رضا شاه بزرگ - راهآهن سراسری ایران
| رضا شاه پهلوی - ایران نوین | اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی | رضا شاه بزرگ - راهها و پلها و بندرهای ایران |
دولت نخست وزیر رضا خان پهلوی و فرمانده کل قوا لایحه قانون انحصار قند و چای را به مجلس برد و در روز ۹ خرداد ماه ۱۳۰۴ قانون انحصار دولتی قند و شکر و چای به تصویب رسید که بر پایه این قانون، خرید و فروش و صدور کلیه چای و قند و شکر و هر چه از قند و شکر ساخته میشود که وارد خاک ایران میشود منحصر به دولت است و به هیچ کس و به هیچ دولت و به هیچ شرکتی اعم از داخله و خارجه قابل انتقال نیست. با درآمد دولت از دریافت مالیات قند و شکر و چای، کشیدن راه آهن سراسری ایران سرمایه گذاری شد. با این قانون سنت کهن قاجاری که از بیگانگان وام گرفته شود شکسته شد. هم چنین سنت قاجاری که امتیاز به بیگانه بدهد تا پروژهای سرمایه گذاری شود نیز به پایان رسید. پروژه کشیدن راهآهن نخستین پروژهای بود که ایرانیان، خود آن را با پول خود به انجام رساندند با تصویب قانون پروانه ساختن خطهای راه آهن اصلی و مهم کشور.[۱]
با اراده آهنین اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران و پدر ایران نوین راه آهن سرتاسری ایران از جنوب تا شمال ایران کشیده شد. این راه دشوار با هزینهای نزدیک به سه میلیارد ریال با سرمایه و دست ایرانی ساخته و پرداخته شد و بانگ لکوموتیوهایی که دشتها و کوهها و جلگهها و درهها را درنوردید، پیام دریای مازندران را به خلیج فارس رساند، این بانگ گوش جان ایران پرستان را به نوازش درآورد و این راه آهن، بندر شاهپور در ساحل خلیج فارس را به بندر شاه در ساحل دریای مازندران پیوند داد. در روز ۲۳ مهرماه ۱۳۰۶ نخستین کلنگ ساختمان راه آهن سراسری در تهران جایی که ایستگاه راه آهن تهران ساخته شد، برزمین زده شد و از همان زمان ساختمان راه آهن از سه سوی، شمال، جنوب و مرکز آغاز گردید. راه آهن سراسری در ۲۷ مرداد ماه ۱۳۱۷ به پایان رسید و دو خط شمال و جنوب به یکدیگر پیوستند. راه آهن سراسری در روز سوم شهریورماه ۱۳۱۷ در آیین ویژهای به دست رضا شاه بزرگ گشوده شد و بهرهبرداری از آن آغاز گردید. راه آهن سراسری ایران یکی از شاهکارهای بزرگ صنایع و ساختمانی زمان خود میباشد و درازای آن بیش از ۱۳۹۴ کیلومتر است. بیش از ۲۵۱ پل بزرگ و ۴۰۰۰ پل کوچکتر و ۲۴۵ تونل و ۹۰ ساختمان ایستگاه راهآهن بنا گردید که همه آنها بسیار زیبا و باشکوه میباشد.
تاریخچه راه آهن سراسری کشور
در سال ۱۳۰۳ کمپانی مهندسی هنری اولن [۲] نخستین ارزیابی و بررسی برای ساختمان راهآهن در ایران را به دستور نخست وزیر رضا پهلوی را به انجام رسانید. چهار سال پس از این تاریخ نخستین قرارداد برای ساختمان فاز نخست راه آهن داده شد به کمپانی امریکایی و آلمانی به نام [۳] در این سندیکا از سوی امریکاییان کمپانی هنری اولن و از سوی آلمانیها کنسرسیوم فور باو آسفورونگن این پرزین [۴] شرکت داشتند. کمپانیهایی که که در کنسرسیوم آلمانی شرکت داشتند، یولیوس برگر برلین [۵] ، فیلیپ هولزمن فرانکفورت [۶] ، زیمنس باو یونیون برلین [۷] بودند.[۸] قراردادی که به سندیکای ساختن راه آهن ایران داده شد برای ساختن ۱۵۰ کیلومتر راه آهن در دو انتهای شمالی و جنوبی راه آهن ایران بود. این قرارداد برای ساختن دو ۱۵۰ کیلومتر در پایان شمالی و جنوبی برای پیش بینی ساختن هزینه راه آهن سراسری ایران بود. کمپانی امریکایی هنری اولن پس از دو سال بخشی از ۱۵۰ کیلومتر راه آهن در جنوب را ساختند ولی به سبب دشواریهایی که با دولت ایران پیش آمد، کار ساختن راه آهن را نیمه کاره گذاشتند و از قرارداد بیرون رفتند. آلمانیها دریای مازندران سر پایانی در شمال ایران آغاز کردند و تا شهر "شاهی" راه آهن را ساختند. با این آزمون آشکار شد که ساختن راه آهن در ایران بسیار دشوار است، بنابراین دولت برآن شد که مهندسان دیگر را نیز برای پروژه راه آهن سراسری ایران استخدام نماید.
کمپانی دانمارکی کمپ ساکس [۹] از سال ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۱ هزار کیلومتر راه آهن در کشور ترکیه را ساخت. آوازه کمپانی کمپ ساکس و مهندسین و کار ارزنده آنان در ترکیه نیز به گوش دولت ایران رسید و دولت ایران با این کمپانی به گفتگو نشست. قراردادی در سال ۱۳۱۱ با کمپانی کمپ ساکس بسته شد که پروژه ساختن راه آهن سراسری ایران را به پایان برسانند. در درازای شش سال تا ۱۳۱۷ کمپانی کمپ ساکس با سر مهندس کمپانی یورگن ساکسیلد [۱۰] برنامهریزی راه آهن ایران را آغاز کرد، اندازهگیریها، برنامه گزینش جاده برای راه آهن و کنترل ساختمان راه آهن . کمپانی کمپ ساکس نیز به نوبه خود با دیگر کمپانیهای ایتالیایی و آلمانی قرارداد بست. خط راه آهن از شمال تهران به سوی دریای مازندران به کمپانی ایتالیایی داده شد که تجربه بسیاری در ساختن تونل داشتند. در کنار مهندسین خارجی ۵۵۰۰۰ کارگر ایرانی در ساختن راه آهن سراسری ایران یاری کردند. پس از ۵ سال و ۴ ماه یعنی ۸ ماه زودتر از پایان قرارداد، راه آهن سراسری ایران آماده بهرهبرداری شد.
۶۵ لکوموتیو بخاری و واگنها از کشور آلمان از کمپانیهای فریدریش کروپ [۱۱] ، هنشل اوند زون [۱۲] و ماشینن فابریک اسلینگن [۱۳] خریداری شد. [۱۴]
آنوزش و تحصیلات مهندسین و کارگران راه آهن ایران نیز در کشور آلمان در مدرسه رایشس بان سنترال شوله [۱۵] انجام شد. راه آهن سراسری ایران از روز نخست به کوشش مهندسین و کارگران ایرانی به کار افتاد و شهرهای ایران و مردم ایران را به یک دگر پیوند داد.
۲۰ بهمن ماه ۱۳۰۴ قانون اجازه ساختن خطوط آهن اصلی و مهم مملکت[۱۶] به تصویب رسید که هزینه آن از مالیات قند و شکر و چای فراهم میشد و برای آهن ذوب آهن کارشناسانی از امریکا و آلمان به ایران فراخوانده شوند.
۲۸ دی ماه ۱۳۰۵ پلند مهندس کارشناس راه آهن که از زمانی پیش به فرمان اعلیحضرت رضا شاه مامور بررسی راه آهن سراسری ایران شده بود به پیشگاه اعلیحضرت باریافت و گزارش بررسیهای خود را به آگاهی معظم له رسانید.
۴ اسفند ماه ۱۳۰۵ قانون اجازه ساختمان راهآهن مابین خورموسی و بندر محمره و بندر جز به تصویب مجلس شورای ملی رسید. مجلس شورای ملی به دولت پروانه داد که راهآهن مابین خورموسی و بندر محمره و بندر جز از راه همدان - تهران در راستای خطی کشیده شود که از سوی مهندسین کمپانیهای امریکایی و آلمانی تعیین میگردد.
۲۹ امرداد ۱۳۰۶ آگهی مناقصه برای کشیدن راه آهن سراسری ایران از سوی دولت به چاپ رسید.
۱۵ مهر ماه ۱۳۰۶ اعلیحضرت رضا شاه بزرگ از اداره قورخانه (زرادخانه - اسلحه سازی) بازدید فرمودند. در این روز اعلیحضرت از وزارت فواید عامه دیدن کردند و از همانجا تلفنی نخستوزیر را خواستند و دستوراتی درباره آغاز ساختمان راه آهن در روز ۲۳ مهر ماه دادند.
۲۳ مهر ماه ۱۳۰۶ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی و والاحضرت ولیعهد در آیین پرشوری و با بودن هیات دولت، نمایندگان مجلس و شماری از بزرگان کشوری و لشکری نخستین کلنگ راه آهن سراسری را در جای گمرک تهران بر زمین زدند. جایی که ایستگاه راه آهن تهران در آنجا ساخته شد.
۶ اسفند ماه ۱۳۰۶ قانون ویژه ساختن درآمد راه آهن جلفا به تبریز برای خرید ابزار و بازسازی و ساختن بناهای مورد نیاز راه آهن به تصویب رسید.
۳۰ فروردین ماه ۱۳۰۷ با قانون اجازه واگذاری نقشهبرداری مفصل خط راهآهن به سندیکای متشکله از کمپانی امریکایی و کمپانیهای آلمانی به دولت پروانه داده شد که نقشهبرداری خط راهآهن سراسری را بر پایه قانون به سندیکایی از کارشناسان آلمانی و امریکایی بدهد.
۲۰ خرداد ماه ۱۳۰۷ قانون اجازه پرداخت مخارج تکمیل ساختمان راهآهن و مخارج اعزام محصل به اروپا برای فراگرفتن معلومات راجع به راهآهن و معادن و ذوبآهن به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
۳۱ اسفند ماه ۱۳۰۷ قانون اجازه اعطای انحصاریساختن و بکارانداختن خط تراموای بین محمره و عبادان به آقای میرزا حسنخان موقر به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
۹ تیر ۱۳۰۸ قانون اجازه اعزام سی نفر محصل برای تحصیل عملی راهآهن به اروپا از سوی مجلس شورای ملی تصویب شد. روز ۴ مهر ماه ۱۳۰۸ دانشجویان راه آهن که برای فراگیری علوم مهندسی درباره راه آهن روانه اروپا بودند به پیشگاه اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی شرفیاب شدند. برای این دانشجویان پیشتر کت و شلوار و کراوات فراهم شده بود.
۴ مهر ماه ۱۳۰۸ سی و نه تن از دانشجویان راه آهن که برای تکمیل تحصیلات خود عازم اروپا بودند به پیشگاه اعلیحضرت رضا شاه شرفیاب شد.
۷ دی ماه ۱۳۰۸ اعلیحضرت همایون رضا شاه بزرگ برای گشودن راه آهن خوزستان به جنوب کشور تشریف فرما شدند. سردار اسعد وزیر جنگ، حاج آقا رضا رفیع، دکتر امیراعلم پزشک ویژه شاهنشاه، امیرنظام رییس تشریفات سلطنتی، شکوهالملک رییس دفتر مخصوص، سرتیپ یزدان پناه رییس امنیه و گروهی از نمایندگان مجلس شورای ملی در رکاب اعلیحضرت بودند. روز ۱۵ دی ماه ساعت هشت بامداد راه آهن جنوب به دست اعلیحضرت رضا شاه در صالحآباد نزدیک به شهر دزفول گشوده شد.
راهآهن جنوب میان بروجرد و صالحآباد در کنار رود دز از میان کوهها و صخرههای پولادین ساخته شد. در این راه ۱۵۰ کیلومتری بیش از ۱۵۰ تونل که رویهم رفته درازای آنان ۶۰ کیلومتر میشود کنده شد تا راهآهن بتواند از میان کوههای سخت و درههای تنگ بگذرد. پیش از این حتی یک راه کاروانرو به این سرزمین آباد نشده کشیده نشده بود. از این روی نخستین دشواری کشیدن "راه کمکی" بود که کارشناسان و کارگران و ابزار و مواد مورد نیاز ساختمان راهآهن را از راه ترابر کنند. نزدیک به ۵۰،۰۰۰ کارگر ایرانی در ساختن راهآهن به کار گرفته شدند و از سوی کارشناسان کمپانیهای اروپایی آموزش دیدند. "راه کمکی" از کنار ساحل رود دز کشیده شد. با دیدن راهآهن که از میان صخرههای سر به فلک کشیده و سخت ساخته شده است، تنها از پردلی و استواری پروژهسازان راه آهن میگوید. پلهای بی شماری بر روی آبهای جنوب ساخته شدند. حتی در جاهای بی آب و علف و دور از زندگی ساختن ایستگاه راهآهن از نیازهای راهآهن است. در مرکز استان خوزستان، اهواز راهآهن جنوب از روی "پل کارون" که درازای آن ۱۰۰۰ متر است میگذرد. بر روی رودخانه کارون تا اهواز میتوان کشتیرانی کرد.
۱۵ دی ماه ۱۳۰۸ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی ساعت هشت بامداد راه آهن جنوب را در صالح آباد نزدیک دزفول گشودند.
۱۱ خرداد ۱۳۰۹ قانون دویست هزار تومان اعتبار از محل وجوه انحصار قند و شکر برای نگاهداری و ادارهکردن خطوط راهآهن
۲۶ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه اعزام سی شاگرد به خارجه برای تحصیلات فنون عملی راهآهن به مدت دو سال
۶ آبان ماه ۱۳۰۹ اعلیحضرت رضا شاه بزرگ با راه آهن سراسری که تهران - ساری آن برای بهرهبرداری آماده شده بود به ساری سفر کردند.
۳۱ فروردین ماه ۱۳۱۰ قانون پنج میلیون و دویست و پنجاه هزار تومان اعتبار بابت مخارج تکمیل راهآهن جنوب و مصارف مربوطه به راهآهن شمال در سال ۱۳۱۰
۵ اردیبهشت ماه ۱۳۱۰ لایحه استخدام سه تن کارشناس امریکایی برای خدمت در راه آهن جنوب به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
۳۰ خرداد ماه ۱۳۱۰ مجلس شورای ملی قانون اجازه تخصیص عایدات راهآهن رشت و پیلهبازار به مخارج آن موسسه تا مدت پنج سال را تصویب کرد.
۲۴ امرداد ماه ۱۳۱۰ لایحه فنی استخدام ۶۷ تن از مهندسان و کارشناسان فنی راه آهن خارجی برای دو سال به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
۶ مهر ماه ۱۳۱۰ قانون راجع به اعتبارات اضافی سنوات ۱۳۰۵ الی آذر ۱۳۰۹ اداره راهآهن و کشتیرانی آذربایجان – مصوبمجلس شورای ملی
برای پرداخت هزینههای ساخت راه آهن و ایستگاهها مجلس شورای ملی بیش از ۲۰ قانون اعتبار این هزینهها را از ۲ آبان ماه ۱۳۱۰ تا ۱۲ امرداد ۱۳۱۲ تصویب کرد.
ساختمان راه آهن تهران
راه آهن تهران - تبریز
کارگران راه آهن زنجان - تبریز را میسازند
ایستگاه راهآهن زنجان
ایستگاه راهآهن تبریز و دانشجویان راهآهن ۱۳۰۸
راهآهن سراسری ایران
۱۴ تیر ماه ۱۳۱۲ پل کارون که برای رد شدن راه آهن از روی آن ساخته شده بود گشوده شد.
۱۲ امرداد ۱۳۱۴ مجلس شورای ملی قانون تشکیلات موسسه راهآهن دولتی ایران به تصویب مجلس شورای ملی رسید. ۱۶ امرداد ماه فرمان اعلیحضرت رضاه شاه بزرگ دایر بر اجرای تشکیلات راه آهن دولتی ایران همراه با قانون تشکیلات موسسه راه آهن دولتی در ۹ ماده شرف صدور یافت.
۴ اردیبهشت ماه ۱۳۱۵ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی، علیاحضرت ملکه پهلوی، والاحضرت شاهدخت شمس پهلوی و والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی با واگن سلطنتی راه آهن از فیروزکوه تا شاهی سفر کردند و بدین سان ۱۳۰ کیلومتر دشوارترین بخش راه آهن شمال که از شکم و دامنه کوهها میگذرد گشوده شد.
۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۱۵ راه آهن شمال ایران در آیین باشکوهی گشایش یافت.
۳۰ بهمن ماه ۱۳۱۵ با پیوستن راه آهن شمال به تهران آیین باشکوهی در ایستگاه راه آهن تهران بر پا شد. در این آیین شاهنشاه ایران رضا شاه بزرگ آخرین پیچ و مهره خط آهن شمال را سفت کردند و با بریدن نوار سه رنگ پروانه بهرهبرداری از خط آهن شمال به تهران را دادند.
۱۵ خرداد ماه ۱۳۱۶ نخست وزیر از تندیس اعلیحضرت رضا شاه پهلوی که در پهنه روبروی ایستگاه راه آهن تهران قرارداده شده بود، در آیین ویژهای پردهبرداری کرد.
۱۶ اسفند ماه ۱۳۱۶ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی نخستین کلنگ ساختمان راه آهن گرمسار را بر زمین زدند و ساختمان راه آهن مشهد آغاز گردید.
۵ تیر ۱۳۱۷ مجلس شورای ملی قانون اجازه پرداخت یک صد و هفتاد میلیون ریال برای هزینه راهآهن در سال ۱۳۱۷ را برای پرداخت هزینهها تصویب کرد و در ۱۰ مهر ماه ۱۳۱۷ قانون اجازه پرداخت پانصد هزار لیره از اندوخته کشور برای هزینه راهآهن و بندر شاهپور به تصویب رسید
پایان راه آهن سراسری ایران
۴ شهریور ماه ۱۳۱۷ آیین پیوستن راه آهن شمال و جنوب در ایستگاه چشمه سپید در نزدیکی اراک از سوی اعلیحضرت رضا شاه بزرگ انجام پدیرفت. اعلیحضرت رضا شاه پهلوی با محکم کردن آخرین پیچ و مهره راه آهن و قطع نوار سه رنگ در سفید چشمه اراک راه آهن سراسری ایران را گشودند. نخستین قطار از بندرشاهپور به سوی تهران روی ریلهای نوین راه آهن سراسری روانه شد. درازای راه آهن ایران از بندرشاه تا بندر شاهپور ۱۳۹۴ کیلومتر میباشد و از دیدگاه دگرگونی آب و هوا و وضع پستی و بلندی به پنج منطقه کوهستانی، صحرایی و غیره بخش میشود. هزینه ساختمان این راه بیش از ۲۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال یا ۲۵ میلیون پوند انگلیسی شد که از پول ایرانی یعنی مالیات قند و شکر و چای فراهم شد. در این روز اعلیحضرت رضاشاه فرمودند:
| « | امروز یکی از روزهای پرافتخار ملت ایران است و بسیار جای خوشوقتی است که راه آهن سراسری کشور اکنون به پایان رسیده است امروز یکی از روزهای بزرگ تاریخ حیات ملت ایران به شمار میرود، زیرا آرزوی هشتاد ساله ایرانی طی هفده سال همراه به اصلاحات گوناگون به منصه ظهور رسیده است. | » |
دولتهای انگلستان، شوروی، سوئد، چکسلواکی، بلژیک، ایتالیا، امریکا، ترکیه، مصر، ژاپن، عراق، لبنان و سوریه تلگرامهای تهنیت به دولت و ملت ایران برای پایان کار ساختمان خط آهن سراسری ایران، گشایش و بهره برداری از آن را فرستادند.
۱۰ مهر ماه ۱۳۱۷ مجلس شورای ملی با پرداخت پانصد هزار لیره از اندوخته کشور برای هزینه راه آهن بندرشاهپور موافقت کرد.
۸ آبان ماه ۱۳۱۷ ساختمان راه آهن شمال غرب کشور (تهران - میانه) به فرمان اعلیحضرت رضا شاه پهلوی آغاز گردید.
۹ آذر ماه ۱۳۱۷ ساختمان راه آهن قم - یزد آغاز شد.
- قانون سیصد هزار لیره اعتبار اضافی برای هزینههای ارزی راهآهن و بندر شاهپور – مصوب ۹ بهمن ۱۳۱۷ مجلس شورای ملی
۲۵ خرداد ماه ۱۳۱۸ راه آهن تهران - سمنان گشوده شد. این خط ۱۱۳ کیلومتر درازا دارد و ۷۴ میلیون ریال برای ساختن آن هزینه شده است. ساختن راه آهن تهران - سمنان در پانزده ماه به پایان رسید.
۱۷ اسفند ماه ۱۳۱۸ راه آهن تهران - قزوین گشوده شد. درازای این خط ۱۵۰ کیلومتر و هزینه ساخت آن ۶۰ میلیون ریال بوده است.
۱۲ مهر ماه ۱۳۱۹ راه آهن قزوین - زنجان گشایش یافت.
- قانون کیفر بزههای مربوط به راهآهن - مصوب ۳۱ فروردین ۱۳۲۰ مجلس شورای ملی
۲ خرداد ماه ۱۳۲۰ راه آهن تهران - شاهرود گشوده شد.
درازای راه آهن شمال ۳۸۲ کیلومتر میباشد. راه آهن شمال از تهران در ۳۰ ایستگاه بزرگ و کوچک میایستد. بلندترین جای راه آهن شمال گردنه گدوک به بلندای ۲۱۱۲ متر از دریا میباشد. راه آهن شمال دارای ۹۵ تونل به درازای نزدیک به ۲۷ کیلومتر میباشد. بلندترین تونل راه آهن شمال و هم چنین راه آهن سراسری تونل گدوک به درازای ۲۸۸۷ متر میباشد.
ایستگاههای راه آهن شمال ایران از تهران:
۱- شهر ری ۲- بهرام ۳- ورامین ۴- پیشوا ۵-ابردژ ۶- کویر ۷- گرمسار ۸- بن کوه ۹- کبوتر دره ۱۰- سیمین دشت ۱۱- محمود آباد ۱۲- زرین دشت ۱۳- مهاباد ۱۴- فیروزکوه ۱۵- گدوک ۱۶- دوگل ۱۷- ورسک ۱۸- سرخ آباد ۱۹- دوآب ۲۰- پل سفید ۲۱- زیرآب ۲۲- شیرگاه ۲۳- شاهی ۲۴- گونی بافی ۲۵- ساری ۲۶- نوبخت ۲۷- نکا ۲۸- رستم کلا ۲۹- امیر آباد ۳۰- اشرف ۳۱- تیرتاش ۳۲- گلوگاه ۳۳- بندر گز ۳۴- بندر ترکمن ۳۵- گرگان
قوانین فراهم ساختن اعتبار و پرداخت هزینههای راهآهن سراسری ایران
۶ اسفند ماه ۱۳۰۶ قانون ویژه ساختن درآمد راه آهن جلفا به تبریز برای خرید ابزار و بازسازی و ساختن بناهای مورد نیاز راه آهن به تصویب رسید.
۱۱ خرداد ۱۳۰۹ قانون دویست هزار تومان اعتبار از محل وجوه انحصار قند و شکر برای نگاهداری و ادارهکردن خطوط راهآهن
۳۱ فروردین ماه ۱۳۱۰ قانون پنج میلیون و دویست و پنجاه هزار تومان اعتبار بابت مخارج تکمیل راهآهن جنوب و مصارف مربوطه به راهآهن شمال در سال ۱۳۱۰
۳۰ خرداد ماه ۱۳۱۰ مجلس شورای ملی قانون اجازه تخصیص عایدات راهآهن رشت و پیلهبازار به مخارج آن موسسه تا مدت پنج سال را تصویب کرد.
۶ مهر ماه ۱۳۱۰ قانون راجع به اعتبارات اضافی سنوات ۱۳۰۵ الی آذر ۱۳۰۹ اداره راهآهن و کشتیرانی آذربایجان
برای پرداخت هزینه های ساخت راه آهن و ایستگاه ها مجلس شورای ملی چندین قانون اعتبار این هزینه ها را تصویب کرد:
۲ آبان ماه ۱۳۱۰ قانون سه میلیون و پانصد هزار تومان اعتبار اضافی برای خرید مصالح ساختمان راهآهن در سال ۱۳۱۰
۲۸ اسفند ماه ۱۳۱۰ قانون هفتاد و دو میلیون و پانصد هزار ریال اعتبار برای مخارج مربوطه به راهآهن در سال ۱۳۱۱
۲۲ شهریور ماه ۱۳۱۱ قانون شش میلیون و ششصد هزار ریال اعتبار بابت خرید لوازم و مصالح اضافی راهآهن جنوب
۲۱ مهر ماه ۱۳۱۱ قانون راجع به مخارج مربوط به راهآهن زاهدان میرجاوه و لوله آب میرجاوه
۲۶ آبان ماه ۱۳۱۱ قانون ده میلیون ریال اعتبار اضافی جهت ادامه عملیات ساختمان راهآهن جنوب و تکمیل قسمتهای موجوده
۱۱ دی ماه ۱۳۱۱ قانون نوزده میلیون و یکصد هزار ریال اعتبار اضافی برای عملیات ساختمانی و مخارج مربوطه به راهآهن شمال
۵ اردیبهشت ماه ۱۳۱۲ قانون اجازه پرداخت سی ملیون ریال بابت مخارج دو ماهه فروردین و اردیبهشت ۱۳۱۲ راهآهن و سیمان سازی
۱۸ خرداد ماه ۱۳۱۲ قانون یک صد و هفتاد و پنج میلیون ریال اعتبار برای مخارج مربوطه به راهآهن در سال ۱۳۱۲
۱۸ تیر ماه ۱۳۱۲ قانون دوازده میلیون و نهصد و بیست هزار ریال اعتبار جهت مخارج مربوط به راه آهن در سال ۱۳۱۲
۲ مهر ماه ۱۳۱۲ قانون اجازه پرداخت پانصد هزار ریال قرضه به اداره راه آهن و کشتیرانی آذربایجان
۹ مهر ماه ۱۳۱۲ قانون راجع به عواید بهرهبرداری راهآهن
۱۸ آبان ماه ۱۳۱۲ قانون یک صد و پنجاه هزار لیره اعتبار برای خریداری واگون و لکوموتیو راه آهن
۱۸ آبان ماه ۱۳۱۲ قانون راجع به عایدات و مخارج قسمتهای راه آهن شمال و جنوب و آذربایجان و زاهدان
۲۲ اسفند ماه ۱۳۱۲ قانون یک صد و هشتاد میلیون ریال اعتبار برای مصارف ساختمانی راه آهن در سال ۱۳۱۳
۳ تیر ماه ۱۳۱۳ قانون تخصیص چهارصد هزار لیره از وجوه ذخیره مملکتی به احتیاجات راهآهن و تاسیس دستگاه فانوسها و علایم بحری در سال ۱۳۱۳
۱۲ امرداد ماه ۱۳۱۴ قانون اجازه پرداخت دویست هزار لیره جهت مخارج مربوط به راهآهن
۵ تیر ۱۳۱۷ مجلس شورای ملی قانون اجازه پرداخت یک صد و هفتاد میلیون ریال برای هزینه راهآهن در سال ۱۳۱۷ را برای پرداخت هزینه ها تصویب کرد و در
۱۰ مهر ماه ۱۳۱۷ قانون اجازه پرداخت پانصد هزار لیره از اندوخته کشور برای هزینه راهآهن و بندر شاهپور به تصویب رسید
۱۰ مهر ماه ۱۳۱۷ مجلس شورای ملی با پرداخت پانصد هزار لیره از اندوخته کشور برای هزینه راه آهن بندرشاهپور موافقت کرد.
۹ بهمن ماه ۱۳۱۷ قانون سیصد هزار لیره اعتبار اضافی برای هزینههای ارزی راهآهن و بندر شاهپور
۲۵ خرداد ماه ۱۳۱۸ راه آهن تهران - سمنان گشوده شد. این خط ۱۱۳ کیلومتر درازا دارد و ۷۴ میلیون ریال برای ساختن آن هزینه شده است. ساختن راه آهن تهران - سمنان در پانزده ماه به پایان رسید.
۱۷ اسفند ماه ۱۳۱۸ راه آهن تهران - قزوین گشوده شد. درازای این خط ۱۵۰ کیلومتر و هزینه ساخت آن ۶۰ میلیون ریال بوده است.
قوانین فرستادن دانشجو در رشته راه آهن به اروپا و پرداخت هزینه آنان از پول مردم ایران
۲۰ خرداد ماه ۱۳۰۷ قانون اجازه پرداخت مخارج تکمیل ساختمان راهآهن و مخارج اعزام محصل به اروپا برای فراگرفتن معلومات راجع به راهآهن و معادن و ذوبآهن به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
۹ تیر ۱۳۰۸ قانون اجازه اعزام سی نفر محصل برای تحصیل عملی راهآهن به اروپا از سوی مجلس شورای ملی تصویب شد. روز ۴ مهر ماه ۱۳۰۸ دانشجویان راه آهن که برای فراگیری علوم مهندسی درباره راه آهن روانه اروپا بودند به پیشگاه اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی شرفیاب شدند. برای این دانشجویان پیشتر کت و شلوار و کراوات فراهم شده بود.
۴ مهر ماه ۱۳۰۸ سی و نه تن از دانشجویان راه آهن که برای تکمیل تحصیلات خود عازم اروپا بودند به پیشگاه اعلیحضرت رضا شاه شرفیاب شد.
۱۱ مهر ماه ۱۳۰۸ قانون اجازه انتخاب کسری محصلین اعزامی هذهالسنه ۱۳۰۸ برای فنون راهآهن از بین محصلین ایرانی مقیم خارجه
۱۱ خرداد ۱۳۰۹ قانون دویست هزار تومان اعتبار از محل وجوه انحصار قند و شکر برای نگاهداری و ادارهکردن خطوط راهآهن
۱۳ خرداد ۱۳۰۹ قانون اجازه پرداخت اضافه مخارج محصلین راهآهن و معادن
۳ تیر ۱۳۰۹ قانون اجازه پرداخت دوازده هزار تومان کسر مخارج محصلین عملی راهآهن
۲۶ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه اعزام سی شاگرد به خارجه برای تحصیلات فنون عملی راهآهن به مدت دو سال
۱۱ دی ماه ۱۳۱۱ قانون راجع به مخارج تحصیل نود نفر محصلین فنون علمی و عملی مربوطه به راهآهن از سوی مجلس شورای ملی تصویب شد و اعتبار مربوط به تحصیل این دانشجویان فراهم شد.
۲۱ خرداد ۱۳۱۲ قانون تمدید مدت تحصیلی سی نفر محصلین فنون عملی راهآهن به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
قوانین استخدام مهندسین و کارشناسان خارجی
۲۴ آبان ماه ۱۳۰۵ مجلس شورای ملی با استخدام ۱۱ تن مهندس از امریکا برای راه آهن ایران موافقت کرد.
۳۱ تیر ۱۳۰۹ قانون اجازه استخدام مسیو واندر هولست بلژیکی برای مهندسی اداره راهآهن ایران به مدت شش ماه
۸ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه استخدام حجمه سوزوکی مهندس ژاپونی به سمت مهندس اداره راهآهن ایران برای مدت شش ماه
۵ اردیبهشت ماه ۱۳۱۰ قانون اجازه استخدام سه نفر متخصص آمریکایی برای خدمت در راهآهن جنوب به تصویب مجلس شورای ملی رسید
۲۴ امرداد ماه ۱۳۱۰ قانون اجازه استخدام ۶۷ نفر مهندسین و اعضای فنی راهآهن از اتباع ممالک خارجه برای مدت دو سال به تصویب مجلس شورای ملی رسید
- - قانون اجازه استخدام دو نفر مهندس دانمارکی و یک نفر مهندس نروژی برای ساختمان بنادر و بهرهبرداری خطوط راهآهن - مصوب ۱۸ خرداد ۱۳۱۲ مجلس شورای ملی
- - قانون اجازه استخدام دو نفر مهندس سوئدی برای اداره مرکزی راهآهن - مصوب ۸ شهریور ۱۳۱۲ مجلس شورای ملی
- قانون اجازه استخدام دو نفرمهندس سوئدی برای تصدی کارخانجات تعمیر راهآهن - مصوب ۲۴ تیر ۱۳۱۳ مجلس شورای ملی
- قانون اجازه استخدام هاری هاکلین مهندس راهآهن سوئد – مصوب ۲۰ شهریور ۱۳۱۴ مجلس شورای ملی
- قانون اجازه استخدام نوزده نفر مهندسین و متخصص خارجی برای ساختمان راهآهن – مصوب ۱۰ خرداد ۱۳۱۸ مجلس شورای ملی
- قانون اجازه استخدام هیجده نفر مهندسین و متخصصین کارمندان خارجی ساختمان خطوط راهآهن – مصوب ۸ شهریور ۱۳۱۸ مجلس شورای ملی
- قانون اجازه استخدام ۲۷ نفر مهندسین و متخصصین کارهای ساختمانی راهآهن - مصوب ۲ تیر ۱۳۱۹ مجلس شورای ملی
منبع
- ↑ قانون اجازه ساختن خطوط آهن اصلی و مهم مملکت
- ↑ Henry Ulen, Railway Constructing Company
- ↑ Syndicat pour Chemin de fer en Perse
- ↑ Konsortium fuer Bauausfuehrungen in Persian
- ↑ Julius Berger - Berlin
- ↑ Philip Holzmann - Frankfurt
- ↑ Siemens - Bauunion - Berlin
- ↑ قانون اجازه واگذاری نقشهبرداری مفصل خط راهآهن به سندیکای متشکله از کمپانی امریکایی و کمپانیهای آلمانی
- ↑ Kampsax
- ↑ Jorgen Saxild
- ↑ Friedrich Krupp
- ↑ Henchel & Sohn
- ↑ Machinenfabrik Esslingen
- ↑ قانون یک صد و پنجاه هزار لیره اعتبار برای خریداری واگون و لکوموتیو راه آهن
- ↑ Reichsbahnzentralschule
- ↑ قانون اجازه ساختن خطوط آهن اصلی و مهم مملکت