مصاحبه اعلیحضرت همایون محمد رضا شاه پهلوی آریامهر پس از بازدید از پروژه‌های عمرانی و آبادانی خراسان ۱۶ اردیبهشت ماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی

از مشروطه
پرش به: گشتن، جستجو
سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۲۵۳۶ شاهنشاهی درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

بازدید اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و شهبانو فرح پهلوی از پروژه‌های عمرانی مشهد ۱۳ تا ۱۶ اردیبهشت ماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی

برنامه عمرانی پنجم/سال ۲۵۳۶ شاهنشاهی
مصاحبه شاهنشاه در پایان سفر به خراسان


مصاحبه اعلیحضرت همایون محمد رضا شاه پهلوی آریامهر پس از بازدید از پروژه‌های عمرانی و آبادانی خراسان ۱۶ اردیبهشت ماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی

شاهنشاه آریامهر پس از بازدید از نمودارها و گزارش‌ها و نقشه‌های پروژه‌های عمرانی و آبادانی استان خراسان در کاخ ملک آباد در مصاحبه‌ای فرمودند:

راجع به رسیدگی به امور مملکتی ما الان به دو موضوع برخورد می‌کنیم یکی پیشرفت خیلی سریع و فوق‌العاده مملکت و ایجاد کار و بازار کار در شهرها و بالارفتن دستمزدها و تخلیه دهات از تعداد زیادی از کارگرانشان و شکایت آنهایی که در دهات ماده‌اند، آنهایی که به اسم خرده مالک مانده‌اند و کمتر در شرکت‌های تعاونی. چند سال پیش یادم هست که ما امید و آرزیمان این بود که یک روزی جمعیت مملکت تناسب‌اش درست معکوس بشود یعنی در آن موقع می‌گفتم ۷۵٪ جمعیت مملکت در دهات زندگی می‌کنند به عنوان روستایی و آن موقع می‌گفتم که فقط ۲۵ درصد در دهات بمانند و باقی در شهرها - خوب خیلی به سرعت دارد این کار خود به خود انجام می‌شود چیزی که به اشکال ما اضافه می‌کند این است که ۵ درصد جمعیت مملکت زیر ۱۵ سال هستند یعنی خارج از بازار کار و فعالیت یعنی که اینها فقط باید بخورند و انشااله درس بخوانند و یک چیزی یادبگیرند ولی همین ضعف ۱۰ سال دیگر تبدیل به یک قدرت فوق‌العاده خواهد شد و مملکت ایران تبدیل به یک مملکت جوان و تولیدکننده خواهد شد که بازار کارش به وسیله این جمعیت فعال و تاحدی ما هر در کار خودشان اداره خواهد شد. البته این وضعیت در خراسان مثل همان مسافرت به آذربایجان - کرمانشاه و غرب کشور تکرار همان مطالب است کمبود جمعیت کار حقوق کارگر در شهرها خیلی بالارفته و درآمد کشاورزان به نسبت درآمد کارگران و شهرنشینان فعلا پایین است راه جبران این کار تبدیل کشاورزی سنتی ایران کم کم به کشاورزی صنعتی است و بهره‌برداری حداکثر از سطح زیر کشت به وسیله آبیاری بهتر و صرفه‌جویی در آب و دادن کود لازم و استفاده از ماشین‌آلات کشاورزی که ماشین کم کم جای نفر را که گران تمام می‌شود بگیرد البته باز هم همین موضوع کمبود مدارس مطرح است. بعضی مدارس در مشهد سه شیفته کار می‌کنند که باز هم کم است. تعداد آموزگار و دبیر کم است. یک مرتبه جمعیت محصل مشهد از پارسال تا امسال دو برابر شده و مسلما در عرض یک سال تعداد مدارس یا دبیر و آموزگار دو برابر نمی‌تواند بشود. راه علاجش این است که یک راه کارهای موقتی پیدا بکنیم برای همین سه شیفته و حتی چهار شیفته کردن کار مدارس و ساعت تدریس آموزگاران و دبیران تا اینکه هر چه زودتر دست به کار بشویم و مدارس لازم را بسازیم و دبیر لازم را استخدام بکنیم و باز موضوعی که اینجا مثل سایر نقاط مملکت مطرح بود موضوع راه‌های روستایی است که کم است با این کمبود کارگر راه‌های روستایی را امیدواریم که بتوانیم با خودیاری مردم انجام بدهیم.
همین دهاتی که می‌خواهند وصل بشوند به شهرها چرا مردم به یک طریقی در این کاری که به نفع خودشان است شرکت نکنند بعد موضوع تمدن و تقاضاهایی است که خود مردم دارند برای تلفن برای برق - برای گاز که این‌ها تمام برنامه‌هایی است که در برنامه پنجم و ششم و هفتم مملکت باید تمام این کارها را در نظر بگیرند و انجام بدهند تا اینکه برسیم به دروازه‌های تمدن بزرگ سپس می‌بینم که از هر لحاظ کار و فعالیت و کوشش هست میل و استقبال از طرف مردم هست و کمبود افراد ماهر و متخصص هم هست و انسان هر چه فکر بکند فقط به یک راه حل می‌رسد و آن این است که ایرانی در این فاصله چند سالی که در تاریخ ایران اتفاقا پیش آمده باید مسلما بیشتر کاربکند هیچ راه حل دیگری هر چقدر هم بگردیم پیدا نخواهیم کرد مگر اینکه برسیم به این نتیجه که فکر بکنیم وظیفه ملی و در واقع لذت شخصی ما در این چند سالی که در پیش داریم این است که لازم باشد دو برابر کار عادی را انجام بدهیم تا اینکه نتیجه‌ای که باید بگیریم گرفته بشود. حالا من شخصا فکر می‌کنم که کار خودش یک لذتی دارد که انسان وقتی به خصوص نتیجه کارش را ببیند اصلا خستگی را حس نمی‌کند و محسوس نیست اضافه بر اینکه روی یک وظیفه ملی هم می‌شود.
آن طوری که من می‌بینم احساساتی که در این مردم ایران می‌بینم این احساسات نمی‌تواند توام با احساسات میهنی نباشد پس ما تمام عوامل تشویق‌کننده‌ای که مملکت ما را به سطح کشورهای مترقی جهان برساند داریم و موضوعی که گفتم اشکال کارها موضوع جمعیتی است که ۵۰ در صد آن زیر پانزده سال است و فعلا کمبود جمعیت ماهر در تمام زمینه‌ها هست که این را به وسیله ایجاد مدارس حرفه‌ای و کار اضافی مردم جبران می‌کنیم.
استان خراسان خصوصیات جدیدی هم پیداکرده علاوه بر آب و هوای لطیف و خوش و استعداد کشاورزی - گاز زیادی هم پیدا کرده است و به تازگی در حاشیه کویر معادن فوق‌العاده غنی ذغال‌سنگ پیدا شده است که این مژده بزرگی است برای آینده صنعتی این مملکت. مطمئن هستم که خراسان با اهالی خوب و فکر می‌کنم سالم به خصوص و کاری خیلی سریع مراحل پیشرفت و ارتقا طی بکند.

خبرنگار از اعلیحضرت پرسید مساله‌ای را مطرح فرمودید و آن احساسات مردم است و اینکه مردم در گفتگوهایی که با شاهنشاه دارند خیلی صریح‌تر راستگوتر و با صداقت‌تر مطالب را در میان می‌گذارند.

شاهنشاه آریامهر فرمودند:

البته ممکن است برای اینکه هم فهم‌شان بالارفته و هم می‌دانند برنامه‌ریزی‌هایی که ما می‌کنیم و هدف‌هایی که ما داریم یا هفده ماده انقلاب یا هر صحبتی یا هر نطقی از ما می‌شود می‌بینند که برای اعتلای خودشان است این مسلما ذهن آنها را به این موضوع باز می‌کند که اگر ما هر نقشه‌ای و هر طرحی که می‌ریزیم برای بالابردن زندگی خودشان است و چون ذهنشان هم باز شده یا سواد پیداکرده‌اند یا به هر صورت می‌خوانند، به رادیو گوش می‌کنند و یا تلویزیون را هم می‌بینند و یا می‌شنوند، چون اختیاجی به سواد هم ندارند طبعا در آنها تاثیر کرده در طرز برخورد آنها به سئوال‌ها و به همان تناسب به طرز جواب دادنشان، البته این هم موضوع تشویق‌کننده‌ای و از طرف دیگر می‌رساند که هیچ نوع وحشتی و ملاحظه‌ای از گفتن مطالبشان ندارند چون همه در کوشش مرام‌های مملکت ما قراردارند و به یک طریقی در کارهای مملکت شرکت می‌کنند ، چه د رانجمن ده و یا در تعاونی‌ها، در کانون‌های حزبی به هر صورت می‌دانند که خود اینها یک نوع وارد مسئولیت‌های مملکتی شده‌اند.