رضا شاه بزرگ - راه‌آهن سراسری ایران

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رضا شاه بزرگ کلنگ راه آهن سراسر ایران را یکشنبه ۲۳ مهر ماه ۱۳۰۶ بیرون دروازه گمرک بر زمین می‌زنند
گذاشتن ریل‌ها آغاز راه آهن سراسر ایران
رضا شاه بزرگ راه آهن جنوب را می‌گشایند
در ایستگاه راه آهن تهران رضا شاه بزرگ آخرین پیچ و مهره راه آهن شمال به تهران را سفت می نمایند ۳۰ بهمن ماه ۱۳۱۵
رضا شاه بزرگ پروانه بهره‌برداری راه‌آهن شمال - تهران را دستینه می‌نمایند ۳۰ بهمن ماه ۱۳۱۵
رضا شاه بزرگ با بریدن نوار سه رنگ پروانه بهره‌برداری از خط آهن شمال به تهران را می‌دهند ۳۰ بهمن ماه ۱۳۱۵

راه آهن سراسری کشور

۲۰ بهمن ماه ۱۳۰۴ قانون اجازه ساختن خطوط آهن اصلی و مهم مملکت[۱] به تصویب رسید که هزینه آن از مالیات قند و شکر و چای فراهم می‌شد و برای آهن ذوب آهن کارشناسانی از امریکا و آلمان به ایران فراخوانده شوند.

۱۶ اردیبهشت ماه ۱۳۰۵ راه آهن جلفا - تهران در آیین با شکوهی گشایش یافت.

۱۶ امرداد ماه ۱۳۰۵ راه آهن تهران - مازندران در آیین باشکوهی گشایش یافت.

۲۸ دی ماه ۱۳۰۵ پلند مهندس کارشناس راه آهن که از زمانی پیش به فرمان اعلیحضرت رضا شاه مامور بررسی راه آهن سراسری ایران شده بود به پیشگاه اعلیحضرت باریافت و گزارش بررسی های خود را به آگاهی معظم له رسانید.

۴ اسفند ماه ۱۳۰۵ قانون اجازه ساختمان راه‌آهن مابین خورموسی و بندر محمره و بندر جز به تصویب مجلس شورای ملی رسید. مجلس شورای ملی به دولت پروانه داد که راه‌آهن مابین خورموسی و بندر محمره و بندر جز از راه همدان - تهران در راستای خطی کشیده شود که از سوی مهندسین کمپانی‌های امریکایی و آلمانی تعیین می‌گردد.

۲۹ امرداد ۱۳۰۶ آگهی مناقصه برای کشیدن راه آهن سراسری ایران از سوی دولت به چاپ رسید.

۱۵ مهر ماه ۱۳۰۶ اعلیحضرت رضا شاه بزرگ از اداره قورخانه (زرادخانه - اسلحه سازی) بازدید فرمودند. در این روز اعلیحضرت از وزارت فواید عامه دیدن کردند و از همانجا تلفنی نخست‌وزیر را خواستند و دستوراتی درباره آغاز ساختمان راه آهن در روز ۲۳ مهر ماه دادند.

۲۳ مهر ماه ۱۳۰۶ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی و والاحضرت ولیعهد در آیین پر شوری و با بودن هیات دولت، نمایندگان مجلس و شماری از بزرگان کشوری و لشکری نخستین کلنگ راه آهن سراسری را در جای گمرک تهران بر زمین زدند.

۶ اسفند ماه ۱۳۰۶ قانون ویژه ساختن درآمد راه آهن جلفا به تبریز برای خرید ابزار و بازسازی و ساختن بناهای مورد نیاز راه آهن به تصویب رسید.

۳۰ فروردین ماه ۱۳۰۷ قانون اجازه واگذاری نقشه‌برداری مفصل خط راه‌آهن به سندیکای متشکله از کمپانی امریکایی و کمپانی‌های آلمانی به دولت پروانه داده شد که نقشه‌برداری خط راه‌آهن سراسری را بر پایه قانون چهارم اسفند ماه ۱۳۰۵ به سندیکایی از کارشناسان آلمانی و امریکایی بدهد.

۲۰ خرداد ماه ۱۳۰۷ قانون اجازه پرداخت مخارج تکمیل ساختمان راه‌آهن و مخارج اعزام محصل به اروپا برای فراگرفتن معلومات راجع به راه‌آهن و معادن و ذوب‌آهن به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

۳۱ اسفند ماه ۱۳۰۷ قانون اجازه اعطای انحصاری‌ساختن و بکارانداختن خط تراموای بین محمره و عبادان به آقای میرزا حسن‌خان موقر به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

۹ تیر ۱۳۰۸ قانون اجازه اعزام سی نفر محصل برای تحصیل عملی راه‌آهن به اروپا از سوی مجلس شورای ملی تصویب شد. روز ۴ مهر ماه ۱۳۰۸ دانشجویان راه آهن که برای فراگیری علوم مهندسی درباره راه آهن روانه اروپا بودند به پیشگاه اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی شرفیاب شدند. برای این دانشجویان پیشتر کت و شلوار و کراوات فراهم شده بود.

۱۱ مهر ۱۳۰۸ قانون اجازه انتخاب کسری محصلین اعزامی هذه‌السنه ۱۳۰۸ برای فنون راه‌آهن از بین محصلین ایرانی مقیم خارجه

۷ دی ماه ۱۳۰۸ اعلیحضرت همایون رضا شاه بزرگ برای گشودن راه آهن خوزستان به جنوب کشور تشریف فرما شدند. سردار اسعد وزیر جنگ، حاج آقا رضا رفیع، دکتر امیراعلم پزشک ویژه شاهنشاه، امیرنظام رییس تشریفات سلطنتی، شکوه‌الملک رییس دفتر مخصوص، سرتیپ یزدان پناه رییس امنیه و گروهی از نمایندگان مجلس شورای ملی در رکاب اعلیحضرت بودند. روز ۱۵ دی ماه ساعت هشت بامداد راه آهن جنوب به دست اعلیحضرت رضا شاه در صالح‌آباد نزدیک به شهر دزفول گشوده شد.

۱۱ خرداد ۱۳۰۹ قانون دویست هزار تومان اعتبار از محل وجوه انحصار قند و شکر برای نگاهداری و اداره‌کردن خطوط راه‌آهن

۱۳ خرداد ۱۳۰۹ قانون اجازه پرداخت اضافه مخارج محصلین راه‌آهن و معادن

۳ تیر ۱۳۰۹ قانون اجازه پرداخت دوازده هزار تومان کسر مخارج محصلین عملی راه‌آهن

۲۶ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه انتخاب کسری محصلین فنون راه‌آهن و معادن از بین محصلین مقیم خارجه و فارغ‌التحصیل‌های مدارس فنی داخله

۲۶ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه اعزام سی شاگرد به خارجه برای تحصیلات فنون عملی راه‌آهن به مدت دو سال

۶ آبان ماه ۱۳۰۹اعلیحضرت رضا شاه بزرگ با راه آهن سراسری که تهران - ساری آن برای بهره‌برداری آماده شده بود به ساری سفر کردند.

۳۱ فروردین‌ ماه ۱۳۱۰ قانون پنج میلیون و دویست و پنجاه هزار تومان اعتبار بابت مخارج تکمیل راه‌آهن جنوب و مصارف مربوطه به راه‌آهن شمال در سال ۱۳۱۰

۳۰ خرداد ماه ۱۳۱۰ مجلس شورای ملی قانون اجازه تخصیص عایدات راه‌آهن رشت و پیله‌بازار به مخارج آن موسسه تا مدت پنج سال را تصویب کرد.

۶ مهر ماه ۱۳۱۰ قانون راجع به اعتبارات اضافی سنوات ۱۳۰۵ الی آذر ۱۳۰۹ اداره راه‌آهن و کشتی‌رانی آذربایجان – مصوبمجلس شورای ملی

۲ آبان‌ ماه ۱۳۱۰ قانون سه میلیون و پانصد هزار تومان اعتبار اضافی برای خرید مصالح ساختمان راه‌آهن در سال ۱۳۱۰ – مصوبمجلس شورای ملی

۲۸ اسفند‌‌ ماه ۱۳۱۰ قانون هفتاد و دو میلیون و پانصد هزار ریال اعتبار برای مخارج مربوطه به راه‌آهن در سال ۱۳۱۱ – مصوبمجلس شورای ملی

۲۲ شهریور ماه ۱۳۱۱ قانون شش میلیون و ششصد هزار ریال اعتبار بابت خرید لوازم و مصالح اضافی راه‌آهن جنوب

۲۱ مهر ماه ۱۳۱۱ قانون راجع به مخارج مربوط به راه‌آهن زاهدان میرجاوه و لوله آب میرجاوه

۲۶ آبان‌ ماه ۱۳۱۱ قانون ده میلیون ریال اعتبار اضافی جهت ادامه عملیات ساختمان راه‌آهن جنوب و تکمیل قسمتهای موجوده

۱۱ دی‌‌ ماه ۱۳۱۱ قانون راجع به مخارج تحصیل نود نفر محصلین فنون علمی و عملی مربوطه به راه‌آهن از سوی مجلس شورای ملی تصویب شد و اعتبار مربوط به تحصیل این دانشجویان فراهم شد.

۱۱ دی‌‌ ماه ۱۳۱۱ قانون نوزده میلیون و یکصد هزار ریال اعتبار اضافی برای عملیات ساختمانی و مخارج مربوطه به راه‌آهن شمال

۱۴ تیر ماه ۱۳۱۲ پل کارون که برای رد شدن راه آهن از روی آن ساخته شده بود گشوده شد.

۱۲ امرداد ۱۳۱۴ مجلس شورای ملی قانون تشکیلات موسسه راه‌آهن دولتی ایران به تصویب مجلس شورای ملی رسید. ۱۶ امرداد ماه فرمان اعلیحضرت رضاه شاه بزرگ دایر بر اجرای تشکیلات راه آهن دولتی ایران همراه با قانون تشکیلات موسسه راه آهن دولتی در ۹ ماده شرف صدور یافت.

۴ اردیبهشت ماه ۱۳۱۵ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی، علیاحضرت ملکه پهلوی، والاحضرت شاهدخت شمس پهلوی و والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی با واگن سلطنتی راه آهن از فیروزکوه تا شاهی سفر کردند و بدین سان ۱۳۰ کیلومتر دشوارترین بخش راه آهن شمال که از شکم و دامنه کوه ها می گذرد گشوده شد.

۱۴ اردیبهشت ماه ۱۳۱۵ راه آهن شمال ایران در آیین باشکوهی گشایش یافت.

۳۰ بهمن ماه ۱۳۱۵ با پیوستن راه آهن شمال به تهران آیین باشکوهی در ایستگاه راه آهن تهران بر پا شد. در این آیین شاهنشاه ایران رضا شاه بزرگ آخرین پیچ و مهره خط آهن شمال را سفت کردند و با بریدن نوار سه رنگ پروانه بهره‌برداری از خط آهن شمال به تهران را دادند.

۱۵ خرداد ماه ۱۳۱۶ نخست وزیر از تندیس اعلیحضرت رضا شاه پهلوی که در پهنه روبروی ایستگاه راه آهن تهران قرارداده شده بود، در آیین ویژه ای پرده‌برداری کرد.

۱۶ اسفند ماه ۱۱۶ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی نخستین کلنگ ساختمان راه آهن گرمسار را بر زمین زدند و ساختمان راه آهن مشهد آغاز گردید.

پایان راه آهن سراسری ایران

۵ شهریور ماه ۱۳۱۷ آیین پیوستن راه آهن شمال و جنوب در ایستگاه چشمه سپید در نزدیکی اراک از سوی اعلیحضرت رضا شاه بزرگ انجام پدیرفت. درازای راه آهن ایران از بندرشاه تا بندر شاهپور ۱۳۹۴ کیلومتر می باشد و از دیدگاه دگرگونی آب و هوا و وضع پستی و بلندی به پنج منطقه کوهستانی، صحرایی و غیره بخشن می شود. هزینه ساختمان این راه بیش از ۲۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال یا ۲۵ میلیون پوند انگلیسی شد که از مالیات قند و شکر و چای فراهم شد.

۸ آبان ماه ۱۳۱۷ ساختمان راه آهن شمال غرب کشور (تهران - میانه) به فرمان اعلیحضرت رضا شاه پهلوی آغاز گردید.

۹ آذر ماه ۱۳۱۷ ساختمان راه آهن قم - یزد آغاز شد.

خرداد ماه ۱۳۱۸ راه آهن تهران - سمنان گشوده شد. این خط ۱۱۳ کیلومتر درازا دارد و ۷۴ میلیون ریال برای ساختن آن هزینه شده است. ساختن راه آهن تهران - سمنان در پانزده ماه به پایان رسید.

۱۷ اسفند ماه ۱۳۱۸ راه آهن تهران - قزوین گشوده شد. درازای این خط ۱۵۰ کیلومتر و هزینه ساخت آن ۶۰ میلیون ریال بوده است.

۱۲ مهر ماه ۱۳۱۹ راه آهن قزوین - زنجان گشایش یافت.

۲ خرداد ماه ۱۳۲۰ راه آهن تهران - شاهرود گشوده شد.

قوانین استخدام مهندسین و کارشناسان خارجی

۲۴ آبان ماه ۱۳۰۵ مجلس شورای ملی با استخدام ۱۱ تن مهندس از امریکا برای راه آهن ایران موافقت کرد.

۳۱ تیر ۱۳۰۹ قانون اجازه استخدام مسیو وان‌در هولست بلژیکی برای مهندسی اداره را‌ه‌آهن ایران به مدت شش ماه

۸ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه استخدام حجمه سوزوکی مهندس ژاپونی به سمت مهندس اداره راه‌آهن ایران برای مدت شش ماه

۲۴ مهر ۱۳۰۹ قانون اجازه استخدام مهندسین و اعضای فنی راه‌آهن از اتباع ممالک خارجی لازمه سال ۱۳۰۹ راه‌آهن به وزارت طرق و شوارع

۵ اردیبهشت‌ ماه ۱۳۱۰ قانون اجازه استخدام سه نفر متخصص آمریکایی برای خدمت در راه‌آهن جنوب به تصویب مجلس شورای ملی رسید

۲۴ امرداد ماه ۱۳۱۰ قانون اجازه استخدام ۶۷ نفر مهندسین و اعضای فنی راه‌آهن از اتباع ممالک خارجه برای مدت دو سال به تصویب مجلس شورای ملی رسید