مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با سردبیر کل گروه روزنامههای هرست ۲۲ تیر ماه ۱۳۵۴
| برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی دی تا اسفند ماه | اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر بزرگ ارتشتاران | برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی فروردین تا خرداد ماه |
مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با سردبیر کل گروه روزنامههای هرست ۲۲ تیر ماه ۱۳۵۴
قدرتمندترین پادشاهان جهان در مصاحبهای با «ویلیام راندولف هرست جونیور» سردبیر کل گروه روزنامه های هرست و یکی از نویسندگان این روزنامه گفت: تاکتیکهای تأخیری اسرائیل ممکن است به سقوط انور سادات رئیس جمهوری مصر و جایگزین شدن یک رژیم افراطی در این کشور منجر شود. شاهنشاه هشدار دادند، این عمل منجر به جنگ دیگری با اسرائیل خواهد شد. شاهنشاه تأکید کردند حتی اگر اسرائیل جنگ بعدی را ببرد، جنگ آخر را نخواهد برد. شاهنشاه ایران که یک سیاست معتدل در قبال اسرائیل پیش گرفتهاند گفتند: تنها حفظ امنیت اسرائیل یک ضمانت بینالمللی مرزهای پیش از جنگ سال 1967 این کشور است. شاهنشاه اشاره کردند: اسرائیل با اتکاء بر سرزمینهای اشغالی اعراب برای امنیت خود اشتباه بزرگی مرتکب میشود. اعلیحضرت گفتند: در دوران هواپیماهای دورپرواز که در ارتفاع هشتاد هزار پایی پرواز میکنند، در دوران موشکهای زمین به زمین که از فراز هر مانعی عبور مینمایند، چیزهایی به نام مرزهای امن برای اسرائیل وجود ندارد. مصریها میتوانند از غرب قاهره تل آویو را بمباران کنند. تنها امنیتی که برای اسرائیل وجود دارد یک تضمین بینالمللی مرزهای قبلی این کشور است. حتی روسها آمادهاند به چنین تضمینی ملحق شوند اگر آمریکا و شوری چنین تصمیمی بگیرند تقریباً کافی خواهد بود اما احتمالاً عاقلانهتر آن خواهد بود که این تضمین در چارچوب سازمان ملل و بوسیله شورای امنیت صورت گیرد. هر دو طرف به چنین تضمینی نیاز دارند.
ما به شاهنشاه متذکر شدیم که در گفتگوهای اخیرمان با اسحق رابین نخستوزیر و دیگر رهبران اسرائیل دریافتیم که اسرائیل اطمینان کمی به تضمین بینالمللی داشته و آنچه اسرائیل خواهان آن است، برقراری روابط عادی با همسایگان عرب در صورت حصول یک حل و فصل مسالمتآمیز است و شاهنشاه پاسخ دادند: فکر نمیکنم سادات به این امر پاسخ منفی دهد.
ما به شاهنشاه گفتیم سادات به ما گفته است مایل است در صورتی که اسرائیل از سرزمین های اشغالی خارج شود، یک قرارداد صلح با آن کشور امضاء کند. اما برقراری روابط عادی شاید به نسل آینده واگذار شود و این به علت تنفر ناشی از مخاصمه 27 ساله است. شاهنشاه گفتند: درست است اما اسرائیل علاوه بر معاهده صلح چه چیز دیگر میخواهد؟ منظور این کشور از روابط عادی چیست؟ آیا منظور اسرائیل تجارت با مصر است؟
ما گفتیم آنچه که رابین و اباابان وزیر خارجه سابق اسرائیل هفته گذشته به ما گفتند «مرزهای باز است» یعنی جریان افراد و کالا، رابطه مشابهی با آنچه که مثلاً میان فرانسه و ایتالیا وجود دارد. شاهنشاه گفتند: اگر اسرائیل همین فردا خواهان این نوع صلح باشد این امر امکان ندارد.
ما تشریح کردیم که اباابان به ما گفته است اگر مصر عقیده دارد تنها یک فرایند تدریجی به سوی صلح وجود دارد، آنوقت این کشور باید در مورد خروج اسرائیل از سرزمینهای اشغالی نیز اصل تدریجی بودن را قبول کند. یعنی نمیتوان از اسرائیل انتظار داشت که صد در صد سرزمین را بخاطر 50 درصد از دست بدهد. شاهنشاه گفتند: این خیلی خطرناک است. این به دو دلیل بسیار خطرناک است. اول آن که اعراب ممکن است بستوه آمده و پرزیدنت سادات را سرنگون کنند و ممکن است چند شخص رادیکال زمام امور را در دست گرفته و این امر منجر به جنگ دیگری خواهد شد.
ما گفتیم ملک حسین به ما گفته است، اسرائیل احتمالاً جنگ آینده و جنگ بعد از آن جنگ بعدی را نیز خواهد برد، اما شاهنشاه تأکید کردند نه آخرین جنگ را، زیرا جنگی بیشتری میان اعراب و اسرائیل در خواهد گرفت. شاید آنها بتوانند به قاهره یا دمشق برسند اما هنوز هم صد میلیون عرب دیگر وجود دارد که با آنها بجنگد. آیا اسرائیل افراد خاصی برای اشغال تمامی جهان عرب در اختیار دارد؟ آیا این کشور میتواند به الجزایر برسد؟ آیا این کشور میتوانند با عربستان سعودی بجنگد؟ شاهنشاه اضافه کردند: از این گذشته آیا اسرائیل میتواند در ده سال آینده چنین مخارج نظامی را تحمل کند؟ چه کسی این پول را پرداخت خواهد کرد؟ «شما آمریکاییان به چه دلیل برای حمایت از یک مسئله بسیار غیر اخلاقی: اشغال سرزمینهای چند کشور بوسیله یک کشور دیگر؟»