صفحه اصلی

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دانش‌سرای مشروطه

مجلس شورای ملی
ستارخان و باقرخان و جنگ‌آوران قانون اساسی سکولار مشروطه

به دانش‌سرای مشروطه خوش آمدید. مشروطه یعنی پارلمانی و کشوری که قانون اساسی دارد. این پایگاه یک کتابخانه پژوهشی دیجیتال تاریخ معاصر ایران است. این کتابخانه از تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۱۰ آغاز به کارکرد. کتابخانه‌ی زبان پارسی ما دارای ۷۶٬۸۷۴ یکان نوشتاری است. درونمایه دانش‌سرای مشروطه دربرگیرنده اطلاعات درباره زندگی‌نامه‌ها، سازمان‌ها، رخدادها، جایگاه‌ها و یادمان‌ها و شاهکارهای ادب ایران می‌باشد. این وبگاه سندها، قانون‌ها، پروتکل مذاکرات مجلس شورای ملی، مجلس سنا، مجلس موسسان و فهرست نمایندگان مردم در مجلس‌ها در دوره‌های گوناگون را از آغاز جنبش مشروطه در ایران و بنیان مجلس شورای ملی در ۱۴ امرداد ۱۲۸۵ (روز مشروطیت) تا پایان دوره بیست و چهارم مجلس شورای ملی ایران ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ را به همراه اصل سند یکپارچه و بدون سانسور و دستکاری برای آگاهی هم‌میهنان گردآوری کرده‌است. ابزار بازیابی قانون‌ها و مذاکرات بیست و چهار دوره مجلس شورای ملی بر پایه تاریخ، موضوع و شخص، چه سخنران و چه درباره وی سازمان داده شده‌اند.

زندگی‌نامه پادشاهان مشروطه، اعلیحضرت همایون رضا شاه بزرگ و اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر، و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی و شخصیت‌های سیاسی، کشوری و لشکری، و دیگر بزرگان ادب و هنر ایران زمین نیز در این وبگاه وجود دارد. از همه ایرانیان می‌خواهیم که به ما در گسترش درونمایه پایگاه مشروطه یاری‌کنند. تاریخ ایران را با سند بخوانید و خود را از پیش‌داوری‌ها رها سازید. خرد خود را بکار بگیرید زیرا زمانی که ملت خود آغاز به اندیشیدن می‌کند و پرده از روی این گروه که می‌گویند ما می دانیم، بر می‌دارد می‌بیند که آنها دروغگویانی بیشتر نیستند و قدرت این گروه شکسته می‌شود. تماس با ما

جشن نوروز ایرانیان ۱ فروردین ماهزادروز اشو زرتشت پیامبر ایرانیان ۶ فروردین ماهزادروز والاحضرت شاهدخت لیلا پهلوی ۷ فروردین ماهروز نیایش - سوقصد به جان آریامهر شاهنشاه ایران ۲۱ فروردین ماه • آغاز هفته ارزشیابی پیشاهنگی ۳ اردیبهشت ماه • تاجگذاری اعلیحضرت همایون رضا شاه بزرگ ۴ اردیبهشت ماهبنیاد رادیو ایران ۴ اردیبهشت ماهزادروز علیاحضرت ملکه مادر پهلوی ۶ اردیبهشت ماهزادروز والاحضرت شاهپور علیرضا پهلوی ۸ اردیبهشت ماهروز کارگر ۱۱ اردیبهشت ماهآیین سپاس ۱۲ اردیبهشت ماه • آغاز هفته ایران باستان ۱۶ اردیبهشت ماه • روز دوستی جوانان شیر و خورشید سرخ ایران ۱۸ اردیبهشت ماه • روز استقلال قضایی ایران - الغای کاپیتولاسیون در ایران ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ خورشیدیروز تعاون ایران ۲۳ اردیبهشت ماهروز نیروی هوایی ۱۱ خرداد ماهروز ننگین ۱۵ خرداد ۱۳۴۲روز لژیون خدمتگزاران بشر ۲۳ خرداد ماههفته حمایت از خانواده‌های بی‌سرپرست ۱ تا ۶ تیر ماهروز جهانگردی ایران ۱۵ تیر ماهروز صنایع مس ایران ۲۰ تیر ماهقیام نقاب پایگاه شاهرخی ۱۸ تیر ماهروز نفت ۹ امرداد ماهروز جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران ۱۰ امرداد ماهروز مشروطیت ۱۴ امرداد ماهروز رستاخیز ملی ۲۸ امرداد ماهجشن هنر شیراز ۳۰ امرداد ماه تا ۸ شهریور ماهروز جهانی مبارزه با بیسوادی ۱۷ شهریور ماهبر تخت شاهنشاهی نشستن محمدرضا پهلوی ولیعهد ایران ۲۵ شهریور ماهزادروز ابوریحان بیرونی ۲۵ شهریور ماهروز دهقان ۱ مهر ماهروز سروش آریامهر ۶ مهر ماه • روز پلیس ۱۵ مهر ماه • جشن مهرگان ۱۶ مهر ماهروز معلم ۱۶ مهر ماهجشن‌های ۲۵۰۰ سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران ۱۷ تا ۲۶ مهر ماهروز خانه انصاف ۲۱ مهر ماهزادروز شهبانو فرح پهلوی ۲۲ مهر ماه تهرانروز راه‌آهن ۲۳ مهر ماهروز نیروی هوایی ۲۵ مهر ماهجشن فرهنگ و هنر ۳ آبان ماهزادروز اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر ۴ آبان ماه تهران • زادروز والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی ۴ آبان ماه • تاجگذاری اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی ۴ آبان ماهزادروز کوروش بزرگ بنیانگزار شاهنشاهی ایرانزادروز والاحضرت رضا پهلوی ولیعهد ایران ۹ آبان ماهروز کودک ۹ آبان ماههفته کودک ۹ تا ۱۶ آبان ماهروز نیروی دریایی ۱۴ آبان ماهروز بیمه ۱۵ آبان ماههفته روشندلان ۱ تا ۷ آذر ماههفته کار نیک پیشاهنگی ۵ تا ۱۱ آذر ماهروز بهداشت و تنظیم خانواده ۱۴ آذر ماهروز حقوق بشر ۱۹ آذر ماهروز نجات آذربایجان ۲۱ آذر ماهسوگند پادشاهی رضا شاه پهلوی ۲۵ آذر ماهبنیان بنگاه حمایت مادران و نوزادان ۲۵ آذر ماه روز مادر ۲۵ آذر ماهروز داروسازان ایران زادروز زکریای رازی ۶ دی ماهکشف حجاب و دادن حقوق اجتماعی به بانوان ایران ۱۷ دی ماهروز ارتش شاهنشاهی ایران ۱۸ دی ماهاصلاحات ارضی و الغای رژیم ارباب و رعیتی ۱۹ دی ماهانقلاب شاه و مردم ۶ بهمن ماهاستقلال دانشگاه تهران ۱۵ بهمن ماهروز شکرگزاری ۱۵ بهمن ماهروز دفاع غیرنظامی ۲۵ بهمن ماهروز ژاندارمری ۲۷ بهمن ماهکودتای سوم اسفند روز رضا شاه کبیرروز پرستار ۵ اسفند ماهدادن حق رای به بانوان ایران و حقوق برابر سیاسی با مردان ۸ اسفند ماهروز ملت ۹ اسفند ماهجشن درختکاری ۱۵ اسفند ماهروز جاوید - روز جانباختگان ارتش شاهنشاهی ایران ۲۰ اسفند ماهزادروز والاحضرت شاهدخت فرحناز پهلوی ۲۱ اسفند ماهروز ذوب‌آهن ۲۳ اسفند ماهزادروز رضا شاه بزرگ ۲۴ اسفند ماهروز پدر ۲۴ اسفند ماه


نوشتار برگزیده
کودتای سوم اسفند
رضا خان سردار سپه
یاران کودتای سوم اسفند آزادکنندگان ایران از راست: زمان‌خان، عبدالله میرزا، کاطم‌خان سیاح، علی‌خان ریاضی، حسن مشارالملک، اسفندیار غیاثوند، سیدضیا نخست‌وزیر، گلروپ، فتحعلی توپچی ثقفی، مسعود کیهان وزیرجنگ، خانبابا خان قلعه‌بیگی، رضا خان سردار سپه فرمانده قزاق


کودتای سوم اسفند - روز سوم اسفند ماه از سوی مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری بیست و یکم به نام روز رضا شاه کبیر نامگذاری شد و قرار شد که همه‌ساله در این روز خدمات و فداکاری‌های اعلیحضرت شاهنشاه ایران رضا شاه پهلوی بنیادگزار ایران نوین از رادیو و تلویزیون و مطبوعات برای آگاهی نسل جوان کشور یادآوری شود. این تصمیم بر لوحه‌ای طلا حک و در آرامگاه اعلیحضرت شاهنشاه ایران رضا شاه پهلوی نصب گردید.

پیش از اینکه نیروهای سرتیپ رضا خان به سوی تهران بتازند، رضا خان با قدی بلند بر روی بلندی چه با شکوه ایستاد، نگاهش را به سربازان که بی حرکت در برابر ایستاده بودند، دوخت و با صدای رسا و شمرده‌ای سخنرانی میخکوب کننده خود را ایراد کرد و چنین گفت:

« برادران من، سربازان من، ما یکی دو ساعت دیگر عازم تهران خواهیم شد. به من الهام شده است، یک نیروی غیبی به من مژده داده است که ما پیروز می‌شویم و وطن را نجات خواهیم داد. با این همه، هدفی که ما را به این راه کشانده است، هدف مقدسی است. ما برای نجات مادر وطن دست به این کار خطیر می‌زنیم، اگر در این راه کشته شویم جزو شهدا حساب خواهیم شد و اگر موفق شویم، به یاری خداوند قادر متعال و ، آب خاک و وطن‌مان را از ذلت و پستی نجات خواهیم داد در راه رسیدن به این مقصود، باید ذره‌ای در انجام وظیفه‌ای که بر عهده‌ی شماست تعلل نکنید. »

در پگاه سوم اسفند ماه ۱۲۹۹ تیپ همدان با ۲۵۰۰ قزاق به فرماندهی "سرتیپ رضا خان" از غرب به تهران حمله کرد و وارد شهر شد. بی‌درنگ مرکزهای مهم مانند تلگراف‌خانه، تلفن‌خانه و شهربانی و وزارت‌خانه‌ها اشغال شدند. نیروی ژاندارم تهران بدون ایستادگی و نیروی پلیس پس از ایستادگی ناچیزی تسلیم شدند. بدین سان پایتخت از سوی نیروی کودتا اشغال شد و دولت سپهدار رشتی که زد و بندهایش را با استعمارگران انگلیس و روس کرده بود، سرنگون شد و خطر اشغال ایران از سوی ارتش سرخ و دیگر استعمارگران از میان برداشته شد. بیش از دویست تن از قاجاریان مغول بیگانه که زمینداران بزرگ بودند و هشتاد تن از رجال سیاسی چون تنکابنی، سعدالدوله، عین‌الدوله و عبدالحسین فرمانفرما و سید حسن مدرس برای جلوگیری از تبانی و توطئه بازداشت شدند.

۴ اسفند ماه به فرمان احمد شاه قاجار رضا خان میرپنج به پاس کاردانی و شایستگی و دلیری به مقام سردار سپه رسید و نخستین اعلامیه رهبر کودتا سرتیپ رضا خان به اهالی تهران صادر شد:

حکم می کنم:

۱- تمامی اهالی شهر تهران باید ساکت و مطیع اوامر نظامی باشند.

۲- حکومت نظامی در شهر برقرار و از ساعت هشت بعدازظهر غیر از افراد نظامی و ماموران انتظامی شهر کسی نباید در معابر عبور نماید.

۳- کسانی که از طرف قوای نظامی و پلیس مظنون به مخل آسایش و انتظامات واقع شوند فورا جلب و مجازات سخت خواهند شد.

۴- تمامی روزنامه‌جات و اوراق مطبوعه تا موقع تشکیل دولت به کلی موقوف و بر حسب حکم و اجازه‌ای که بعدا داده خواهد شد، باید منتشر شوند.

۵- اجتماعات در منازل و نقاط مختلفه به کلی موقوف، در معابر هم اگر بیش از سه نفر گرد هم باشند با قوه قهریه متفرق و جلب خواهند شد.

۶- تا دستور ثانوی تمام مغازه‌های مشروب‌فروشی و تاتر‌ها و قمارخانه‌ها و کلوپ‌ها تعطیل است و هر کس مست دیده شود به محکمه نظامی جلب خواهد شد.

۷- تا زمانی که دولت تشکیل نشده است، ادارات و دوایر دولتی به استثنای اداره ارزاق، تعطیل خواهند بود، پستخانه‌ و تلگراف‌خانه و تلفون‌خانه هم مطیع این حکم خواهند بود.

۸- کسانی که در اطاعت از موارد فوق سرپیچی نمایند، به محکمه نظامی جلب و به سخت‌ترین مجازات خواهند رسید.

۹- کلنل کاظم‌خان به سمت کماندانی شهر انتخاب و معین می‌شود و او مامور اجرای مواد فوق است.

چهاردهم جمادی‌الثانی ۱۳۳۹، رییس دیویزیون قزاق اعلیحضرت اقدس شهریاری و فرمانده کل قوا ـ رضا

وضعیت سیاسی ایران پیش از کودتا - در این زمان مجلس شورای ملی شش سال بود که بسته شده بود و در درازای این زمان ده نخست‌وزیر و کابینه بر سر کار آمد و کناره‌گیری کرد. فتح‌الله اکبر سپهدار اعظم سپهدار رشتی در مهر ماه ۱۲۹۹ با پشتیبانی دولت انگلیس نخست‌وزیر شد و به انگلیسی‌ها قول داد که انتخابات را برگزار کند و مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهارم را برقرار نماید تا قرارداد ۱۹۱۹ را که وثوق‌الدوله دستینه کرده بود، در مجلس شورای ملی به تصویب برساند که قانونی شود. ارتش سرخ شمال ایران را اشغال کرده بود و میرزا کوچک خان جنگلی در روز ۱۵ خرداد ماه ۱۲۹۹ در رشت جمهوری شوروی سوسیالیستی ایران را با پشتیبانی ارتش سرخ شوروی و با الگوی شوروی برپاکرد و برآن بود که با ارتش سرخ به سوی تهران یورش ببرند و حکومت مرکزی را سرنگون سازند. دو هفته پس از گزینش کابینه، سپهدار از سفیر انگلیس درخواست پول کرد تا پس از انتخابات میان نمایندگان مجلس شورای ملی پخش کند. نورمن سفیر انگلیس به لرد کرزن وزیر خارجه نوشت و پروانه خواست. در ۱۴ دی ماه ۱۲۹۹ در چنین وضعیتی، دولت انگلستان برآن شد که ارتش خود را از شمال ایران بیرون بکشد و بخشی از آن را در بغداد و بخشی دیگر را در جنوب ایران جای دهد. خطر یورش ارتش سرخ ایران به تهران و بدست گرفتن حکومت از سوی بلشویک ها آشکار بود.

ارزیابی سیاسی کودتای سوم اسفند - تا به امروز آنچه که در دوم و سوم اسفند ۱۲۹۹ گذشت کژدیس (تحریف) و دستکاری شده است. در بنگاشتن کودتا به شرایط داخلی ایران اشاره نشده است ولی تنها از رخنه انگلیس در ایران سخن می گویند. گفته نمی‌شود که بلشویک‌ها شمال ایران را اشغال کرده بودند، گفته نمی‌شود که بلشویک‌ها ارتش مستقل سرخ ایران را بنیان کرده بودند، گفته نمی‌شود که ارتش کمونیستی سرخ ایران به سوی تهران روانه شده بود تا جمهوری کمونیستی ایران را راه بیاندازد، گفته نمی‌شود که ارتش انگلیس از ارتش سرخ شوروی شکست سختی خورده بود و ارتش ناتوانی که باقی مانده بود را به بغداد جا به جا کردند. به جای همه اینها با ذره‌بین هر تلگراف یا نامه یا سندی بررسی شد تا به مردم بفروشند که کودتای سوم اسفند را انگلیسی‌ها انجام داده‌اند. وارونه ساختن و یا حذف رویدادهای تاریخی به آنجا کشیده است که کودتای سوم اسفند را کودتایی می‌نامند که در آن رضا خان به پادشاهی رسید و سید ضیا طباطبایی نخستین نخست‌وزیر کابینه رضا شاه بود.

نیروی قزاق همان ارتش خود گذشته‌ای بود که جلوی ارتش کمونیستی سرخ را در ایران گرفت و از کمونیستی شدن ایران جلوگیری کرد. این ممکن است که از دیدگاه انگلیسی‌ها مثبت بوده باشد، ولی سربازان ایرانی به فرماندهی رضا خان و گروه سیاستمدارانی که گِرد سیدضیا بودند همگی این مبارزه را با آرمان میهن‌پرستی انجام دادند. اینان برآن بودند که کشور ایران را از اینکه در دهان استعمار سرخ بیافتد نگاهبانی کنند. هم‌چنین برآن بودند که تمامیت ارضی ایران پاسدارند که به استان‌های خودمختار تقسیم نشود.

سردار سپه کسی که کشور ایران را از چنگ استعمارگران و خطر تجزیه شدن درآورد و ایرانی نوین و مدرن ساخت. روز سوم اسفند و رویداد کودتای سوم اسفند بر ملت ایران فرخنده باد.


پروژه‌های بزرگ
سوگند پادشاهی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به نگاهبانی از قانون اساسی مشروطه ایران ۲۵ شهریور ۱۳۲۰
سوگند والاحضرت رضا پهلوی ولیعهد ایران به ملت ایران و قانون اساسی مشروطه قاهره ۹ آبان ۱۳۵۹

حکومت مشروطه شاهنشاهی ایران

انقلاب مشروطه
- پرچم سه رنگ شیر و خورشید نشان ایران
- سرود ملی ایران
- قوه قانونگذاری
- مجلس شورای ملی
- قوانین ایران نوین
- مجلس سنا


  • شاهنشاه ایران
- اعلیحضرت همایون رضا شاه بزرگ
- اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر
- سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر
- انقلاب شاه و مردم
- بیست و پنجمین سال شاهنشاهی اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر
- برنامه‌های عمرانی کشور
- به سوی تمدن بزرگ
- حزب رستاخیز ملت ایران
- نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران
- علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی
- والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران رضا شاه دوم


- رای اعتماد به نخست‌وزیران مصوب مجلس شورای ملی
  • دادگستری - قوه قضاییه


رسته‌های بنیادی


آخرین‌ها


فقط و فقط شاهپایان حماس آغاز پایان جمهوری اسلامیباید مانند انقلاب به نظر بیایدصحنه سازی یک انقلابشکوه قانون اساسی مشروطه شاهنشاهی ایرانسواستفاده از واژه مشروطهفریب بزرگ مشروطه نوینتروریست و مدیر امنیت داخلی کشورایران یک زندان بزرگغلامرضا نیک‌پی شهردار تهراننقش پروپاگاندای سیاسی در اسلامجنگ در خاورمیانهشبکه چپی‌ها در کشورهای غربی و همدستی آنها با جمهوری اسلامیاعلیحضرت رضا شاه دوم و مشروطهروز ملی مشروطه ۱۴ امرداد ماهوحشت بزرگکاخ جواناننقش رسانه‌های همگانی در انقلاب ایرانگفتگوها درباره قانون اساسینقش زن در انقلاب ملی ایرانرودخانه هیرمندتاجگذاری رییس حکومت بریتانیا کینگ چارلز سومآیا اتحادیه اروپا سپاه پاسداران را در لیست تروریست‌ها قرار می‌دهد؟ * انقلاب ملی ادامه داردچرا حزب در ایران کارا نیست؟فاجعه زیست بوم در ایران روان شدن سیلاب در استان‌های ایران امرداد ماه ۲۵۸۱ شاهنشاهیگزارش پیشرفت جنبش مشروطهبازسازی پرشن کریدور از سوی ولادیمیر پوتین و سید ابراهیم رییسیحکومت ایران پس از فروپاشی جمهوری اسلامیجنبش مشروطه و دشمنانشچرا ما ایرانیان جمهوری نمی خواهیمچرا ایران باید شاهنشاه داشته باشدحکومت مشروطه شاهنشاهی چیست؟سوسیال دموکراسیلیبرال دموکراسیجمهوری دموکراتیک نام دروغین برای جمهوری خلقسکولار دمکراسی چیست؟گرمایش زمین پایان رژیم اسلامی