مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۰۴ نشست ۲۳۱

از مشروطه
نسخهٔ تاریخ ‏۱ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۳۲ توسط Bellavista (گفتگو | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخه جدیدتر← (تفاوت)
پرش به: گشتن، جستجو
مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری پنجم تصمیم‌های مجلس

مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری پنجم

قوانین بنیان ایران نوین مصوب مجلس شورای ملی
نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری پنجم
مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۰۴ نشست ۲۳۱

مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۰۴ نشست ۲۳۱

جلسه ۲۳۱

صورت مشروح مجلس مورخه پنجشنبه سوم دیماه هزار وسیصدو چهار مطابق هشتم جمادی الثانی هزار و سیصدو چهل و چهار.

مجلس دو ساعت و ربع قبل از ظهر برپاست آقای تدین تشکیل گردید. صورت مجلس سه شنبه اول دیماه را آقای آقا میرز شهاب قرائت نمودند.

رئیس – آقای حاج آقا رفیع. (اجازه)

حاج آقا رفیع – قبل از دستور عرض دارم.

رئیس – آقای اخگر. (اجازه)

اخگر – قبل از دستور عرض دارم.

رئیس – آقای کازرونی.

کازرونی – بنده راجع بدستور عرض دارم.

رئیس – آقای دست غیب.

دست غیب – عرض بنده هم راجع به دستور است.

رئیس – آقای حاج حسن آقا ملک

حاج حسن آقا ملک – قبل از دستور عرض دارم.

رئیس – راجع بصورت مجلس ایرادی نیست.

(اظهاری نشد)

رئیس – صورت مجلس تصویب شد. آقای حاج آقا رفیع (اجازه)

حاج آقا رضا رفیع – خاطر محترم آقایان را متذکر می‌دارم درباب تجار گیلان ومازندران و آذر بایجان کلیه سر حدات شمالی راجع بمسئله چرونس که خیلی اسباب زحمت شده است برای مردم وشاید یکی دوماه نکشد که اگر این زمینه باقی بماند تقریبا چهار صد پانصد نفر از تجار آنجا از دست بروند ورشکست شوند. چون آقای وزیر فوائد عامه هم درمجلس تشریف دارند موقع را مغتنم میشمارم وخواهش می‌کنم در این زمینه اقداماتی بفرمایند که نسبت به اهالی یک مساعدتی باشد تجار هم در واقع مثل زنجیر به هم متصلند. تجار آذربایجان یا گیلان ومازندران ضرر کردند نمی‌توان گفت که مثلا تجار اصفهان متضرر نخواهند شد در این زمینه خواهش می‌کنم اقدامی از طرف ایشان بشود.

وزیر فوائد عامه – در سه روز پیش عده‌ای از آقایان تجار راجع به همین قضیه بابنده مذاکره کردند بنده هم اقداماتی که ممکن بود در همان روز شروع کردم ودر هیئت هم نسبت به این مسئله صحبت شده واقدام می‌شود. امیدوارم این قضیه حل شود.

جمعی ازنمایندگان –دستور.

وزیر فوائد عامه – بنده راجع بدستور می‌خواستم از آقایان تقاضا کنم اگر موافقت بفرمایند لایحه وزارت فوائد عامه راجع به ۲۰هزار تومان اعتبار برای دفع آفات حیوانی ماده اول دستور باشد.

بعضی از نمایندگان –صحیح است.

رئیس – پیشنهاد آقای کازرونی .(بشرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم که لایحه اعتبار ۲۰ هزار تومان بجهت توسعه دفع آفات حیوانی بعد از انتخاب یک نفر نایب رئیس اول مرتبه جزء دستور شود. رئیس – آقای کازرونی (اجازه). کازرونی –بنده ممکن است آن قسمت اولش که انتخاب یک نفر نایب رئیس است استرداد کنم وقناعت می‌کنم که همان جزء دوم باشد.

رئیس – آقای یاسائی (اجازه)

یاسائی – چون پیشنهادشان را اصلاح کردند دیگر عرضی ندارم.

رئیس – مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد .)

رئیس – خبر کمیسیون بودجه و قوانین مالیه راجع به دفع آفات حیوانی قرائت می‌شود. (به مضمون ذیل فرائت شد)

ماده اول – به وزارت مالیه اجازه داده می‌شود که ظرف چهار ماه آخر سنه ۱۳۰۴ مبلغ ۲۰ هزار تومان به وزارت فوائد عامه سجل توسعه شعب دفع آفات حیوانی تأدیه نماید.

ماده دوم – وزارت مالیه مجاز است حق الزحمه‌های وجوه ذیل را به توسط وزارت فوائد عامه دریافت دارد.

الف- حق الزحمه تزریق گاو از قرار رأسی ۲ قران

. ب- حق الزحمه تزریق گوسفند از قرار رأسی ۵ شاهی.

ج- در مواقعی که عمل تزریق را مأمور وزارت فوائد عامه انجام نداده و فقط سرم و واکسن تهیه شده را به فروش می رسانند قیمت حقیقی آن دریافت خواهد شد.

ماده سوم – کلیه عوائد حاصله از دریافت حق الزحمه‌ها و وجوه مذکور در ماده که بعلاوه بیست هزار تومان مقرر در ماده یک به مصرف مؤسسات دفع آفات حیوانی خواهد شد.

ماده چهارم - وجوه مذکور در ماده (۱) این قانون باید در بودجه ممکلتی ۱۳۰۴ منظور گردد. خبر از کمیسیون قوانین مالیه به مجلس مقدس شورای ملی. کمیسیون قوانین مالیه موافقت خود را با ماده دوم لایحه شماره ۳۴۹۹۷ دولت با اضافه شدن تبصره ذیل به عرض مجلس شورای ملی می رساند.

تبصره حق الزحمه تزریق سرم و واکسن گاو وگوسفند در صورتی دریافت خواهد شد که خود صاحب حیوان تقاضای آن را نموده باشد.

رئیس – قبل از آنکه وارد در شور این لایحه بشویم باید تکلیف این لایحه معین شود از این حیث که دو شور دارد یا یک شور ؟این لایحه مرکب از دو قسمت است یک قسمت اجازه خرج است که مربوط به کمیسیون بودجه بوده است که معمولا یک شور دارد. یک قسمت دیکر آن راجه به وضع مالیات ماست که آن عبارت از حق الزحمه تزریق گاو از قرار رأسی دو قران و حف الزحمه تزریق گوسفند از قرار رأسی پنج شاهی است و به همین جهت به کمیسیون قوانین مالیه رجوع شده است. از حیث این که ارجاع به کمیسیون قوانین مالیه شده است دو شور دارد از حیث این که ارجاع به کمیسیون بودجه شده یک شور تکلیفش را معین بفرمائید آقای دستغیب .(اجازه)

دستغیب – اگر چه از حیثی همین طور که فرمودند یک قدری مربوط می‌شود به کمیسیون قوانین مالیه و از این جهت هم موهوم این است که دو شور داشته باشد ولی عقیده بنده این است که این لایحه یک شور دارد برای این که قسمت عمده راجع به مسئله وجه است چون اصل لایحه در واقع تنظیمش در قسمت بودجه است یعنی قسمت اهمیت دارش مربوط به کمیسیون بودجه است از این جهت یک شور دارد ولی به کمیسیون قوانین مالیه که هم رفته باشد طرز خرجش را چون کمیسیون بودجه معین کرده. راست است گرفتن مالیات هم هست ولی اصل مسئله راجع به بیست هزار تومان خرج است که راجع به کمیسیون بودجه است و قسمت اعظم لایحه وتنظیم لایحه باز هم عرض می‌کنم منوط و مربوط به کمیسیون بودجه است از این جهت یک شور دارد و قانونش هم همین است که باید یک شور داشته باشد.حالا اگر به کمیسیون قوانین مالیه رفته باشد یا نرفته آن یک موضوعی است ولی اصل موضوع بیست هزار تومان وجه است.

وزیر فوائد عامه – البته تعیین تکلیف این کار با خود نمایندگان است ولی بنده همین قدر می‌خواستم تذکرا عرض کنم که چون این مسئله خیلی اهمیت دارد در غالب نقاط ایران الان مسئله گاو میری اسباب زحمت همه شده است بنا بر این اشکالی نخواهد داشت چون همان طور که آقای رئیس فرمودند یک قسمتش یک شوری است در آن قسمت دیگر هم آقایان موافقت بفرمایند که یک شور بشود.

رئیس – برای اینکه این مسئله سابقه نشود و به عقیده بنده بر خلاف نظام نامه است رأی می‌گیریم.

شیروانی – بر خلاف سابقه است نمی‌شود رأی گرفت.

افسر - بنده در رأی اشکال دارم.

رئیس – بفرمائید.

افسر – به همان نظر که فرمودند بنده مخالف نظامنامه میدانم زیرا وضع یک مالیاتی است و باید مطابق تمام راپورترها ی کمیسیون قوانین مالیه بیاید و دو شور بشود ونمیشود رأی داد که یک شور بشود.

بعضی از نمایندگان (باهمهمه) چرا نمی‌شود اختیار با مجلس است

(صدای زنگ رئیس)

رئیس – این مسئله مربوط به نظامنامه است. صریح نظامنامه این است که مالیات وقتی تصویب شود دو شور دارد وضوح یک شور این لایحه مرکب از دو قسمت است فقط یک راه دارد و آن این است که ماده اول و ماده چهارم را که راجع به خرج است مطرح می‌کنیم و ماده دوم و سوم بعد خبر جداگانه شود ماده اول قرائت می‌شود (به شرح ذیل قرائت شد)

ماده اول – به وزارت مالیه اجازه داده می‌شود چهار ماه آخر سنه ۱۳۰۴ مبلغ بیست هزار تومان به وزارت فوائد عامه برای توسعه شعب دفع آفات حیوانی تأدیه نماید.

رئیس – ماده چهار که ماده دوم می‌شود قرائت می‌شود. (به مضمون ذیل قرائت شد)

ماده دوم- وزارت مالیه مجاز است حق الزحمه‌ها و وجوه ذیل را به توسط وزارت فوائد عامه دریافت دارد.

  • الف – حق الزحمه تزریق گاو از قرار رأسی ۲ قران.
  • ب- حق الزحمه تزریق گوسفند از قرار رأسی پنج شاهی.
  • ج- در مواقعی که عمل تزریق را مأمور وزارت فوائد عامه انجام نداده و فقط سرم و واکسن تهیه شده را به فروش میرسانند قیمت حقیقی آن دریافت خواهد شد.

رئیس – علی ای حال شور در کلیاتست. آقای آقا سید یعقوب. (اجازه)

آقا سید یعقوب – بنده در کمیسیون بودجه که سرافراز بودم در آن جا هم مخالف بودم. در شور در کلیات هم ناچار م مخالفت کنم برای اینکه در اصل این مسئله بنده موافق بودم. چون یک بیان مصرفی برای این کردند ونظر به بیان مصرفی که الان شور نسبت به آن واقع می‌شود بنده موافقم لیکن در کمیسیون بودجه با آن مخالفت کردم برای خاطر اینکه این قدمی که دولت می‌خواهد الان بردارد برای ترفیه حال رعایا وار بابان اغنام ومواشی است ولی در اینجا آمده‌ایم شیره اش را می‌کشیم ومیگوئیم باید دولت پول بگیرد وچطور باشد. آن جا هم به آقای وزیر واعضاء کمیسیون عرض کردم که یک قدمی که ما می‌خواهیم راجع به ترقی زراعت ومواشیان برداریم این بمنزله آبله است و چناچه مسئله آبله کوبی راگفتیم باید مجانی باشد تا در مملکت عمومیت پیدا کند اینجا هم لااقل دولت یک قدمی برای افاق و همراهی باید بردارد و الا همین فردا جزء عواید مملکتی خواهد شد وجزء بودجه میاید و در واقع یک مالیاتی ما اینجا تصویب کرده‌ایم وجزء عواید مملکتی باقی می‌ماند. این است که آمده‌اند وفورا نظر گرفته‌اند در عوائد وبنده مکرر در مجلس عرض کردم که ما وکلای ملت هستیم. هر لایحه را که می‌خواهیم بگذرانیم باید ببینیم چه عوایدی برای ملت دارد. والا دولت به قدری عواید برای خودش درست می‌کند که ماخواب هستیم واطلاع نداریم هر چیزی که می‌شود وهر لایحه قانونی که می‌آورند میگویند عواید این لایحه چه چیز است. بابا نفعش برای ملت چه چیز است؟ چون در این جا عوایدی برای این قرا رداده‌اند واین عواید هم فردا جزء مالیات می‌شود نظر به آب عواید بنده مخالفم مگر اینکه دوسال سه سال مجانی ادامه بدهندووقتی دیدند مردم توجه کردندو دیدند که این عام المنفعه است وبرای اغناء ومواشی شان یک نفعی دارد آنوقت دولت بیاید بگوید یک پولی بما بدهید اما حالا که هنوز هیچ نشده واینطور هم ضرر بر ما متوجه شده است این عوایدی که معین شده تحمیل بر مردم خواهد بود وبنده مخالفم.

وزیر فوائد عامه – خود نماینده محترم فرمودند بااصل این لایحه موافق هستند بنابر این بنده احتیاج ندارم باینکه یک دلائلی بیاورم که این لایحه چقدر بحال مملکت مفید است وچقدر هم باید تسریع شود با این وضعیاتی که امروز نسبت بگاومیری هست. اما آن قیمتی که راجع بعواید فرمودند. اگر مجلس شورای ملی می‌تواند راهی نشان بدهدکه ما بتوانیم در غالب نقاط ایران این موسسه را دایر کنیم و واکسن تهیه وتزریق کنیم وپو ل زیادی بما می‌دهند که ما مجاناً این کار را بکنیم بنده تصور می‌کنم اشکالی نداشته باشد ولی آن را ه چه چیز است؟ الان علت اینکه در خیلی از نقاط ایران گاومیری می‌شود وتا کنون نتوانسته‌ایم جلوگیری کنیم بواسطه این است که این موسسه را نداشته واین موسسه راهم نداشته‌ایم برای اینکه پول نداشته‌ایم وآنچه که دولت تا بحال نتوانسته است در بودجه اش بیاورد و بگذارد همین مبلغی است که ملاحظه میفرمائید باضافه یک فقره اعتباری که سابق تصویب شده است وسی هزار تومان بوده است وچون از برای ما امکان ندارد که بیائیم اینکار را مجانی بکنیم آنوقت می‌نشینیم این فکر را می‌کنیم که اگر یک کسی گاوش مبتلا شد باید جلوگیری کرد واو را از مردن نجات داد بشرط اینکه دوهزار ش را همخودش کمک کند در صورتی که این سرم‌ها برای دولت پنج قران تمام شده است بدون خرج تلقیح ویک قسمت زیادی از این مخارج را خود دولت بعهده گرفته است و یک قسمت دیگر را بعهده کسیکه صاحب کار است واگذار کرده‌اند. بیاناتی که آقا فرمودند به طور کلی خیلی خوب وصحیح بود ولی باید امکان را هم در نظر گرفت که ما چه اندازه پول می‌توانیم خرج کنیم. از اینجهت بنده خیال می‌کنم به خود آقای آقا سید یعقوب لطف کنند و بگذارند این عمل تمام شود واین قسمت را ما شروع کنیم و آن اندازه که دولت امروز می‌تواند کمک کند بکند و خود مردم هم بحال خودشان قدری کمک کنند تا در آتیه که وضعیات اقتصادی ما قدری بهتر شد ووقتی که در هر سال هزار‌ها گاو از بین رفت ومردم دارائیشان بیشتر شد وعوائد دولت هم بالنسبه بیشتر شد آنوقت ما بتوانیم اینکارها را مجانی بکنیم. ولی امروز تصدیق بفرمائید که این مسئله ممکن نیست واگر بخواهید آن عوائد را بگوئید نگیرید وتمام از بودجه دولت داده شود بالطبیعه ما از عهده برنخواهیم برآمد وبا این بیست هزار تومان واکسن بقدر کفایت تهیه نخواهد شد ویک مقدار زیادی از گاوها وگوسفندها تلف خواهند شد وبدبختی ما افزوده خواهد شد.

رئیس- آقای دست غیب (اجازه)

دست غیب –چون قاعده نظامنامه وبعنوان مخالفت می‌خواهم صحبت کنم ومیخواهم یک تذکری بدهم وآن تذکر این است که این ترتیبی که دولت اتخاذ کرده آیا غرضش این است که تبعیض کندیا نه؟ باین معنی که در یک گوشه از مملکت می‌خواهد این کار را بکند یا در همه مملکت می‌خواهد اینکا ر را بکند؟ یعنی به آن گاوهائی که مثلا در اطراف تهران تا دو فرسخ وپنج فرسخ وده فرسخ است می‌خواهد نظر کند یا خیر نسبت به همه مملکت می‌خواهد مثلا کارهائی که در بنادر جنوب است نظر دارد. اگر نظر به همه جاست بنده کاملا موافقم و اگر خیر دولت می‌خواهد تبعیض کند وفقط در پنج فرسخ و ده فرسخ اطراف تهران می‌خواهد این کار را بکند بنده مخالفم.

وزیر فوائد عامه ـ بنده تصور می‌کنم آقا هیچ مخالفتی نخواهند کرد وقتیکه بنده عرض می‌کنم خیال ما این است در نقاطی که تا بحال موسسه نبوده است در آنجاها دائر کنیم و البته از برای نقاط جنوب هم فکر خواهیم کرد.

جمعی ازنمایندگان – مذاکرات کافی است.

رئیس – رأی می‌گیریم برای ورود در شورمواد آقایان موافقین قیام بفرمایند

(اکثر نمایندگان قیام نمودند)

رئیس – تصویب شد. ماده اول مطرح است.آقای کازرونی (اجازه).

کازرونی – بنده موافقم لیکن یک اصلاح عبارتی به نظرم می‌رسد «ظرف چهار ماه گویا درظرف چهار ماه» باشد.

وزیر فوائد عامه – اینجا چهار ماه هم باید سه ماه بشود چون این موقعی که در کمیسیون بودجه این لایحه تصویب می‌شد چهارماه بآخر سال بوده است ولی حالا باید در ظرف سه ماه بشود.

روحی – ماده را یک مرتبه دیگر بخوانند (بشرح سابق قرائت شد).

رئیس – کلمه «چهار ماه» تبدیل به سه ماه می‌شود لفظ«در» هم قبل از ظرف اضافه می‌شود. آقای کازرونی (اجازه)

کازرونی –موافقم.

رئیس – آقای اخگر (اجازه)

اخگر – موافقم.

رئیس – آقای تجدد (اجازه).

تجدد – بنده متأسفانه با اساس این لایحه مخالفم نه از نظر اینکه دفع آفات حیوانی لازم نیست. الان تقریباً دوسا ل است دراثر آفات حیوانی برای رعیت ومرد بیچاره نه گاو مانده است نه گوسفند. این قضیه از ابتداء مجلس پنجم تا حالا در مجلس مطرح بوده ودر اطرافش بحثها شده و اگر خاطر آقایان باشد هزار تومان هم به این عنوان و باین اسم تصویب شده است. سی هزار تومان از خزانه دولت برای صرف این کارها داده شده است وهنوز ما ندانسته‌ایم که سی هزار تومان واقعاً صرف شده واثر کرده وواقعاً آن واکسن‌هایی که درست کرده‌اند گوسفند و گاو مردم را حفظ کرده یا نه؟ تا بحال از اشخاصی که از نقاطیکه شعب دفع آفات حیوانی دائر بوده سوالاتی کرده‌اند و گفته‌اند اثری نکرده گاوها مرده وپول هم از طرف خزانه دولت رفته حالا ما بیائیم بیست هزار تومان دیگر هم تصویب کنیم.

بیست هزار تومان اهمیت ندارد البته باید حیوانات را از آفات حیوانی مصون داشت و باید سعی کرد بهر وسیله هست بیست هزار تومان که سهل است باید صد هزار تومان خرج کرد ولی در صورتیکه در مقابلش نتیجه گرفته شود و نتیجه این نباشد که بیست هزار تومان از بودجه دولت کسر شود آنوقت هر گاوی هم دو قران بگیریم وهر گوسفندی هم پنج شاهی دستی بدهد ونتیجه این بشود که به تدریج گاو و گوسفند واغنام واحشام مردم بکلی از بین برود. د ر این کابینه ما انتظار داشتیم از وزرای محترم خودمان مخصوصاً بنده از آقای وزیر فوائد عامه شخصاً انتظار داشتیم که این لایحه را مسترد کنند ویا اینکه اگر می‌خواهند مطرح شود بدواً یک اطلاعاتی نسبت بآن سی هزار تومان بدهند وبگویند آن سی هزار تومان چه اثراتی کرد وچه نتایجی گرفته شد برای مملکت وتا چه اندازه گاو وگوسفند مصون ماند که بدانیم واین بیست هزار تومان را هم تصویب کنیم. این بیست هزار تومان درست است که صورت چیزی نیست وپول زیادی هم نیست ولی بنده می‌بینم آن سی هزار تومان واین بیست هزار تومان می‌شود پنجاه هزار تومان و این مال سه ماه آخر سال است وشاید بعد از دو هفته دیگر پنجاه هزار تومان دیگر هم برا ی چهار ماه اول سا ل آتیه بخواهند و در مقابل هم معلوم شود هیچ این گاو و گوسفند‌ها مضمون نماند. از این نقطه نظر است که بنده مخالفم.

وزیر فوائد عامه – بنده چون نمی‌خواهم زیاد وقت مجلس را گرفته باشم ومیل دارم آقایان هم موافقت بفرمایند وزود این لایحه بگذرد وبه این جهت داخل در جزئیات نمی‌شوم والا عرض می‌کردم که در وزارت فواید عامه چه اقداماتی برای این موسسه کرده‌اند وبرای آقایان تمام را شرح می‌دادم ویک کنفرانس می‌دادم که چه نتایجی تا کنون برده شده ولی بطور اجمال عرض می‌کنم. بنده همین راپرتهائی را که در وزارت خانه هست نگاه می‌کردم بطور کلی از همین اطراف طهران که راپرت می‌دهد میگویددر این جا هزار ودویست گاو باقی مانده و همان گاوهائی بوده ا ند که تزریق شده‌اند. نود هزار گوسفند تا بحال در اطراف طهران تزریق شده ومرض نگرفته اندو همین طور در جاهای دیگر. البته تازه آمده‌ام ونمی خواهم بگویم که این کارهای خوب بنده است ولی خوب بود اشخاصی را که دراین موسسه کار کرده‌اند زحمتی که مخصوصاً برای موسسه کشیده‌اند این را آقای تجدد باین سهل و سادگی از نظر دور نیندازند.

ممکن است در بعضی از نقاط از بعضی رعایائی که هیچ ارتباطی ندارند سوالی بشود وبگویند خیر یک مرضی است که میاید وعلاجش هم نمی‌شود وبدون علاج است. اما این غیر از این است که ما احصائیه را که داریم دور بیندازیم وارقامی را که داریم به آن توجه نکنیم وتمام این راپرتهای کتبی هم ما داریم بهیچ کدام توجه نکنیم. اگر آقای تجدد نگرانی دارندممکن است خودشان تشریف بیاورند راپرتهای مفصل ودو سیه مفصل را بخوانند آنوقت تصدیق بفرمایندکه بیست هزار تومان که سهل است باید دویست هزار تومان تصویب بشود.

رئیس – آقای شریعت زاده (اجازه)

شریعت زاده – موافقم.

رئیس – آقای عراقی.

عراقی – موافقم.

رئیس – آقای شیروانی.

شیروانی – موافقم.

رئیس - رأ ی می‌گیریم بماده اول بطوری که قرائت شد با آن اصلاح که در ظرف چهار ماه تبدیل به ماه شود. آقایانی که موافقند قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند).

رئیس – تصویب شد. ماده چهارم ماده دوم خواهد شد توضیحاً عرض می‌کنم که آن موادیکه راجع است بکمیسیون قوانین مالیه بهتر این است که خارج بشود از این لایحه وکمیسیون یک راپرت مستقیم بدهد بنابر این ماده چهارم که مربوط به این لایحه می‌شود قرائت می‌شود واین لایحه مشتمل بر دو ماده خواهد بود.(بشرح سابق قرائت شد)

رئیس – آقای کازرونی (اجازه).

کازرونی – من نمیدانم آیا احتیاجی بذکر این ماده داریم با ما به جز این بودجه نداریم. مسلم است مخارجی را که مجلس مقدس تصویب کرد وهم چنین اگر عوائدی را هم تصویب کردجزء بودجه است. آیا باید هر قانونیکه راجع به عواید یا را جع بمخارج تصویب می‌شود در آخرش هم نوشته شود که در بودجه محسوب می‌شود.

رئیس –اقای فرمند. (اجازه)

فرمند – بنده در ماده دو اجازه خواسته بودم.

رئیس –آقای شریعت زاده. (اجازه)

شریعت زاده – بنده تصور می‌کنم اشکالی نداشته باشد برای این که هر قانونی که مربوط است به خرج باید در آن معین شود که این خرج در بودجه کدام سنه منظور شود و یک چیز بی ضرری است و خیلی هم خوب است اشکالی ندارد.

رئیس – آقای تجدد (اجازه)

تجدد - بودجه که به مجلس شورای ملی تقذیم شده یک چنین خرجی درش نبوده و جمع وخرجی مملکتی را هم معین کرده بود حالا اگر در این جا بنویسیم بیست هزار تومان اضافه است و باید از یک جایی گرفته شود.

رئیس - آقای آقا سید یعقوب .(اجازه)

آقا سید یعقوب بنده اصلا از اشکال آقای کازرونی تعجب کردم وهمین طور تعجب می‌کنم که چرا آقای وزیر یا معاون جواب نمی‌دهند ..

وزیر فوائد عامه – ما گذاشته بودیم که آقایان جواب دهند.

آقا سید یعقوب – بله دیگر از لوایح خودتان اطلاع ندارید.

وزیر فوائد عامه – بی لطفی می فرمائید ؟؟؟

آقا سید یعقوب –این خرجی است که تازه پیدا شده بنده تعجب می‌کنم ؟؟ این خرجی است که در اول که بودجه به مجلس تقدیم شده است نبوده بعد زیاد شده است و محتاج هم به زیادتی شده است حالا که محتاج شدهاند باید در بودجه مملکتی منظور شود وما هم رأی بدهیم این چه اشکالی است که آقای کازرونی وتجدد می‌کنند ؟؟ سانق هم وزارت فوائد عامه خرج ادارات خودش را تقدیم مجلس کرده بود و بعد هم سی هزار تومان تصویب کردیم این بیست هزار تومان یک چیزی است که ما ودولت عقیده داریم بودنش را پس ناچار است بر آن اضافه کند. اشکالی هم ندارد.

رئیس – پیشنهاد آقای زعیم (به شرح ذیل قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم ماده چهار حذف شود.

زعیم – بنده گمان می‌کنم ماده اول اگر ماده واحده بشود برای مقصود کافی است چرا؟ برای این که در اینجا می‌نویسد برای سه ماه آخر سال ۱۳۰۴. حالا که نوشته شده است برای سه ماهه آخر سال سنه ۱۳۰۴ در واقع جزء بودجه منظور شود و یک چیز زائدی است. به این جهت بنده پیشنهاد حذف کردم که رأی داده نشود و ماده اول ماده ا واحده شود.

رئیس –آقای آقا سید یعقوب. (اجازه)

آقا سید یعقوب – باز هم بنده عرض می‌کنم حذف علت ندارد. بودجه وزارت فوائد عامه آمده است و از کمیسیون بودجه گذسته است بعد از گذشتن آن وزارت خانه خودشان را محتاج به یک خرج زیادی دید بعد از این که خودش را محتاج دید این است که می‌آید این را به عنوان لایحه علیحده به مجلس می‌آورد. همان طوری که اگر نظر آقایان باشد سی هزار تومان هم سابق به عنوان لایحه آورد وگذراند. بعد از انکه گذرانده است با به اصطلاح ما قدیمی‌ها فاضل و کرد و جمعش باید در بودجه مملکتی سنه ۱۳۰۴ منظور شود واین ضرری ندارد.

رئیس – آقای مخبر (اجازه)

مخبر – عقیده کمیسیون این است که ضرری ندارد این ماده در اینجا ذکر شود آقایانی که مخالفت دارند در این ماده نظرشان چیست آیا می‌گویند که باید این خرج جزء بودجه امسال نیاید؟ چون بودجه را سابقا وزارت فوائد عامه به مجلس تقدیم کرده واین یک لایحه ایست علاوه بر آن بودجه و البته باید قید شود مه جزء بودجه هذه السنه شود.

رئیس – رأی می‌گیریم به قابل توجه بودن پیشنهاد آقای زعیم

زعیم –پیشنهاد حذف رأی ندارد فقط بنده این پیشنهاد را کردم که آقایانی که میل ندارند رأی ندهند.

رئیس – این یک اشتباهی است که شده است در کجا گفته شده است پیشنهاد حذف رأی ندارد؟ چندین مورد در نظامنامه هست که رأی منفی است معذلک رأی می‌گیرند. رأی منفی گرفته نمی‌شود. اما به تقاضای رأی منفی که می‌شود رأی گرفت یکی از موارد رأی منفی موارد استیضاح است که نماینده حق دارد تقاضای رأی منفی بکند و رأی می‌گیرند نسبت به آن تقاضا. یکی از آن موارد راپرت‌های شعب است راجع به انتخابات که شعبه را می‌کند ومعذلک به مفاد راپرت رأی می‌گیرند. مورد دیگر راپرتهای کمیسیون عرایض و مرخصی است که کمیسیون راپرت دارد می‌کند که معذلک به مفاد همان راپرت رأی می‌گیرند رأی منفی نمی‌گیریم به این معنی که آقایانی که تصویب نمی‌کنند قیام نکنند. رأی می‌گیریم به اصل این تقاضا آقایانی که قابل توجه میدانند قیام فرمایند.

(چند نفر قیام نمودند)

رئیس – قابل توجه نشد رأی گرفته می‌شود به اصل ماده آقایانی که ماده دوم را به طوری که قرائت شد تصویب می‌کند قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس – تصویب شد. ماده جهارم بود که دوم شد.شور در کلیات این لایحه است.آقای شریعت زاده. (اجازه)

شریعت زاده – موافقم.

رئیس –آقای نظامی.

نظامی – موافقم.

رئیس – آقای اخگر.

اخگر – موافقم.

رئیس –آقای عراقی.

عراقی –موافقم.

رئیس –مخالفی نیست؟

بعضی از نمایندگان – خیر.

رئیس –رأی گرفته می‌شود با ورقه نسبت به این لایحه که مشتمل بر دو ماده است آقایانی که تصویب می‌کنند ورقه سفید والا ورقه کبود خواهند داد. (اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس – اخذ اوراق رأی تمام شد. (استخراج آراء نیز به عمل آمده نتیجه به طریق ذیل حاصل شد)

ورقه سفید علامت قبول ۸۲ ورقه کبود یک.

رئیس – عده حضار ۹۹ باکثریت ۸۲ رأی تصویب شد.

اسامی موافقین: آقایان – میرزائی. ‌هایم. اکبر میرزا. اسمعیل خان قشقایی. نجات. کاشانی. شیروانی. میرزا یدالله خان عراقی. ذوالقدر. عباس میرزا. کازرونی. فرمند. آشتیانی. آقا میرزا سید احمد بهبهانی. آقا میرزا حسین خان اسفندیاری. حاج حسن آقا ملک. آقامیرزا سید جواد محقق. میرزا صادق خان اکبر. فرج اللّه خان آصف. شیخ الاسلام ملایری. دکتر ضیائی. امیر حسین خان بختیاری بختیاری. علی اعظمی زنگنه. حائری زاده. بهرامی. طباطبایی دیبا. طهرانی و دکتر امیر خان اعلم. میرزا یوسف خانی. قائم مقام. حاج میرزا علی رضا. صدرائی. هرمزی. حاج آقا رضا رفیع. روحی. آقا میرزا محمد خان مصدق. آقا میرزا لطف الله خان لیقوامی. دست غیب. محمد ولی خان اسدی. شریعت زاده. دیوان بیگی. اقا شیخ هادی طاهری و دکتر آقایان. اتحاد. آقا سید علاء الدین بهبهانی. شوشتری. یاسائی. خوئی اسکندری. آقا میرزا عبد الحسین صدر. آقا شیخ جلال الدین. رهنما. زاهدی. ثابت اخگر. آقا سید ابو الفتوح. میرزا محمد خان وکیل. آقا میرزا رضا خان حکمت. آقا میرزا حسن خان پیر نیا. تقی زاده. آقا میرزا عبدالله خان دولت آبادی. آقا میرزا حسین خان پیر نیا. حشمتی. آقا میرزا حبیب الله کمال وند. محمد ولی میرزا. فیروز. سید کاظم – افسر آقا میرزا سید احمد احتشام. حبیب الله خان شاد لو. علائی. افشار. سهراب خان سا کینیان. سلطان ابراهیم خان افخمی سهراب زاده. کی استوان. میرزا احمد خان معظمی. حاج میرزا اسد الله خان خطیبی. مفتی. محمد تقی خان اسعد. آقا میرزا محمود خان وحید.

مخالف – تجدد.

رئیس –آقای حائری زاده. (اجازه)

حائری زاده – آن دو ماه دیگر این لایحه در کمیسیون قوانین مالیه مطرح شده اگر صلاح میدانید در این جلسه جزء دستور باشد و شور اولش بشود که به تعویق نیفتد.

بعضی از نمایندگان – صحیح است.

رئیس – ماده دو که ماده یک خواهد شد قرائت می‌شود .(به شرح آتی قرائت شد)

ماده اول – وزارت مالیه مجاز است حق الزحمه و وجوه ذیل را به توسط وزارت فوائد عامه دریافت دارد.

  • الف – حق الزحمه تزریق گاو از قرار رأسی دو قران.
  • ب – حق الزحمه تزریق گوسفند از قرار رأسی پنج شاهی.
  • ج – در مواقعی که عمل تزریق را مأمور وزارت فوائد عامه انجام نداده و فقط سرم و واکسن تهیه شده را به فروش میرسانند قیمت حقیقی آنها در یافت خواهد شد.

تبصره – حق الزحمه تزریق سرم و واکسن گاو وگوسفند در صورتی دریافت خواهد شد که خود صاحب حیوان تقاضای آن را نموده باشد.

رئیس- اقای اخگر.

اخگر – موافقم.

رئیس – آقای آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب شور در کلیاتست؟ اجازه میفرمائید؟

رئیس – بفرمائید.

آقا سید یعقوب – بعد از این ترتیبی که آقای رئیس فرمودند و مجلس هم قبول کرد این مسئله دو لایحه است یک لایحه خرج است و یک لایحه وضع مالیات. عقیده بنده این است که این لایحه کمیسیون قوانین مالیه است که الان مطرح است و شور در کلیات هم هست و چون شور در کلیات لایحه است بنده از نقطه نظر این که میدانم اینجا وضع مالیات جدیدی خواهد شد ودولت خواسته است در تحت اینکه ماده اول را میگذراند یک عوائدی را پیشنهاد کند با این لایحه مخالفم. بنده میدانم و خود آقایان هم میدانند که این عوائد هم مثل سایر مالیات‌ها که در این مملکت وضع شده و الان عمومیت پیدا کرده که الان به هیج وجه نمی‌توانیم از آنها بکاهیم حتی در قانون ممیزی هر چه خواستیم عنوان تعدیلی بکنیم گفتند بر عوائد دولت نقصان وارد می‌شود و در صورتی که عوائد دولت از حیث مالیات مستقیم پنج مقابل و ده مقابل بیشتر شده است. باز می‌گویند همان عوائدی که در مزان شاه عباس بوده است همان عوائد باشد.

هر مالیاتی را که تصور بفرمایند در اول همین طور بوده یعنی یک عنوان خاصی داشته که مثلا دولت در فلان جا ارده کرده فلان نهر را جاری کند این نهر جاری شده است تا دو سال و چون تا دو سال این نهر را جاری کرد مخارج این نهر هم تا دو سال بود ولی آنوقت دیگر این مالیات ابدی شد و از برای دائم باقی مانده. بنده اولا عرض می‌کنم مجلس با یک اتفاقی این لایحه را رأی داد و حال آنکه کمتر این لایحه این طوری رأی داده می‌شد و از شصت و هفت و هشت تجاوز نمی‌کرد و باین لایحه هشتاد و چهار نفر رأی دادند در صورتی که عده هم کمتر بود چرا؟ این طوری رأی دادند برای این که نمایندگان شوق داشتند و توجه داشتند که این اساس ترقی زراعت و ترقی اغنام و مواشی است و از این نقطه نظر رأی دادند دولت فورا بعد از آن یک طرحی پیشنهاد کرده یعنی وضع یک مالیاتی کرده است.

بنده اساسا مخالفم و همان طوری که در شور کلیات هم عرض کردم این در اول جزئی است ولی بعد ابدی می‌شود و سال به سال هم بر آن افزوده می‌شود. حالا دولت لااقل یک قدری همراهی و این ملتی که الان سالی پنجاه کرور عوائد به دولت می‌دهد یک کرورش را برای دفع آفات حیوانی خرج کند بواسطه اینکه قسمت عمده عوائد ما و صادرات ما از همین حیوانات و گاو وگوسفند است تا بتوانیم آنها را ترقی بدهیم و از این راه نفعی برای مملکت پیدا شود حالا این جا مالیات قرار می‌دهند. مرد که می‌ترسد از این که مأمور دولت عقب سرش است و حاضر است که آن گاو بمیرد و این دو قران را ندهد. چرا؟ برای این که آن مأموری که اخذ پول می‌کند و عقب دکتر می‌رود شاید این دو قران را هم اول می‌گیرد. این است که بنده از آقای وزیر تقاضا می‌کنم و از نمایندگان محترم تماما تقاضا می‌کنم که این لایحه نسبت به خرج را امسال رأی ندهیم ویکی دو سال بگذاریم بماند تا اینکار را که عمومیت دادیم و مردم هم فهمیدند که به حالشان منفعت دارد و عام المنفعه است آن وقت بیشتر می‌دهند. آقای وزیر فرمودند بعد که دیدیم عایدات زیاد شد مالیاتش را بر می‌داریم؟ از حالا تضییق بکنند و پول از آنها بگیرند که آنها هم از ترس این مالیات و مأمورانی که اخذ عو. ائد می‌کنند حاضر نشوند. این است که بنده اساسا با این عوائدی که در این جا نوشته مخالفم و این هم عقایدم بود که در این جا عرض کردم.

حائری زاره مخبر کمیسین قوانین مالیه امروز که مجلس شورای ملی برای سلامتی گاوها وگوسفند‌ها یک لایحه تصویب کرده است آقای نماینده محترم یک فرمایشی می‌کنند که بنده کرارا در مجلس برخلاف نظر ایشان اظهاراتی کرده‌ام وخود ایشان هم با آن نظر من موافق بودند. هیچ فلسفه ندارد که ما درطهران آسایش داشته باشیم. پول آسایش ما را خراسانی بدهد؟ زارع خراسانی پول بدهد که ما در طهران آسایش داشته باشیم و شب چراغ در خانه من روشن شود؟ گاو من را معالجه معالجه می‌کنند پولش را از زارع سیستانی بگیرند؟

اگر ممکن بود که در تمام قضایا هد کس منافع می‌برد خرجش را هم خودش بدهد بهتر ین طریقی بود که در دنیا می‌شد به آن عمل کرد. ولی چون در زندگانی اجتماعی بعضی خرجهاست که نمی‌شود تشخیص داد که منافعش به چه طریق باید تقسیم شود که هر کس هر قدر فایده برده پول بدهد از این جهت برای بعضی مخارج مالیات عمومی برقرار شده.اگر نماینده محترم مراجعه فرموده بودند به آن تبصره‌ای که در کمیسیون قوانین مالیه باین ماده الحاق شده اسم این را مالیات نمی‌گذاشتند.این اختیاریست که اگر یک رازعی خواست گاو خودش را تزریق بکند گوسفند خودش را تزریق بکند حق الزحمه بآن دکتر می‌دهید و چون دکتر مواجب از دولت می‌گیرد این حق الزحمه را دولت ضبط می‌کند و اضافه می‌کند بر این بیست هزار تومان که مؤسسه دفع آفات حیوانی را توسعه بدهد و این گمان نمی‌کنم اشکالی داشته باشد.

یک نظر دیگر فرمودند که هر وقت یک لایحه مفیدی یه مجلس می‌آید یک خرجی هم دنبالش دولت می‌خواهد وضع کند. ما خودمان هم همین کار را می‌کنیم لایحه ممیزی به مجلس آمد و لایحه اخذ مالیات هم بود یک صد یک هم برای معارف ویک صد نیم برای دفع آفات حیوانی بآن ضمیمه کردیم. لایحه عایدات بود برای دولت ولی ما یک خرجی هم ضمیمه کردیم محظور و مانعی هم ندارد بلکه محاسن هم دارد که بر این بیست هزار تومان یک مبلغ دیگری هم افزوده شود و دوایی این موسسه را توسعه بدهد.

بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. (بعضی گفتند کافی نیست .)

رئیس – نسبت به کفایت مذاکرات مخالفی هست؟

یاسائی – بله بنده مخالفم.

رئیس –بفرمائید.

یاسائی – ماده دوم که در ضمن راپرت کمیسیوم بودجه گنجانده شده در واقع خیلی سهل و ساده بود شکی ندارد یک مالیات خیلی سنگینی بر مردم تحمیل می‌شود ما هم داریم سهل انگاری می‌کنیم؟ آقایان هم می‌گویند مذاکرات کافی است؟ در اینجا نوشته شده که برای هر گاو که تزریق می‌شود دو قران باید بدهند. آیا حساب کردید که این پول چقدر می‌شود و میدانید الان اهالی گیلان و آذربایجان جه ابتلائی دارند؟ عقیده بنده این است که این لایحه سکوت عنه بماند تا یک لایحه مرتب و منظم تری از وزارت مالیه تقدیم مجلس بشود بعد در آن باب صحبت کنیم.

رئیس – رآی می‌گیریم به کفایت مذاکرات.

دکتر آقایان – بنده مخالفم به کفایت مذاکرات.

رئیس –معمولا بیش از یک نفر نمی‌تواند صحبت کند.رأی می‌گیریم به کفایت مذاکرات. آقایانیکه موافقند قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند)

رئیس – معلوم می‌شود کافی است. یک رأی دیگر باید بگیریم. چون این را یک لایحه علیحده فرض کردیم رأی می‌گیریم برای ورود در شور مواد آقایانیکه تصویب می‌کنند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند)

رئیس –تصویب شد.ماده اول به ضمیمه تبصره یک دفعه دیگر قرائت می‌شود .(مجددا به شرح سابق خوانده شد)

رئیس – آقای رهنما. (اجازه)

رهنما – موافقم.

رئیس – آقای فرمند. (اجازه)

فرمند – ایت حق الزحمه که در این ماده نوشته شده بنده این را نافع برای پیشرفت این کار نمیدانم زیرا در مملکت ما عجالتا تزریق سرم وواکسن بگاوها و جهت خیلی بدی پیدا کرده برای این که علاوه بر این که بعضی جاها یک تبلیغاتی بر ضد این کار شده در بعضی ولایات که شروع به عمل کرده‌اند در موقعی این تزریق را می‌کردند که ناخوشی در بدن حیوانات تکوین شده بود. بنا براین اغلب حیوانات تلف شده‌اند یعنی مردن آنها را تسریع کرده است و این مسئله یک وجهه بدی پیدا کرده و اغلب رعایا مخالفند با این که گاوهای خود را سوزن بزنند و اغلب ملاکین اعتقاد کاملی به این کار ندارند.

شیروانی – آمد و نیامد دارد.

فرمند - بنده خودم در همدان به این کار اقدام کردم و خودم از پاریس سرم وارد کردم که برای گاو دوازده شاهی و برای گوسفند شش شاهی تمام شد و در این ماده دو قران برای گاو پنج شاهی برای گوسفند منظور کرده‌اند در صورتی که اگر در اینجا سرم وواکسن را تهیه کنند خیلی ارزانتر تمام می‌شود. عقیده بنده این است که دولت این کار را مجانی بکند و بعلاوه یک جنبه اجباری هم به این مسئله بدهد و قبل از آنکه ناخوشی در یک بلوکی پیش بیاید باین کار اقدام بکنند و قائده اش هم این است که در فصل بهار این سوزنها را بزنند. بعلاوه هر کاری که بدوا شروع به آن می‌شود مردم عادت به آن ندارند و صلاح این است که دولت آنرا مجانی کند که مردم خیال نکنند این یک مالیاتی است. بعلاوه الان مجلس بیست هزار تومان برای این کار تصویب کرد و با پنج هزار تومانش ممکن است مقدار زیادی واکسن تهیه کرد چنانکه در انستیتو پاستور هم یک مقدار زیادی واکسن‌های ضد شاربن تهیه کرده‌اند و البته برای تهیه واکسن‌های ضد طاعون گاوی مخارج زیادتری لازم است و آنرا هم مشغول درست کردنش هستند. اما این مبلغی که در این ماده نوشته شده زیاد است و عقیده بنده این است که دو قران یک قران و پنج شاهی سه شاهی بشود و اگر مجانی هم بشود بهتر است. اما این که آقای حائری زاده فرمودند دلیل ندارد که ما بیست هزار تومان از ولایات بگیریم و بیاوریم در این جا خرج کنیم. بنده تصور می‌کنم که آقا یک اشتباهی کردند برای این که این مرض یکی از امراض مسریه است و جلوگیری از آن در یک ولایتی برای ولایات دیگر هم نافع است و اگر از همدان پول بگیریم و بیاوریم برای طهران خرج کنیم این برای همدان هم نافع است. بهرحال هرچه دولت در این راه خرج کند برای وضعیت مملکت نافع است. چون این مرض در این سه سال اخیر متجاوز از هفت هشت کرور صدمه گاو میری به مردم زده است و هر چه دولت برای این کار خرج کند برای صلاح مملکت است و اگر این ترتیب مجانی شود بهتر پبشرفت می‌کند.

وزیر فوائد عامه – بطوریکه آقا فرمودند حق الزحمه برای پیشرفت این کار نافع نیست برای اینکه اغلب ملاکین یا رعایا اعتقاد کاملی ندارند ولی الحمدالله خود اقا که یکی از معتقدین به این مسئله هستند و اقداماتی هم کرده‌اند. واکسن هم وارد کرده‌اند تصدیق می فر مایند که ما نباید کارهایی که می‌کنیم ببینیم رعایا با اطلاعات کمی که دارند و با نواقصی که در تجربیاتشان هست بآن کار معتقد هستند یا نه؟ ممکن است بلکه همین طور هم هست که غالب رعایا معتقد نیستند باینکه وقتی مریض می‌شوند بروند خودشان را معالجه کنند یا به طبیب رجوع نمایند. ما باید اقدام کنیم و این اعتقاد را هم به او بدهیم که وقتی نا خوش شد یا خودش مریض شد برود معالجه کند پس تمام صحبت برمیگردد به این موضوع که آیا این پولی که ما می‌خواهیم بگیریم و. البته احتیاج هم داریم آیا این پول را از کسی که الان گاوش مریض شد و احتیاج دارد ومستقیما و در درجه اول از اقدام ما منتفع می‌شود از آن شخص بگیریم یا از همه مردم؟ این دو اصل است و تصور می‌کنم آقایان هم تصدیق داشته باشند که بهترین مالیاتها آن مالیاتی است که از اشخاصی گرفته شود که مخصوصا انتفاع بیشتر می‌برند. بنابراین هرکسی بیشتر فایده می‌برد باید سعی کرد که اگر مخارجی پیدا می‌شود از خود او گرفته شود و این مطلب را هم تصدیق داریم که وقتی گاو میری در یک نقطه از مملکت شروع شد اگر جلوگیری نشود ممکن است ضررش به همه نقاط برسد. حتی به اشخاصی هم که گاو ندارند. ولی به طور کلی اگر ما بخواهیم داخل در این حساب بشویم که تمام مسائل قضایای مملکت مربوط بهمدیگر است و کاری بکنیم که مخارج را همه بدهند و کار نداشته باشیم به این که کی‌ها بیشتر استفاده می‌کنند از آن مخارجی که دولت می‌کنند. بنده گمان می‌کنم علاوه بر این که خارج از انصاف است مردم را هم بیشتر بزحمت انداخته‌ایم بلی اگر برای ما امکان داشت که به قدر کافی سرم و واکسن وارد کنیم و مجانی بزنیم. بنده می‌گفتم که اعتقاد رعایا را هم نباید در نظر گرفت بلکه این قضیه را باید اجباری کرد م به محض این که دولت دید در یک نقطه دارد گاومیری شروع می‌شود باید تمام اقاماتی که لازم است بکند ولو اینکه صاحبان آنهم هیچ عقیده نداشته باشند. ولی فعلا از بودجه ما این طور گذشت‌ها و مصارف عجالتا ممکن نیست. بنده خیال می‌کنم که آقایان در اساس مسئله حرفی ندارند و همه میدانند که در اساس قضیه باید یک اقدامات فوری کرد و یک کاری کرد که در ولایات از گاو میری که مدتی است اسباب زحمت برای همه مردم شده است جلوگیری به عمل آید اگر این دو مسئله را تصدیق دارید آنوقت باید یکی از این دو راه را معین کنید یا اینکه بگویید این مالیاتی که بسته می‌شود همه درش شرکت کنند یا این که اجازه بدهید ما از اشخاصی که خودشان در زحمت افتاده‌اند و غالبا خودشان هم رجوع می‌کنند بگیریم.چون ما هر روز در وزارت خانه تقاضای آنها را می‌بینیم و راپرتها و دوسیه هائیکه هست شاهد بر این قضیه است که از غالب نقاط تلگرافا کتبا ملاکین و اشخاصی که دارای گاه هستند تقاضا می‌کنند که اگر طبیب نمی‌فرستید لا اقل سرمش را بفرستید خودمان این کار را می‌کنیم و این طور هم نیست که به کلی بی اعتقاد باشند. بنابراین در صورتیکه ما می‌توانیم تمام مخارج این کار را خودمان بدهیم خوب است از اشخاصی که خودشان تقاضا می‌کنند گرفته شود چه ضرر دارد.اما این که آقای آقا سید یعقوب فرمودند ممکن هست ابدی بشود بلی در سابق بنده تصدیق دارم که اگر یک وقتی بر حسب اتفاق قرار شد یک مالیاتی گرفته شود جزو بودجه مملکتی و شاید حالا هم بعضی‌هایش همین طور باشد. اما ملاحظه بفرمائید که در اینجا نوشته شده است در موقعی که صاحب گاو تقاضا کند و گاوش مریض باشد بخواهند بروند تزریق کنند بایستی دو قران بدهند آیا این ممکن است صورت مالیات بخودش بگیرد؟ مثلا یک کسی گاو ندارد سال آینده بیایند بگویند چون شما دو سال پیش از این گاو داشتید و گاو شما هم در آنموقع ناخوش شده بود و دو قران دادید حالا هم باید بدهید؟ پس در این خصوص هم بنده گمان نمی‌کنم نگرانی باشد و چون تمام آقایان هم میل دلرند که دراین قضیه اقتصادی مملکت به اندازه‌ای که از دستشان بر می‌آید اقداماتی بکنند و این گاومیری که یک ضررهای فوق العاده دارد باین مملکت می‌زند چه به آنهایی که گاو دارند وچه به آنهایی ندارند باید به هر شکلی که هست جلوگیری کینم و الان پولی هم نداریم که بیاییم صد هزار تومان یا دویست هزار تومان خرج این کار کنیم. پس اجازه بدهید هر کسی که ملتفت شد که در همسایگی او گاوی مریض بوده و آمده‌اند تزریق کرده‌اند وخوب شده است وآمد وتقاضا کردکه بیاییدگاو مرا هم تزریق کنید اجازه داشته باشیم که بگوییم بسیار خوب ما می‌آییم و گاو تو را معالجه می‌کنیم و تو را راحت می‌کنیم ولی بایستی دو قران بدهی.

رئیس –آقای تجدد.(اجازه)

تجدد – راست است که‌ایم دوقران مالیات نیست ولی این یک پول بی انصافانه ایست! دولت هشت صد و پنجاه هزار تومان به عنوان مخارج انتفاعی در بودجه منظور می‌کند. مخارج انتفاعی کدام است عبارت است از تنقیه قنوات برای این که زراعت بشود و مملکت عایدات پیدا کند کدام وسیله زراعتی بهتر از گاو است؟ از آن هشتصد و پنجاه هزار تومان که در سال دولت می‌گیرد ووقتی هم که صورت خواسته شود خالصجات همدانرا صورت می‌دهند از آن مخارج انتفاعی این بیست هزار تومان را هم دولت باید قبول وخرج کند. بعضی مخارج است که دولت در مقابلش نباید انتظار منافع داشته باشد از قبیل مخارج پست وتلگراف هیچ وقت دولت نباید منتظر باشد که بودجه پست و تلگراف همیشه نفع بدهد بلکه اگر یک قدری هم کمتر بود باید دولت ضررش را تحمل کند زیرا حیات اقتصادی این مملکت را باید توسط او ادامه بدهد و امروز شما می‌خواهید بیست هزار تومان برای گاو میری خرج کنید. به مردم فشار می‌آورید که از آنها بگیرید در صورتی که یکی از نمایندگان اظهار کردند که هر سرمی دوازده شاهی تمام می‌شود و شما دو قران می‌خواهید بگیرید بعلاوه این تبصره را من نفهمیدم یعنی چه. برای این که از یک طرف میگوئید که گاومیری شروع شد ودارد به مملکت صدمه می‌زند وباید رفت و از این مرض جلو گیری کرد. یعنی مأمور مالیه وقتی وارد یک دهی شد و دید این مرض در آنجا شیوع دارد شروع به کار کند. پس دیگر این عبارت (صاحبان آنها تقاضا کرده‌اند) یعنی چه؟ اگر صاحب گاو تقاضا نکرد آیا سرم به گاوش می‌زنید یا نه اگر سر تزریق می‌کنید صاحب گاو می‌گوید من که تقاضا نکردم و قرانش را هم نمی‌دهم. آن وقت بین مردم و مأمورین دولت یک دعاوی پیدا می‌شود. اگر تزریق نمی‌کنید پس چه داعی دارید خرج مأمور و این چیزها رابدهید. همین جا وزارت فوائد عامه اعلان کند هر کس سرم یا واکسن می‌خواهد بیاید از وزارت فوائد عامه بخرد. بنده اگر میل دارم می‌آیم میخرم و اگرهم میل نکردم که نمی‌خرم.

معاون وزارت فوائد عامه –راجع به اظهاراتی که آقای تجدد کردند بنده مجبورم یک عرایضی عرض کنم. اولا این جا باید یک توضیحاتی عرض کنم که واکسن با سرم فرق دارد. سرم غیر از واکسن است فرمودند واکسن از اروپا برای من وارد شد از قرار دانه دوازده شاهی و در این جا قیمت دو قران معین شده این طور نیست ما واکسنی که ازاروپا برای شما وارد شده یک شاهی تمام کردیم یعنی یک میلیون واکسنی که از اروپابه سی و پنج هزار تومان وارد طهران می‌شود ما به دو هزار و پانصد تومان تهیه کردیم. بنابرلین جای نگرانی نخواهد بود و در آتیه هم هر چه پول گرفته شود به مصرف مؤسسه خواهد رسید. اما سرم را در اول وهله ما خیلی سعی کردیم که از اروپا وارد کنیم و حتی آدم هم فرستادیم تا بین النهرین هم رفت بعد دیدیم سرمی که ما می‌خواهیم وارد کنیم برای هر گاوی از دو تومان الی سه تومان برای ما وارد می‌شود اگر با این سی هزار تومانی که به ما داده‌اند می‌خواستیم از خارجه سرم بخریم تازه ده هزار سرم داشتیم آن وقت دیگر ما نه مؤسسه داشتیم و نه مأمورینی داشتیم که بتوانیم این کار را بکنیم. بنابراین این کار را ما نکردیم و یک مؤسسه ترتیب دادیم و یک عده را برای این کار تربیت کردیم که حالا سرم و واکسن می‌سازند و این سرم و واکسن که آقایان می‌فرمایند نباید پول گرفته شود. صحیح است ولی با پنجاه هزار تومان بودجه ما هیچ وقت نمی‌توانیم این عملیات را در تمام مملکت توسعه بدهیم مثلا وقتی ما در مازندران یا رشت شروع به اقدامات می‌کنیم پول ما در همان جا تمام مشود. آنوقت جواب شیرازی را چه بدهیم؟ جواب اصفهانی را چه بدهیم؟ مثل این که در محال سیاه کلاما دو هزار دز سرم فرستادیم باز تلگرافی کرده‌اند که آنجا تقریبا پنج هزار سرم لازم دارد. خوب ملاحظه بفرمایید هر سرم برای موسسه ما پنج قران تمام می‌شود آنوقت ما چه طور می‌توانیم این کار را بکنیم؟ و بلاخره موفق نمی‌شویم که درتمام ولایات عملیات خودمان را توسعه دهیم و بنده اگر شخصاً این عرض را نمی‌کردم یحتمل در آتیه بمن ایراد می‌کردند که چرا شما این حرف را نزدید بنده با این تبصره که در اینجا نوشته شده مخالفم وعرض می‌کنم که باید یک قانونی وضع کرد که درهر جایی که شاربن پیدا شد بایستی حتما واکسن را زد ودلایلی را که دارم ومجبورم عرض کنم این است که امروز نه اینکه شاربن در حیوانات فقط هست بلکه بانسان هم سرایت کرده. حتی اگر آقایان عبور کرده باشند از قم دیده‌اند اشخاصی را که زخم دار هستند اینها چیست؟ این‌ها همان شاربن است که از حیوانات سرایت می‌کند. حالا اگر از حیوانات جلوگیری نکنید وقتی بانسان سرایت کرد دیگر نمی‌توانید جلوگیری کنید و اگر ما می‌خواستیم سرم و واکسن از اروپا وارد کنیم بنده یقین دارم این کار عملی نبود وامروزه که ما نتوانسته‌ایم سرم و واکسن ضد شاربن در اینجا تهیه کنیم البته بطور خوبی موفق به انجام این کار خواهیم شد و باید عرض کنم که فرق سرم و واکسن چیست. واکسن برای جلوگیری از پیدا شدن مرض است سرم برای وقتی است که مریض می‌شود معالجه می‌کنند سابقا اگر در اینجا یک نفر مریض می‌شد ما اگر سرم از اروپا آورده بودند و در اینجا داشتیم می‌توانستیم او را معالجه کنیم و اگر نداشتیم این آدم مجبور بود بمیرد ولی حالا ما در اینجا خودمان سرم تهیه می‌کنیم که هم انسان را معالجه می‌کنیم وهم حیوان را. بنابر این بنده با این تبصره مخالف هستم وعرض می‌کنم که آقایان باید موافقت بفرمایند که این تبصره بکلی از این جا برداشته شود که در هر نقطه شاربن پیدا شد فورا جلوگیری بعمل بیاید الان روده وپوستی که از اینجا برده‌اند در خاک روسیه وعثمانی توقیف شده است واز این نقطه نظر سالی بیست میلیون بصادرات مملکت ایران صدمه خواهد خورد. نه اینکه تنها از نقطه نظر داخلی وامراضی که بانسان سرایت می‌کند ممکن است ما در زحمت باشیم بلکه برای صادرات و عایدات مملکتمان هم مضر خواهد بود بنابراین بنده تمنا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند واین تبصره را بردارند.

مخبر – بنده کاملا با فرمایشات آقای معاون مخالفم وکمیسیون هم مخالف است و تصور می‌کنم که اکثریت مجلس هم مخالف باشد. فرمایش آقا از نظر مرام خیلی خوب است که وسائل حفظ الصحه را در مملکت باید طوری بکنندکه هر جا مرض شروع شد فورا قوای دفاعیه را در آنجا حاضر کنند و دفع آن مرض را بکنند ولی مملکتی که هنوز آبله کوبی را نتوانسته است عمومی واجباری کند برای سرم گاو و گوسفند با نداشتن پول دولت حق ندارد بیاید در اینجا و بگوید که من می‌خواهم این کار را اجباری کنم و مخالف با این تبصره هم بشود !. ما این تبصره را برای این نوشته‌ایم که فلان آدمی که گاوش مرد مأمور از او مطالبه دو قران نکند اگر خودش تقاضا کرد که گاوش را سرگرم بزنند که دو قران را هم می‌دهد.حالا اگر دولت یک روزی یک پول زیادی پیدا کرد وتوانست که این کار را در تمام مملکت توسعه بدهد ومجانی کند آنوقت با اجباری بودنش ممکن است موافقت کرد ولی امروز با این چهل پنجاه هزار تومان پول نمی‌تواند نه فقط اطراف طهران را اداره کند وجلو این مرض را بگیرد وبالاخره با این تبصره مخالفت کردن بعقیده من یک حرف حسابی نیست ومن معتقدم که اگر آقا پولی سراغ دارند که می‌توانند برای خرج دفع آفات حیوانی در تمام مملکت موسساتی دائر کنند که عمومی ومجانی باشد بفرمایند موافقت می‌کنم والا حرفشانرا پس بگیرند.

بعضی از نمایندگان – مذاکرات کافی است.

زعیم – بنده با کفایت مذاکرات مخالفم.

زعیم – این لایحه یک چیزی است که امروز بدون اینکه سابقه داشته باشد بمجلس آمده است یک مخارج انتفاعی که در یک مملکتی می‌خواهد بشود اینجا صورت یک مالیاتی را دارد پیدا می‌کند و این را من از جهت مضر میدانم ولازم است در این خصوص بحث شود تا واقعا ببینیم طرف خوبش چیست وطرف زشتش کجااست. بنده که هر چه فکرکردم طرف خوبی درش ندیدم زیرا می‌فرمایند واکسن دانه یکشاهی تمام می‌شود بنابر این دلیل ندارد دانه دوقران بگیرند.

معاون وزارت فوائد عامه- بنده عرض نکردم دانه یکشاهی تمام می‌شود عرض سرم برای موسسه ماپنج قران تمام می‌شود و واکسن ممکن است خیلی ارزانتر شود برای اینکه ده آنچه از اروپا برای ما واکسن وارد می‌شود دراینجا تمام می‌شود و در موضوع تبصره هم آقای حائری زاده فرمودند بنده عقیده شخصی خودم را عرض کردم قبول وعدم قبول آن بسته بنظریات مجلس است.

رئیس – می‌خواستم تذکر بدهم که این لایحه دو شور دارد بنابر این ممکن است نظریه آقایا ن تأمین شود. رأی می‌گیریم بکفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس – معلوم می‌شود کافی است. پیشنهادات واصله قرائت می‌شود وارجاع می‌شود بکمیسیون. (بشرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد نظامی – بنده پیشنهاد می‌کنم الف حق الزحمه تزریق گاوفردی یک قران.

ب گوسفند راسی صد دینار

پیشنهاد آقا میرزا شهاب – بنده قسمت (ج) را بطریق ذیل اصلاح وپیشنهاد می‌نمایم. (ج) قیمت حقیقی سرم وواکسن در مواقعی است که عمل تزریق را مأمورین وزارت فوائد عامه انجام نداده وفقط بفروش آن اقدام می‌نمایند.

پیشنهاد آقای فرمند – بنده پیشنهاد می‌کنم گاوی یک قران و گوسفندی سه شاهی گرفته شود.

پیشنهاد آقای طهرانی – این بنده در فقره الف و ب پیشنهاد می‌نمایم پس از تزریق گاو وگاومیش اضافه شود ونیز پس از گوسفند بز اضافه شود.

ماده دوم – وزارت مالیه مجاز است که بیست هزا رتومان از بابت اعتبار مخارج انتفاعی برای توسعه شعب دفع آفات حیوانی بوزارت فوائد عامه تأدیه نماید.

پیشنهاد آقا ی آقا سید یعقوب – مقام محترم ریاست بنده پیشنهاد می‌کنم وجوه مأ خذ از واکسن گاو یک قران وگوسفند صد دینار و در قسمت سوم عوض کلمه قیمت حقیقی نوشته شود قیمت واکسن گاو دهشاهی و گوسفند یکشاهی.

ایضا پیشنهاد آقای آقا سید یعقوب – در ماده اول پیشنهاد می‌کنم کلمه حق الزحمه حذف شود.

پیشنهاد آقای شیروانی – بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ماده دوم حذف شود. پیشنهاد آقای اسدی و محمد ولی میرزا اصلاح ماده اول را بشرح ذیل پیشنهاد می‌کنم

ماده اول –چون در قانون ممیزی در ماده ۷ یک عشر از کلیه عوائد مالیات واغنام و احشام اختصاص بامور صحیه ودفع آفات حیوانی داده شده است بطور موقت تا مدت یک سال حق الزحمه تزریق بشرح ذیل دریافت شود از هر گاو فردی یک قران و از هر گوسفندی رأسی سه شاهی.

پیشنهاد آقای دکتر امیر خان اعلم – بنده پیشنهاد می‌کنم مادام که مرضی بحالت استیلا ء است وعمومیت دارد تزریق اجباری و مجانی باشد.

پیشنهاد آقای سهراب زاده – بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره از آخر این لایحه حذف شود.

پیشنهاد آقای عدل – پیشنهاد می‌کنم در ماده دو قسمت الف نوشته شود حق الزحمه تزریق سرم گاو از قرار رأسی دو قران در قسمت (ب) حق الزحمه سرم گوسفند از قرار رأسی پنج شاهی تبصره تزریق واکسن عموما مجانی است.

پیشنهاد آقای زعیم – بنده پیشنهادمیکنم واکسن را مجانی و اجباری قرار بدهند سرم را بهر قیمت که تمام می‌شود برا ی اطبا ء محلی و ولایات بفرستند که هر کس برای معالجه گاو خود طالب و مشتری شد خریداری و تزریق کند.

رئیس – مذاکرات در ماده دیگر اگر آقایان موافقند بماند برای بعد از تنفس.

بعضی از نمایندگان – صحیح است.

رئیس – پیشنهاد آقای زاهدی هم ارجاع می‌شود به کمیسیون (در این موقع جلسه برا ی تنفس تعطیل وپس از یک ربع ساعت مجددا تشکیل گردید)

کفیل وزارت معارف – لایحه ایست راجع باستخدام یکنفر معلم نجاری از آلمان که تقدیم مجلس شورای ملی می‌کنم و ضمنا عرض می‌کنم که خاطر نمایندگان محترم مستحضر است که مدرسه صنعتی امسال با وجود نبودن لوازم کار و تاخیر تصویب بودجه معذلک با یک زحماتی دائر شده است و محصلین در آنجا مشغول تحصیل و معلمین هم مشغول تدریس هستند. لهذا تقاضا می‌کنم که زودتر از تصویب مجلس شورای ملی بگذرد که معلمین هم با فراغت بال بتوانند کار خودشان را انجام دهند.

بعضی از نمایندگان – فوریتش را تقاضا می‌کنیم.

محمد هاشم میرزا افسر- بنده فوریتش را تقاضا می‌کنم.

رئیس – یک شور بیشتر ندارد به کمیسیون بودجه قدیم و معارف و خارجه ارجاع می‌شود.

اخگر – در این صورت بنده تقاضای فوریتش را می‌کنم

رئیس- می‌فرمایید فی المجلس مطرح شود.

اخگر – خیر فوریت یک شورا چون به کمیسیون معارف وخارجه می‌رود.

رئیس- مقصود حاصل است و اگر بناباشد فی المجلس مطرح شود یک قدری اشکال دارد نهایت به کمیسیون‌هایی که ارجاع می‌شود ممکن است یک قدری زودتر راپورتش را بدهند ماده۳ خبر کمیسیون که ماده دوم خواهد بود قرائت می‌شود (این طور خوانده شد)

ماده ۲ – کلیه عوائد حاصله دریافت حق الزحمه‌ها و وجوه مذکور در ماده دو (بعلاوه بیست هزار تومان مقرر در ماده ۱ به مصرف مخارج مؤسسات دفع آفات حیوانی خواهد رسید .)

رئیس- کلمه ماده دو ویک در ضمن ماده بندی اصلاح خواهدشد. آقای رهنما (اجازه)

رهنما – موافقم.

رئیس – آقای کازرونی (اجازه)

کازرونی – موافقم.

رئیس – آقای تجدد. (اجازه)

تجدد – بنده می‌خواستم پیشنهاد کنم که این ماده هم برگردد به کمیسیون.

رئیس- خواهد رفت شور اول است.

تجدد – پس عرض ندارم.

رئیس – رأی گرفته می‌شود به ورود در شور ثانی آقایانی که موافقند قیام فرمایند .

(عده کثیری قیام نمودند)

رئیس – تصویب شد.آقای سهراب زاده پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند. (پیشنهاد مزبور به این مضمون قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم جلسه ختم شود.

رئیس -آقای سلطانی و فرمند پیشنهادی کرده‌اند راجع به عده جلسات که قرائت می‌شود. (بشرح ذیل قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم که روزهای شنبه بر جلست مجلس افزوده شود.

رئیس –آقای سلطانی توضیح بدهید.

سلطانی – مطلب معلوم است چون آجر دوره است البته آقایان هم موافقت خواهند کردکه یک روز بر عده جلسات مجلس افزوده شود.

رئیس – پیشنهاد دیگری هم به امضای ۷نفر ازآقایان نمایندگان در همین زمینه رسیده است. آقای آقا سید یعقوب. (اجازه)

آقاسید یعقوب – بنده دراین مورد محل حمله آقایان می‌شوم و لیکن بار ترس ندارم و عرایض خودم را می‌کنم. خوب است عوض این که یک روز بر جلسات افزوده شود آقایان در کمیسیون‌ها حاضر شوند!! مثل کمیسیون عدلیه که ۳ ساعت به غروب باید تشکیل شود تازه اول غروب هم باز بعزت آن فراش. تفلون حاضر نمی‌شوند که بیایند بنشینند و لوایحی که در کمیسیون هست بگذرانند.

(همهمه نمایندگان)

به بنده حمله نکنید اصل کار مجلس را کمیسیونها می‌کنند. ما در کمیسیون‌ها کار نمی‌کنیم آنوقت پیشنهاد می‌کنند جلسات مجلس زیاد شود. پریروز بود که ما کاری در دستور نداشتیم !! بیاییم مجلس چه کنیم؟ آقایان مجلس یک صورتی را میگذرانند بنده عرض می‌کنم که آقایان این جدیت را در کمیسیون‌ها بکنند بهتر است این است که بنده توجه می‌دهم آقایان را با این مطلب که در کمیسیون‌ها حاضر شوند و کارها را تمام کنند.

رئیس- آقای رهنما. (اجازه)

رهنما – بنده موافقم عرض می‌کنم که در این قسمت آقای آقاسید یعقوب نظرشان صحیح است که بایستی کمیسیونها کار کنند ولی خلاصه کار‌ها هم باید درمجلس تمام شود. کمسیونها اگر هر روز هم تشکیل شوند وکارها را تمام کنند تا جلسه علنی نداشته باشند کارهای کمیسیون کان لم یکن خواهد بود و حالا هم آقایان مراجعه بفرمایند و ببینند لوایح موجوده خارج از دستور چقدر است؟ و لویحی هم که در شرف اتمام است چقدراست و لوایحی هم که راپورتش داده شده چقدر است. آنوقت با مراجعه به اینها تصدیق می‌فرمایند که اضافه یک جلسه به جلسات مجلس یک وظیفه است که ما انجام داده‌ایم. بنابراین باید اینها رادر دستور قرار بدهیم و جلساتمان را زیاد کنیم و همین طور مطمئن باشیم که اگر هر روز هم جلسه علنی باشد باز لوایح موجوده تمام نخواهد شد تا چه رسد به راپورتهایی متصل داده میشودالان بنده که مخبر کمیسیون فوائد عامه هستم عرض می‌کنم یک راپرت داده شد که گویا از طبع بیزون آمده باشد و دو لایحه دیگر هم حاضر شده د عنقریب به مجلس تقدیم خواهد شد. شور اول وثانی اینها چقدر دارد طول می‌کشد؟ ما که ۱۶ جلسه بیشتر نداریم. بنابراین از آقایان تقاضا می‌کنم که موافقت بفرمایند که یک جلسه برجلسات مجلس علاوه شود که کارها زودتر تمام شود.

رئیس- رأی می‌گیریم پیشنهاد آقایان آقایانی که تصویب می‌فرمایند قیام فرمایند.

(عده قلیلی قیام نمودند)

رئیس – تصویب نشد. جلسه آتیه رو زیک شنبه ۳ساعت ونیم قبل از ظهر دستور هم همین دستور امروز.

(مجلس یک ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی سید محمد تدین

منشی م شهاب منشی. علی خطیبی