دیدار رسمی صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان گیورگی ترایکف ۲۹ آبان تا ۶ آذر ماه ۱۳۴۶

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۴۶ خورشیدی تازی درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۴۶ خورشیدی

سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

دیدار رسمی صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان گیورگی ترایکف ۲۹ آبان تا ۶ آذر ماه ۱۳۴۶

پیشباز آریامهر از گیورگی ترایکف در فرودگاه مهرآباد
پیشباز آریامهر از پرزیدنت بلغارستان در پای پلکان هواپیما
فراداشت پیشکش‌های سران دو کشور در کاخ گلستان
ترایکف در کاخ نیاوران در پیشگاه آریامهر شاهنشاه ایران
اعلیحضرتین و پرزیدنت بلغارستان در تالار رودکی
اعلیحضرتین و گیورگی ترایکف هنرمندان را می‌پذیرند و تشویق می‌کنند

ساعت ۱۵ و سی دقیقه روز ۲۹ آبان ماه ۱۳۴۶ هواپیمای آورنده گیورگی ترایکف صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان در فرودگاه مهرآباد فرود آمد.[۱] با وجود باران سختی که می‌بارید، شاهنشاه آریامهر در پای پلکان هواپیما از رهبر صدر هیات رییس شورای عالی بلغارستان پیشباز کردند و به ایشان خوش آمد گفتند. از سوی شاهنشاه آریامهر هویدا نخست وزیر، وزیر دربار شاهنشاهی، رییس ستاد بزرگ ارتشتاران، ژنرال آجودان شاهنشاه، رییس کل تشریفات سلطنتی و شماری از پایوران کشوری به پرزیدنت بلغارستان شناسانده شدند. گیورگی ترایکف نیز همراهان خود را قائم مقام نخست وزیر آن کشور، وزیر خارجه، هیات رییسه مجلس ملی بلغارستان، رییس تشریفات و دو هیات بازرگانی و مطبوعاتی را به پیشگاه شاهنشاه آریامهر شناساند. چند کودک خردسال بلغاری دسته‌های گل فراداشتند و پس از اجرای مراسم احترامات نظامی و شلیک ۲۱ تیر توپ به سرفرازی میهمان والامقام سران دو کشور از برابر صف بلغاری‌هایی که در تهران زندگی می‌کردند گذشتند و به احساسات گرم آنان پاسخ دادند. ساعت سه و چهل دقیقه سران دو کشور با خودرو رهسپار مرکز شهر شدند. در درازای راه در خیابان‌های آیزنهاور، میدان ۲۴ اسفند، خیابان شاهرضا در دو سوی خیابان‌ها انبوه مردم ایستاده بودند و به شاهنشاه آریامهر و میهمان والاجاه ایران گرم‌ترین و پر شورترین احساسات را ابراز داشتند.

در میدان فردوسی خودروی سران ایران و بلغارستان بازایستاد و شاهنشاه و گیورگی ترایکف از خودرو پیاده شدند و در جایگاه ویژه قرار گرفتند. تیمسار سرتیپ صفاری شهردار تهران به نمایندگی از سوی اهالی پایتخت به صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان خوش آمد گفت و ابراز داشت:

" روابط صمیمانه و ثمربخشی که در نتیجه مسافرت شاهنشاه آریامهر به کشور جمهوری ملی بلغارستان در زمینه مناسبات اقتصادی و بازرگانی میان دو کشور صلح دوست بلغارستان و ایران ایجاد گردید، اکنون مراحل عالی تری را می‌پیماید که بی گمان در بهبود وضع اقتصادی و بازرگانی هر دو ملت تاثیر فراوانی داشته و خواهد داشت. برقراری این گونه روابط صمیمانه و پر ثمر میان ملت ایران و سایر کشورهای صلح دوست جهان مولود اندیشه والا و بشردوستانه انقلاب سفید ایران است که در دنیای امروز منادی صلح و دوستی و پرچمدار مبارزه با جهل و بی سوادی شناخته شده‌اند و کوشش می‌کنند بر اساس همزیستی مسالمت آمیر و احترام متقابل، کلیه ملت‌های جهان برادروار در صلح و آرامش همیشگی به سوی سعادت و نیکبختی به پیش بروند. مسلما مسافرت آن حضرت نیز به ایران ثمرهای فراوانی در زمینه گسترش مناسبات بازرگانی و اقتصادی و صنعتی میان دو کشور در پی خواهد داشت. آرزومند است که مسافرت به ایران و اقامت در تهران برای آن جناب و سایر همراهان خاطرات شیرینی به همراه داشته باشد. اینک خواهشمند است کلید طلایی شهر را که در حقیقت کلید قلب‌های ساکنان پایتخت و مبین صمیمانه‌ترین احساسات دوستانه و احترام آمیز آنان نسبت به میهمانان عالیقدر و گرامی شاهنشاه آریامهر است از اینجانب بپذیرند."

پس از اجرای این آیین پرزیدنت بلغارستان و شاهنشاه آریامهر در کالسکه شاهنشاهی ایران قرار گرفتند و رهسپار کاخ گلستان گردیدند. در خیابان‌های مسیر از میدان فردوسی تا میدان ارگ اهالی پایتخت احساسات گرمی نسبت به شاهنشاه و میهمان والا جاه ابراز می‌داشتند.

ساعت ۲۰ تیمسار سرتیپ صفاری شهردار پایتخت در تالار برلیان کاخ گلستان پیشکش مردم تهران را که یک آلبوم نفیس و یک جعبه خاتم کاری بود به پیشگاه پرزیدنت بلغارستان فراداشت. رییس جمهوری نیز پیشکش‌هایی را که یک تابلوی نقاشی ارزنده و یک رادیوگرام بود، به اهالی تهران پیشکش کردند.

میهمانی رسمی شام در کاخ گلستان

شبانگاه از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو یک میهمانی به شام به سرفرازی پرزیدنت بلغارستان در کاخ گلستان برگزار شد که در آن خاندان شاهنشاهی ایران و شماری از پایوران برجسته کشوری نیز حضور داشتند.

در سر میز شام شاهنشاه آریامهر سخنانی ایراد فرمودند:[۲]

حضرت صدر هیأت رئیسه شورای عالی جمهوری ملی بلغارستان،

برای شهبانو و من مایه کمال خوشوقتی است که مقدم شما را در کشور خویش شادباش بگوییم. خاطره میهمان‌نوازی فوق‌العاده‌ای که در سال گذشته در کشور شما نسبت به ما به عمل آمد، برای ما خاطره‌ای بسیار دلپذیر است و امیدوارم شما نیز از سفر خود به کشور ما خاطره خوبی همراه ببرید. من در دیدار خود از پایتخت و شهرهای مختلف بلغارستان به خوبی احساس کردم که این کشور با چه پشتکار و کوشش خستگی‌ناپذیری در راه ترقیات وسیع صنعتی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی پیش می‌رود و چگونه مردم آن با تصمیم راسخ و با اعتماد و امید به آینده می‌کوشند تا مملکت خود را هر چه بیشتر در راه صنعتی‌شدن و بالابردن سطح زندگی خویش به جلو ببرند.

در بیاناتی که هنگام دریافت دکترای افتخاری از دانشگاه صوفیه در آن مرکز بزرگ علمی کشور شما ایراد کردم، متذکرشدم که این راه تنها واقع‌بینانه و صحیحی است که در برابر ملل مختلف جهان مخصوصاً کشورهایی که می‌باید فاصله خود را با ممالک کاملاً مترقی و پیشرفته کنونی از میان بردارند قرار گرفته‌است، زیرا دنیای امروز دنیایی است که باید خواه‌ناخواه این فواصل در آن از میان برداشته‌شوند و همه مردم بتوانند به یکسان از نعمت تندرستی و دانش و تأمین اجتماعی و از کلیه مواهب علم و صنعت برخوردارگردند. تحقق چنین هدفی جز از راه صلح و تفاهم بین‌المللی و همزیستی و بالاتر از آن همکاری مسالمت‌آمیز کشورها و ملل حتی با داشتن سیستمهای متفاوت سیاسی و اقتصادی امکان‌پذیر نیست. بدین جهت است که ما همزیستی و همکاری را اساس سیاست خود قرار داده‌ایم و خوشوقتیم که بگویم درمورد دو کشور ما این اتفاق نظر منجر به همکاری اقتصادی وسیعی شده‌است که مسلماً برای هر دو طرف سودمند است.

تذکر این نکته نیز برای من مایه خرسندی است که روابط دو ملت ما تنها به دوران حاضر نیست بلکه سابقه‌ای طولانی دارد، و وجود مجموعه‌های نفیسی از آثار هنری دوران ساسانی در کشور شما بهترین مدرک روابط بازرگانی است که در دوران کهن از راه بیزانس میان سرزمینهای ما و شما برقرار بوده‌است. از نظر معنوی نیز تاریخ گذشته حاکی‌است که نهضتهای فلسفی و فکری مختلفی از ایران از طریق کشور شما به اروپا راه یافته‌اند. بنابراین روابط امروز ما در واقع رابطه‌ای را که از دیرباز میان مردم ما وجود داشته استحکام بخشیده و آن را با مقتضیات عصر جدید تطبیق داده‌است. صمیمانه امیدوارم که این روابط نه تنها منافع مشروع ملتهای ما را هر چه بهتر تأمین کند، بلکه در تقویت و تأیید مبانی صلح جهانی که کمال مطلوب ما است مفید و مؤثر باشد.

سلامت و سعادت شما، حضرت رئیس‌جمهوری، و رفاه و ترقی روزافزون ملت دوست و نجیب بلغارستان را آرزومندم.

نهادن تاج گل بر آرامگاه رضا شاه بزرگ و دور نخست گفتگوها

بازدید پرزیدنت ترایکف از موزه ایران باستان
اعلیحضرتین به همراه پرزیدنت بلغارستان در تالار رودکی

بامداد ۳۰ آبان ماه ۱۳۴۶ پرزیدنت ترایکف تاج گلی بر آرامگاه رضا شاه بزرگ نهاد. سپس ساعت ۱۱ و سی دقیقه هیات‌های سیاسی در دربار شاهنشاهی را در کاخ گلستان پذیرفتند. سپس پرزیدنت ترایکف از موزه ایران باستان دیدن کردند. هنگام این بازدید پهلبد وزیر فرهنگ و هنر و شماری از پایوران فرهنگی و هنری شرکت داشتند.

میهمان والاجاه ناهار را خصوصی خوردند و پس از نیم روز در کاخ نیاوران در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی چای نوشیدند.

آنگاه رهبران دو کشور برای یک ساعت پیرامون جستارهای مورد علاقه در زمینه گسترش روابط فرهنگی و بازرگانی میان دو کشور و هم چنین مسایل بین المللی به گفتگو پرداختند. همزمان با گفتگوهای شاهنشاه و پرزیدنت ترایکف هیات اقتصادی بلغار که همراه پرزیدنت آن کشور به کشور ایران آمده‌اند، برای نخستین بار با پایوران اقتصادی ایران به گفتگو نشستند. در پایان گفتگوها اعلام شد که گفتگوها سبب خرسندی هر دو کشور می‌باشد.

پرزیدنت ترایکف شام را خصوصی خوردند. شبانگاه در پیشگاه شاهنشاه آریامهر، علیاحضرت شهبانو و پرزیدنت گیورگی ترایکف برنامه هنری جالبی در تالار رودکی اجرا شد. ساعت ۲۱ و چهل و پنج دقیقه اعلیحضرتین به همراه میهمان والا جاه خود به تالار رودکی تشریف فرما شدند و در میان ابراز شور و هیجان میهمانان در جایگاه ویژه قرار گرفتند. پس از نواختن سلام شاهنشاهی، برنامه در دو بخش دست افشانی و موسیقی ملی ایران و باله « عشق و دلقک » انجام گردید. در پایان اعلیحضرتین هنرمندان را مورد مهر شاهانه قرار دادند و پرزیدنت بلغارستان درباره سازهای ایرانی که در برنامه نواخته شد، پرسش‌هایی کردند و کار آنها را از نزدیک دیدند.

میهمانی پرزیدنت ترایکف در کاخ گلستان به سرفرازی اعلیحضرتین

پرزیدنت بلغارستان هنگام بازدید از کارخانجات ایران ناسیونال

۱ آذر ماه ۱۳۴۶ پرزیدنت ترایکف از کارخانجات ایران ناسیونال دیدن کردند. پرزیدنت ترایکف پشت یکی از خودروهای نشستند و آن را آزمایش نمودند. خودروهای سواری و اتوبوس‌های ساخت ایران مورد توجه صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان گیورگی ترایکف قرارگرفتند. ایشان ابراز خرسندی کردند که در برابر صادر کردن کالاهای بلغارستان به ایران، بلغارستان از خودروهای سواری و اتوبوس‌های ساخت ایران را خریداری نماید. پس از این بازدید صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان گیورگی ترایکف دستور دادند که برای خرید خودروهای پیکان و اتوبوس‌های ساخت ایران گفتگوها آغاز شود. پرزیدنت ترایکف بسیار زیر تاثیر کار کارگران و مهندسان ایرانی در این کارخانه قرار گرفتند و مدیر کارخانه یک دستگاه خودروی سواری به ایشان پیشکش نمود. در پایان بازدید پرزیدنت بلغارستان در دفتر کارخانه یک دستگاه رادیوگرام به کارخانجات صنعتی ایران ناسیونال پیشکش کردند. از سوی کارگران کارخانه نیز یک جعبه خاتم زیبا که در آن یک ساعت زینت یافته به فرتوری از شاهنشاه و هم چنین سکه بزرگ تاجگذاری قرار داشت به پیشگاه پرزیدنت بلغارستان فراداشتند.

در پایان این بازدید، حضرت گیورگی ترایکف دفتر یادبود کارخانجات صنعتی ایران ناسیونال را دستینه نمودند و پیشرف‌های صنعتی ایران را ستودند و از بازدید این کارخانه‌ها ابراز خشنودی کردند. بلغارستان پس از عراق، کویت و پاکستان چهارمین کشوری است که خودروهای ساخت ایران را می‌خرد.

پس از نیم روز پرزیدنت ترایکف از موزه جواهرات سلطنتی در بانک مرکزی دیدن کردند. غرفه تاج پهلوی در این بازدید بسیار مورد توجه ترایکف قرار گرفت. پس از این بازدید پرزیدنت بلغارستان پرزیدنت ترایکف برای تماشای ورزش‌های باستانی ایران به باشگاه بانک ملی ایران رفتند. در باشگاه پس از خوش آمد گویی آقای کاظمینی رییس باشگاه پانزده تن از ورزشکاران باستانی پانزده دسته گل به پیشگاه میهمان والاجاه شاهنشاه فراداشتند و آنگاه ورزش‌های باستانی آغاز گردید. پرزیدنت ترایکف سپس به میان ورزشکاران رفتند و هنگام فشردن دست آنان ابراز داشتند: "این ورزش به من نشان داد که ورزش‌های باستانی ایران از دیدگاه تکنیک یکی از پرشکوه‌ترین ورزش‌های جهان است و نمودار این حقیقت که ملت ایران از یک تمدن عظیم و تاریخی برخوردار است."

شبانگاه از سوی پرزیدنت بلغارستان به سرفرازی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو یک میهمانی به شام در کاخ گلستان برگزار شد. در این میهمانی خاندان شاهنشاهی ایران و شماری از پایوران برجسته کشوری از باشندگان بودند.

بازدید از تخت جمشید و اسپهان

پرزیدنت بلغارستان در کنار هنرمندان بختیاری
بازدید از کارخانه ریسندگی و بافندگی ری
شاهنشاه آریامهر در پسواز رسمی از پرزیدنت بلغارستان

بامداد روز پنجشنبه دوم آذر ماه ۱۳۴۶ پرزیدنت بلغارستان و همراهان رهسپار اسپهان (اصفهان) و شیراز شدند. در سفر اسپهان، پرزیدنت ترایکف از هنرنمایی دختران و جوانان بختیاری که پوشاک محلی زیبایی بر تن داشتند، دیدن کردند. پس از بازدید از شیراز و اسپهان پرزیدنت ترایکف به تهران بازگشتند و اتباع بلغاری که در ایران زندگی می‌کردند را پذیرفتند.

۴ آذر ماه ۱۳۴۶ صدر هیات رییسه شورای عالی بلغارستان گیورگی ترایکف در ششمین روز دیدار خود از ایران از موسسه رازی و شرکت ریسندگی و بافندگی ری دیدن کردند.

۵ آذر ماه ۱۳۴۶ گفتگوهای رهبر بلغارستان با پایوران سیاسی ایران آغاز شد. نخست وزیر و وزیر امور خارجه در کاخ گلستان با پرزیدنت بلغارستان دیدار و گفتگو کردند. پیش از نیم روز هویدا نخست وزیر و اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه در کاخ گلستان با پرزیدنت بلغارستان دیدار و گفتگو کردند. از جستارهای مورد گفتگوی پرزیدنت بلغارستان و پایوران سیاسی آن کشور با نخست وزیر و وزیر امور خارجه ایران هیچ گونه اطلاعی به چاپ نرسید، اما محافل آگاه ابراز نموده‌اند که در این گفتگوها اساس همکاری‌های ایران و بلغارستان بررسی شد. گفتگوهای ایران و بلغارستان در پایتخت‌های دو کشور ادامه خواهد یافت و شاید هیات‌هایی برای گفتگوهای بیشتر به پایتخت‌های دو کشور سفر کنند.

۵ آذر ماه ۱۳۴۶ پرزیدنت بلغارستان ناهار را میهمان شاهنشاه آریامهر بودند و پیرامون پیوندهای دو کشور گفتگوهای مهمی انجام یافت.

۵ آذر ماه ۱۳۴۶ پرزیدنت گیورگی ترایکف و همراهان پس از نیم روز از بخش‌های گوناگون هنرهای زیبای کشور دیدن کردند. پس از بازدید از بخش‌های گوناگون هنرهای زیبا در سالن نمایش سه حلقه فیلم درباره سفر شاهنشاه آریامهر به بلغارستان و سفر پرزیدنت بلغارستان به ایران و هم چنین فیلمی از آیین آذین بندی و چراغانی تهران در روزهای فرخنده تاجگذاری برای میهمان والاجاه شاهنشاه نمایش داده شد.

سران دو کشور ایران و بلغارستان در هفت روز گذشته پیرامون چگونگی گسترش مناسبات دو کشور، اوضاع بین المللی به طور اعم و اوضاع خاورمیانه عربی و دشواری جنگ ویتنام بالاخص گفتگوهایی انجام دادند. گسترش مناسبات سیاسی، فرهنگی و بازرگانی دو کشور ایران و بلغارستان از سال گذشته به سفر شاهنشاه به بلغارستان آغاز شد. گذشته از نتایج نزدیکی پیوندهای میان بلغارستان که با سفر شاهنشاه آریامهر به بلغارستان و سفر پرزیدنت بلغارستان به ایران پایدار گردید. روز گذشته ایران و بلغارستان نخستین گام در راه پیشبرد پیوندهای میان دو کشور را با دستینه یک موافقتنامه فرهنگی برداشتند.

اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه پس از دستینه قرارداد در سخنانی ابراز داشت: جای بسی خوشوقتی است که قرارداد به هنگام دیدار پرزیدنت بلغارستان از ایران انجام یافت و وزیر خارجه بلغارستان نیز که از سوی آن دولت این قرارداد را دستینه نمود گفت: باید کوشش شود که پیوندهای دو کشور در همه زمینه‌ها گسترش یابد.

۶ آذر ماه ۱۳۴۶ گیورگی ترایکف پس از یک دیدار هشت روزه از ایران از تهران رهسپار صوفیه گردید. شاهنشاه آریامهر در فرودگاه مهرآباد میهمان والاجاه خود را در آیین رسمی پسواز نمودند.

اعلامیه مشترک ایران و بلغارستان

اعلامیه مشترک ایران و بلغارستان شبانگاه ۷ آذر ماه در پایتخت‌های دو کشور به چاپ رسید.

  • خاورمیانه سرچشمه خطر جدی برای صلح جهان است و اعمال زور در حل و فصل اختلافات بین المللی غیرقابل قبول می‌باشد. برای برگرداندن اوضاع خاورمیانه به حال عادی باید کشورهای ذینفع اصول منشور ملل متحد را رعایت نمایند و تصمیمات گرفته شده سازمان ملل متحد را اجرا نمایند.
  • ویتنام - اوضاع خطربار جنگ ویتنام نیز از جستارهای مورد گفتگوهای سران ایران و بلغارستان بود و طرفین با ابراز نگرانی، بر این باور هستند که مسئله ویتنام بایستی بر اساس موافقتنامه‌های سال ۱۹۵۴ ژنو حل گردد به مردم ویتنام فرصت داده شود که بدون هیچ گونه دخالت خارجی به تعیین سرنوشت خویش بپردازند. طرفین آمادگی خود را برای کوشش در راه کاهیدن تشنجات بین المللی اعلام داشتند و اعتقاد راسخ دارند که مناسبات میان کشورها بایستی بدون توجه به اختلاف نظام‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادیشان بر اساس اصول همزیستی مسالمت آمیز و همکاری مبتنی باشد و موکدا هر گونه مداخله‌ای را در امور داخلی سایر کشورها ناروا می‌دانند.
  • خلع سلاح - اعلامیه مشترک ایران و بلغارستان اهمیت وجود سازمان ملل متحد را در حفظ صلح و امنیت جهان و ایجاد و گسترش پیوندهای دوستی میان دولت‌ها لازم می‌داند و یادآور می‌شود که طرفین موکدا اجرای بی قید و شرط اعلامیه مربوط به اعطای استقلال به کشورها و ملت‌های مستعمره را که در مجمع عمومی سازمان ملل در چهاردهم دسامبر ۱۹۶۰ تصویب نمود، خواستارند. در مورد خلع سلاح عمومی، طرفین را عقیده بر این است که بستن یک قرارداد خلع سلاح عمومی موثرترین ضامن برقراری صلح و امنیت پایدار در جهان خواهد بود.
  • سودمندی همکاری‌ها - موافقت نامه‌هایی که میان ایران و بلغارستان در اوایل سال ۱۹۶۷ بسته شده است چون موافقت نامه همکاری اقتصادی، موافقتنامه پرداخت‌ها و تاسیس هیات مشترک ایران و بلغار زیر بنای استواری را برای افزایش هر چه بیشتر همکاری اقتصادی میان دو کشور بر اساسی که برای طرفین سودمند باشد، بوجود آورده‌اند.
  • پرزیدنت گیورگی ترایکف به نمایندگی از سوی رییس هیات دولت بلغارستان از نخست وزیر ایران دعوت نمودند و ایشان با خرسندی پذیرفتند که در فرصتی مناسب به بلغارستان سفر کنند.
  • هیات نمایندگان بلغار از اصلاحات اقتصادی و اجتماعی ایران که زیر هدایت شاهنشاه آریامهر انجام یافته، آگاه گردیدند و مراتب تحسین خود را از ابتکار شاهنشاه در مبارزه با بی سوادی در ایران و سراسر جهان ابراز داشتند.

نیز نگاه کنید به

بن‌مایه‌ها