نمایش مبدأ برای هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران ۲۵-۱۰ شهریور ۱۳۵۳

{{سرصفحه پروژه
| عنوان = [[درگاه:محمدرضا شاه پهلوی|درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر]]
[[برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۳ خورشیدی تیر تا شهریور ماه]]
| قسمت =
| قبلی = [[سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۳ خورشیدی تازی]]
| بعدی = [[قوانین برنامه‌های عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی]]
| یادداشت = 
}}

[[پرونده:Tehran Asian Games opening ceremony1353.mp4|thumb|left|180px|در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو و ولیعهد ایران بازی‌های آسیایی گشایش یافت]]
[[پرونده:ShahanshahAsianGamesOpeningTehran10Shahrivar1353.jpg|thumb|left|180px|آریامهر بزرگترین مسابقه های تاریخ آسیا را گشودند ]]
[[پرونده:ShahanshahAsianGamesOpeningTehran10Shahrivar1353a.jpg|thumb|left|180px|اعلیحضرتین و ولیعهد در آیین گشایش بازی‌های آسیایی]]
[[پرونده:CHAMPIONS OF ASIA 1974 Anthem by Heshmat Sanjari2.mp4|thumb|left|180px|سرود قهرمانان آسیا کاری از حشمت سنجری]]
[[پرونده:AsianGamesTehranTeamIranOpeningCeremony1353.jpg|thumb|left|180px|تیم ایران در آیین گشایش بازی‌های آسیایی وارد ورزشگاه آریامهر می شود]]
[[پرونده:AsianGamesTehranTeamKoreaOpeningCeremony1353.jpg|thumb|left|180px|آیین گشایش بازی های آسیایی در ورزشگاه آریامهر ۱۰ شهریور ۱۳۵۳]]
[[پرونده:AsianGamesTehranOpeningCeremony1353.jpg|thumb|left|180px|]]
[[پرونده:AsianGamesLightingTorchMasterAliBaghbanbashi1353.jpg|thumb|left|180px|برافروختن مشعل بازی‌ها به دست استاد علی باغبان باشی]]
[[پرونده:AsianGamesTehranOpeningCeremonyShahpourGholamrezaPahlavi1353.jpg|thumb|left|180px|شاهپورغلامرضا (رئیس کمیته ملی المپیک) و سپهبد حجت کاشانی (رئیس کمیته تشکیلاتی بازی‌های آسیایی تهران) در آیین گشایش بازی‌ها]]
[[پرونده:AsianGamesTehranOpeningCeremonyAryamehrStadium1353.jpg|thumb|left|180px|]]
[[پرونده:AsianGamesEmblemIranAir25Mehr1353.jpg|thumb|left|180px|با بودن تیمسار خادمی و رییس کمیته برگزاری مسابقه‌ها، نشان بازی‌های آسیایی تهران روی بدنه هواپیمای ملی ایران برنشانده شد ]]
[[پرونده:AsianGamesWaterpoloAwardingCeremonyTeheran1353.jpg|thumb|left|180px|جوایز واترپولو برندگان:۱- ایران ۲- چین ۳- ژاپن]]

[[پرونده:AsianGamesTeymoorGhiasi1353.jpg|thumb|left|180px|تیمور غیاثی قهرمان پرش برنده مدال طلا]]
[[پرونده:Aisan Games Teymour Ghiasi 1353a.mp4|thumb|left|180px|مسابقه پرش قهرمان تیمور غیاثی]]
[[پرونده:AsianGamesFencingTeam1353.jpg|thumb|left|180px|تیم شمشیربازی بانوان ایران قهرمان مسابقات رشته فلوره:از راست بالا: مریم شریعت زاده، مهوش شفایی و پایین: مریم  آچاک، ژیلا الماسی و گیتی محبان]]
[[پرونده:AsianGamesCrownPrinceIranianFootballNationalTeam1353.jpg|thumb|left|180px|والاحضرت ولیعهد و شاهپور غلامرضا پس از دادن مدال‌های قهرمانان فوتبال ایران]]
'''هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران ۲۵-۱۰ شهریور ۱۳۵۳'''

بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ هفتمین دوره بازی‌های آسیایی بود که از ۱ تا ۱۶ سپتامبر ۱۹۷۴ (۱۰ تا ۲۵ شهریور ۱۳۵۳ خورشیدی) در تهران، ایران برگزار شد. این برای نخستین بار بود که بازی‌های آسیایی در خاورمیانه برگزار می‌شد. مجموعهٔ ورزشی آریامهر تهران میزبان اصلی این بازی‌ها بود. این مجموعه و همچنین ورزشگاه فرح برای این بازی‌ها ساخته شدند. تهران میزبان ۳۰۱۰ ورزشکار از ۲۵ کشور بود که بیشترین شمار شرکت‌کنندگان از آغاز برگزاری بازی‌های آسیایی تا آن دوره بود. در این دوره، از فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند پیست مصنوعی و دوربین‌های فتوفینیش استفاده شد ؛ همچنین در بازی های آسیایی ۱۹۷۴ رشته‌های شمشیر بازی، ژیمناستیک هنری  و بسکتبال زنان برای نخستین بار در تاریخ وارد بازی ها شدند . اغلب کارشناسان بین المللی از این دوره به عنوان باشکوه‌ترین مسابقات المپیکی قاره‌ای برگزار شده تا زمان المپیک ۱۹۸۸ سئول نام برده‌اند. ویژگی دیگر این دوره از بازی‌ها سطح بالای امنیتی آن به‌خاطر وقوع حادثه المپیک مونیخ ۱۹۷۲ و حضور اسرائیل در این دوره از بازی‌ها بود. در این دوره ۲۰۲ مدال طلا در ۱۶ رشته ورزشی به قهرمانان داده شد که ایران، میزبان بازی‌ها با ۳۶ مدال طلا پس از ژاپن و بالاتر از چین، به مقام دوم رسید. میزبانی با کیفیت ایران ، کمیته بین المللی المپیک را ترغیب کرد تا تهران را به عنوان میزبان بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴ برگزیند، هر چند با رخدادهای منجر به شورش ۱۳۵۷ ، میزبانی به لس آنجلس رسید.

=== برافروختن مشعل بازی‌های آسیایی ===

۹ شهریور ماه ۱۳۵۳ در کاخ سعدآباد و در پیشگاه والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران آیین برافروختن مشعل بازی‌های آسیایی برگزار شد.  نخست تیمسار سپهبد حجت کاشانی رییس کمیته تشکیلاتی بازی‌های آسیایی شخصیت‌های ورزشی را به پیشگاه والاحضرت شناساند. سپس والاحضرت به جایگاه ویژه رفتند و رییس کمیته گزارش کوتاهی به آگاهی والاحضرت ولیعهد رساند و از والاحضرت همایون درخواست برافروختن نخستین مشعل هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران را نمود. در این هنگام والاحضرت ولیعهد با ذره بین نخست با نور خورشید آتشدان و سپس نخستین مشعل بازی‌ها را افروختند و ان را به نخستین دونده گلورودی پیمانی قهرمان پیشین تیم ملی دو و میدانی ایران دادند. پس از این آیین سرود بازی‌های آسیایی از سوی دسته موزیک گارد شاهنشاهی نواخته شد. پس از پایان سرود، والاحضرت ولیعهد پهنه برگزاری این آیین را ترک کردند. 

مشعل بازی‌ها از سوی ۶۰ دونده به فاصله دویست متر از یکدیگر تا میدان شهیاد آریامهر دست به دست شد. این فهرمانان از کاخ سعدآباد تا میدان شهیاد را از مسیر سر پل تجریش، خیابان پهلوی، شاهرضا و آیزنهاور دوان دوان پست سر نهادند. در میدان شهیاد آریامهر، مشعل به شهردار تهران که در کنار گروهی از بزرگان ورزشی چشم به راه بود، داده شد. در این جا هنگام پخش موزیک از سوی دسته موزیک فانوس ویژه نگهداری آتش از سوی شهردار پایتخت با شعله آتش مشعل روشن شد. این فانونس تا فردا در جای ویژه در میدان شهیاد نگاهداری می‌شود. 
<gallery>
پرونده:AsianGamesOpeningCrownPrince10Shahrivar1353.jpg|ولیعهد ایران رضا پهلوی مشعل بازی‌ها را می افروزند
پرونده:CrownPrinceLightingAsianGamesTorch1353m.jpg|ولیعهد با ذره بین مشعل بازی‌های آسیایی را با نور خورشید می افروزد
پرونده:AsianGamesLightingTorchBringingToStadium1353.jpg|در راه میدان شهیاد آریامهر
پرونده:AsianGamesLightingTorchPahlaviAveToStadium1353.jpg|دوندگان در خیابان پهلوی
پرونده:AsianGamesLightingTorchShahyadToStadium1353.jpg|دوندگان در میدان شهیاد آریامهر

</gallery>

=== آیین گشایش ===
در روز ۱۰ شهریور ماه ۱۳۵۳، هفتمین دوره از بازی‌های آسیایی رسمی گشوده شد. پهرست مهمانان: شاهنشاه ایران، نخست‌وزیر وقت ایران، امیرعباس هویدا؛ اعضای کابینه دولت ایران؛ رئیس‌جمهور اسرائیل، افرائیم کاتزی، رئیس‌جمهور کره‌جنوبی، پارک چونگ هی؛ پادشاه تایلند، بومیپول آدولیاده؛ هیئت‌های دیپلماتیک کشورهای مختلف و نمایندگان کمیته‌های ملی المپیک کشورهای شرکت کننده آسیایی بود. ورزشگاه آریامهر، هنگام برگزاری آیین گشایش، مملو از ۱۰۰٬۰۰۰ تماشاگر بود. پس از سخنان رئیس هندی فدراسیون بازی‌های آسیایی، یاداویندرا سینگ، شاهنشاه به‌طور رسمی این بازی‌ها را گشودند.

بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران یکی از مدرن‌ترین عرصه‌های اجتماعی در دنیا بود و برخی بدین باور بودند که آیین گشایش این رویداد از المپیک مونیخ هم بهتر بوده است. بودن مقامات کمیته بین‌المللی المپیک، شورای فدراسیون بازیهای آسیایی، رسانه‌های گروهی کشورهای مختلف و پایوران کشورمان در بازی‌های آسیایی تهران به اعتبار این بازی‌ها که برای نخستین بار در منطقه غرب آسیا برگزار می‌شد، بیش از پیش افزود.


ایران با ۴۰۰ ورزشکار در بازی‌های آسیایی که میزبانی آن را عهده‌دار بود، حضور داشت. این بزرگ‌ترین کاروان ایران در مجموع ۱۵ دوره حضور در بازی‌های آسیایی است. ۸۱ مدال شامل ۳۶ مدال طلا، ۲۸ مدال نقره و ۱۷ مدال برنز هم نتیجه عملکرد کاروان ایران بود که منجر به نایب قهرمانی آن بعد از ژاپن شد. پرچمدار کشورمان در این بازی‌ها، مسلم اسکندر فیلابی بود که پدیده بازی‌ها هم شد. وی در هر دو رشته کشتی آزاد و کشتی فرنگی، در دسته سنگین‌وزن، توانست به مقام قهرمانی برسد. در این دوره، همچنین تیم شمشیربازی بانوان ایران، نیز به مقام قهرمانی رسید

در رشته پرش، تیمور علی غیاثی رقابت تنگاتنگی با نی ژیکین، پرندهٔ چینی، داشت که یک رکورد غیررسمی جهانی به میزان ۲٫۲۹ متر را ثبت کرده بود. در این مسابقه بارها رکورد آسیا شکسته شده و غیاثی با رکورد جدیدی به میزان ۲٫۲۱ متر برندهٔ مدال طلا شد. این رکورد۱۹ سال رکورد ایران بود تا اینکه حسین شایان در سال ۱۳۷۲ با پرش ۲٫۲۳ متری آن را بهبود بخشید.

آخرین رقابت در بازیهای آسیایی تهران مسابقه تیم‌های فوتبال ایران و اسرائیل بود که با پیروزی ایران به پایان رسید و والاحضرت ولایتعهد جوایز را به قهرمانان فوتبال دادند

<gallery>
پرونده:AsianGamesShahbanouValiahdShahrivar1353.jpg|شهبانو و ولیعهد هنگام تماشای قهرمانان ایران
پرونده:AsianGamesShahbanouValiahdShahrivar1353a.jpg|شادی شهبانو و ولیعهد از قهرمانان ایران
پرونده:AsianGamesShahbanouSoroudShahanshahi1353.jpg|سرود شاهنشاهی نواخته می‌شود
پرونده:AsianGamesShahbanouHashemGhanbariWrestler1353.jpg|شهبانو و قهرمانان کشتی، هاشم قنبری بر روی سکوی قهرمانی
پرونده:AsianGamesShahbanouWrestlingChampions1353.jpg|شهبانو و قهرمانان کشتی
</gallery>


<gallery>
پرونده:AsianGamesOfficialEmblemTehran1974.jpg|نشان رسمی هفتمین بازی‌های آسیایی تهران ۱۹۷۴
پرونده:StampsAsianGames1974Tehran.jpg|تمبرهای پست بازی‌های آسیایی تهران ۱۳۵۳
پرونده:AsianGamesReverseOf20RialsCoinMonument1974Tehran.jpg|سکه یادبود بازی‌های آسیایی تهران ۱۳۵۳
پرونده:AsianGamesTehranGoldMedal1353.jpg|مدال طلای هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران شهریور ماه ۱۳۵۳
پرونده:Record-CHAMPIONS OF ASIA1974 AnthembyHeshmatSanjari.jpg|سرود قهرمانان آسیا 1974 کاری از حشمت سنجری
پرونده:RecordCoverFrom1974 AsianGames.jpg|جلد سرود قهرمانان آسیا بر روی صفحه‌های سی و سه دور
پرونده:RecordCoverFrom1974 AsianGames2.jpg|
</gallery>
[[رده:هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران ۱۳۵۳]]
[[رده:سال ۱۳۵۳]]