاری شماری از مردم محلی فارس گروهی از دشمنان اصلاحات ارضی را که در کوهستانهای فیروزآباد متواری شده بودند دستگیر کردند.
اجرای برنامه قانون اصلاحات ارضی در سراسر خراسان به آگاهی همگان رسید. پیشتر پیاده کردن این برنامه در اسفراین و نیشابور از همین استان آغاز و به آگاهی رسانیده شده بود.
در این روز بتون ریزی سد شهناز در ۱۱ کیلومتری شهرستان همدان پایان یافت و نخستین کلنگ کارهای لوله کشی آب آشامیدنی شهر همدان از سوی فرماندار کل این شهر بر زمین زده شد.
نمایندگان ایران برای هنبازی در پنجمین کنفرانس اوپک از تهران رهسپار ریاض شدند. بر پایه پروژه ایران، اوپک فرمول نوینی برای گزینش بهای نفت پیشنهاد خواهد کرد.
۲ آذر ماه ۱۳۴۱ ساختمان نوین آرامگاه کمال الملک و آرامگاه شیخ عطار پایان یافت. در این روز شماری از مالکان بزرگ برای دشمنی با اصلاحات ارضی بازداشت شدند.
۳ آذر ماه ۱۳۴۱ روزنامه مورنینگ نیوز کراچی با چاپ فرتورهایی از اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران نوشت: در تاریخ سه هزار ساله ایران هیچگاه سابقه نداشته است که در این کشور تا این اندازه برای اجرای برنامههای گسترده و اصلاحی در بهبود چگونگی زندگی مردم تلاش و کوشش شده باشد.
اساسنامه کنفرانس اقتصادی کشور از سوی هیات وزیران پذیرفته شد. در این روز پنجمین کنفرانس سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک در ریاض پایتخت عربستان سعودی آغاز به کار کرد. در این کنفرانس درخواست کشورهای هموند اوپک برای افزایش بهای نفت خام و افزایش سهم این کشورها از درآمدهای نفتی بررسی خواهد شد.
۴ آذر ماه ۱۳۴۱ پیام دوستی شاهنشاه از سوی سفیر ویژه ایران به بن بلا رییس جمهور موقت الجزایر داده شد. کنفرانس کشورهای صادرکننده نفت اوپک به گفتگوهای خود در ریاض پایان داد و در قطعنامه خود به کمپانیهای نفتی چهار ماه زمان داد که بهای نفت خام، بهره مالکانه و از میان برداشتن هزینههای فروش را بررسی کنند و دستآورد آن را به آگاهی اوپک برسانند. در این روز هیات دولت پروژه برپاسازی کنگره تثبیت اقتصادی را تصویب کردند.
۵ آذر ماه ۱۳۴۱ واگذاری سهام کارخانههای دولت به مالکان زمینهایی که قانون اصلاحات ارضی شامل آنها شده است به تصویب هیات وزیران رسید. در این روز ۷ دبستان نوین در ۷ روستای شهرستانهای سبزوار و توالش گشایش یافت و کودکان روستایی در این دبستانها نامنویسی کردند.
۶ آذر ماه ۱۳۴۱ فرانسیس گولدینگ، فرد آبراهام و گتفرید انلیکر نمایندگان جمعیت تسلیح اخلاقی که از سوییس به تهران آمده بودند به پیشگاه شاهنشاه باریافتند. در این باریابی شاهنشاه گرایش ویژه خویش را به آرمان این جمعیت که پیشبرد و گسترش بین المللی اصول عالیه اخلاقی است، ابراز کردند و فرمودند که خوشبختانه کشور ایران همواره کانون معنویت و بشردوستی بوده و در آینده نیز این را دنبال خواهد کرد.
۷ آذر ماه ۱۳۴۱ موافقتنامه فرهنگی ایران و برزیل در کاخ وزارت امور خارجه از سوی نمایندگان دو کشور دستینه و مبادله شد.
۸ آذر ماه ۱۳۴۱ فرمان شاهنشاه برای برگزاری شورای فرهنگی سلطنتی با آرمان نگاهبانی از زبان و فرهنگ ایران صادر شد.
در این روز ۹ دبستان نوین در ۹ روستا از دهستانهای شهرستانهای صومعهسرا و میاندوآب گشایش یافت.
۱۰ آذر ماه ۱۳۴۱ اجرای قانون اصلاحات ارضی در استان فارس آغاز شد. در پی دستگیری قاتلان مهندس ملک عابدی شماری از سران ایلهای فارس نیز دستگیر شدند و اسلحه هایشان از آنان گرفته شد.
هیات وزیران فراهم ساختن اعتبار از راه فروش سهام کارخانههای دولتی برای اجرای قانون اصلاحات ارضی را در ۱۴ ماده تصویب کرد.
۱۱ آذر ماه ۱۳۴۱ دستور ویران ساختن ۵۰ کوره آجرپزی در جنوب تهران برای جلوگیری از آلودگی هوا داده شد. قرارداد خرید و کارگذاری یک دستگاه زاینده برق برای شهر بهار همدان میان نمایندگان سازمان برنامه و پیمانکار دستینه شد.
۱۲ آذر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه در پیامی برای آغاز هفته کارنیک پیشاهنگی فرمودند:
- تربیت افراد و تقویت قوای فکری آنان بیش از هر عامل دیگر برای رشد سیاسی و اجتماعی یک ملت ضروری و سودمند است و بدون استفاده از این عامل که در طبقه بندی عوامل به نیروی انسانی معروف است، یک ملت نمیتواند به ترقی واقعی نایل شود.
هیات وزیران لایحه قانونی متمم قانون تشکیل سپاه دانش را تصویب کرد. در این روز ۱۸ دبستان نوین در ۱۲ دهکده استان آذربایجان شرقی و ۶ دهکده در نیریز گشوده شد و کودکان در این دبستانها نامنویسی شدند.
۱۳ آذر ماه ۱۳۴۱ از سوی سازمان برنامه ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال بریا بازسازی ۱۵۸ کیلومتر راههای فرعی و ساختن ۲۰ کیلومتر راه نوین در استان کردستان ویژه شد. اجرای قانون اصلاحات ارضی در استان مرکزی به آگاهی همگان رسید.
۱۴ آذر ماه ۱۳۴۱ هموندان بنیانگذار جمعیت کمک به جذامیان به پیشگاه علیاحضرت شهبانو باریافتند و گزارش پیشرفت کار خود را به آگاهی رساندند. شهبانو درباره بهبود چگونگی جذامیان دستوراتی دادند.
۱۵ آذر ماه ۱۳۴۱ درونمایه فرمان شاهنشاه برای برپایی "شورای فرهنگی سلطنتی" از سوی وزیر دربار شاهنشاهی در مصاحبه با رسانهها به آگاهی همگان رسید. این شورا برای بررسی در همه امور فرهنگی که از سوی وزارت دربار شاهنشاهی به شورا داده میشود و هم چنین شورا برای نوشتن پروژهها و پیشنهادهایی که شورا برای گسترش و پیشبرد ملی و بین المللی فرهنگ ایران بایسته بداند و سرپرستی بر سازمانهای فرهنگی وابسته به دربار شاهنشاهی بنیاد میشود.
شاهنشاه در پیامی به مناسبت پانزدهمین سال تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر فرمودند:
- برای ملت ایران این یادبود به منزله تجلیل از سنت دیرینه و باستانی ایرانی در احترام به موازین و حقوق بشری است، زیرا در واقع نظیر چنین اعلامیهای بیست و پنج قرن پیش از این در کشور ما صادر گردید و در آن اساس احترام به آزادیها و حقوق مدنی افراد رسما اعلام شد.
ساختمان دبیرستان ایراندخت اراک در زمینی به پهنه ۲۰۰۰ متر مربع پایان یافت. هزینه این ساختمان از ۵٪ سهم فرهنگ از درآمد شهرداری ساخته شده است.
۱۷ آذر ماه ۱۳۴۱ هموند شورای عالی پیشاهنگی ایران و هیات مدیره انجمن هواداران تربیت پیشاهنگی در کاخ شاهنشاهی به پیشگاه شاهنشاه باریافتند. شاهنشاه پس از شنیدن گزارش پیشرفتهای پیشاهنگی ایران درباره گسترش کارهای سازمان پیشاهنگی در سراسر ایران و دورافتادهترین جاهای کشور با بهرهمندی از سپاهیان دانش دستورهایی دادند.
اسداله علم نخست وزیر در آیینی لولهکشی آب جنوب شهر را گشود. هیات وزیران مالیات خودروهای مونتاژ شده در ایران را تصویب کرد.
۱۸ آذر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برنامه ۹ ساله پیشاهنگی کشور را تصویب فرمودند.
۱۹ آذر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای دادن سندهای مالکیت کشاورزان خراسان از تهران رهسپار مشهد شدند. در درنگی کوتاه در شاهرود نیازهای مردم این شهر به آگاهی شاهنشاه رسانیده شد. شاهنشاه به فرماندار شاهرود دستور دادند که خواستهها و نیازهای مردم شاهرود را به دفتر مخصوص بفرستند.
۲۰ آذر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه سندهای مالکیت کشاورزان شهرستانهای مشهد، اسفراین و نیشابور را به نمایندگانشان دادند و در سخنانی فرمودند:
- ...وقتی اصول اولیهای که مورد نظر ما بود تجدید شد و رعیت تبدیل به یک دهقان آزاد گردید، روابط زارع با خرده مالک مسلما طوری خواهد بود که به هیچ وجه مثل سابق قضیه ارباب و رعیتی نیست، بلکه این رعیت مثل فرد آزادی برای یک مالکی کار میکند و از دسترنج خودش استفاده میکند و با یک همکاری نزدیک، در یک محیط آرام، در یک محیط صمیمانه، هر کس کار خود را میکند....
۲۰ آذر ماه ۱۳۴۱ خانههای ساخته شده در بویین زهرا و روستاهای پیرامون قزوین، در دهکده "حصار" به روستاییان واگذار شد.
۲۱ آذر ماه ۱۳۴۱ در بزرگداشت روز نجات آذربایجان آیین سان و رژه واحدهای پادگان مرکز در پیشگاه شاهنشاه در میدان جلالیه برگزار شد.
فرمان بنیاد سپاه دانش از سوی ۱۱۳ کشور هموند سازمان ملل متحد، باشندگان در دوازدهمین کنفرانس عمومی یونسکو، ستوده شد. این کنفرانس از تاریخ ۱۸ آبان ماه تا ۲۱ آذر ماه در پاریس برگزار شد.
ده دبستان نوین در روستاهای فرمانداری کل همدان گشایش یافت.
۲۳ آذر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای دادن سندهای مالکیت کشاورزان کرمانشاه رهسپار کرمانشاه شدند و در سخنانی فرمودند:
- ...اگر قلب مرا به ۲۱ میلیون قسمت کنید هر یک از افراد مملکت یک سهم از آن را خواهد برد و با توجه به اینکه هفتاد و پنج درسد از مردم مملکت دهقان و زارع هستند طبیعی است که نیمی بیشتر از قلب من به این طبقه تعلق دارد...
۲۵ آذر ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه و علیاحضرت شهبانو در بزرگداشت روز مادر از زایشگاه فرح دیدن کردند و به سه تن از پر بچهترین مادران پیشکشهایی دادند. به همین روی شهبانو پیامی فرستادند و ارج بر مقام مادر، سازنده دنیای فردا نهادند. در بزرگداشت روز مادر چهل تن از زنان زندانی تهران و شهرستانها مورد یک درجه بخشش قرارگرفتند و شماری از آنان از زندان آزاد شدند.
در آیینی با بودن نخست وزیر ساختمان ۵۳۸ دستگاه خانه در فرح آباد ژاله آغاز شد. برای اجرای این پروژه ۴۰ میلیون ریال بودجه ویژه شد.
۲۶ آذر ماه ۱۳۴۱ آیین نامه ساختمانی وزارت راه و راه آهن سراسری ایران به تصویب هیات وزیران رسید.
۲۸ آذر ماه ۱۳۴۱ دانشجویان رتبه اول دانشکدهها و آموزشگاههای وابسته به دانشگاه تهران به پیشگاه شاهنشاه باریافتند. اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی با ابراز مهربانی به این دانشجویان آنان را به دانشاندوزی برانگیزاندند.
۲۹ آذر ماه ۱۳۴۱ وزارت فرهنگ به آگاهی رساند که ۱۸۰ دبستان در دهکدههای حوزه فرهنگی استان کرمانشاهان گشایش یافت و هزارها نوآموز در این دبستانها نامنویسی کردند.
۱ دی ماه ۱۳۴۱ شورای فرهنگی سلطنتی به پیشگاه ریاست عالیه شورا باریافتند. در این باریابی شاهنشاه فرمودند:
- ...در راه اعتلای فرهنگ ایران ما اکنون دو وظیفه اساسی بر عهده داریم، یکی اینکه آثار هنری و ادبی و فرهنگی کشور خود را هر چه بیشتر و بهتر هم به خودمان و ه به دنیا معرفی کنیم، دیگر اینکه برای بالابردن سطح سواد و دانش در جامعه کنونی خود بکوشیم...
آیین دادن سردوشی به دانشجویان نوین دانشکده افسری خلبانی نیروی هوایی و شهربانی در پیشگاه برگزار شد.
۲ دی ماه ۱۳۴۱ هیات نمایندگی شوروی به ریاست لاپین معاون وزارت امور خارجه آن کشور که برای گسترش پیوندهای دو کشور به تهران آمده بود، به همراه پکوف سفیر شوروی در ایران به پیشگاه شاهنشاه باریافتند.
سندهای مالکیت گروهی دیگر از دهقانان اراک از سوی وزیر کشاورزی به آنان داده شد. اداره کل گمرک به آگاهی رساند که در ۹ ماه اول سال ۱۳۴۱ بیش از ۳۳۱٬۶۰۳٬۵۲۳ ریال به درآمد این اداره افزوده شده است.
۳ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای آغاز اجرای قانون سپاه دانش پیامی فرستادند و فرمودند:
- ...منن پیکار مقدسی را که از روز اول دی ماه ۱۳۱۴۱ در سراس کشور به منظور سرکوبی عفریت جهل و تعمیم سواد در کلیه شهرها و روستاهای ایران به دست جوانان پاکدل این سرزمین آغاز شده است یک جهاد ملی اعلام میدارم و از کلیه فرزندان پرشور وطن که پیروزی در این جهاد به عهده همت مردانه ایشان گذاشته شده است انتظار دارم که با توجه به مسوولیت سنگین و پرافتخار خویش فراموش نکنند که از این پس همه آنها سربازانی هستند که در خط اول جبهه میجنگند. امروز تمام دنیا مراقب پیروزی ما در این پیکاری است که برای اولین بار در جهان به عهده همت مردانه ایشان گذاشته شده است انتظار دارم که با توجه با مسوولیت سنگین و پرافتخار خویش فراموش نکنند که از این پس همه آنها سربازانی هستند که در خط اول جبهه میجنگند. امروز تمام دنیا مراقب پیروزی ما در این پیکار است که برای اولین بار در جهان به دست ایرانی انجام میگیرد. بدیهی است در این پیکار من که به تشکیل سپاه دانش فرمان دادهام همه جا به عنوان پرچمدار این جهاد ملی پیشاپیش شما خواهم بود.
۴ دی ماه ۱۳۴۱ آیین سلام مبعث در پیشگاه شاهنشاه در کاخ گلستان برگزار شد. شاهنشاه در سخنانی در پاسخ تهنیت رییس دیوان عالی کشور فرمودند: به خواست خداوند ما همه سعی خود را به کار خواهیم برد که دستگاه قضایی کار خویش را هر چه کاملتر و منزه تر انجام دهد و گناهکاران نیز در هر مقامی که باشند به کیفر برسند. البته جامعه بی نقص در هیچ جای دنیا وجود ندارد، ولی این طرز فکر نیز باید تدریجا در ما پیدا شود که هیچکس گناهکار نیست مگر وقتی که خطای او ثابت شده باشد، نه آنکه قضیه بالعکس باشد.
۵ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای دادن سندهای مالکیت کشاورزان فارس رهسپار شیراز شدند. سپس به سالن دانشکده ادبیات دانشگاه پهلوی رفتند و در پاسخ گزارش رییس دانشگاه فرمودند:
- آزادی موقعی امکان پذیر است که در حدود قانون باشد، وقتی موانع موجود از سر راه برداشته شد و اصلاحات ارضی بطور کامل به مرحله اجرا در آمد هفتاد و پنج درصد جمعیت این مملکت به تمام معنی آزاد میشوند....تشکیل سپاه دانش یعنی تامین آزادی سد در سد جمعیت مملکت، موقعی شما میتوانید آزاد باشید که هم به حقوق خودتان و هم به منافع خودتان و هم به حقوق و منافع دیگران آشنا باشید. این کار از کسی بر میآید که قدرت درک و فهم آن را داشته باشد. قدرت درک و فهم موقعی میسر است که به او تعلیم بدهند و این موقعی ممکن است که فرد سواد خواندن و نوشتن داشته باشد و مبارزه با بیسوادی نیز به همین منظور است.
شاهنشاه به جایی که بنای یادبود روان شاد مهندس ملک عابدی ساخته خواهد شد رفتند و نخستین سنگ بنای یادبود را برنهادند. سپس شاهنشاه سندهای مالکیت کشاورزان روستاهای پیرامون را به دهقانان دادند و فرمودند:
- توصیه میکنم که در اولین فرصت قبل از اینکه دولت اعلام خلع سلاح مجدد را بکند، افراد مسلح حودشان را به اولین پست نظامی یا ژاندارمری مراجعه بکنند و اسلحه نامبارکی را که به دست دارند تسلیم نمایند. اسلحه را موقعی باید به دست گرفت که در راه دفاع از وطن در موقع خطر باشد و چنین موقعی خدا نکند که برسد. در آن موقع هر کس که خواست در این راه قدم بردارد میتواند دوش به دوش سربازان با اسلحهای که ارتش ایران به او خواهد داد در کنار برادران سرباز خود در میدان نبرد شرکت بکند، والا به جای اسلحه باید بیل به دست بگیرد، باید پشت ماشین کشاورزی بنشیند، باید توی کارخانه کار بکند و بدین ترتیب یک موجود مفید و تولیدکننده برای مملکت باشد.
۶ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه با هواپیما از شیراز رهسپار فیروزآباد شدند و هنگام دادن سندهای مالکیت کشاورزان فیروزآباد فرمودند:
- اگر یادی از مهندس شهید ملک عابدی که در چند کیلومتری همین محل به دست افراد از خدا بی خبر از بین رفت، نکنیم این مراسم کامل نخواهد بود، فداکاری این جوان، سرمشقی برای تمام جوانهای این مملکت خواهد بود.
۸ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه و شهبانو و والاحضرت ولیعهد رهسپار رامسر شدند. در این روز رییس منطقه نظام وظیفه اسپهان گزارش داد که نخستین دسته سپاه دانش کلاسهای کارآموزی را آغاز کردند تا پس از پایان دوره کارآموزی به روستاهای کشور فرستاده شوند.
۱۲ دی ماه ۱۳۴۱ هیات وزیران بنیاد انجمن حمایت زندانیان به ریاست دادگستری را پذیرفت.
۱۳ دی ماه ۱۳۴۱ پروژه کشیدن اتوبان تهران - کرج به تصویب هیات دولت رسید. هزینه این اتوبان ۵۰۰ میلیون ریال برآورده شده است.
۱۴ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه سندهای مالکیت ۲۵ روستای پیرامون شهر "ساری" را که قانون اصلاحات ارضی در آنجا پیاده میشود به نمایندگان کشاورزان دادند. در این آیین شاهنشاه به دهقانان فرمودند:
- به عقیده من تا سه چهار سال دیگر طوری اجتماع ایران زیر و رو خواهد شد و اوضاع اجتماعی و اقتصادی مملکت تغییر خواهد کرد که کشور ایران قادر خواهد شد به طریق جدیدی عظمت دیرین خویش را به دست آورد و با پیشانی بلند در زمره ملل مترقی دنیا قراربگیرد و دوش به دوش سایرین در راه به دست آوردن هدفهای عالیتر قدم بردارد.
۱۵ دی ماه ۱۳۴۱ پیشنهاد نوین وزارت بازرگانی درباره داد و ستد کالا میان ایران و ژاپن به تصویب هیات دولت رسید.
۱۶ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه سندهای مالکیت کشاورزان رودسر را به نمایندگان آنان دادند. شاهنشاه به کشاورزان فرمودند:
- به خواست خداوند به زودی، به خودی و بیگانه ثابت خواهیم کرد که مبتای رژیم آینده ایران تا چه حد بر آزادی واقعی ملت ایران قراردارد.
۱۷ دی ماه ۱۳۴۱ در بزرگداشت روز ۱۷ دی ماه روز کشف حجاب و آزادی زنان ایران بانوان هموند جمعیتهای زنان در آرامگاه اعلیحضرت رضا شاه بزرگ گردآمدند و آرامگاه پدر ایران نوین را گلباران کردند.
لایحه قانونی سهیم کردن کارگران در سود کارگاههای تولید و صنعتی در ۲۰ ماده از سوی هیات وزیران تصویب شد. بنیاد آموزشگاه تکنیسین نیروی هوایی از سوی هیات دولت پذیرفته شد.
۱۸ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه و شهبانو و والاحضرت ولیعهد از شمال به تهران بازگشتند. در این روز فرمان شاهنشاه در بزرگداشت "بنیاد ارتش شاهنشاهی "
کنگره ملی دهقانان ایران ۱۹ دی ماه ۱۳۴۱
۱۹ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه گردهمآیی تاریخی کنگره ملی دهقانان ایران در تالار ورزشی محمدرضا شاه پهلوی را گشودند. این گردهمآیی با بودن ۴۲۰۰ تن از دهقانان سراسر کشور و نمایندگان اتحادیهها و شرکتهای تعاونی روستایی برگزار شد. شاهنشاه در سخنرانی تاریخی خود[۲] پس از روشن ساختن چگونگی سیاسی کشور پیش از جنگ جهانی دوم و پیشرفتهایی که به تازگی در کشور انجام شده است چون تقسیم املاک سلطنتی و فروش زمینهای خالصه، انحلال دو مجلس و اجرای قانون اصلاحات ارضی، فرمودند که برای جلوگیری از خدشهدار کردن این اصلاحات از سوی عوامل سیاه ارتجاع و قوای مخرب سرخ اصولی را که به عنوان پادشاه مملکت و رییس قوای سه گانه به آرای مردم ایران میگذارم و مستقیم رای مثبت ملت ایران را در استقرار آن درخواست میکنم از این قرارند:
- اصل اول - اصلاحات ارضی و الغای رژیم ارباب و رعیتی
- اصل دوم - ملی کردن جنگلها و مراتع
- اصل سوم - فروش سهام کارخانجات دولتی به عنوان پشتوانه اصلاحات ارضی
- اصل چهارم - سهیم کردن کارگران در سود کارخانهها
- اصل پنجم - اصلاح قانون انتخابات ایران به منظور دادن حق رای به زنان و حقوق برابر سیاسی با مردان
- اصل ششم -ایجاد سپاه دانش به منظور تسهیل اجرای قانون تعلیمات عمومی و اجباری
۲۰ دی ماه ۱۳۴۱ خبرگزاریهای جهان گزارش کنگره ملی دهقانان ایران را به سراسر گیتی فرستادند و شاهنشاه را کانون و سرآغاز دگرگونیهای مهم در زندگی میلیونها تن مردم ایران دانستند.
۲۰ دی ماه ۱۳۴۱ بیش از ۴۸۰۰ تن نمایندگان کشاورزان سراسر کشور که برای شرکت در کنگره ملی دهقانان ایران به تهران آمده بودند به فراخوان وزارت کشاورزی از یک دهکده زلزلهزده در نزدیکی قزوین دیدن کردند. وزارت کشاورزی ساختمان این دهکده را انجام میدهد و تاکنون از ۳۱۷ خانه، ساختمان ۲۵۰ دستگاه آن به پایان رسیده است و آماده برای جا به جا شدن زلزله زدگان بویین زهرا به این خانهها میباشد.
مرکز آمار ایران به آگاهی رساند که شمار کارخانههای برق کشور که در سالهای پایانی شاهنشاهی رضا شاه بزرگ به ۱۱۵ کارخانه رسیده بود در سال ۱۳۴۱ به ۳۶۰ کارخانه برق افزایش یافته است.
۲۲ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه به اقامتگاه نمایندگان دهقانانی که برای کنگره ملی دهقانان ایران به تهران آمده بودند تشریف فرما شدند و شام را با دهقانان خوردند. شاهنشاه در سر میز شام سخنانی ایراد فرمودند:[۳]
- ...هیچ مملکتی در روز زمین نیست و نخواهد بود که بتواند بگوید قوانین اجتماعی آن از قوانین اجتماعی ایران مترقی تر است. این افتخار که نصیب ملت ایران شده است از چیست؟ در اثر روح پاک و دست نخورده قاطبه ملت ایران است که شما هفتاد و پنج درصد آن هستید. در اثر این است که شاه شما که فقط قلبش به خاطر شما میتپد، توانسته است با پشتیبانی شما، با یکرنگی شما، بگوید مملکت مال تمام ملت ایران است و اختصاص به هیچ طبقه مخصوصی، به هیچ فرد بخصوصی ندارد، مال همه است و شما چون هفتاد و پنج درصد مردم این مملکت هستید، هفتاد و پنج درصدش مال شما است.
شاهنشاه به همراه شهبانو و والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی برنامه گروه باله امریکایی "رابرت جفری" را در تالار فرهنگ تماشا کردند و گروه باله را مورد مهربانی قراردادند.
۲۳ دی ماه ۱۳۴۱ پنجمین نشست کنگره ملی شرکتهای تعاونی برگزار شد. در این نشست به پاس فداکاریها و تلاشهای پایانناپذیر شاهنشاه در راه استقرار حق و عدالت پیشنهادی به تصویب رسید که بر پایه آن به شاهنشاه فرنام "دادگستر" داده شد.
۲۴ دی ماه ۱۳۴۱ ششمین نشست کنگره ملی دهقانان ایران برگزار شد. در این نشست رییس کنگره ابراز داشت که پیشنهاد دیروز کنگره درباره دادن فرنام "دادگستر" به شاهنشاه به آگاهی شاهنشاه رسانیده شد. اعلیحضرت شاهنشاه فرمودند خدمت به مملکت و معتقداتی که دارند برای این نیست که از کنگره لقب بگیرند یا به آخر نام ایشان عنوانی اضافه شود. شاهنشاه از احساسات هموندان کنگره ملی دهقانان ایران سپاسگزاری کردند و فرنام "دادگستر" را نپذیرفتند.
۲۵ دی ماه ۱۳۴۱ واپسین (آخرین) نشست کنگره ملی دهقانان ایران با نوشتن قطعنامهای به کار خود پایان داد. پس از آن هموندان هیات رییسه کنگره ملی دهقانان به همراه وزیر کشاورزی برای سپاسگزاری به پیشگاه شاهنشاه باریافتند. در این باریابی شاهنشاه فرمودند:[۴]
- ...امیدوارم شما این بشارت را به همه بدهید که این تازه مقدمه کار است. شما جزو افراد آزاد و سربلند مملکت قرارگرفتند و از این پس انشااله جزو مردان مرفه و خوشبخت کشور خواهید بود. امیدوارم زندگیتان زندگی شرافتمندانه و آبرومندانهای باشد. درآمد شما به اندازهای باشد که خودتان، خانوادهاتان سیر باشید، لباس مرتب داشته باشید، خانه خوب داشته باشید...
۲۶ دی ماه ۱۳۴۱ شاهنشاه برای دادن سندهای مالکیت روستاییان زنجان رهسپار آن دیار شدند. در آیین باشکوهی که در زنجان برگزار شد شاهنشاه سند مالکیت ۷۰۰۰ تن از کشاورزان زنجان و پیرامون آن را به نمایندگان آنان دادند و سخنرانی رسایی برای دهقانان فرمودند.[۵]
۲۷ دی ماه ۱۳۴۱ هیات وزیران در نشست فوق العاده خود مادههایی به قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی را درباره تعیین تکلیف زمینهای خرده مالکان و از میان برداشتن بی چون و چرای رژیم ارباب و رعیتی و نیز لایحه ملی شدن جنگلها را در ۱۴ ماده تصویب کرد.
۲۸ دی ماه ۱۳۴۱ به آگاهی رسیده شد که ایران در سال ۱۹۶۲ میلادی ۴۸۷٬۰۸۴٬۰۰۰ بشکه نفت خام تولید و ۱۲۲٬۳۰۰٬۰۰۰ لیره از این بابت درآمد داشته است. روزنامه تایمز لندن در نوشتاری با فرنام "دگرگونیهای کنونی ایران" به چاپ رساند: شاهنشاه ایران بزرگترین جهش سیاسی و اجتماعی و اقتصادی در تاریخ دور و دراز این کشور را در نخستین نشست کنگره دهقانان به آگاهی همگان رساندند.
۳۰ دی ماه ۱۳۴۱ نمایشگاه هنرهای ۷۰۰۰ ساله ایران در پیشگاه پرزیدنت اتریش در آکادمی هنرهای تزیینی شهر وین با پیام اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران گشایش یافت.
مدیر عامل سازمان برنامه به آگاهی رساند که دولت امریکا از راه اداره عمران بین المللی امریکا در ایران با پرداخت پانزده میلیون دلار وام برای ساختن تجهیزات بندری در بندرعباس موافقت کرده است.
۱ بهمن ۱۳۴۱ شاهنشاه هتل هیلتون تهران را گشودند. قهرمانان ملی، ورزشکاران، جوانان و مدیران باشگاههای ورزشی، فرهنگیان، اصناف، کارگران و کارمندان بخشهای گوناگون راه آهن سراسری ایران در یک گردهمآیی بزرگ پشتیبانی خود را از اصول ششگانه شاهنشاه به آگاهی رساندند. ایرانیانی که در کویت زندگی میکردند در برابر سفارت شاهنشاهی ایران در کویت گردآمدند و از منشور شش گانه شاهنشاه پشتیبانی کردند و پذیرش آن را
منبع
- ↑ سفر محمدرضا شاه پهلوی به ترکیه ۵ آبان ماه ۱۳۴۱ - ۹ آبان ماه ۱۳۴۱
- ↑ سخنان اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی در نخستین کنگره شرکتهای تعاونی روستایی ایران ۱۹ دی ماه ۱۳۴۱
- ↑ سخنان اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران در اقامتگاه دهقانان ۲۱ دی ماه ۱۳۴۱
- ↑ سخنان اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران به نمایندگان دهقانان تهران ۲۵ دی ماه ۱۳۴۱
- ↑ سخنان اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران هنگام تقسیم زمینهای زنجان