سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به چین ملی ۲۹-۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷
| دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران | سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی
بیست و پنجمین سال شاهنشاهی اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر/ سال ۱۳۳۷ |
درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر |
سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به چین ملی ۲۹-۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷
به دعوت اعلیحضرت هیروهیتو امپراتور ژاپن و ژنرال چیانگ کایچک رییس جمهور چین ملی (تایوان) ، شاهنشاه روز ۲۲ اردیبهشت ۱۳۳۷ برای دیدار رسمی از این دو کشور از تهران رهسپار خاوردور شدند.
از ساعت شش بامداد ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ آقایان دکتر منوچهر اقبال نخست وزیر، وزیران کابنیه و وزیر و رییسهای دربار شاهنشاهی، نمایندگان مجلس سنا، نمایندگان مجلس شورای ملی، ژنرالهای ارتش شاهنشاهی و نمایندگان سیاسی خارجی در دربار شاهنشاهی در فرودگاه مهرآباد گرد آمدند. برابر با ساعت شش و بیست بامداد والاحضرت شاهپورها عبدالرضا، حمیدرضا، محمودرضا و آقایان پهلبد، احمد شفیق، تیمساز سپهبد زاهدی نیز به دیگر پسوازکنندگان پیوستند. ساعت شش و سی دقیقه اعلیحضرت همایونی وارد فرودگاه مهرآباد شدند و با پسوازکنندگان دست دادند و آنها را مورد مهر شاهانه قرار دادند. ساعت هفت و ده دقیقه نخست همراهان در رکاب که در میان آنها ژنرال رضا سفیر کبیر پاکستان در دربار شاهنشاهی به چشم میخورد و سپس شاهنشاه سوار هواپیما گردیدند. کوتاه زمانی پس از این هواپیمای چهار موتوره وایکانت که روی آن تاج شاهنشاهی به چشم میخورد به پرواز درآمد. ساعت ۱۳ به هنگام کراچی (برابر با ۱۱ و ۲۴ دقیقه تهران) هواپیمایهمایونی در فرودگاه کراچی فرود آمد. در فرودگاه کراچی اسکندر میرزا پرزیدنت پاکستان، کابینه دولت و پایوران والاجاه آن کشور از شاهنشاه پیشباز نمودند. شاهنشاه آریامهر به پیشبازکنندگان ابراز مهر فرمودند و به همراه پرزیدنت پاکستان رهسپار کاخ ریاست جمهوری شدند. ناهار را شاهنشاه میهمان اسکندر میرزا بودند. شبانگاه میهمانی به سرفرازی ورود اعلیحضرت همایونی شاهنشاه ایران داده شد. در این میهمانی افزون بر همراهان در رکاب شاهانه، هیات دولت پاکستان و سفیران خارجی در آن کشور از باشندگان بودند.
۲۳ اردیبهشت ماه شاهنشاه با پسواز پرزیدنت و هیات دولت پاکستان از کراچی به سوی داکا پایتخت پاکستان شرقی پرواز کردند. در فرودگاه داکا پایوران برجسته داکا به پیشباز همایونی آمدند. هواپیما پس از درنگی کوتاه و بنزین گیری به سفر خود به سوی تایپه ادامه خواهند داد.
۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۷ ساعت ۱۶ به هنگام تایپه هواپیمای آورنده شاهنشاه آریامهردر فرودگاه تایپه بر زمین نشست. از مرز چین ملی تا هنگام فرود آمدن یک اسکادران از هواپیماهای نیروی هوایی چین ملی، هواپیمای شاهنشاه را اسکورت میکردند. پس از آنکه هواپیما در فرودگاه تایپه بر زمین نشست، آقای آرام سفیر کبیر ایران در ژاپن و چین ملی به درون هواپیما رفت و در رکاب شاهانه از هواپیما بیرون آمد. در برابر پلکان ژنرال چیانکای چک پرزیدنت چین ملی به شاهنشاه خوش آمد گفت و پیشبازکنندگان را به پیشگاه همایونی شناساند. شاهنشاه آریامهر نیز همراهان در رکاب را به ژنرال چیانکای چک شناساندند و سپس موزیک سرود شاهنشاهی و سلام رسمی چین را نواخت. شاهنشاه آریامهر به همراه ژنرال چیانکای چک از گارد احترام سان دیدند و در این هنگام ۲۱ تیر توپ شلیک شد. آنگاه شاهنشاه آریامهر و ژنرال چیانکای چک درون یک خودروی سیاه رنگ جای گرفتند و رهسپار قصر اژدهای طلایی که برای ماندن شاهنشاه ایران آماده شده بود، گردیدند. در سراسر راه از فرودگاه تایپه تا قصر اژدهای طلایی هزاران تن از مردم تایپه ایستاده بودند و با کف زدههای پیوسته و هورا کشیدن به ورود شاهنشاه جوان ایران ابراز شور و هیجان میکردند.
اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران نخستین پیشوای یک کشورخارجی میباشند که در گراند هتل تایپه اقامت فرمودند. شهردار تایپه در آیینی باشکوه کلید طلایی شهر را که شش افعی روی آن حک شده بود را به شاهنشاه فراداشت.
ایوار پرزیدنت چیانگ کای چک در کاخ اژدهای طلایی از اعلیحضرت شاهنشاه ایران دیدن کردند. شاهنشاه آریامهر شام را خصوصی خوردند.
میهمانی شام رسمی به سرافرازی شاهنشاه آریامهر
۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۳۷ بامدادان اعلیحضرت همایونی بر پایه برنامه از پیش نهاده از کارهای عمرانی و هم چنین از کارخانهها و سازمانهای چین ملی دیدن کردند. شاهنشاه آریامهر از مزرعههای نمونهای که در فرمز با کمک امریکاییها ایجاد شده بود، بازدید فرمودند.
۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۷ در مهمانی رسمی شام که حضرت مارشال چیانگ کایچک رییس جمهور چین ملی و بانو در تالار وزارت دفاع به سرفرازی اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران برگزار کردند. در این میهمانی شمار بسیاری از پایوران سیاسی و نظامی و نمایندگان خارجی دعوت داشتند. در سر میز شام ژنرال چیانکایچک در سخنانی گفت:
- سفر شاهنشاه به کشور من یک رخداد تاریخی است که هیچ گاه فراموش نخواهد شد. روابط ایران و پین از قرن دوم پیش از میلاد آغاز شده است و هنوز هم ادامه دارد. پرزیدنت چین ملی سپس پایداری و خردمندی شاهنشاه را در سراسر دوران شاهنشاهی ستود و به ویژه اراده شاهانه و اجرای اصلاحات کشاورزی با تقسیم ۲۸٫۰۰۰ جریب از املاک اختصاصی را میان کشاورزان ستود و در پایان سخنان خود، یادآور شد که مسافرت شاهنشاه روابط دوستی میان دو کشور را بیش از پیش استوار خواهد کرد.
در این هنگام پرزیدنت چیانکای چک بزرگترین نشان چین ملی را به نام « تایو » که از برلیان ساخته شده بود در میان ابراز احساسات باشندگان به سینه شاهنشاه آریامهر آویخت
آنگاه معظمله در پاسخ بیانات پرزیدنت چین ملی فرمودند:[۱] " در طول بیش از دو هزار سال بین مردم ایران و چین روابط بازرگانی و اقتصادی و مناسبات فرهنگی و هنری برقراربودهاست و وارد شدن کلمات متعدد چینی به زبان فارسی یادگاری از این رابطه دیرینه مادی و معنوی است."
حضرت رئیس جمهوری، از اظهارات مودتآمیز آن حضرت نسبت به خودم و ملت ایران صمیمانه تشکر میکنم. این احساسات هم متقابل و هم طبیعی است، زیرا رشته آشنایی و دوستی بسیار کهنی که از دیرباز دو ملت ما را با تمدنهای درخشان چند هزار ساله به یکدیگر نزدیک کردهاست، یکی از باستانیترین رشتههای مودت ملل در تاریخ جهان است و ما همواره ملت چین را به صورت مردمی که کهنسالترین مدنیت تاریخ بشری را پدیدآوردهاند، با نظر احترام نگریستهایم.
در مدت بیش از دوهزار سال بین مردم ایران و چین مبادله و ارتباط دائم، چه از نظر بازرگانی و اقتصادی و چه از لحاظ فرهنگی و هنری برقرار بودهاست. جاده معروف ابریشم که چین کهن را به دریای مدیترانه و اروپا وصل میکرد، تقریباً در تمام مسیر خود از امپراتوری پهناور ایران میگذشت و هنوز بقایای جاده شاهی داریوش که اساس این راه ابریشم بود، در سرزمینهای مختلف آسیا دیده میشود. این جاده نه تنها وسیله و رابطه اقتصادی و بازرگانی چین و ایران بود، بلکه شاهراهی بود که افکار بلند کنفوسیوس و فلاسفه بزرگ باستانی چین را به ایران و مغربزمین و آیینهای ایران، مخصوصاً آیین مانی را به سرزمین چین میرسانید. این آیین مانی روزگاری چنان در کشور چین توسعه یافت که نه تنها در مغرب آن کشور دولتی با مذهب رسمی مانوی تشکیل شد، بلکه کانتون، جنوبیترین شهر چین مبدل به یکی از کانونهای درخشان مانویت گردید.
در آغاز دوران اسلامی ایرانیان بیشماری از راه آسیای مرکزی به چین مهاجرت کردند و در نواحی شمالغربی آن سکونت گزیدند که هنوز هم بعد از دوازده قرن بسیاری از آنها اسامی ایرانی دارند.
مسلمانانی که کانونهای اسلامی در چین پی افکندند همه از راه ایران به چین رفتهبودند. ادبیات ما از هزار سال پیش آکنده از نام چین و خاطرات مربوط به آن سرزمین است. در مینیاتورهای معروف ایران که مورد ستایش و اعجاب هنرمندان جهان است، اثر هنری چینی و روابط هنری دو کشور خوب پیدا است، و مارکوپولو سیاح ونیزی که در قرون وسطی از راه ایران به چین رفت، بارها شرح داده که چگونه مردم چین و مردم ایران ارتباط و همفکری نزدیک داشتهاند. کلمات متعدد چینی که وارد زبان فارسی شده، یادگار از این روابط دیرینه مادی و معنوی است. در سالهای اخیر نیز بسیار از آثار فلاسفه و ادب چین به فارسی ترجمه شده و مورد استقبال قرار گرفتهاست.
اکنون من در سرزمین زیبای شما خودم را در میان ملتی که ما همیشه با آن آشنایی داشته و گویی از نزدیک همدیگر را میشناختهایم، احساس میکنم. سعادت و سلامت آن حضرت و بانو و موفقیت و رفاه ملت چین را آرزومندم.
۲۶ اردیبهشت ۱۳۳۷ شاهنشاه به همراه مارشال چیانگ کایچک رییس جمهوری چین ملی در شهر "هوکو" در شصت کیلومتری تایپه از یک مانور بزرگ هوایی، از سوی نیروهای چین ملی (تایوان) در جنوب جزیره فرمز دیدن کردند. مارشال چیانگ کایچک هنگام تماشای مانور از میهمان والاجاه خود پذیرایی نمود و توضیحات نیازین را به آگاهی همایونی رساند. پرزیدنت چین ملی امیدوار است که روزی بتواند با کمک این نیروها سرزمین اصلی چین را از دست کمونیستها آزاد سازد. در درازای مانور شاهنشاه آریامهر و مارشال چیانگ کایچک در کنار یکدیگر نشسته بودند. مانور حملههای مشترک نیروهای هوایی و زمینی ارتش چین ملی را بر مواضع مجازی (فرضی ) دشمن نشان میداد. رییس ستاد نیروهای هوایی، زمینی و دریایی چین ملی و نمایندگیهای سیاسی و وابستههای نظامی کشورهای خارجه در فرمز به این مانور فراخوانده شده بودند. فرزند مارشال چیانگ کایچک، ژنرال چیانگ وای کو که آجودان شاهنشاه ایران است نیز در این مانور به تماشا نشسته بود.
در پایان مانور اعلیحضرت همایونی و مارشال چیانگ کایچک به پایگاه هوایی گانگشان در جنوب جزیره فرمز پرواز کردند. در اینجا نمایشات هوایی در پیشگاه اعلیحضرت شاهنشاه ایران و مارشال چیانگ کایچک انجام یافت. شاهنشاه و پرزیدنت چین ملی ناهار را در دانشگاه نظامی هوایی خوردند. سپس از پایگاه نیروی دریایی تسوپنگ دیدن کردند و به تماشای عملیات پیاده شدن افراد نیروی دریایی از دریا به خشکی نشستند.
شبانگاه شاهنشاه آریامهر میهمانی باشکوهی به سرفرازی رییس جمهور چین ملی و بانو برگزار نمودند.
۲۷ اردیبهشت ۱۳۳۷ شاهنشاه از کارخانه آلومینیمسازی و پالایشگاه چین ملی بازدید کردند. چن چنگ معاون پرزیدنت چین ملی همراه آریامهر شاهنشاه ایران بود و به نمایندگی از سوی مارشال چیانگ کایچک توضیحات نیازین را به آگاهی شاهانه میرساند. ناهار را شاهنشاه آریامهر و چن چنگ میهمان فرماندار شهر « ته چونگ » در مرکز جزیره فرمز بودند. آنگاه شاهنشاه و همراهان از کاخ موزه دیدن فرمودند. در این دیرینکده (موزه) اشیای بسیار ارزنده و گران قیمتی گردآوری شده است و بخش بزرگ آن را ملیون چین هنگام ترک خاک چین اصلی به این شهر آوردهاند.
شب را شاهنشاه آریامهر در هتل پرآوازه « همیشه سبز » که در کنار دریاچه بسیار زیبایی به نام « ماه خورشید » در یک منطقه کوهستانی قرار دارد، گذراندند.
۲۸ اردیبهشت ۱۳۳۷ سفر رسمی شاهنشاه به چین ملی به پایان رسید و اعلامیه مشترک درباره گسترش پیوندهای دو کشور به چاپ رسید. روزنامه آساهی پرفروشترین روزنامه ژاپن درباره ارزشمندی سفر شاهنشاه ایران به ژاپن نوشت: مناسبات نوین ایران و ژاپن پس از پایان جنگ جهانی دوم، از هشت سال پیش بار دیگر نو شد، ولی میان این دو کشور تاریخی، از قرنهای پیشین پیوندهای دوستانه وجود داشت که اکنون با سفر شاهنشاه ایران وارد رده نوین دیگری میشود و دو کشور از دستآوردهای نیکوی آن بهرهمند خواهند شد. در این روز دستگاه تله فتو (فرتور رادیویی) ایران به ژاپن نزد نخستوزیر آغاز بکار کرد.
بامدادن روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ماه شاهنشاه آریامهر و همراهان در رکاب همایونی از فرمز به سوی کشور ژاپن پرواز کردند. اعلیحضرت همایون شاهنشاه ایران در آیینی رسمی از تایپه رهسپار توکیو گردیدند. در فرودگاه ژنرال چیانگ کایچک پرزیدنت چین ملی و هیات دولت و پایوران برجسته چین ملی و و هم چنین نمایندگان سیاسی در فرمز به پسواز شاهنشاه آریامهر آمدند. هوایپمای اعلیحضرت همایونی ساعت ۷ و سی دقیقه بامداد به هنگام تایپه از فرودگاه تایپه به سوی توکیو به پرواز درآمد. هواپیما برای سی دقیقه در فرودگاه اوکیناوا برای سوخت گیری فرود آمد. هواپیمای آورنده اعلیحضرت شاهنشاه ایران آریامهر ساعت ۱۵ به هنگام ژاپن (۹ بامداد تهران ) در فرودگاه توکیو فرود آمد.
شاهنشاه ایران از ژنرال چیانگ کایچک برای یک سفر رسمی به ایران دعوت کردهاند.
اعلامیه مشترک ایران و چین ملی (تایوان)
اعلامیه مشترک از سوی اعلیحضرت شاهنشاه ایران و مارشال چیانگ کایچک پرزیدنت چین ملی در تایپه به چاپ رسید. در این اعلامیه آمده است که:
ایران و چین ملی (تایوان ) برای پدافند از صلح و امنیت خاورمیانه و آسیا با یکدیگر همکاری نزدیک خواهد کرد. رهبران ایران و چین ملی در محیطی بسیار دوستانه درباره پیوندهای دو کشور خود گفتگو کردند و علاقههای دوستانه موجود میان میان کشورهای خویش را که پیشینهای بیش از ۲۰۰۰ سال دارد، مورد تایید قراردادند. شاهنشاه ایران و مارشال چیانگ کایچک درباره مسایل مورد علاقه خود به گفتگو نشستند و بدین باور هستند که ایران و چین ملی به سبب وضع مهمی که در خاورمیانه و آسیا دارند میبایستی نقش مهمی را در پدافند از صلح و امنیت این منطقهها بازی کنند.
دو طرف موافقت کردهاند که ملل آزاد خاورمیانه و آسیا میبایستی وحدت خود را استوارتر سازند و برای آنکه کوششهای آنها در نگاهبانی، استقلال ملی و آزادی به دستاورد دلخواه برسد با یکدیگر همکاری نزدیک تری داشته باشند.
رهبران ایران و چین ملی آنگاه ابراز عقیده کردهاند که پیشرفت و بهبود اوضاع اقتصادی و اجتماعی مردم وسیله موثری در پایداری سیاسی و پیشرفت کشورهای ایران و تایوان و مبارزه با خرابکاری و اعمال نفوذ خارجیان به شمار میرود.
رهبران ایران و چین ملی اشتیاق بی اندازه خود را به تقویت و استوار سازی پیوندهای دو کشور در زمینههای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اعلام داشتهاند.