سومین جشنواره جهانی فیلم تهران ۱۴-۴ آذر ماه ۱۳۵۳
| شهبانو فرح پهلوی | پرتال علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی
سخنرانیها و پیامها و بیانات و مصاحبههای علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی |
برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۳ خورشیدی مهر تا آذر ماه |
۴ آذر ماه ۱۳۵۳ در پیشگاه علیحضرت شهبانو، سومین جشنواره جهانی فیلم تهران در تالار رودکی گشایش یافت. علیاحضرت شهبانو پیش از گشایش جشنواره، هنرمندان، منتقدان، فیلمبرداران شرکتکننده را پذیرفتند. تونی کورتیس، پیر سلرز از جمله هنرپیشگانی بودند که به پیشگاه شهبانو شناسانده شدند. علیاحضرت شهبانو به تونی کورتیس گفتند که سریال « تعقیب » را که او و راجر مور بازی میکنند تماشا میکنند. علیاحضرت شهبانو که در جامه زیبایی با حاشیهای بلوچدوزی دیده میشدند با هریک از هنرپیشگان و شرکتکنندگان خارجی در زمینههای گوناگون سینمایی گفتگو کردند و برای خبرنگاران خارجی نیز هدفهای برگزاری و اثرات این جشنواره را برشمردند. علیحضرت شهبانو سپس اعضای هیئت داوران جشنواره و رئیس آن آقای عبدالسلام موسیقیدان، مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه را پذیرفتند.
پس از تشریففرمایی علیاحضرت شهبانو به تالار نمایش رودکی، مهرداد پهلبد وزیر فرهنگ و هنر در گزارشی شرکت ۵۵ کشور شرکتکننده در جشنواره را اعلام داشت. وزیر فرهنگ و هنر تأکید کرد که جشنواره تهران برای عرضه برنامههایی از این قبیل برای تأکید بر ارزش مبانی سینمایی کشورهای مختلف که با وجود جنبههای ابتکاری و مضامین انسانی آثارشان، شوربختانه هنوز بدون امکانات توزیع جهانی هستند، اهمیتی ویژه قائل است. پهلبد گفت:
جشنواره امیدوار است که این برنامه سهم قابل توجهی را که سینمای جوان ایران در این دوران عظیم سازندگی میهن ما در اشاعه فرهنگ و پیشرفت معنوی جامعه به عهده گرفته است، نمایان سازد. گسترش این بازار، ما را امیدوار میسازد که در طی سالهای آینده تهران به تدریج یکی از مراکز بینالمللی مهم تجارت و مبادله آثار سینمایی شود، اهمیتی که برای این مورد قائلیم نه فقط ناشی از ملاحظات اقتصادی، بلکه بیشتر از این رو است که مبادله آزاد و وسیع آثار سینمایی بین سرزمینهای مختلف میتواند به ایجاد آشنایی و دوستی بین ملتها نقشی اساسی ایفا کند. پس از گزارش وزیر فرهنگ و هنر، جشنواره با نمایش دو فیلم از نیوزیلند و اتحاد جماهیر شوروی به نامهای «آنچه احتیاج داریم» و « مردم عجیب » آغاز گردید.
جشن پایانی جشنواره فیلم تهران
۱۴ آذر ماه ۱۳۵۳ در پیشگاه مبارک اعلیحضرت فرح پهلوی شهبانوی ایران، آیین پایان سومین جشنواره جهانی فیلم تهران در هتل آریا شرایتون برگزار گردید و در آیین باشکوهی برندگان سومین جشنواره جهانی فیلم تهران جایزه های خود را از دست معظم لها دریافت داشتند. نخست، گزارش رئیس هیئت داوران خوانده شد و آنگاه با گرفتن پروانه از پیشگاه معظم لها، سومین جشنواره جهانی فیلم تهران، جوایز و نام برندگان اعلام گردید. سومین جشنواره جهانی فیلم تهران، که از سوی فدراسیون بینالمللی مجامع تهیهکنندگان فیلم بهعنوان یک رویداد بینالمللی برای فیلمهای بلند و کوتاه به رسمیت شناخته شده است، با همکاری وزارت فرهنگ و هنر از ۲۳ آذرماه برگزار شد.
هدف جشنواره عرضه کردن و شناساندن فیلمهای با ارزشی از شرق و غرب، ترغیب انساندوستی در هنر سینما، کمک به تفاهم بهتر میان ملتها، فراهم آوردن زمینهای برای تبادل عقاید و آرای سازنده میان هنرمندان مختلف فیلمسازی معاصر و کوشش در مبادله فیلم در یک سطح بینالمللی است. ۱۷۷ فیلم از ۵۴ کشور در قسمت مسابقه، جشنواره جشنوارهها مرور بر آثار ویلیام وایلر، میگوش یانچو، سینما در آسیا، سینمای جدید ایران و برنامههای جنبی نمایش داده شد. افزون بر این، ۲۱۵ فیلم در بیش از ۱۷۰ جلسه از ۳۵ کشور در قسمت بازار فیلم به نمایش درآمد و بیش از ۵۰ میلیون ریال فیلم خرید و فروش شد. نزدیک به سیصد میهمان برای شرکت در جشنواره به ایران آمدند که در میان آنها کارگردانان، تهیهکنندگان، بازیگران، منتقدین و فیلمشناسان مشهور ۵۴ کشور مختلف دیده میشدند.
نام ۵۴ کشوری که در سومین جشنواره جهانی فیلم تهران شرکت کردند، از این قرار است: آرژانتین، آلمان (جمهوری دموکراتیک)، آلمان (جمهوری فدرال)، آمریکا، اسپانیا، اسرائیل، ایران، اتریش، الجزایر، انگلستان، ایرلند، ایتالیا، بحرین، برزیل، بلژیک، بلغارستان، پاکستان، پرتغال، ترکیه، تانزانیا (زنگبار)، تونس، جزایر فیجی، چکسلواکی، چین (جمهوری خلق)، دانمارک، رومانی، زئیر، سریلانکا، سوئد، سوئیس، سوریه، فرانسه، فنلاند، کانادا، کره (جنوبی)، کره (جمهوری دموکراتیک خلق)، کنیا، لبنان، لهستان، مالاوی، مجارستان، مصر، مکزیک، نیجریه، نیوزیلند، هند، هنگکنگ، یوگسلاوی و یونان.
فیلمهای بخش مسابقه
۲۴ فیلم کوتاه و ۲۲ فیلم بلند از ۲۶ کشور در قسمت مسابقه به نمایش درآمد: فیلمهای کوتاه: بیست روز به زندگی (فرانسه)، قویترین عدسی (آمریکا)، باروت و ساچمه (چکسلواکی)، جهت (یوگسلاوی)، اون شب که بارون آمد (ایران)، نمای پنجم (استرالیا)، آمین (بلژیک)، درباره زمان (آمریکا)، شامپونیون (فرانسه ) ، ۱۸۹۵ (فنلاند)، درود بر بلاهای کوچک (ژاپن)، اسکروز (لهستان)، اتهام (بلژیک)، یک تار و دو پود (استرالیا)، جاهطلبی (مجارستان)، رو به رو (لهستان)، گفتگو (انگلستان)، کجا؟ (مصر)، اسطرلاب (بلغارستان)، اتاق شماره ... (مصر)، ارگ سیاه (هند).
فیلمهای طولانی: نوزده گل سرخ (دانمارک)، دختری بنام ماری (آرژانتین)، اشتپن ولف (آمریکا)، راه حل میخواهم (مصر)، برزخ (سوئد)، شازده احتجاب (ایران)، ذن (جمهوری کره)، عشق تلخ (ایتالیا)، فوتبال در روزهای خوش گذشته (مجارستان)، زار دوز (ایرلند)، نغمه ناب (سوئد)، کالیفرنیا، نصف به نصف (آمریکا)، نگهبان شب (ایتالیا)، گوزنها (ایران)، خانواده (هلند)، جاکرنات (انگلستان)، وسط دنیا (سویس)، ونسان، فرانسوا، پل و دیگران (فرانسه)، قتل در کاتامونت (آلمان فدرال)، غریبه و مه (ایران)، ب باید بمیرد (اسپانیا) و فیلم «شیخ آزادی» که خارج از مسابقه (فرانسه) نمایش داده شد.
فیلمهای جشنواره جشنوارهها
در این بخش ۲۲ فیلم از آثار با ارزشی که در قسمت مسابقه جشنوارههای بینالمللی دیگر شرکت کردهاند و موفق به دریافت جایزه شدهاند و یا اینکه از ارزشهای قابل بحثی برخوردار بودهاند به نمایش درآمد. فیلمهای جشنواره جشنوارهها به ترتیب زمان نمایش چنین هستند: ساعت ساز سن پل (فرانسه)، آمارکورد (ایتالیا)، کمک، دکتر دارد غرق میشود (هلند)، کارآموزی دادی کراویتس (کانادا)، سلام بر هنرمند (فرانسه)، ۲۵ کوچه آتشنشانها (مجارستان)، مشتی عشق (سوئد)، مالر (انگلستان)، زمین ترانهای است به گناه آلوده (فنلاند)، عابر (آلمان فدرال)، شیئی محال (آمریکا)، کبراچو (آرژانتین)، آگوئیر، خشم پروردگار (آلمان فدرال)، دختر عمو آنجلیکا (اسپانیا)، مرگ مدیر سیرک ککها (سوئیس)، سفر (ایتالیا)، سفر وین (آلمان فدرال)، لانسلو دولاک (فرانسه)، سرپیکو (آمریکا)، سلین و ژولی قایق سواری میکنند (فرانسه)، کارگه گدار کنیزک (آلمان فدرال)، روح کندوی عسل (اسپانیا).
هم چنین فیلمهای کوتاهی که پیشتر در تالار رودکی به نمایش درآمده، هر روز در تمام چهار سانس پیش از نمایش فیلمهای طولانی نمایش داده شد.
مرور بر آثار
افزون بر فیلمهای مسابقه و جشنواره جشنوارهها، سومین جشنواره جهانی فیلم تهران، چهار برنامه جنبی هم داشت: این برنامهها برای ستایش از کوششهای ارجمند یک گروه، یک هنرمند، یک سازمان، یک کشور برای گسترش امکانات زبان سینمایی و یا برای تأکید بر اهمیت یک دوران یا مکتب، یک سبک یا یک نوع خاص فیلمسازی در تاریخ سینما ترتیب مییابد. این برنامهها عبارت بودند از: بزرگداشت ویلیام وایلر ـ سینمای میکلوش یانچو ـ سینمای آسیا و سینمای جدید ایران. فیلمهایی که از ویلیام وایلر نمایش داده شد: داد زورث، جزیل، بلندهای بادخیز، نامه، روباهان کوچک، خانم مینیور، بهترین سالهای زندگی ما، تعطیلات رمی، اصرار دوستانه، سرزمین پهناور، کلکسیونر.
فیلمهایی که از میکلوش یانچو نمایش داده شد: بامداد و پسین، چرخ زمان، کانتاتا، بازگشت من، محاصره، سکوت و فریاد، مواجهه، آگنس دیی و سرود سرخ.
فیلمهایی که در قسمت «سینمای در آسیا» نمایش داده شد: مرثیه و بازگشت (ترکیه)، عشق من، گناه من (هنگکنگ)، دودسکا - دن و معیاد (ژاپن)، سکوت دل و گنجینه (سریلانکا)، رأس کاج (چین)، طبیعت بی جان (ایران)، دوران بلوغ (کره) و رعد دور دست (هند).
در قسمت «سینمای جدید ایران» ۲۲ فیلم بلند و ۲۸ فیلم کوتاه نمایش داده شد: فیلمهای بلند: شب قوزی، شوهر آهوخانم، گاو، حسن کچل، آقای هالو، درشکهچی، فرار از تله، داش آکل، آدمک، رگبار، تپلی، پستچی، صادق کرده، چشمه، آرامش در حضور دیگران، خاک، شهر قصه، تنگنا، نفرین، مغولها، یک اتفاق ساده، زیر پوست شب.
فیلمهای کوتاه: رهایی، طلوع جدی، آقای هیولا، شقایق سوزان، سفر، سیاه و سفید، گود مقدس، مسئله، ریتم، شهر خاکستری، گلباران، حاج مصورالملکی، بادجن، نیش دارو، سوء تفاهم، ستون شکسته، موج- مرجان- خارا، ادیان، یک نقطه سبز، من آدم که ...، آنکه خیال بافت و آنکه عمل کرد، خانه سیاه است، استقلال، نان و کوچه، زمین بازی بابوش، ندامتگاه، مسجد جامع، پرندگان مهاجر.
برنامه ویژه - تالار رودکی
در سومین دوره جشنواره، در برنامه مخصوصی که بامدادان در ساعت ۱۱ در تالار رودکی برگزار میگردید، رویهم رفته ۲۶ فیلم بلند و کوتاه به نمایش درآمد: اوسیدارتا (بلژیک)، خانواده من (انگلستان)، دقایق خوشبختی جرج هاوزر (اتریش)، زبرا (آمریکا)، اتوموبیلهایی که پاریس را بلعیدند (استرالیا)، چگونه قزاقها عروس خود را نجات دادند (شوروی)، یک بار (آمریکا)، معرفی جیمی بوفت (آمریکا)، مومیایی (مصر)، آزمایشی (انگلستان)، خاطرات (یوگسلاوی)، یک به یک (آمریکا)، تمرین (انگلستان)، مسافر (ایران)، بابل (ایران)، پرندهها میکنند، زنبورها میکنند (آمریکا) ولی فورج (آمریکا)، درخت بلوط (رومانی)، جزیره (شوروی)، بازنوازی (آمریکا)، سال یک (ایتالیا)، سفر خوش (چکسلواکی)، سیدارتا (آمریکا)، مسافر قسمت درجه دو (یوگسلاوی)، چهارشنبه (آمریکا)، مهر گیاه (ایران).
هم چنین به مناسبت بزرگداشت «ویتوریو دسیکا» فیلمساز فقید ایتالیا دو فیلم « دزد دوچرخه » و «نان و عشق و فانتزی» در تالار رودکی به نمایش درآمد و نیز فیلم « لپکه » به بازیگری تونی کرتیس در یک سانس فوق العاده در این تالار به نمایش درآمد
-
گفتگو با آلفرد بائر مدیر جشنواره -
باریابی گابریل فیگه روا فیلمبردار بزرگ مکزیک و تاریخ سینما -
جایزه مجسمه زرین به بهمن فرمان آرا -
جایزه بهترین بازیگر به بهروز وثوقی -
فروزان و تونی کرتیس -
نمایش فیلمهای جشنواره در سینما پارامونت -
تمبر یادبود سومین جشنواره فیلم تهران ۱۳۵۳
