سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به ژاپن ۲۹ اردیبهشت ماه - ۱۱خرداد ماه ۱۳۳۷

دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران

سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی آریامهر بیست و پنجمین سال شاهنشاهی اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر/ سال ۱۳۳۷

درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

سفر رسمی شاهنشاه به ژاپن

امپراتور ژاپن پای پلکان هواپیما از آریامهر پیشباز می‌کند و خوش‌آمد می‌گوید

شاهنشاه آریامهر و امپراتور ژاپن

شاهنشاه به هنگام ورود به فرودگاه توکیو از گارد سلطنتی سان می‌بینند

شاهنشاه از برابر ایرانیانی که به پیشباز آمده بودند می‌گذرند

شاهنشاه و پرنس میکاسا در راه دیدار با امپراتور در کالسکه سلطنتی

شاهنشاه و پرنس میکاسا

امپراتور ژاپن، شاهنشاه، امپراتریس ناگاکو و ولیعهد اکی هیتو شام رسمی در کاخ سلطنتی

اجرای دست افشانی سنتی ژاپن در برابر شاهنشاه پس از شام رسمی

سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به ژاپن ۲۹ اردیبهشت ماه - ۱۱خرداد ماه ۱۳۳۷

۲۹ اردیبهشت ۱۳۳۷ ساعت ۱۵ به هنگام توکیو برابر با ۹ بامداد تهران اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر از تایپه وارد توکیو شدند. در فرودگاه اعلیحضرت هیروهیتو امپراتور ژاپن، کابینه دولت و پایوران برجسته آن کشور و هم چنین نمایندگان سیاسی کشورهای خارجی به پیشباز آریامهر شاهنشاه ایران آمده بودند. هنگام پیاده شدن از هواپیما شاهنشاه آریامهر یونیفورم خاکستری نیروی هوایی ایران را بر تن داشتند، اعلیحضرت امپراتور ژاپن پای پلکان به شاهنشاه ایران خوش آمد گفتند و سپس آیین شناساندن پیشبازکنندگان انجام یافت. یک ارکستر پنجاه تنی سلام شاهنشاهی و سپس سرود ملی ژاپن را نواختند و شاهنشاه و امپراتور ژاپن با دو برادر امپراتور و ولیعهد با ادای احترام به سرود ملی دو کشور ایستادند. آنگاه شاهنشاه آریامهر و امپراتور ژاپن از گارد احترام سان دیدند و ۲۱ تیر توپ به سرفرازی ورود شاهنشاه به شهر توکیو شلیک شد. سد و بیست ورزشکار ایرانی که برای شرکت در بازی‌های المپیک آسیایی به ژاپن آمده بودند، به همراه ۶۰ تن از ایرانیانی که در ژاپن زندگی می‌کردند برای پیشباز از شاهنشاهشان به فرودگاه آمده بودند. آنگاه شاهنشاه با نخست وزیر ژاپن و دیپلمات‌های خارجی دست دادند و سپس از گارد احترام ۱۵۰ تنی سان دیدند.

پس از انجام آیین پیشباز رسمی شاهنشاه آریامهر و اعلیحضرت هیروهیتو امپراتور ژاپن در خودروی ویژه رهسپار شهر توکیو گردیدند. در سراسر راه هزاران تن از مردم توکیو ایستاده بودند و با ابراز شور و شادمانی و هیجان ورود شاهنشاه ایران را گرامی داشتند.

روزنامه "مینی شی" چاپ توکیو سفر شاهنشاه به ژاپن را ستود و آن را موسمی نوین و پربار در تاریخ دو کشور دانست. در دنباله نوشت از سرزمینی که هزاران سال پیش از میلاد مسیح تمدن درخشان و بزرگی داشته‌است شاهنشاهی جوان و آزادیخواه به کشور ما آمده‌اند، این سفر بی‌گمان ارزش تاریخی دارد.

روزنامه آساهی پرفروش‌ترین روزنامه ژاپن درباره ارزشمندی سفر شاهنشاه ایران به ژاپن نوشت: مناسبات نوین ایران و ژاپن پس از پایان جنگ جهانی دوم، از هشت سال پیش بار دیگر نو شد، ولی میان این دو کشور تاریخی، از قرن‌های پیشین پیوندهای دوستانه وجود داشت که اکنون با سفر شاهنشاه ایران وارد رده نوین دیگری می‌شود و دو کشور از دست‌آوردهای نیکوی آن بهره‌مند خواهند شد. در این روز دستگاه تله فتو (فرتور رادیویی) ایران به ژاپن نزد نخست‌وزیر آغاز بکار کرد.

میهمانی رسمی امپراتور ژاپن به سرفرازی شاهنشاه آریامهر

۳۰ اردیبهشت ۱۳۳۷ شبانگاه میهمانی رسمی شام از سوی امپراتور ژاپن و بانو به سرفرازی اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران برگزار شد. بر سر میز شام امپراتور ژاپن بیانات در ستایش فرهنگ ایران و شاهنشاهی خردمندانه معظم له ایراد کرد. در پاسخ به بیانات امپراتور ژاپن شاهنشاه در سخنانی فرمودند:

از اظهارات مودت‌آمیز اعلیحضرت امپراتور نسبت به من و ملت خودم صمیمانه خوشوقت و متشکرم. من اکنون خود را در یک کشور دوست می‌یابم که با فعالیت و پشتکار فراوان خویش مقام بزرگی در جهان احراز کرده‌است. ما همواره پیشرفت‌های ملت ژاپن را با دیده علاقه و احترام نگریسته‌ایم و امیدواریم ترقی و اعتلا و سعادت ملت ژاپن همچنان ادامه یابد.

دو کشور ما که وارث دو تمدن باستانی و صاحب حکومت‌های ممتد چندهزار ساله سلطنتی در قاره آسیا هستند، اکنون روزبه‌روز از لحاظ اقتصادی و فرهنگی و سایر جهات به یکدیگر نزدیک می‌شوند و یقین است که این نزدیکی برای هر دو کشور ما و برای تقویت صلح و رفاه جهانی سودمند خواهدبود.

سلامتی اعلیحضرت امپراتور و خانواده سلطنتی و همچنین پیشرفت و موفقیت روزافزون ملت ژاپن را آرزومندم.

اعلیحضرت هیروهیتو امپراتور ژاپن نشان گل داودی را که والاترین نشان کشور ژاپن است در آیینی ویژه و با شکوه به شاهنشاه پیشکش کردند.

۳۱ اردیبهشت ۱۳۳۷ نمایشگاه کارهای هنری ایران در پیشگاه شاهنشاه و امیراتور ژاپن گشایش یافت.

• 
  امپراتور ژاپن نمایشگاه هنر ایران را می گشاید
• 
• 
• 
• 
• 
• 

۱ خرداد ۱۳۳۷ شصت تن از دانشجویان ایرانی در رشته کشاورزی در دانشگاه‌های ژاپن، در کاخ « گی مین کان » به پیشگاه شاهنشاه باریافتند و چگونگی زندگی و فراگیری کشاورزی در ژاپن را به آگاهی معظم‌له رساندند. دانشجویان تا ساعت ۱۱ بامداد در پیشگاه شاهنشاه بودند. پس از این باریابی شاهنشاه در شهر توکیو به گردش پرداختند. با آنکه کوشش شده بود که شاهنشاه غیررسمی از جاهای تماشایی دیدن فرمایند، اما مردم توکیو در هر کجا میهمان والاجاه خود را می‌شناختند و با ابراز شادمانی و شور و هیجان به شاهنشاه ایران خوش آمد می‌گفتند. بازدید شاهنشاه آریامهر از شهر توکیو یک ساعت به درازا کشید. آنگاه شاهنشاه به به کاخ بازگشتند و ناهار را خصوصی در کاخ اقامتشان بودند.

پس از نیم روز برای دومین بار میهمانی به چای از سوی امپراتور و امپراتریس ژاپن به سرفرازی شاهنشاه در کاخ امپراتوری برگزار شد.

ساعت ۱۸ شاهنشاه از کاخ اقامت با اسکورت رهسپار کاخ امپراتوری گردیدند. در این میهمانی نخست وزیر و چندین تن از شاهزادگان ژاپن حضور داشتند. این میهمانی تا ساعت ۲۰ ادامه یافت. شبانگاه از سوی پرنس میکاسا برادر امپراتور ژاپن میهمانی به سرفرازی شاهنشاه در یکی از هتل‌های قدیمی ژاپن که به روش کهن اداره می‌شود، برگزار شد. این هتل و روش پذیرایی آن از میهمانان مورد توجه شاهانه قرار گرفت.

۲ خرداد ۱۳۳۷ بامدادان شاهنشاه از تاسیسات بندرگاه یوکوهاما بازدید فرمودند و سپس شاهنشاه آریامهر از کارخانه تلویزیون و رادیوسازی دیدن کردند. در این کارخانه چگونگی ساختن رادیو و تلویزیون به شاهنشاه نشان داده شد. ناهار را شاهنشاه آریامهر در هتل « یوکوهاما » میهمان بودند. سپس کارخانه دوربین‌سازی کانن مورد بازدید شاهنشاه قرارگرفت.

شبانگاه شاهنشاه رهسپار تاتر پرآواره « کابوکیسا » گردیدند. هنگامی که اعلیحضرت همایونی به سالن تاتر گام نهادند، سرود شاهنشاهی نواخته شد، سپس نمایش هنرمندان تاتر « کابوکی » آغاز گردید.

• 
  شاهنشاه و پرنس میکاسا و بانو
• 
  شاهنشاه در تاتر کابوکی

گشایش بازی‌های آسیایی در پیشگاه شاهنشاه و امپراتور ژاپن

۳ خرداد ۱۳۳۷ بامدادان شاهنشاه از فروشگاه بزرگ « شیروکیا » که در مرکز شهر توکیو قراردارد بازدید فرمودند. پس از نیم روز، در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و امپراتور ژاپن سومین دوره بازی‌های آسیایی در ورزشگاه هفتاد هزار نفری "می جی" گشایش یافت.

• 
  شاهنشاه و امپراتور ژاپن هنگام گشایش بازی ها
• 
  ورزشکاران ایران در پیشگاه شاهنشاه آریامهر
• 
  ورزشکاران ایران در میان ورزشکاران دیگر کشورها، پرچم ایران در دست نامجو است

میهمانی شاهنشاه آریامهر به سرفرازی امپراتور ژاپن

شاهنشاه و پرنس میکاسا در موزه ملی توکیو

شاهنشاه در بازدید از کارخانه دوربین سازی کانن

بازدید شاهنشاه از کارخانه چینی سازی ناگویا

بازدید شاهنشاه از تاسیسات بندر یوکوهاما

شاهنشاه در میهمانی فرماندار و شهردار توکیو

شاهنشاه در گفتگو با ولیعهد ژاپن در میهمانی نخست وزیر ژاپن

آریامهر در فرودگاه توکیو با پسوازکنندگان وداع می‌نمایند

امپراتور ژاپن و دیگر پایوران ژاپن در آیین پسواز شاهنشاه ایران

اعلیحضرت همایون آریامهر شاهنشاه ایران، ساعت ۲۰ میهمانی با شکوهی به سرفرازی امپراتور ژاپن و بانو در کاخ مجلل « کورین کاکویو » برگزار فرمودند. در این میهمانی خاندان امپراتوری ژاپن، نخست وزیر و کابینه دولت و هم چنین پایوران برجسته آن کشور شرکت داشتند.

۴ خرداد ۱۳۳۷ بامدادان شاهنشاه پس از شش روز، به بازدید از توکیو و پیرامون آن پایان دادند و از توکیو برای یک هفته راهی دیگر شهرهای ژاپن شدند. شاهنشاه و همراهان با ترن ویژه امپراتور رهسپار « اداوارا » گردیند و پس از یک ساعت درنگ در آن منطقه با خودرو به ایستگاه کوهستانی « میانوشیتا » که شباهت بسیار به سویس رفتند و پس از ناهار در میهمانخانه باشکوهی « فوجیا » از راه کوهستانی پیرامون کوه فوجی و خلیج هاکون در « اتامی » که پلاژ پرآوازه‌ای است گردیدند و سپس با ترن رهسپار جنوب ژاپن گردیدند. شب را شاهنشاه آریامهر در هاماماتو در ۲۷۰ کیلومتری جنوب غربی توکیو گذراندند.

۵ خرداد ۱۳۳۷ بامدادان شاهنشاه آریامهر با خودرو از هتل « گاماگوری » رهسپار « تویوهاشی » و از آنجا با ترن به « شویوتنی یو » گردیدند و از بزرگترین سد ژاپن « سد ساکوما » بازدید کردند. سد ساکوما جدیدترین و بزرگترین سد در ژاپن می‌باشد و بلندای آن ۲۹۰ متر می‌باشد. در ساختمان این سد ۵۰۰۰ تن سیمان به کار رفته است و ۲۴۰ میلیون فرانک هزینه ساخت شده است. شاهنشاه آریامهر یک ساعت از جاهای گوناگون سد دیدن کردند و مدیر سد چزییات ساختمان سد را به آگاهی شاهانه رسانید. شاهنشاه آریامهر ساعت ۱۵ با ترن رهسپار « گیفو » گردیدند. شاهنشاه شب را در هتل « ناگویاکانکو » گذراندند.

۶ خرداد ماه ۱۳۳۷ شاهنشاه آریامهر ار کارخانه ظرف‌های چینی در « ناگویا کانکو » بازدید فرمودند. این بازدید نزدیک به یک ساعت به درازا کشید. اعلیحضرت ناهار در هتل « ناگویاکانکو » میهمان بودند. پس از نیم روز شاهنشاه از کارخانه هواپیما سازی و خودرو سازی ژاپن دیدن کردند. هنگام بازدید سرپرستان دو کمپانی توضیحات رسایی به آگاهی همایونی رساندند. ساعت ۱۵ و ۱۵ دقیقه شاهنشاه آریامهر به تماشای مسابقه فوتبال ایران و اسراییل رفتند. تیم فوتبال ایران تاکنون رتبه چهارم را به دست آوزده است. پس از این بازدیدها، شاهنشاه با ترن رهسپار کیوتو گردیدند.

شاهنشاه روز یازدهم خرداد ماه از ژاپن رهسپار هونولولو خواهند شد و تا پایان خرداد ماه در جزایر هاوایی خواهند ماند، سپس با هواپیمای پان آمریکن به سانفرانسیسکو پرواز خواهند کرد. پس از چند روز در سانفرانسیسکو، شاهنشاه آریامهر رهسپار واشنگتن می‌شوند. بر پایه برنامه نهاده شده، شاهنشاه از واشنگتن به نیویورک خواهند رفت و در روز ۱۲ تیر ماه برابر با سوم ژوییه با کشتی « ایندیپندنس » از آمریکا رهسپار جنوب فرانسه خواهند گردید. هواپیمای اختصاصی شاهنشاه در آن روز در شهر نیس آماده خواهد بود و شاهنشاه از نیس یک سر به تهران باز خواهند گشت.

۷ خرداد ماه ۱۳۳۷ شاهنشاه آریامهر از کاخ امپراتوری کیوتو دیدن کردند. هم چنین شاهنشاه یک مسابقه فوتبال « کماری » را تماشا کردند. کماری یک گونه بازی فوتبال هفت قرن پیش است و این مسابقه در باغ کاخ « اومیا » برگزار شد. نیم روز شاهنشاه از کاخ « کمورا » که به یکی از بانکداران ژاپن تعلق دارد و سنگ سبز ساخته شده است، دیدن کردند. پس از نیم روز شاهنشاه از یک کارخانه رنگ و روغن چینی دیدن فرمودند و پس از آن پیرامون شهر کیوتو از استودیوی یک کمپانی فیلمبرداری ژاپن بازدید فرمودند.

۸ خرداد ماه ۱۳۳۷ شاهنشاه آریامهر بامدادان با خودرو از کاخ امپراتوری « اومیا » جای اقامت خود در کیوتو رهسپار شهر « نارا » گردیدند و از جاهای گوناگون آن بازدید فرمودند. در نارا شاهنشاه آریامهر از پرآوازه‌ترین موزه ژاپن در این شهر دیدن کردند. این موزه سالی یک بار از سوی نماینده شخصی امپراتور ژاپن باز می‌شود و اشیای درون آن مورد بازرسی قرار می‌گیرد. در این موزه بی شمار کوزه‌های سفالین کهن ایران که به فرم‌های پرندگان ساخته شده است و بسیار آثار هنری ایران وجود دارد. پس از بازدید از این موزه غرفه بزرگی که بزرگترین پیکره « بودا » در آن قرار دارد، دیدن فرمودند و از آنجا به رهسپار پارک ملی گردیدند. هنگامی که شاهنشاه وارد پارک شدند، سدای بوقی متعلق به قرون وسطی شنیده شد و ده‌ها گوزن در برابر شاهنشاه و همراهان گرد آمدند. اعلیحضرت همایون میان گوزن‌ها با دست مبارک بیسکویت پخش کردند.

پس از نیم روز پنجشنبه شاهنشاه به شهر « اوزاکا » وارد شدند و در میهمانی که از سوی بازرگانان ایرانی به ریاست آقای لاجوردی در اوزاکا به سرفرازی شاهنشاه ایران برگزار شده بود، شرکت جستند.

شبانگاه میهمانی باشکوهی از سوی فرماندار اوزاکا و هموندان اتاق بازرگانی و هشتاد تن از پایوران برجسته اقتصادی اوزاکا به سرفرازی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی برگزار شد.

۹ خرداد ماه ۱۳۳۷ در روز پایانی در اوزاکا شاهنشاه آریامهر از یک کارخانه پارچه بافی بازدید فرمودند. بیش از ۹۰۰ تن از مدیران و کارکنان کارخانه با پوشاک رسمی در برابر در ورودی کارخانه از شاهنشاه ایران پیشباز کردند. شاهنشاه در باره بازار فروش این کارخانه که سال گذشته یک میلیون و ۲۰۰ هزار متر پارچه نخی به ایران فرستاده بود، پرسش‌هایی فرمودند و از بخش‌های گوناگون کارخانه بازدید کردند. پس از نیم روز شاهنشاه به فرودگاه اوزاکا تشریف فرما شدند با هواپیما به توکیو پرواز کردند. در فرودگاه اوزاکا معاون فرماندار، رییس اتاق بازرگانی اوزاکا و بیش از پنجاه تن ایرانی که در این منطقه زندگی می‌کردند به پسواز اعلیحضرت همایونی آمده بودند. هواپیما پس از دو ساعت و نیم در فرودگاه « پشاندو » پیرامون توکیو بر زمین نشست. والاحضرت شاهپور غلامرضا و شمار زیادی از کارمندان وزارت امور خارجه ژاپن در فرودگاه به پیشباز آمده بودند.

۹ خرداد ۱۳۳۷ شبانگاه از سوی « نوبوسوکه کیشی » نخست‌وزیر ژاپن مهمانی شام با شکوهی به سرفرازی شاهنشاه ایران برپا شده بود. در این میهمانی وزیران ایرانی که در رکاب شاهانه هستند مجال آن یافتند که با همکاران ژاپنی خود درباره بهبود پیوندهای اقتصادی و فرهنگی ایران و ژاپن گفتگو نمایند. نخست‌وزیر ژاپن در سخنانش بر سر میز شام گفت: "سفر شاهنشاه به ژاپن پیوند دوستانه دو کشور را بیش از پیش استوار ساخته‌است." روز پسین شاهنشاه، نخست‌وزیر ژاپن را به پیشگاه خود پذیرفتند و درباره گسترش همکاری هر چه بیشتر ایران و ژاپن و چالش‌های مورد دلبستگی دو کشور با وی به گفتگو پرداختند.

گفتگوهای شاهنشاه آریامهر و نخست وزیر ژاپن

۱۰ خرداد ماه ۱۳۳۷ بامداد شاهنشاه آریامهر کیشی نخست وزیر ژاپن را به پیشگاه همایونی پذیرفتند و یک ساعت و سی دقیقه با وی درباره گسترش همکاری ایران و ژاپن که خواست هر دو دولت است، گفتگو کردند. در این گفتگوها معاون نخست وزیر ژاپن و جعفر شریف امامی و وزیران صنایع و بازرگانی ایران نیز از باشندگان بودند. وزیر بازرگانی و صنایع ایران برای ادامه گفتگوهای خود و شاید دستینه نمودن قراردادی درباره کمک فنی، در ژاپن چند روزی بیشتر خواهد ماند. دو کشور بر آن هستند که قراردادی درباره کشتی رانی و بازرگانی که پروژه آن دو سال پیش از سوی ژاپن آماده شده بود، بهره برداری کنند. هم چنین ژاپن پیشنهاد کرده است که بی درنگ کارشناسان فنی خود را برای پیشبرد صنایع کوچک به ایران بفرستد. ژاپنی‌ها پس از پژوهش‌هایی که درباره نیازمندی‌های ایران انجام داده‌اند، پهرستی از ۲۲ رشته صنعتی گرد آورده‌اند که پیشنهادها و راهنمایی‌های ژاپن می‌تواند برای پیشرفت آنها سودمند باشد. از سوی دیگر دولت ژاپن پیشنهاد کرده است که بی درنگ کارشناسان فنی خود را برای بهبود صنایع کوچک به ایران بفرستد. هم چنین دولت ژاپن پیشنهاد کرده است که دانشجویان ایرانی یک دوره کارآموزی را در ژاپن بگذرانند. هم اکنون پانزده دانشجوی کشاورزی ایران در ژاپن به دانش خود می‌افزایند . از سوی دیگر دولت ایران گرایش دارد که ذغال سنگ به ژاپن بفروشد و بسیاری از ژاپنی‌ها امیدوار هستند که امتیاز برای بیرون کشیدن نفت معادن زیر دریایی به کمپانی‌های نفتی ژاپنی « ایده میتسو » داده شود.

پس از پایان گفتگوها، شاهنشاه آریامهر و والاحضرت شاهپور غلامرضا پهلوی ناهار را در کاخ امپراتوری، میهمان امپراتور ژاپن هیروهیتو بودند. این جشن، میهمانی بدورد بود و در آن همسر امپرتور « ناگاکو »، و « اگی هیتو » ولیعهد ژاپن و پرنسس « یوشی » و پرنسس « شی شی بود » و شاهزاده میکاسا و همسرش و گروه دیگری از شاهزادگان ژاپنی شرکت داشتند. در این جشن امپراتور ژاپن پیشکش‌های بسیار ارزنده‌ای به شاهنشاه دادند. در پایان از سوی وزارت امور خارجه ژاپن اعلامیه‌ای به سبب پایان سفر رسمی شاهنشاه به چاپ رسید.

ایوار شاهنشاه آریامهر نمایندگان سیاسی دیگر کشورها در توکیو و هموندان دولت ژاپن و هم چنین بسیاری از سران سیاسی و اقتصادی ژاپن را در میهمانی باشکوهی که از سوی سفیر کبیر ایران آقای عباس آرام بر پا شده بود به پیشگاه شاهانه پذیرفتند.

۱۱ خرداد ۱۳۳۷ دیدار دو هفته‌ای شاهنشاه از ژاپن به پایان رسید و معظم‌له از توکیو به جزایر هاوایی پرواز کردند. در فرودگاه اعلیحضرت امپراتور و گیشی نخست وزیر ژاپن همراه با هیات دولت و بزرگان آن کشور به پسواز شاهنشاه آریامهر آمده بودند. تیمسار سرلشکر ایادی پزشک شاهنشاه، تیمسار خاتم و دو تن دیگر از همراهان در این سفر در رکاب همایونی بودند. هنگامی که هواپیمای اعلیحضرت شاهنشاه ایران از فرودگاه توکیو اوج گرفت، یک اسکادران از هواپیماهای نیروی هوایی ژاپن، هواپیمای شاهنشاه ایران را تا مرزهای آن کشور اسکورت نمودند. شاهنشاه پس از بیرون رفتن از خاک ژاپن، از هواپیما تلگرافی به اعلیحضرت امپراتور ژاپن فرستادند و در آن از پذیرایی شایان امپراتور و خانواده امپراتوری سپاسگزاری نمودند. وزارت خارجه ژاپن به آگاهی رسانید که میان ژاپن و ایران برای بستن یک پیمان بازرگانی بر پایه گفتگوهای شاهنشاه ایران و نخست وزیر ژاپن در آینده نزدیک توافق به دست آمده است.

اعلامیه وزارت خارجه - توکیو - میان شاهنشاه ایران و کیشی نخست وزیر ژاپن درباره بستن یک پیمان بازرگانی میان ایران و ژاپن موافقت شده است و در آینده نزدیک این پیمان دستیه خواهد شد. اعلامیه‌ای که پس از پرواز شاهنشاه آریامهر از توکیو از سوی وزارت خارجه ژاپن به چاپ رسید، نشانگر آن است که نخست وزیر ژاپن ابراز داشته است که دولت ژاپن اشتیاق کامل دارد که پیوندهای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی میان ایران و ژاپن گسترش یابد و هم چنین بر آن است تجربیات فنی ژاپن برای اجرای برنامه‌های عمرانی ایران به کار افتد.

در این روز نیز دومین دوره مسابقه‌های آسیایی در ژاپن به پایان رسید و تیم ایران دویست و چهار امتیاز بدست آورد و به مقام پنجم رسید. شاهنشاه ورزش دوست ایران روز پایانی را با تماشای دو نوع ورزش ویژه ژاپن یعنی کشتی ژاپنی و « سومو » گذرانیدند.

پرواز شاهنشاه از توکیو به هونولولو

۱۲ خرداد ۱۳۳۷ ساعت ۲۱ و سی دقیقه، شاهنشاه وارد هونولولو در جزیره‌های هاوایی شدند. در فرودگاه هونولولو فرماندار و انبوهی از پایوران هاوایی از شاهنشاه ایران پیشباز کردند. هنگامی که شاهنشاه از هواپیما بیرون آمدند، ده‌ها تن از مردم هاوایی با حلقه‌های گل زیبا در دست، بر پایه آیین آن جزیره « آلوها » گویان گرد شاهنشاه را گرفتند و حلقه‌های گل را به گردن همایونی انداختند. شاهنشاه آریامهر پس از درنگی کوناه در فرودگاه هونولولو رهسپار جزیره نارگیل گردیدند.

هواپیمای آورنده پس از نزدیک به بیست و چهار ساعت پرواز بدون فرود آمدن در فرودگاهی، در هونولولو مرکز جزیره‌های هاوایی فرود آمد. اعلیحضرت همایونی و با چهار تن از همراهان بیست روز در جزایر هاوایی خواهند ماند و سپس رهسپار سانفرانسیسکو می‌شوند. در سفر آمریکا، شاهنشاه غیررسمی با آیزنهاور پرزیدنت امریکا دیدار خواهند کرد. اعلیحضرت همایونی روز سی ام ژوئن برابر با نهم تیر ماه وارد واشنگتن می‌شوند.

۱۸ خرداد ۱۳۳۷ شاهنشاه شماری از خبرنگاران رادیو و تلویزیون و روزنامه‌نگاران را در هتل رویال هاوایی پذیرفتند. در شرفیابی شاهنشاه در پاسخ پرسش‌های خبرنگاران امریکایی درباره وضع ایران فرمودند: " اگر بگویم که کشور من اکنون از نظر سیاسی یکی از با ثبات‌ترین کشورهای جهان است گزاف نگفته‌ام. برنامه‌های آبادانی در ایران یکی پس از دیگری اجرا می‌شود و من اکنون از چگونگی وضع ایران بسیار خرسندم."

۲۹ خرداد ۱۳۳۷ در پیشگاه شاهنشاه رژه نیروی نظامی امریکا در هاوایی در پایگاه نظامی "کانه شوهه" در نزدیکی هونولولو برگزار شد. سپس فرماندهان نیروهای سه‌گانه امریکا در پایگاه هاوایی در پیشگاه شاهنشاه ناهار خوردند. روز پسین شاهنشاه به سفر خود به جزیره‌های هاوایی پایان دادند و به سوی سانفراسیسکو پرواز کردند.

۳۱ خرداد ۱۳۳۷ پس از نیمروز شاهنشاه آریامهر رهسپار ایالات متحده آمریکا شدند. در فرودگاه هاوایی، فرمانده و شماری از سران برجسته هاوایی و انبوهی از خبرنگاران و فرتورنگاران روزنامه‌ها به پسواز شاهنشاه ایران آمده بودند.