هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران ۲۵-۱۰ شهریور ۱۳۵۳

سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۳ خورشیدی تازی

درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۳ خورشیدی تیر تا شهریور ماه

قوانین برنامه‌های عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی

در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو و ولیعهد ایران بازی‌های آسیایی گشایش یافت

آریامهر بزرگترین مسابقه های تاریخ آسیا را گشودند

اعلیحضرتین و ولیعهد در آیین گشایش بازی‌های آسیایی

سرود قهرمانان آسیا کاری از حشمت سنجری

تیم ایران در آیین گشایش بازی‌های آسیایی وارد ورزشگاه آریامهر می شود

آیین گشایش بازی های آسیایی در ورزشگاه آریامهر ۱۰ شهریور ۱۳۵۳

برافروختن مشعل بازی‌ها به دست استاد علی باغبان باشی

شاهپورغلامرضا (رئیس کمیته ملی المپیک) و سپهبد حجت کاشانی (رئیس کمیته تشکیلاتی بازی‌های آسیایی تهران) در آیین گشایش بازی‌ها

با بودن تیمسار خادمی و رییس کمیته برگزاری مسابقه‌ها، نشان بازی‌های آسیایی تهران روی بدنه هواپیمای ملی ایران برنشانده شد

جوایز واترپولو برندگان:۱- ایران ۲- چین ۳- ژاپن

تیمور غیاثی قهرمان پرش برنده مدال طلا

مسابقه پرش قهرمان تیمور غیاثی

تیم شمشیربازی بانوان ایران قهرمان مسابقات رشته فلوره:از راست بالا: مریم شریعت زاده، مهوش شفایی و پایین: مریم آچاک، ژیلا الماسی و گیتی محبان

والاحضرت ولیعهد و شاهپور غلامرضا پس از دادن مدال‌های قهرمانان فوتبال ایران

هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران ۲۵-۱۰ شهریور ۱۳۵۳

بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ هفتمین دوره بازی‌های آسیایی بود که از ۱ تا ۱۶ سپتامبر ۱۹۷۴ (۱۰ تا ۲۵ شهریور ۱۳۵۳ خورشیدی) در تهران، ایران برگزار شد. این برای نخستین بار بود که بازی‌های آسیایی در خاورمیانه برگزار می‌شد. مجموعهٔ ورزشی آریامهر تهران میزبان اصلی این بازی‌ها بود. این مجموعه و همچنین ورزشگاه فرح برای این بازی‌ها ساخته شدند. تهران میزبان ۳۰۱۰ ورزشکار از ۲۵ کشور بود که بیشترین شمار شرکت‌کنندگان از آغاز برگزاری بازی‌های آسیایی تا آن دوره بود. در این دوره، از فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند پیست مصنوعی و دوربین‌های فتوفینیش استفاده شد ؛ همچنین در بازی های آسیایی ۱۹۷۴ رشته‌های شمشیر بازی، ژیمناستیک هنری و بسکتبال زنان برای نخستین بار در تاریخ وارد بازی ها شدند . اغلب کارشناسان بین المللی از این دوره به عنوان باشکوه‌ترین مسابقات المپیکی قاره‌ای برگزار شده تا زمان المپیک ۱۹۸۸ سئول نام برده‌اند. ویژگی دیگر این دوره از بازی‌ها سطح بالای امنیتی آن به‌خاطر وقوع حادثه المپیک مونیخ ۱۹۷۲ و حضور اسرائیل در این دوره از بازی‌ها بود. در این دوره ۲۰۲ مدال طلا در ۱۶ رشته ورزشی به قهرمانان داده شد که ایران، میزبان بازی‌ها با ۳۶ مدال طلا پس از ژاپن و بالاتر از چین، به مقام دوم رسید. میزبانی با کیفیت ایران ، کمیته بین المللی المپیک را ترغیب کرد تا تهران را به عنوان میزبان بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴ برگزیند، هر چند با رخدادهای منجر به شورش ۱۳۵۷ ، میزبانی به لس آنجلس رسید.

برافروختن مشعل بازی‌های آسیایی

۹ شهریور ماه ۱۳۵۳ در کاخ سعدآباد و در پیشگاه والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران آیین برافروختن مشعل بازی‌های آسیایی برگزار شد. نخست تیمسار سپهبد حجت کاشانی رییس کمیته تشکیلاتی بازی‌های آسیایی شخصیت‌های ورزشی را به پیشگاه والاحضرت شناساند. سپس والاحضرت به جایگاه ویژه رفتند و رییس کمیته گزارش کوتاهی به آگاهی والاحضرت ولیعهد رساند و از والاحضرت همایون درخواست برافروختن نخستین مشعل هفتمین دوره بازی‌های آسیایی تهران را نمود. در این هنگام والاحضرت ولیعهد با ذره بین نخست با نور خورشید آتشدان و سپس نخستین مشعل بازی‌ها را افروختند و ان را به نخستین دونده گلورودی پیمانی قهرمان پیشین تیم ملی دو و میدانی ایران دادند. پس از این آیین سرود بازی‌های آسیایی از سوی دسته موزیک گارد شاهنشاهی نواخته شد. پس از پایان سرود، والاحضرت ولیعهد پهنه برگزاری این آیین را ترک کردند.

مشعل بازی‌ها از سوی ۶۰ دونده به فاصله دویست متر از یکدیگر تا میدان شهیاد آریامهر دست به دست شد. این فهرمانان از کاخ سعدآباد تا میدان شهیاد را از مسیر سر پل تجریش، خیابان پهلوی، شاهرضا و آیزنهاور دوان دوان پست سر نهادند. در میدان شهیاد آریامهر، مشعل به شهردار تهران که در کنار گروهی از بزرگان ورزشی چشم به راه بود، داده شد. در این جا هنگام پخش موزیک از سوی دسته موزیک فانوس ویژه نگهداری آتش از سوی شهردار پایتخت با شعله آتش مشعل روشن شد. این فانونس تا فردا در جای ویژه در میدان شهیاد نگاهداری می‌شود.

ولیعهد ایران رضا پهلوی مشعل بازی‌ها را می افروزند
ولیعهد با ذره بین مشعل بازی‌های آسیایی را با نور خورشید می افروزد
در راه میدان شهیاد آریامهر
دوندگان در خیابان پهلوی
دوندگان در میدان شهیاد آریامهر

آیین گشایش

در روز ۱۰ شهریور ماه ۱۳۵۳، هفتمین دوره از بازی‌های آسیایی رسمی گشوده شد. پهرست مهمانان: شاهنشاه ایران، نخست‌وزیر وقت ایران، امیرعباس هویدا؛ اعضای کابینه دولت ایران؛ رئیس‌جمهور اسرائیل، افرائیم کاتزی، رئیس‌جمهور کره‌جنوبی، پارک چونگ هی؛ پادشاه تایلند، بومیپول آدولیاده؛ هیئت‌های دیپلماتیک کشورهای مختلف و نمایندگان کمیته‌های ملی المپیک کشورهای شرکت کننده آسیایی بود. ورزشگاه آریامهر، هنگام برگزاری آیین گشایش، مملو از ۱۰۰٬۰۰۰ تماشاگر بود. پس از سخنان رئیس هندی فدراسیون بازی‌های آسیایی، یاداویندرا سینگ، شاهنشاه به‌طور رسمی این بازی‌ها را گشودند.

بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران یکی از مدرن‌ترین عرصه‌های اجتماعی در دنیا بود و برخی بدین باور بودند که آیین گشایش این رویداد از المپیک مونیخ هم بهتر بوده است. بودن مقامات کمیته بین‌المللی المپیک، شورای فدراسیون بازیهای آسیایی، رسانه‌های گروهی کشورهای مختلف و پایوران کشورمان در بازی‌های آسیایی تهران به اعتبار این بازی‌ها که برای نخستین بار در منطقه غرب آسیا برگزار می‌شد، بیش از پیش افزود.

ایران با ۴۰۰ ورزشکار در بازی‌های آسیایی که میزبانی آن را عهده‌دار بود، حضور داشت. این بزرگ‌ترین کاروان ایران در مجموع ۱۵ دوره حضور در بازی‌های آسیایی است. ۸۱ مدال شامل ۳۶ مدال طلا، ۲۸ مدال نقره و ۱۷ مدال برنز هم نتیجه عملکرد کاروان ایران بود که منجر به نایب قهرمانی آن بعد از ژاپن شد. پرچمدار کشورمان در این بازی‌ها، مسلم اسکندر فیلابی بود که پدیده بازی‌ها هم شد. وی در هر دو رشته کشتی آزاد و کشتی فرنگی، در دسته سنگین‌وزن، توانست به مقام قهرمانی برسد. در این دوره، همچنین تیم شمشیربازی بانوان ایران، نیز به مقام قهرمانی رسید

در رشته پرش، تیمور علی غیاثی رقابت تنگاتنگی با نی ژیکین، پرندهٔ چینی، داشت که یک رکورد غیررسمی جهانی به میزان ۲٫۲۹ متر را ثبت کرده بود. در این مسابقه بارها رکورد آسیا شکسته شده و غیاثی با رکورد جدیدی به میزان ۲٫۲۱ متر برندهٔ مدال طلا شد. این رکورد۱۹ سال رکورد ایران بود تا اینکه حسین شایان در سال ۱۳۷۲ با پرش ۲٫۲۳ متری آن را بهبود بخشید.

آخرین رقابت در بازیهای آسیایی تهران مسابقه تیم‌های فوتبال ایران و اسرائیل بود که با پیروزی ایران به پایان رسید و والاحضرت ولایتعهد جوایز را به قهرمانان فوتبال دادند