مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اسفند ۱۳۵۴ نشست ۳۲
| مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری بیست و چهارم | تصمیمهای مجلس | قوانین برنامههای عمرانی کشور |
مذاکرات مجلس شورای ملی
صورت مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اسفند ۱۳۵۴ نشست ۳۲
فهرست مطالب:
مجلس ساعت ۹ صبح بریاست آقای عبدالله ریاضی تشکیل گردید.
قرائت اسامی غائبین جلسه قبل
۱ – قرائت اسامی غائبین جلسه قبل
رئیس _ اسامی غائبین جلسه قبل قرائت میشود.
(بشرح زیر خوانده شد)
آقایان:اسکندری _ جباری _ حاتمی _ دهقان نژاد رئیسی اردکانی _ رحیمی لاریجانی _ سیفی _ نوذر صادقی صحرائی _ غلامرضا غضنفری _ قوامی _ میرلاشاری _ ساگینیان _ ذوالفقاری _ مافی _ رحیم شیخ الاسلامی _ عبداللطیف شیخ الاسلامی _ بانو برومند _ بانو سلیلی _ بانو ضرابی.
_ ادامه مذاکره و تصویب گزارش یک شوری کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۵۵ کل کشور و ارسال به مجلس سنا
۲ _ ادامه مذاکره و تصویب گزارش یک شوری کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۵۵ کل کشور و ارسال به مجلس سنا
رئیس _ وارد دستور میشویم کلیات لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ کل کشور مطرح است آقای عالمی بفرمائید.
مجتبی عالمی (مخبر کمیسیون بودجه) _ از روزیکه لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ مطرح شد بحث و گفتگو پیرامون بودجه عظیم ۳۱۰۵ میلیارد ریالی کشور از یک گرمی و حرارت خاص برخوردار بود (یکنفر از نمایندگان _ سر مقاله روزنامه رستاخیز را هم مطالعه بفرمائید) و نمایندگان محترم چه در کمیسیون و چه در ساحت مقدس مجلس شورایملی بودجه را از جهات مختلف مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند و حجم بی سابقه آنرا از نظر دور نداشتند.
همکاران عزیز نکات و مطالب آموزندهای ایراد فرمودند که جا دارد ازطرف اعضای کمیسیون بودجه از راهنمائیهای ارزنده آنان تشکر نمایم زیرا این مطالب از علاقهای برخوردار بود که تنها خاص نمایندگان مجلس رستاخیز میباشد.
بودجه ایکه گزارش آن باستحضار رسید در مدت رسیدگی در کمیسیون بودجه اکثر نمایندگان در تمامی جلسات شرکت فرمودند ودر موارد مختلف پیشنهادهائی در جهت بهبود انجام کارها از طرف اعضای کمیسیون بودجه و سایر نمایندگان محترم مجلس شورای ملی به مسؤلان ارائه گردید، و بر این اساس تغییرات ضروری در تبصرههای اجرائی و ارقام هزینه بشرحیکه در صفحات ۲۸ و ۶۴ تا ۶۸ گزارش کمیسیون بودجه منعکس است داده شد. در امر رسیدگی به لایحه بودجه صرفاً رشد ارقام در مقایسه با سالهای گذشته ملاک عمل قرار نگرفت بلکه تحلیلی کامل از عملیات دستگاهها و برنامههای مختلف با در نظر گرفتن هدفهای برنامه عمرانی پنجم کل کشور مصوب اسفند ماه ۱۳۵۳ کمیسیون برنامه مجلس شورایملی و با رعایت اصل الاهم فالاهم چنانکه شایسته عصر رستاخیز است صورت گرفت.
کمیسیون بودجه سعی کرده است هدفها و سیاستهای مصوب برنامه عمرانی پنجم را سر لوحه کار خود قرار دهد در اینجا لازم میدانم برخی از این هدفها را بشرح زیر باستحضار برسانم:
- حفظ رشد متوازن و هم آهنگ اقتصادی کشور در بخشهای کشاورزی، صنعت و تجارت.
- افزایش درآمد طبقات مختلف جامعه با تاکید خاص در مورد ارتقای سطح معیشت گروههای کم درآمد.
- گسترش جامع تر عدالت اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی با تأکید در مورد توزیع عادلانه تر خدمات در سطح همه گروهها و قشرهای اجتماعی.
- حفاظت، احیاء و بهبود محیط زیست و اعتلای کیفیت زندگی جامعه به خصوص در نقاط پر جمعیت.
- توسعه علوم و تکنولوژی و گسترش قوه خلاقه و ابتکار جامعه.
- بهبود کیفیت و افزایش عرضه نیروی انسانی فعال کشور بمنظور افزایش بازدهی و بر طرف کردن تنگناهای توسعه و
نیز بمنظور رفع تنگناها و دشواریهائیکه در سر راه قرار گرفته است کمیسیون بودجه مجلس شورایملی در رسیدگیهای خود رهنمونهای ذیل را از نظر دور ننموده است.
- افزایش ظرفیت واقعی و بالقوه تأسیسات زیر بنائی.
- افزایش منابع مالی برای رفع دشواریهای مربوط به امر مسکن.
- مراقبت در مصرف اعتبارات و صرفه جوئی و جلوگیری شدید از اسراف و تبذیر در مورد هزینهها و حفظ ثبات نسبی قیمتها.
اهم سیاستها و خط مشی هائیکه در رسیدگی بودجه مورد نظر کمیسیون بودجه بود عبارتند از:
- سیاست دفاعی کشور و تقویت بنیه دفاعی.
سیاست مالی، مالیاتی بنحویکه وصول مالیات مؤید توزیع عادلانه تر درآمد باشد.
- سیاست عدم تمرکز در مناطق مختلف واستانی کردن تدریجی قسمت قابل توجه بودجه کل کشور بمنظور کمک به رشد سریع تر مناطق مختلف و توزیع اقتصادی تر درآمدها در سطح استانها و شهرستانها کشور.
مطالبی که باستحضار رسید مواردی بود که کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی در رسیدگیهای خود آنها را با توجه به برنامه عمرانی پنجم کشور که از تصویب مجلس گذشته است مورد نظر قرار داد.
خوشوقتم که فرمایشات نمایندگان و همکاران محترم در مجلس نیز در باب مسائل دفاعی، اقتصادی، رفاهی و اجتماعی در تأئید گزارش کمیسیون بودجه مجلس و درپارهای موارد حاوی ارشاد و راهنمائیهای ارزندهای بود. آنچه که باید در اینجا باستحضار برسد آنستکه بودجه همانند دیگر مسائل و پدیدههای اجتماعی نمیتواند خوب مطلق باشد ولی در مقایسه با سالهای گذشته که کم و بیش همه شاهد و ناظر بودجه هائی بودیم که وسیله دولتها تقدیم مجلس میشد، و برای یادآوری و مثال باید از بودجه سال ۱۳۴۱ یاد نمود که با رقمی یک سی و چهارم بودجه سال ۱۳۵۵ شامل ۳۵ برگ و فقط حاوی دو ستون درآمد و هزینه ارائه شده بود.
بودجه سالهای اخیر و بخصوص بودجه سال ۱۳۵۵ شامل ده قسمت میباشد که من جمیع جهات از ویژگیهای خاص برخوردار است و این امر سبب شد تا بسهولت کمیسیون بودجه بتواند به کلیه ارقام درآمد و هزینه هر یک از واحدهای اجرائی و انتفاعی دسترسی پیدا نموده و نتیجه گیری نماید.
این بودجه نه تنها مظهری از انقلاب شاه و ملت را در خود دارد بلکه با امتیازات خاص خود جلوه ایست از بودجه دولت و مجلس عصر رستاخیز. همه بخاطر داریم که قبل از ششم بهمن ماه ۱۳۴۱ کشور و مردم با چه مشکلات و مصائبی دست بگریبان بود، جامعه روستائی و شهری تحت سلطه بی چون چرای قدرتمندان از
کمترین مزایای اجتماعی بی بهره بودند. ساعات کار نامحدود بود و شرایط کار غیر انسانی و دستمزدها غیر انسانی تر، تنها طی دهه اخیر که باید آنرا عصر جدیدی در تاریخ ملت ایران نامید بسیاری از مشکلات اجتماعی ما، به برکت رهنمونهای خردمندانه شاهنشاه آریامهرکه اصول هفده گانه انقلاب شاه و ملت تجلی گر آن بوده است بر طرف گشته (صحیح است) و باید اعتراف نمود که وسیله اجرائی آن همین بودجهها و اعتباراتی بوده که بصورت منشور مالی دولت مورد استفاده قرار گرفته است. امنیت و ثبـاتیکهامـروز به رهبری شاهنشاه آریامهر همگی از آن برخورداریم از طریق اجرای بموقع همین بودجهها به ثمر رسیده است.
یکی از همکاران در مورد شهر تهران و توصیه کمیسیون بودجه مطلبی فرمودند که اجازه میخواهم عین توصیه تحریر یافته را قرائت نمایم «کمیسیون بودجه توصیه مینماید که ساکنین شهرها بخصوص اهالی پایتخت باید به میزان مناسبی در هزینههای عمرانی و حل مسائل و مشکلات اختصاصی شهر خود مشارکت داشته باشند» (صحیح است).
شک نیست همانطور که همکاران محترم در فرمایشات خود بیان داشتند و کمیسیون بودجه نیز در توصیههای خود بدان اشاره نموده انتظار این است که دولت بخاطر اجرای هر چه بهتر رسالتی که بر عهده دارد مسائل آموزش و پرورش، کشاورزی و راههای ارتباطی و برق را با توجه بامکانات مالی که در بودجه گنجانیده شده است بهبود بیشتری بخشد.
زیرا ما هنوز درگذرگاهی هستیم که باید نهایت کوشش بعمل آید تا اعتبارات بودجه از طریق استحکام بخشیدن زیربنای اقتصادی کشور بمصرف برسد. این است آنچه که اعضای کمیسیون بودجه و همکاران عزیز از اجرای بودجه سال ۱۳۵۵ آرزوی آنرا دارند و از خداوند متعال توفیق دولت و همگان را در راه تحقق این آرزوها خواهانم (احسنت).
رئیس _ آقای دکتر دادفر بفرمائید.
دکتر دادفر (رئیس کمیسیون بودجه) – بنده قبل از اینکه زحمت افزا شوم و توضیحی در مورد بودجه و کیفیت رسیدگی بآن را بدهم امروز مصادف با سوم اسفند است و ما در آستانه برگزاری جشنهای پر افتخار پنجاه سال سلطنت دودمان پهلوی هستیم (صحیح است) امروز، روز سوم اسفند، خصوصیتی دارد که ملت ایران همیشه از پروردگار شاکر و سپاسگزار است که در سال ۱۲۹۹ ستاره اقبال ایران طلوع کرد و رضا شاه کبیر ناجی و سردودمان غرور آفرین پهلوی توانست میراث کشور ما را از ورطه نیستی و نابودی نجات دهد و بیک ملت و مملکت آزاد، دلیر، مقتدر و قوی در دنیای امروز مبدل نماید (صحیح است) بنده نمیخواهم به وقایع قبل از سال ۱۲۹۹ اشاره بکنم ولی بیکی دو نکته باید اشاره کنم که مملکت ما تا قبل از سال ۱۲۹۹ و در سالهای ۱۹۰۷ و ۱۹۱۹ که قرار داد تجزیه ایران را تنظیم کرده بودند، بهمت این رادمرد ایرانی به نتیجه نرسید این وضع کشور ما بود که بیگانگان در شمال و جنوب حـاکمیت مـا را در معـرض خطر انداخته بودند نابسامانی و خان خانی و عدم ثبات و قرق کردن محلات و فئودالیسم باوج خود رسیده بود. حکومت مرکزی جز محدوده تهران قدرتی نداشت و آن قدرت هم صرف حکومت نظامی میگردید رضا شاه با اراده قوی و خلل ناپذیر خودش و با کوشش خستگی ناپذیر چنان جامعهای ساخت که واقعاً باید او را سپاس گفت (صحیح است) دانشگاه _ راه آهن _ کارخانجات _ نیروی دفاعی مملکت و سایر اقداماتی را که او انجام داد بزرگترین خدمت را بافراد این جامعه و مملکت ایران نمود و از هیچ کوششی برای پیشرفت این جامعه دریغ نکرد و بزرگترین نعمتی را که رضا شاه باین مملکت داد و بالاترین خدمتی را که او بایران کرد و در تاریخ تثبیت نمود وجود نازنین شاهنشاه آریامهر است (صحیح است) ۳۵ سال سلطنت شاهنشاه آریامهر و ۵۰ سال سلطنت دودمان پهلوی ملت ایران را از درماندگی و زبونی که نه تنها در دنیا نامی نداشت بلکه در ردیف کشورهائی که تحت مستعمره قرار گرفته بود به آنچنان کشور سرافراز و غرور آفرینی تبدیل کرد که امروز ما افتخار میکنیم که در سایه رهبریهای داهیانه شاهنشاه ایران سر بلند زندگی میکنیم (احسنت) جشنهای بزرگداشت پنجاهمین سال سلطنت پهلوی که در سال آینده برگذار میشود این جشنها فقط بخاطر این نیست که جشن گرفته باشیم بلکه این جشنهای ۲۵۰۰ ساله بخاطر این برگذار شد که دنیا ایران را بشناسند. همه ایرانیها را بشناسند و صد میلیون دلار خرج ما شد کـه فقط از نقطه نظر مادی آنرا میسنجیم اگر اخباری که در مطبوعات و رادیو تلویزیون آنوقت منتشر شد بقیمت مالی امـروز بود با هزینهای معادل ده میلیارد دلار هم میسر نبود دنیا به عظمت ما و فرهنگ ما و نظام شاهنشاهی ایران پی ببرد و پی برد و فرهنگ و تمدن ایران را آنطور که باید شناخت. سپاس عمیق ملت ایران را تقدیم شاهنشاه آریامهر میکنم، شاهنشاهی که رابطه اش با ملت بر پایههای انسانی و معنوی و روحی گذاشته شده است (احسنت) در کشور ما شاهنشاه فقط رهبر قوای مملکت و عالیترین مرجع اجرائی نیست فرق دارد با پادشاهان کشورهای دیگر. شاهنشاه ایران به ملتش عشق میورزد. لقب پادشاهان صفوی مرشد و یک مرشد کامل بوده است و رابطه آنها با مردم رابطه مرشد و راشد و مرید و مرادی بوده. هنوز مردم ایران صبح زود آستین بدرگاه الهی میگذارند. پدران و مادران ما اولین دعایشان دعای مخصوص بشاه بوده و یک رابطه معنوی را همیشه حس میکرده است و از این جهت با پادشاهان ممالک دیگر این رابطه معنوی فرق دارد و اگر میخواهیم سال آینده این مراسم بزرگداشت ۵۰ سال سلطنت شاهنشاهی را برگزار کنیم بخاطر آنست که این در خون ماست، مثلا وقتی در چالدران شاه اسماعیل با ۲۸ هزار سرباز در مقابل ۳۰۰ هزار سرباز و بزرگترین قدرت جنگی زمان خود میجنگید شاه اسماعیل فقط ۱۶ سال داشت و سردارانی مثل روملو و شاپلو بودند که فقط دویست نفر باقی ماند و تاریخ شاهد و مبهوت است که چطور یک فرمانده ۱۶ ساله این جنگ را رهبری کرده است این رمزش آسان است حکم شاه در مقابل مریدان مثل مراد در مقابل مرید است و این فلسفه نظام شاهنشاهی است این داستان را شنیدهاید که از سردار دلاوری در زمان نادر پرسیدند قبلا کجا بودی گفت من بودم ولی نادر نبود ما خوشوقتیم که شاهنشاه نادر دوران ما، مملکت خودشان را قدر و منزلت بخشیدند و سپاس میگذاریم که بما امکان داده است که در زمان رستاخیز خدمت ناچیزی بعهده بگیریم (احسنت) بنده ضمن عرض این مطلب و عرض سپاس بدرگاه الهی و بزرگداشت سوم اسفند روز تاریخ ملی خودمان، خواستم باستحضار برسانم کمیسیون بودجه در ساعات متمادی در ۲۰ جلسه متوالی پنج و شش ساعته بودجه را بررسی کرد، چند توصیه بدولت داشت این توصیهها را آقایان میدانید اهمش این بود که اولا در شهرهائی که مسائل مخصوصی دارند باید این مسائل با مشارکت نسبی و بمیزان معقولی بوسیله مردم و سکنه آن شهرها حل شود اساس این توصیه این بود که در مملکت ما ساکنین روستائی باید از اعتبارات بیشتری برخوردار شوند اساس توصیه ما این بود که نمیشود مسائل مالی یک شهر را از بیت المال دولت کلاً تأمین کرد، اساس نظریات ما بر این بود که شهرهای دیگر بودجه شان متکی به تهران نباشد البته دولت باید کمک کند اما بعضی مسائل اختصاصی بعضی شهرها باید توسط خود آنها تا حد معقولی جبران شود دراین مورد ودر همه موارد پیشنهادهائی تهیه شد و بامضای اعضاء کمیسیون بودجه رسید و تعدادی از نمایندگان هم پیشنهادهائی داشتند که حضور مقام ریاست تقدیم میکنیم اصول این پیشنهادات و مفهوم و منطقش روی اصولی بود که مورد قبول وعنایت همه نمایندگان بوده و همه دراین باره اظهارنظر کردهاند و توصیههای ما مبتنی بر نظر همه نمایندگان بوده است در بعضی موارد دیگرهم اگر لازم بود توضیح کافی داده خواهد شد از اینکه بنده توانستهام در مسیر خدمتگذاری نمایندگان محترم پیشنهادهای جاذمی که قسمتی از نظر آقایان را در بودجه تأمین میکند تهیه و تقدیم کنم از مساعدت عموم نمایندگان محترم تشکر میکنم و سپاسگزارم (احسنت).
رئیس – جناب آقای نخست وزیر بفرمائید.
امیر عباس هویدا (نخست وزیر) – آقای رئیس، خانمها آقایان:
مصادف شدن عرایض امروزم را باسالگرد سوم اسفند ۱۲۹۹ – روز تجدید حیات ایران معاصر به فال نیک میگیرم.
در سال ۱۲۹۹، ایران یکی از فقیرترین و عقب مانده ترین کشورهای جهان بود اما این تنها فقر و عقب ماندگی نبود که ملت ما را رنج میداد. استقلال، تمامیت ارضی، وحدت ملی و موجودیت کشور نیز در خطر نابودی قرار داشت
امروز ایران یک کشور نیرومند ومترقی است که از لحاظ بودجه و نسبت آن به درآمد سرانه مقام شامخی را در میان کشورهای پیشرو جهان احراز کرده است. این واقعیات نه تنها معرف راه درازی است که ایران بدنبال معجزه سوم اسفندماه ۱۲۹۹ پیموده است بلکه نشان میدهد که در ایران امروز و در پرتو فرماندهی شاهنشاه بزرگ ما، پیشرفت هرسال کشور تنها با پیشرفت سال پیش خود قابل مقایسه میباشد. (احسنت)
لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ یک سال استثنائی در تاریخ ایران را در بر خواهد گرفت، سال بزرگداشت شاهنشاهی پهلوی که از تکه پارههای ایران، کشوری بزرگ، پیشرو، مرفه ونیرومند آفرید.
بهترین سپاس در برابر شاهنشاهی پهلی که با تکیه به فداکاری، راد مردی و کار و کوشش خستگی ناپذیر کشور ما را بارها از مهلکه رهانید و بر قلههای بلند امروز رساند و بر قلههای بلندتـرفردا رهنمون خواهد شد. فعالیـت صادقانه و تلاش سازنده و از خود گذشتگی در خدمـت به مردم است. (احسنت)
در سال ۱۳۵۵ هنگامی که آئین ۵۰سال شاهنشاهی پهلوی را برگزار میکنیم، کدام بزرگداشت شایسته تر از این خواهد بود که بگوئیم ایرانی که در آستانه نابودی قرار داشت امروز فعالترین کانون زندگی و سازندگی در جهان شده است؟
در ایران عصر رستاخیز همه عوامل پیشرفت در همه زمینهها، در متنی استثنائی از فرصتهای بزرگ تاریخی، آماده و فراهم است. فرماندهی در عالیترین سطح کیفیت، وحدت و تفاهم عمیق ملی، عشق به میهن، ایمان به جاودانگی ایران و امید به آینده....
همه ما میبایست بکوشیم تا با رسیدن به دورترین مرزهای ممکن کارو کوشش فردی و اجتماعی از این عوامل استثنائی و این فرصتهای بزرگ تاریخی بمنظور خدمت هر چه بیشتر، هرچه صادقانه تر و هرچه سازنده تر به شاهنشاه و مردم ایران بهره گیریم. تردید ندارم که در ترکیب این مطلب، افتخار بازگوئی عمیق ترین احساسات همه نمایندگان و فرد فرد ملت ایران نصیب اینجانب میشود. (صحیح است)
آقای رئیس، خانمها، آقایان:
اجازه میخواهم که ضمن اشاره به نظریات نمایندگان که هنگام طرح بودجه چه در کمیسیون بودجه و چه در جلسات علنی مجلس ابراز شده است بار دیگر رئوس این بودجه را که بیشک تضمین کننده ادامه پیشرفتهای سریع کشور در سال آینده خواهد بود با هم مرور کنیم.
در بحث لایحه بودجه یک سلسله مسائل اساسی در مقیاس مملکتی از یک سو و یک رشته مسائل و پیشنهادهای محلی و موضعی از سوی دیگر مطرح شد که از لحاظ افزودن بر آگاهی دولت از خواستها، نیازها و نظرگاههای گوناگون فایده بسیار داشت. بحثهای دامنه داری که طی روزهای اخیر در مجلس صورت گرفت نمونه بارزی ار آن گفت وشنودی است که زمینهای وسیع برای مشسارکت مردم و همه امور ارائه میدهد. در این مذاکرات هیچ نکتهای پوشیده نماند وهیچ زمینهای نبود که مورد بحث و بررسی و مداقه قرار نگیرد و من اطمینان میدهم که آنچه نمایندگان مجلس در جریان مذاکرات خود مطرح کردند مورد توجه دقیق دولت خواهد بود.
یکی از جلوههای مشخص این بحثها وجود وحدت نظر و تفاهم کامل بر سر مسائل اساسی بود در جریان این مذاکرات تأکید شد که همه ملت ایران یک دل و یکپارچه در مسیری که فرماندهی بزرگ میهن ما تعیین فرمودهاند در جهت پیشبرد آرمانها و هدفهای ملی فعالیت میکنند، همه ما در چهار چوب سیاست مستقل ملی خواستار نیرومند شدن ایران، تقویت بنیه دفاعی کشور، تسریع پیشرفتهای اقتصادی، گسترش تجهیزات زیر بنائی کشور ما انجام اصلاحات اداری و بهبود کیفیت مدیریت، توزیع عادلانه تردرآمدها و فرصتهای اجتماعی، توسعه رفاه، دفاع از دستاوردهای انقلاب و پیشرفت هرچه سریع تر به سوی تمدن بزرگ هستیم. (احسنت)
با کمال سربلندی و مباهات میتوانم بگویم که در جهان امروز شاید هیچ کشوری وجود نداشته باشد که مانند ایران از وحدت، تفاهم ملی در پرتو یک فرماندهی قاطع و دوراندیش برخوردار باشد. این براستی بزرگترین ثروت سیاسی و اجتماعی امروز ما و استوارترین بیمه نامه برای دستاوردهای انقلاب شاه و ملت و کامیابیهای آینده آن است. در اینجا نظریات مختلفی در باره اولویتها مطرح گردید.
باید قبل از همه بگویم که لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ بر اساس ارزیابیهای دقیق از شرایط و امکانات ملی وبین المللی و با توجه به ضرورت بهره گیری از حداکثر امکانات مالی، انسانی و اداری کشور تنظیم شده است.
در لایحه بودجه سال ۱۳۵۵ بزرگترین اعتبارات به بخش عمرانی و تولیدی تخصیص یافته است زیرا بدون ادامه پیشرفت سریع اقتصادی، برآوردن خواستها و نیازهای مردم ما میسر نخواهد بود. ایران در ۱۰ سال گذشته، سریع ترین آهنگ رشد اقتصادی را در جهان داشته است. ما میخواهیم و میتوانیم که این موقعیت استثنائی خود را همچنان حفظ کنیم. بودجه سال ۱۳۵۵ بنحوی تنظیم شده است که حفظ و ادامه رشد اقتصادی و اجتماعی، تقویت بنیه دفاعی کشور، گسترش تأمین اجتماعی و فراهم آوردن رفاه بیشتر عمومی تأمین گردد ولی این نکته را باید در مد نظر داشت که اگر ما بودجه را سه برابر هم توسعه میدادیم باز هم راجع به ارقامش صحبت میشد ولی از نقطه نظر دیگر باین نتیجه رسیدیم که یک تنگناهائی وجود دارد تنگناهای نیروی انسانی و زیر بنائی که اگر از بین نرود نخواهیم توانست سرعت بیشتری داشته باشیم. در چند سالی که گذشت ما یک سرعت پیشرفت شتابزده داشتیم ولی امروز آن سرعت را باید نگهداریم تا از آن کارهای زیر بنائی که کردیم استفاده کنیم.
این نکته را تذکر بدهم که راجع به آموزش و پرورش و پژوهش در اینجا زیاد صحبت شد، اگر بارقامی که در این بودجه برای این امور منظور شده نگاه کنیم میبینیم که در لایحه، بودجه آموزش و پرورش و تحقیقات جای خاصی دارد که ناشی از اهمیت سرمایه گذاری در تربیت نیروی انسانی کشور است.
بی تردید خانمها و آقایان توجه کردهاند که بخش آموزش و پرورش و پژوهش نیز در لایحه بودجه از اولویت خاصی برخوردار است این امر ناشی از درک عمیق دولت از اهمیت سرمایه گذاری در بالا بردن سطح کارآئی نیروی انسانی کشور است. میتوانــم بگویـم که اگـر تنگناهـای ناشـی از کمبـود کادرهـای آموزشی و پژوهشـی مورد نیـاز در میان نمی بـود.
سرمایه گذاری ملی ایران در این زمینه مهم ابعادی باز هم گسترده تر مییافت. اگر ما باین فکر باشیم که تمام بودجه برود به آموزش و پرورش وقتیکه امکاناتش را نداشته باشیم چه فایده؟ بله نطق کردن بسیار زیبا است مقایسه کردن با کشورهای دیگر هم در ظاهر زیبا است یکی از آقایان در اینجا گفتهاند که بودجه آموزش و پرورش کانادا ۹ برابر ایران است در این مورد مطلبی برای من نوشتهاند که عیناً میخوانم:
اعتبارات آموزش و پرورش کانادا در سال۱۹۷۳ حدود ۳/۴ میلیارد دلار کانادا معادل ۲۵۰ میلیارد ریال بوده که به فرض آنکه سالیانه حتی ۱۰ در صد هم رشد داده شود در سال ۱۹۷۶ به ۳۳۲ میلیارد ریال میرسد در حالیکه اعتبارات آموزش و پرورش ایران از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۵ از ۵۳ میلیارد ریال به ۱۷۴ میلیارد ریال رسیده است که مقایسه با اعتبارات آموزشی کشور کانادا نشان میدهد که اعتبارات این کشور کمتر از دو برابر اعتبار ایران است نه ۹ برابر.
این نکته نیز قابل ذکر است که درآمد سرانه کشور کانادا نزدیک سه برابر درآمد سرانه ایران است.
و اصولا در اینجا یک مطلب را باید بگویم چرا ایران را با جاهای دیگر مقایسه کنیم ایران را با خودش مقایسه کنید ما که الگوی خارجی نمیخواهیم امروز با کانادا فردا با فرانسه یا انگلیس ما اصلا اینها را قبول نداریم بهتر است سالهای قبل را با سالهای اخیر مقایسه کنیم سال ۵۴ را با سال ۵۳ و ۵۳ را با ۵۲ و همینطور برویم تا ۱۳ سال پیش آنوقت میبینیم که چه کارهای بزرگی انجام گرفته البته ممکنست انتظار داشته باشید که کارهای بیشتری انجام بشود بدیهی است من حرفی ندارم آنوقت منهم با شما همفکری میکنم بر علیه دولت (خنده نمایندگان) که بودجه هایمان را بنحو احسن پیاده کنیم.
لایحه بودجه جدید اولویت حیاتی تقویت بنیه دفاعی کشور و نگهداری نیروهای مسلح شاهنشاهی را در عالی ترین سطح آمادگی و کارآئی، تأکید میکند. در جهان پر آشوب امروز هر کشوری که خواهان حفظ استقلال و تمامیت ملی خود باشد، چارهای جز اتکاء به خویش در زمینه دفاع ندارد. اکنون برای همه روشن است که ایران امروز اراده و قابلیت لازم برای پاسداری از ثمرات انقلاب شاه و ملت و منافع ملی را با قاطعیت تمام اعمال میکند.
خانمها، آقایان:
تردید ندارم که در بررسی لایحه بودجه به جای مهمی که رفاه اجتماعی در آن دارد، توجه فرمودهاید رفاه اجتماعی در متن انقلاب شاه و ملت، مفهومی تازه نیست اما با مقایسه ارقام پیشنهادی در لایحه بودجه ۱۳۵۵ با ارقام بودجههای پیش در زمینه رفاه اجتماعی، در مییابیم که یک حرکت مداوم و مستمر در این جهت جزو واقعیات زندگی کشور ما بوده است.
همانطور که هنگام تقدیم این لایحه تأکید کردم، رفاه اجتماعی از دیدگاه انقلاب ایران وسیلهای برای تشویق کم کاری و زیاد خواهی نیست. بر عکس، مفهوم رفاه اجتماعی در ایران امروز، تشویق کار و کوشش و توزیع عادلانه ثمرات تلاشهای فردی و اجتماعی را در بر میگیرد وقتی میگوئیم انقلاب شاه و ملت یعنی انقلاب شاه و ملت و انقلاب شاه و دولت نیست یعنی دولت مجری اوامر شاه وملت است و باید با کار و کوشش بیشتر این رفاه را در سطح گسترده تری پیاده کند ما نمیتوانیم خودمان را با کشورهای غربی مقایسه کنیم ممکنست آنها جامعه شان رفاه بیشتری داشته باشد ولی جامعه شان جامعه تنبلی است و ممکن است خیلیها بخواهند حق بیمه شان را بگیرند و کار نکنند و زندگی کنند (قائمی _ ایران اینطور نیست) حتماً با شما موافقم این اواخر بخصوص در امر کشاورزی با شما زیاد موافق شدهام لایحه بودجه از نظر سیاست کلی تنظیم آن ویژگیهای عمدهای دارد که خوشبختانه مورد توجه عمیق نمایندگان قرار گرفته است. یک جهش بزرگ در جهت عدم تمرکز از طریق استانی کردن بودن بودجه بسیاری از وزارتخانهها و دستگاههای دولتی یکی از این ویژگی هاست. این تجربهای است بزرگ که کامیابی در آن منوط به همکاری صمیمانه همه مردم است. کامیابی این تجربه ما را به هدف مشارکت بیشتر مردم در ادامه هر چه سریع تر پیشرفتهای کشور نزدیک تر میکند.
یک ویژگی دیگر لایحه پیشنهادی دولت، توجه خاصی است که به ضرورت نظارت دقیق بر هزینهها انضباط کامل و تقویت روحیه سازندگی در زمینهای از پاکیزگی اداری و اجتماعی مبذول شده است.
در هر حال چون در مذاکرات روزهای اخیر جنبههای گوناگون لایحه پیشنهادی با دقت مورد بحث و بررسی قرار گرفته پرداختن به جزئیات در این نتیجه گیری کلی، ضروری به نظر نمیرسد اغلب مطالب و نکاتی که از سوی نمایندگان مطرح شد یا هم اکنون در بودجه مورد توجه قرار گرفته یا در جریان اجرای طرحهای بودجه سال آینده ملحوظ خواهد شد.
سیاست کشاورزی
در این جا راجع به کشاورزی نیز مطالب مختلفی عنوان شد که بجهت اهمیت موضوع لازم میدانم در این زمینه توضیحاتی بدهم. دولت از نظریاتی که نمایندگان محترم در مورد کشاورزی چه در کمیسیون و چه در اینجا و چه در جلساتی که در حزب ابراز شده استفاده شایان کرد و مسلماً این گفت و شنود بما نتیجه بهتری خواهد داد و میتوانیم مسائل را با یک دید بابعاد بهتر و عظیم تری نگاه کنیم و به نتایج بهتری برسیم من شخصاً که جلساتی را اداره میکنم سعی میکنم که این موضوع را دنبال کنم (احسنت) تا نه تنها سیاست کشاورزی ایران بلکه سیاست منطقهای کشاورزی ایران را تعیین کنیم هر منطقه باید برای خودش یک سیاست کشاورزی داشته باشد (احسنت) سیاست کشاورزی ما دو هدف _ اقتصادی و اجتماعی _ را دنبال میکند. از نظر اقتصادی، تولید هر چه بیشتر فرآوردههای کشاورزی و بهره گیری از حداکثر کارآئی منابع آب، خاک، سرمایه و نیروی انسانی هدف اساسی این سیاست است. از نظر اجتماعی نیز بهروزی و نزدیک ساختن تدریجی سطح زندگی روستائیان به سطح زندگی شهرنشینان هدف دیگر سیاست کشاورزی ما را تشکیل میدهد.
در عین حال برنامه ریزی تولید و تعیین حداقل قیمتهای فرآوردههای اصلی کشاورزی و تضمین آنها با توجه به نقشی که سیاست قیمتها در تنظیم تولید فرآوردههای کشاورزی دارد از مهمترین اولویتهای سیاست دولت خواهد بود. برنامه ریزی تولید در هر منطقه، متناسب با اوضاع و احوال محلی و نیازهای عمومی کشور اجرا خواهد شد.
در مورد سیاست قیمت گذاری، قیمت خرید تعدادی از فرآوردههای اصلی کشاورزی تعیین و تضمین خواهد شد نظر این است که با سیاست قیمت گذاری موجبات افزایش تولید و افزایش بازدهی عوامل تولید و نزدیک کردن درآمد سرانه روستائیان به شهرنشینان فراهم شود.
برای نیل به رشد مورد نظر در بخش کشاورزی برای سال ۱۳۵۵ حدود ۱۲۱ میلیارد ریال اعتبار تخصیص یافته است، که نسبت باجرای طرحهای افزایش تولیدات زراعی و دامی زود بازده، و همچنین اعتبارات کشاورزی از طریق بانکهای تخصصی از اولویت خاص برخوردار خواهد بود.
الگوی زراعی برای مناطق مختلف کشور تهیه و در دست بررسی است که در سال ۱۳۵۵ بمرحله اجرا در خواهد آمد دولت در جهت اجرای سیاست ذخیره سازی به تکمیل ظرفیت سیلوها و انبارها ادامه خواهد داد.
عمده ترین برنامه هائی که در سال آینده در بخش کشاورزی بمورد اجرا گذارده میشود عبارت است از:
- برنامه تنظیم بازار محصولات کشاورزی با ۷/ ۶۸ میلیارد ریال.
- برنامه اعتبارات کشاورزی و دامپروری با ۱۳/۵ میلیارد ریال.
- برنامه بهبود و افزایش تولید دامی و زراعی حدود ۶/۵ میلیارد ریال.
- برنامه توسعه شرکتهای تعاونی زراعی حدود ۶/۳ میلیارد ریال.
- برنامه خدمات کشاورزی و دامپروری حدود ۷/۶ میلیارد ریال. (احسنت)
تفاهم نامه
یکی از آقایان فرمودند که وزارت کشاورزی و منابع طبیعی ووزارت تعاون و امور روستاها با یکدیگر قرارداد تفاهم بستهاند.
آیا براستی اگر چنین کردهاند عمل خلاف مرتکب شدهاند؟ ما از یک طرف میگوئیم سازمانها و دستگاههای دولتی با یکدیگر همآهنگی و همفکری داشته باشند و از طرف دیگر اگر احتمالا دو وزارتخانه درراه حصول هدفهای خود به تفاهم و هماهنگی برسند زبان به انتقاد باز میکنیم.
من شخصاً نتوانستهام معنای این ایراد را درک کنم زیرا اگر خود من بخواهم ایراداتی به پارهای از دستگاههای دولتی بگیرم یکی این است که چرا آنها با یکدیگر تفاهم و همآهنگی کامل ندارند نه اینکه چرا تفاهم و همآهنگی دارند.
امیدوارم که این مطلب را من اشتباهاً شنیده باشم.
شاید اینجا ضروری باشد به صحبت یکی از نمایندگان اشاره کنم که گفتند بعضی از وزراء تخصص ندارند من نمیدانم این چه اشکالی دارد مگر بین خانمها و آقایان همه متخصص امر وکالت هستند شما نمایندگان ملت هستید که میآیید اینجا وزیر هم منصوب اعلیحضرت همایون شاهنشاه است و البته ما در اینجا در اختیار شما هستیم تا بدون تعصب بنشینیم و مسائل را بررسی کنیم و به نتایج بهتری برسیم خانمها و آقایانی که از شهرستانها میآیند، از حوزههای کشاورزی میآیند و حتماً اطلاعات ذیقیمتی دارند که باید از آن اطلاعات استفاده بشود (احسنت) صحبت از تضمین مواد کشاورزی و بیمه کشاورزی شد این صحیح است همانطور که کمیسیون بودجه عرض کردم قیمتهای ما باید قیمت بین المللی باشد تا کشاورز بتواند زندگی کند اولاً احترام من بشخص کشاورز زیاد است زیرا سه خاصیت اساسی در کشاورز ایرانی است یکی اینکه صاحب ثروت است یعنی زمین مال اواست یکی اینکه تصمیم میگیرد که در زمین خود چه بکارد یعنی مدیر است و مدیریت دارد و از طرف دیگر با عرق جبین کار میکند پس سه خصلت در یک فرد جمع شده کی میخواهد او را از بین ببرد؟ مامیخواهیم بازدهش طوری باشد که بتواند با شهرنشین هم آهنگ باشد (احسنت) ولی باید در نظر داشت که چه وزیرکشاورزی و چه وزیر تعاون و امور ورستاها گاهی اوقات مسائلی دارند که نمیتوانند آن کمک لازم را بیک منطقه بکنند. چون آنها مثل پدری هستند در برابر بچه هایشان شما که فرقی بین فرزندان خودتان نمیگذارید فرقی بین حسن وحسین و علی قائل نمیشوید مگراینکه فرقهای منطقی بگذارید مثلاً حسن دوازده سالش هست احتیاج به شلوار بلند دارد ولی حسین ۸ ساله است و هنوز میتواند شلوار کوتاه بپوشد اینها هم مجبورند برنامه هایشان را طبق چنین اصولی در استانها پیاده کنند بنده در سال آینده با همکارانم امیدوارم به سفرهای متعددی برویم بخصوص بقسمتهای روستائی و در آنجا مسائل را مثل مانور نظامی در محل پیاده کنیم نه در اطاقهای در بسته (احسنت) و بنده از همکارانم خواهش کردم که پنج، شش جا را در نظر بگیرند و من شب آخر یکی را انتخاب میکنم که هیچ نوع ماتیک و سرخاب برای آن منطقه درست نکنند و مامنطقه را در وضعی که واقعاً هست ببینیم پس کشاورزی از مسائل عمده ما است، من علاقه ندارم که مواد خوراکی را از خارج وارد کنیم و مواد خوراکی خودمان فاسد شودچه انباری باشد و چه نباشد من خواستم عرض کنم مردم ما علاقمندی بیشتری باین خوراکیها پیدا کردهاند ولی ما نمیگذاریم تحت هیچ عنوان قیمتها افزایش پیدا کند یا با ایجاد تعاونیها یا با برقرار کردن تعادل بین عرضه وتقاضا یا با در نظر گرفتن سیاست کشاورزی ایرانی، این سیاستی است که ماداریم از نظر خانمها وآقایانی که اینجا صحبت کردند مستفیض شدیم ولی باید از لحاظ کشاورزی از صفر شروع کنیم شماهم چشمهایتان را نبندید و تنها حوزه هائی را که اشکال دارند نبینید، مغان را ببینید خوزستان را ببینید جاهای دیگر را ببینید و من معتقدم آن تعادل هنوز ایجاد نشده و باید ایجاد کنیم انبار میخواهد جاده میخواهد تولید دام میخواهد کارهای تعاونی میخواهد خدمات کشاورزی از همه مهمتر است قیمت محصول اینقدر اهمیتی ندارد ما باید بتوانیم خدمات کشاورزی را به روستاها برسانیم و تمام اینها مد نظر هست برنامه پنجم را ببینید و برنامه ششم را که باهم خواهیم نوشت آنوقت معلوم میشود که ما چکار کردهایم (احسنت – احسنت)
سیاست صنعتی
یک قسمت از بحث نمایندگان، چه در کمیسیون بودجه و چه در کمیسیون برنامه و چه در جلسات علنی چند روز اخیر مجلس مربوط به سیاست صنعتی کشور بود.
بارها این موضوع تأکید شده است که دولت با دردست داشتن صنایع کلید و مادر وتوسعه عوامل زیر بنائی در این زمینه نقش اساسی خود را ادامه خواهد داد. با طرحهای بزرگی که در این مورد از طرف دولت اجرا شده یا درحال اجراست و با سرمایه گذاری وسیعی که از سوی بخش خصوصی در مورد ایجاد صنایع مختلف بعمل میاید امید ما این است که ظرفیت تولیدی صنایع کشور در آغاز برنامه ششم به بیش از دو برابر ابتدای برنامه پنجم برسد. در هر حال هدف ما این است که بصورت یک کشور صنعتی در بیائیم و تمام شرایط و امکانات برای رسیدن به چنین مرحلهای فراهم است. (احسنت)
بودجه بدون نفت
در اینجا از لزوم بودجه بدون نفت سخن بمیان آمد.
گفتند که دولت باید کاری کند روزی که نفت پایان میپذیرد ما باز هم درآمد داشته باشیم. تصور میکنم که حتی اگر بطور سطحی به برنامههای اقتصادی و
عمرانی و مثلاً همین برنامه پنجم نظری باشد محلی برای ابراز این مطلب پیش نمیآید.
همه تلاش ما با فرماندهی مستقیم شاهنشاهمان در استقرار یک نظام صنعتی و کشاورزی برومند و توسعه مؤسسات تولیدی و حتی اتخاذ سیاست جدید در مصرف اتکاء به منبع درآمدهای نفتی رها بشود و بر ایه تولیدات گسترده صنعتی و کشاورزی چنان رونق و قوام بگیرد که نه تنها به نیازهای داخلی پاسخ بدهد بلکه به عنوان یک قدرت اقتصادی مؤثر در بازارهای بینالمللی حضور پیدا کند.(احسنت)
بنابراین بهتر است اصولاً به جای بودجه بدون اتکاء به درآمد نفت از اقتصاد شکوفایی سخن بگوییم که البته نفت و گاز یکی از عناصر آن خواهد بود ولی نه تکیهگاه اصلی آن و این امری است که هدف و مقصد انقلاب ما و اقتصادی انقلابی ما است.
دولت در پرتو فرماندهی شاهنشاه، اقدامات لازم را برای حفظ درآمدهای کشور از نفت در سطح دلخواه انجام داده است. این اقدامات در هر حال، ضرورت صرفهجویی و دقت کامل در مصرف اعتبارات را نفی نمیکند، بر عکس میبایست آگاه باشیم که درآمدی که با تلاش و مبارزه پیگیر ممکن میشود میبایست با هوشیاری و دقت کامل به مصرف برسد.
سیر قیمتها در سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰;
طی سالهای اخیر، به علت توسعه روزافزون هزینههای دولتی و اعتبارات بانکی، فعالیتهای اقتصادی گسترش فوقالعادهای یافت و منجر به افزایش بسیار سریع درآمد پولی و تقاضای کالا گردید. چون عرضه داخلی کالاها و خدمات نمیتوانست برای مقابله با این رشد تقاضا افزایش یابد و توسعه متناسب واردات نیز به علل زیربنایی با محدودیتهایی مواجه شد، فشارهای تورمی در اقتصاد کشور پدیدار گردید.
اگر امروز واردات ما &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲; میلیارد دلار است البته من معذرت میخواهم که ارقام را به دلار میگویم تا &#۱۷۸۱; سال دیگر واردات ما به &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۶; میلیارد افزایش پیدا خواهد کرد، ما باید اینقدر صادرات داشته باشیم تا بتواند جوابگوی درآمد نفت باشد و درآمد نفت را باید در کشاورزی سرمایهگذاری کنیم البته امیدواریم همیشه این نفت را داشته باشیم پس سیاست ما در این قسمت صحیح بوده و هست و شاهنشاه این سیاست را تدوین فرمودند و حتماً نتیجه خواهد رسید. سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰; را در شرایطی آغاز کردیم که شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در پایان اسفند &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹; معادل &#۱۷۸۰;/&#۱۷۷۷;&#۱۷۸۴; درصد بالاتر از سطح شاخص اسفند &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۸; قرار گرفته بود و طی چهار ماهه اول سال نیز قیمتها با شتاب رو به افزایش بود. به طوری که شاخص بهای عمدهفروشی و شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در تیر ماه این سال پس از جذب نوسانات فصلی در سطحی که معادل &#۱۷۸۳;/&#۱۷۸۱; درصد و &#۱۷۷۶;/&#۱۷۸۲; درصد بالاتر از شاخص اسفند &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹; بود، قرار گرفت.
در چنین شرایطی، دولت علاوه بر اتخاذ تصمیمات متعدد برای توسعه عرضه به مبارزه شدید با گرانفروشی نیز دست زد. این مبارزه در ابتدای امر اثری بسیار سریع بر سطح عمومی قیمتها بر جای گذاشت و موجب شد روحیه و طرز تفکر تورمی موجود در کشور دگرگون شود. به طوری که شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مهر ماه در سطحی برابر &#۱۷۷۹;/&#۱۷۸۲; درصد و شاخص بهای عمدهفروشی کالاها در سطحی معادل &#۱۷۷۷;/&#۱۷۸۳; درصد پایینتر از شاخص تیر ماه قرار گرفت.
مبارزه با احتکار و تأمین کمبود عرضه مواد خوراکی از طریق واردات نیز در کاهش قیمتها نقشی مؤثر داشت و سبب تغییر روند سطح عمومی قیمتها گردید. مسلماً در صورتی که مبارزه آغاز نمیشد، چنین کاهشی غیرممکن بود.
پس در این قسمت هم موفق شدیم و این سیاستی است که بیامان دنبال میکنیم تا بتوانیم گرانفروشی را هم از بین ببریم چه با عرضه بیشتر و صحیحتر محصولات کشاورزی چه در جایی که کمبود داریم و چه با مجازات با گرانفروشان در اینجا باید اشاره کنیم که یکی از آقایان موقعی که صحبتهای طولانی راجع به راههای روستایی و راههای فرعی بود گفتند آقای شهرستانی آدم خوبی هستند ولی تخصص ندارند میخواهم برگردم به آن حرفی که قبلاً گفتم و عرض کردم که ایشان از همکاران بسیار فعال من هستند (صحیح است) (رستم رفعتی- سخنان من تحریف شده است) پس شما گفتید و حالا خوشقتم که حرفتان را پس گرفتید.
راههای فرعی و راههای ورستایی
یکی از مسائلی که در جلسات کمیسیون بودجه و جلسات علنی مجلس عنوان گردید موضوع راههای فرعی و راههای روستایی بود.
دولت از اهمیت راههای ارتباطی غافل نیست و اجازه بدهید برای نشان دادن توجه دولت به این امر مهم، به آمار و ارقامی که همه از آن اطلاع دارید مجدداً اشارهای بکنم.
طی برنامه عمرانی پنجم کشور نسبت به احداث راههای فرعی توجه خاصی مبذول گردیده و به همین لحاظ اعتباری معادل &#۱۷۸۰;&#۱۷۸۲; میلیارد ریال برای توسعه راههای فرعی در این برنامه تخصیص یافته است. این مبلغ با مقایسه با اعتبار راههای فرعی در برنامه چهارم که معادل &#۱۷۸۰;/&#۱۷۷۷;&#۱۷۸۴; میلیارد ریال بوده است افزایش چشمگیری حدود &#۱۷۸۱;/&#۱۷۷۸; برابر را نشان میدهد.
ضمناً با مقایسه با برنامههای گذشته، ملاحظه میشود که راههای فرعی ساخته شده طی &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱; سال برنامههای عمرانی گذشته (دوم الی چهارم) تقریباً بالغ بر &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸; هزار کیلومتر بوده در حالی که طی سه سال اول برنامه پنجم حدود &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۵;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; کیلومتر راه فرعی ساخته و تحویل شده و حدود &#۱۷۸۳;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; کیلومتر دیگر نیز در دست ساختمان است که میبایستی تا آخر این برنامه تکمیل و تحویل شود.
کلیه راههای فرعی برنامه پنجم اسفالته و اکثراً با عرض &#۱۷۸۴; متر میباشد که نسبت به راههای فرعی ساخته شده در برنامههای قبلی در سطح بالاتری است.
راههای روستایی
با توجه به سیاست دولت در مورد ایجاد و توسعه راههای روستایی در کشور، راههای روستایی از محل دو طرح حوزههای عمران روستایی و روستاهای منفرد احداث میشوند.
در طرح حوزههای عمرانی روستایی احداث راه روستایی و تأمین آب آشامیدنی از اولویت برخوردار است و با توجه به این که طرحهای دیگر نیز باید از محل این برنامه احداث شوند سهم راه روستایی از ده درصد در سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۸; به حدود &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱; درصد در سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; افزایش یافته است.
در طرح روستاهای منفرد نیز به راه روستایی و آب آشامیدنی اولویت خاصی داده شده است.
سهم اعتبارات راههای روستایی از محل این طرح از &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱; درصد در سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۸; به حدود &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶; درصد در سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; افزایش یافته است به طور کلی راه روستایی به عنوان یک ضرورت اقتصادی و اجتماعی در طی برنامه پنجم و در میان طرحهای روستایی مورد توجه بوده و به طور متوسط در حدود &#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱; درصد کل اعتبارات این فصل را به خود اختصاص داده است.
اینجا نظریاتی دادید که خیلی مفید بود که ما بتوانیم ماشینآلات را در اختیار روستاییان بگذاریم که خودشان بتوانند راههایشان را درست کنند و همکارم وزیر بازرگانی مأموریت دارد از آن ماشینآلاتی که وارد کردهایم ترتیبی بدهد که در فصول مختلف در نقاط مختلف از آنها استفاده بشود و الان داریم در هیأت دولت صحبت میکنیم که ببینیم استاندار و این از همان مسائلی است که وزارتخانهها باید با هم تفاهم بکنند وزارتخانهها که بر ضد هم سنگربندی نمیکنند این را میآورند روی کاغذ که مثلاً بین وزارت راه و تعاون تفاهمی باشد اگر تفاهم نکنند که میگویید هماهنگی نیست اگر تفاهم کنند میگویند چرا با هم قرارداد میبندند البته من &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸; سال است بودجه میآورم و با این حرفها آشنا شدهام و هیچ گله هم نمیکنم.
مبارزه با فساد:
اینجا درباره مبارزه با فساد نیز صحبتهای فراوانی شد و نظریات مختلفی ابراز گردید.
مبارزه با فساد که شاهنشاه در سخنان تاریخی خویش در روز ششم به من سال جاری، شرکت فعالانه در آن را رسالت هر فرد ایرانی تلقی فرمودند در واقع از سیزده سال قبل با شروع اصول انقلاب آغاز شد زیرا، انقلاب شاه و ملت، خواستار ایجاد جامعهای مرفه و پیشرو - هم از نظر مادی و هم از نظر معنوی است بنابراین، چنین جامعهای با چنین آرمانهای متعالی نمیتواند با فساد به هر نوعی و شکلی که باشد سر سازگاری نشان دهد - به همین جهت - در طول این سالها پر ثمر، دولت هر جا که با فساد و وجوه گوناگون آن روبرو شده است حتی یک لحظه وظیفه قاطع خود را که ریشه کن ساختن این پدیده خطرناک است فراموش نکرده است. نهایت، در شرایط موجود که این سرزمین، با جهشهای بلند به پیش میتازد در شرایطی که سرمایهگذاریها، برای ساخت زیربنای جامعه ابعاد بزرگی به خود گرفته و به هنگامی که در پرتو رهبری شاهنشاهمان درآمد ملی به چندین برابر رسیده است لزوماً باید مبارزه با فساد را که قسمت اعظم آن وارداتی است در سطحی گستردهتر و یا مشارکت تمام مردم، دنبال کنیم و در این زمینه، بر هوشیاری و مراقبت خود بیفزاییم.
در عین حال نباید فراموش کنیم که شرط لازم برای پیروزی قاطع این مبارزه، حفظ اصالت آن است. هر نوع هیاهو و جنجال بدون علت، هر نوع سوءاستفاده، از فرصت برای اعمال نظرات و اغراض شخصی، نه تنها خود فساد غیر قابل کتمانی است، بلکه باید تلاش برای منحرف کردن این مبارزه اصیل ملی تلقی شود. آنچه در نهایت امر باید در این راه در نظر گرفته شود حکومت قانون است. (صحیح است)
همه افراد در پناه قانون هستند و این نکته را شما که قانونگذار هستید در مدنظر داشته باشید.
مبارزه با وجود گوناگون فساد - از گرانفروشی، کمفروشی و احتکار گرفته تا کمکاری و فرار از زیر بار مسئولیت، وظیفه و رسالت ملی فردفرد ماست، اما این وظیفه ملی را باید در نهایت اصالت به دور از هر گونه هو و جنجال، و با اخلاص کامل به پیش بریم تا منویات رهبر بزرگمان را به درستی و آن طور که شایسته ایرانی عصر انقلاب و دوران رستاخیز است انجام داده باشیم.
توجه به مبانی دینی و معنوی:
و اما درباره ضرورت توجه بر مبانی دینی به عنوان یک عامل مؤثر و قاطع در راه مبارزه با فساد که در این مجلس به آن اشاره شد لازم است یادآور بشوم که اساساً یکی از بنیادهای انقلاب ما، توجه و تکیه به شعائر و تعلیمات مذهبی و معنوی است. بنده معتقدم که تعلیمات دینی باید از خانوادهها و از دامن مادر شروع شود (یک نفر از بانوان- صحیح است) و ما که یک جامعه متدینی داریم وظیفه هر خانوادهای است که بچهاش را با این مبانی بزرگ کند ما به دیانت و مذهب همواره به عنوان خمیر مایه فعالیتهای آموزشی و اجتماعی خود نظر کردهایم. یقین دارم تمام خانمها و آقایان که قطعاً کتاب انقلاب سفید را قرائت کردهاند در آنجا به این تعلیم شاهنشاه رسیدهاند که میفرمایند در تمام طرحریزیها و نقشهها دو عامل میبایست به هر حال برای ما اساسی و مقدس باشد. یکی اتکاء به اصول معنویت و اعتقادات مذهبی است و دیگر حفظ آزادیهای فردی و اجتماعی.
دولت هم بر شالوده همین رهنمودها است که پیوسته کوشش کرده است به مبانی مذهبی و معنوی که از دیرباز یکی از شالودههای قوام و دوام ملیت ما بوده است توجه خاص نماید. به ویژه این که ما با چنین قدرت معنوی است که میتوانیم در عین وصول به نظم صنعتی از عوارضی که هم اکنون گریبانگر دنیای صنعتی و ماشینی است مصون بمانیم خوشبختانه همه افراد جامعه ما را زنان و مردان مؤمن و معتقد به مبانی دینی و بهرهمند از فرهنگی ریشهدار تشکیل میدهند و همین ترتیب است که دستیابی به دوران تمدن بزرگ را برای جامعه ما ممکن ساخته است.
حزب و دولت:
در اینجا یکی از آقایان سخن از رابطه حزب و دولت به میان آوردند. و ما حصل این که پیشنهاد کردند که حزب در انتخاب وزراء دخالت و دست داشته باشد.
به راستی تعجب میکنم که در مرکز قانونگذاری مملکت چنین مطلبی که عمقاً خلاف قانون اساسی است مطرح میشود. همه خانمها و آقایان میدانند که عزل و نصب وزراء و نخستوزیر امری است از اختیارات کامل شاهنشاه (صحیح است) و شاهنشاه هستند که در انتخاب و یا عزل آنان اراده میفرمایند و به هیچ روی ما نمیتوانیم شریکی برای رهبری جامعه خود به هر صورت و شکلی که تصور شود بپذیریم (صحیح است) و این مطلبی است که تکلیف آن را قانون اساسی ما به وضوح تمام روشن کرده است.
باید اضافه کنم که حزب رستاخیز ملت ایران، چارچوبی برای بسیج و تجهیز همهی نیروهای ملی است تا در این دوران پرشکوه که با سرعت خارقالعادهای به پیش میرویم از هر نوع پراکندگی و هدر رفتن نیروها جلوگیری شود.
بنابراین باید گفت که حزب رستاخیز ملت ایران تجسمی از ملت و نیروی لایزال ملی است و در عصر انقلاب و دوران رستاخیز بین دولت و ملت نیز هیچ گونه خط و مرزی وجود ندارد.
دولت، مظهر دستگاه اجرایی مملکت است که به فرمان شاهنشاه رسالت ایجاد هماهنگی بین کارها، پیشبرد برنامهها و به طور خلاصه «خدمت به ملت ایران» را بر عهده دارد.
(احسنت)
درباره فرماندهی:
بررسی تاریخ ایران نشان میدهد که راز بقای میهن ما و کامیابی ملت ما در همه زمینهها وجود فرماندهی قاطع، نیرومند و دوراندیش بوده است. این یک واقعیت تغییرناپذیر زندگی ملی ایران است که درک آن با سرشت ایرانی توأم گردیده است. فرماندهی، در عالیترین مفهوم آن همانند استقلال و آزادی ایران تقسیم ناپذیر و پرسش ناپذیر است.
&#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; سال تاریخ شاهنشاهی، به مردم ایران آموخته است که اصل فرماندهی را در حیات ملی خود بشناسند، آن را ارج نهند و با جان و دل پاسداری کنند. من باید اشارهای بکنم به یادداشتهایی که برای من نوشتهاند راجع به فرماندهی که امیدوارم درست نباشد، ما حرف کسانی را که خدای نکرده تلقین شده خارجی باشند قبول نداریم، فرماندهی بالا و پایین ندارد (متولی- ما چنین چیزهایی نشنیدیم) فرماندهی در یک مقام است (صحیح است)
(حجتی- ملت معتقد و مسلمان ایران همیشه گفته السلطان ظلالله)
نگاهی به تجربه کشورهای فاقد فرماندهی نشان میدهد چگونه حتی نیرومندترین ملتها. میتوانند به سوی انحطاط، سرگشتگی، و تشتت کشانده شوند.
میگویم فرماندهی و بر آن تأکید میکنم زیرا این مفهوم ویژه ایرانی فراتر، عالیتر و متعالیتر از هر مفهوم سنتی رهبری است.
تشکیل حزب رستاخیز ملت ایران، تکیه بر این مفهوم تأکید بر این مفهوم و پاسداری از اصل فرماندهی در زندگی ملی ما را در رأس اصول مقدس ملی قرار داده است و استدعا میکنم خانمها و آقایان دقیقاً به عرایض من توجه کنند این را نه تنها به عنوان نخستوزیر ایران بلکه به عنوان دبیرکل حزب رستاخیز ملت ایران میگویم آنان که این مفهوم را درک نمیکنند و با الهام مستقیم یا غیرمستقیم از بیگانه، به خود اجازه میدهند که درباره چند و چون رهبری فلسفهبافی کنند نمیتوانند در رستاخیز ملت ایران جایی داشته باشند ناتوانی آنان دریافتن مسیر درست خویش در متن رستاخیز ملت ایران حاصلی جز خردشدن کامل آنان نخواهد داشت (صحیح است)
تنگناها:
در اینجا درباره مسائل و موضوعهای مختلفی صحبت شد که در زمینه هر یک، تا آنجا که ممکن بود توضیحاتی دادم اما باید به این نکته نیز اشاره بکنم که یک بودجه بیش از &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; میلیارد تومانی، خود به خود مسائلی نیز ایجاد میکند زیرا همان طور که بخش مهمی از تنگناهای ما، ناشی از پیشرفت سریع جامعه است، به همان گونه نیز گسترش ابعاد بودجه مملکتی، که از مرز سیصد میلیارد تومان نیز فراتر رفته، مسائلی به همراه میآورد که دولت لحظهای از آنها غافل نبوده است، گر چه علاقه و توجه نمایندگان رستاخیز ما را در شرایط جدیتری قرار میدهد تا اگر لازم باشد برخلاف نظر آن دوست عزیز، روزی &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲; ساعت هم بیشتر کار کنیم ولی نباید فراموش کنیم که حل و فصل هر چه سریعتر این مسائل، در گرو کار و تلاش پیگیر و همکاری و همگامی همهی ما است تا با کار و کوشش عمومی به زودی خود را به روازههای تمدن بزرگ برسانیم.
خانمها، آقایان:
میخواهم سخنانم را با تشکر و سپاس عمیق از جناب آقای ریاضی ریاست مجلس شورای ملی که با صبر و حوصله کامل این بحثها را اداره کردند و همچنین از آقایان دکتر جواد سعید و حسین خطیبی نواب رئیس که قسمتی از این مسئولیت سنگین اداره جلسات را در ساعات مختلف شب و روز یا بردباری و تحمل بر دوش کشیدند پایان بدهم. (احسنت)
وظیفه خود میدانم که از آقای دادفر رئیس کمیسیون بودجه و آقای مجتبی عالمی مخبر کمیسیون و همه اعضاء کمیسیون بودجه که بیش از یکصد ساعت از وقت خود را صرف بررسی این لایحه مهم مملکتی کردند و با دقت و موشکافی خاصی آن را مورد رسیدگی قرار دادند تشکر کنم.
توجه و علاقهای که همه خانمها و آقایان طی این &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۸; ساعتی که بحث در لایحه بودجه در جلسات علنی مجلس ادامه داشت نسبت به بررسی دقیق لایحه ابراز داشتند در خور همه گونه ستایش است. نخستین مجلس عصر رستاخیز در جریان بررسی این لایحه در مراحل گوناگون نشان داد که با روحیهای مثبت، سازنده و اصولی که شایسته ایران روزگار انقلاب است با مسائل روبرو میشود. این مذاکرات همچنین نشان داد که در ایران عصر رستاخیز، یکدلی واقعی، زمینهای وسیع برای تنوع اندیشهها و مبادله نظرها به وجود آورده است. من از طرف خود و همکارانم صمیمانه از کوششهای ارزنده و راهنماییهای سازنده و توجه دقیق و عمیق نمایندگان سپاسگزاری میکنم.
از کارمندان اداری و منشیها و تندنویسهای مجلس و نیز مسؤلان و کارگران چاپخانه مجلس که در روزهای اخیر به مناسبت طرح بودجه متحمل زحماتی شده و خدمات شایستهای برای تسهیل کار بررسی بودجه ارائه دادهاند تشکر و قدردانی مینمایم و توفیق همه را در خدمت به شاهنشاه و ملت ایران آرزومندم. (احسنت)
و اما در اینجا جواب بعضی از سؤالات نمایندگان محترم را آماده کردهام که وقتتان را نمیگیرم و آنها را میخوانم یکی از آقایان سؤال کرده بود.
طبق اصول &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۳; و &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۴; متمم قانون اساسی قوای سه گانه (مجریه، مقننه، و قضائیه) باید متمایز باشد و در کار هم دخالت نکنند این اصول در مورد قوه مجریه و قوه مقننه جاری است و در مورد قوه قضائیه جاری نیست یعنی قوه مجریه در آن دخالت و نفوذ دارد.
این ادعا در مورد دخالت و نفوذ قوه مجریه در قوه قضائیه صحیح نیست محاکم ما مستقل بوده و با کمال بینظری و بیطرفی بر دعاوی مردم رسیدگی میکنند. وظیفه هر قاضی را قانون به طور صریح معین کرده است و مسلماً قضات دادگستری وظیفه قانونی خود را با کمال بیطرفی و قدرت رعایت کرده و خواهند کرد. من هیچ قاضی را نمیشناسم که زیر بار قوه اجرائیه برود، نمیدانم اگر خودشان قاضی بودند آیا دستور قوه اجرائیه را اعمال میکردند؟
سؤال شده است چرا باید وکلای دادگستری که به نمایندگی مجلسین انتخاب میشوند از حق وکالت در دعاوی در زمان وکالت محروم باشند و حال آن که میتوانند خدمت بیشتری به مردم بنمایند.
باید بگویم، به موجب قانون منع مداخله وزراء و نمایندگان مجلسین و کارکنان دولت وکلای دادگستری که به نمایندی انتخاب میشوند حق ندارند در مدت نمایندگی قبول وکالت نمایند ولی میتوانند دعاوی قبلی را که قبول کردهاند تعقیب نمایند. فلسفه این قانون روشن است جمع وکالت در دادگستری و وکالت مجلس صحیح نیست زیرا چنین شخصی نه به کار مجلسین میتواند برسد و نه به کار دعاوی دادگستری، به همین جهت قانون که همین مجلس در گذشته تصویب نموده این حق را از نماینده مجلس سلب کرده است. به هر صورت وکالت مجلس اجباری نیست اگر وکیل دادگستری نخواهد وکیل مجلس بشود کسی به او زور نمیگوید بین دو عشق میتواند یکی را انتخاب کند یکی از نمایندگان خواستهاند کمک دامپزشک تربیت شود؟ باید عرض بکنم با برنامهای که وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تنظیم نموده است سالانه حدود &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; نفر کمک دامپزشک تربیت خواهند شد که در سطح روستاها به خدمت اشتغال خواهند ورزید.
یکی از دوستان خواستهاند، برنامهای تهیه شود که پزشکان ایرانی مقیم خارج به ایران برگردند.
در این مورد باید بگویم، این سیاست از سال گذشته به مرحله اجرا درآمده و در این مدت نزدیک به &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; نفر پزشک ایرانی مقیم خارج به ایران بازگشتهاند و امید است که به تدریج در سالهای آینده با تسهیلاتی که فراهم خواهد آمد، تعداد بیشتری به وطن بازگردند. البته تعدادی هم پزشک خارجی استخدام کردهایم که البته آنها نه به عنوان بلکه به صورت قراردادی برای ما کار میکنند.
در اینجا گفته شده اگر اعتباری در یک سال به تصویب نرسیده باید برای سال دیگر در اختیار استان باقی بماند.
باید بگویم همان طوری که اطلاع دارید در مورد طرحهای خاص ناحیهای استان نه تنها طی تبصرهای دوره مالی را به جای &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸; ماه &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۴; ماه کردهایم بلکه به مجریان آنها اختیار داده شده معادل اعتبارات سال جاری برای سال آینده هم تعهد نمایند. این هم روی نظر آقایان بود و اگر محدودیت زمانی نداشته باشد هیچ وقت خرج نمیشود.
یکی از نمایندگان محترم گفتهاند که طبق اصل &#۱۷۸۴;&#۱۷۸۴; قانون اساسی رسیدگی به شکایات استخدامی کارمندان دولت در صلاحیت دیوانعالی کشور میباشد. ولی در قانون استخدام کشوری این حق از کارمندان سلب شده و به سازمان امور اداری و استخدامی کشور محول شده است که برخلاف قانون اساسی است.
در این مورد باید بگویم، اگر ملاحظه میشود که در قانون استخدامی کشوری هیئتهایی برای رسیدگی مقدماتی به شکایات کارمندان دولت پیشبینی شده دلیل آن نمیشود که نتیجه بگیریم قانون اساسی نادیده گرفته شده زیرا در هر حال مرجع تظلم و تعیین تکلیف قطعی و صدور حکم قضایی دیوانعالی کشور است. اگر این هیئتها بتوانند بین کارمند شاکی و سازمانهای دولتی مربوط تفاهمی ایجاد کنند که مسئله حل است و احتیاجی به طرح دعوی در دیوانعالی کشور ندارد و اگر تفاهم نشد و کارمند قانع نگردید میتواند طبق قانون به دیوان کشور مراجعه کند.
بنابراین ملاحظه میشود که تجاوزی به حریم قانون اساسی که مورد احترام همه ملت ایران است نشده است و آییننامههایی که ما میگذرانیم مغایر با قانون اساسی نیست.
گفته شده، برای ایجاد دانشگاه گیلان &#۱۷۸۲; میلیون تومان اعتبار گذاشته شده با این پول حتی نمیشود زمین دانشگاه را تسطیح کرد. تقاضای رئیس دانشگاه &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; میلیون تومان بوده است. من هم این حرف را قبول دارم این رقم کم است ولی طبق برنامهای که تنظیم شده است و محاسبات دقیقی که کارشناسان بودجه انجام دادهاند، اعتبار منظور شده شامل هزینههای مقدماتی است و من اطمینان میدهم که در سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; مبلغ &#۱۷۸۲;&#۱۷۷۶; میلیون ریال دیگر به اعتبار دانشگاه گیلان اضافه شود. (احسنت)
گفته شده، برای هر ایرانی یک میلیمتر مربع زمین ورزشی وجود دارد. من که ریاضیاتم خوب نیست ولی همکارم جمشید آموزگار که حسابش خوب است حساب کرده که به این ترتیب در تمام ایران حدود &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۸; متر مربع زمین ورزشی وجود دارد به این ترتیب من خود را بینیاز از توضیح دیگر میبینم، و اگر در تمام مطالبی که اظهار میشود همین قدر دقت به کار ببرند باید نگران کیفیت آموزش در دانشگاهها باشیم، ولی من هم معتقدم که باید در آینده تعداد استادیومها و سالنهای سرپوشیده بیشتری ایجاد کنیم.
در اینجا عنوان شد، دانشجویانی را که به خارج میروند باید هدایت کرد که از بلایا و تبلیغات خارجی در امان باشند.
در جواب عرض میکنم که وزارت امور خارجه و وزارت علوم و آموزش عالی در این مورد اقدامات لازم به عمل میآورند ولی ما از خانوادهها نیز انتظار داریم که در این مورد ما را یاری دهند و توصیههای لازم را به فرزندان خود بنمایند.
گفته شد که &#۱۷۷۷;&#۱۷۸۲; هزار کامیون در بیابانهای بندر شاهپور بلااستفاده مانده است و این نمونهای از عدم هماهنگی در کارها است.
باید بگویم فقط حدود هزار دستگاه کامیون متعلق به شرکت ترابری زمینی میباشد که به علت کمبود راننده متخصص استفاده از آنها در زمانی که در نظر بود انجام نگرفت. ولی چند ماهی است که از طریق واگذاری آنها به رانندگان توسط شرکت تعاونی کامیونداران آغاز گردیده و تدریجاً مشکل رفع خواهد شد.
نماینده دیگری سؤال کردند که چرا در بودجه اقلامی وجود دارد که از شمول مقررات عالی معاف هستند؟
در این مورد باید عرض کنم ما چنین مواردی سراغ نداریم مگر این که قانوناً مؤسساتی نظیر شرکتهای دولتی، مؤسسات عامالمنفعه و مؤسسات مشابه تابع مقررات مالی خود باشند که قانون در هر مورد وضع آن را روشن ساخته است.
یکی از نمایندگان فرمودند که، برنامه نیروی انسانی را طوری تنظیم کنید که کشاورزان به سوی شهرها حرکت نکنند.
در این مورد باید بگویم، مسلم است که صنعتی شدن یعنی شهرنشین شدن و این با پیشرفت اقتصادی ملازمه دارد. ما به این موضوع توجه داریم ولی چند نکته باید مورد عنایت قرار گیرد. برخی از مهاجرتها که به دنبال فرصتهای اشتغال بهتر صورت میگیرد کاملاً طبیعی است. زمانی این امر در مورد گروههای خاصی وجود داشته ولی امروز به علت افزایش دستمزد در صنایع و خدمات گروههای بیشتری را در بر میگیرد. ما قصد داریم سیاستی داشته باشیم که بیکاران و کمکاران کشاورزی را به نحوی جذب کنیم ولی در عین حال باید متوجه باشیم که بخش کشاورزی ما با کمبود نیروی انسانی روبهرو نشود. به این علت است که تلاش ما در این است که صنایع و مراکز فعالیت در شهرهای کوچکتر و در کنار روستا حتیالامکان به وجود آید.
یکی از نمایندگان گفتند که باید در ناحیه خلیجفارس دانشگاه ساخته شود.
باید بگویم که در حال حاضر چهار دانشگاه و دو مؤسسه آموزش عالی در استانهای جنوب کشور به این شرح وجود دارد. دانشگاه پهلوی، دانشگاه جندی شاپور، دانشگاه بلوچستان، دانشکده نفت آبادان، دانشسرایعالی زاهدان و دانشگاه کرمان، علاوه بر این در بوشهر و بندرعباس در حال حاضر به قدری فعالیتهای عمرانی گستردهای در حال اجرا است که نباید با ایجاد کارهای جدید مشکل تنگناهای این دو منطقه را بیشتر نماییم.
البته در آینده حتماً باید مدارس عالی و دانشگاه در این مناطق به وجود آید.
در بحث بودجه دفاعی یکی از نمایندگان گفتند که:
(.... برای وجود و هستی ایران، نیروی دفاعی قوی لازم است و نیروی دفاعی نهاد اصلی توسعه امور اصول انقلاب میباشد. صنایع نظامی ایران باید هر چه بیشتر و بهتر تقویت گردد تا نیازی به خارج نداشته باشد)
در این مورد باید بگویم به فرمان مطاع مبارک شاهانه از نظر تقویت بنیه دفاعی خریداری شده و نگهداری آنها داده شده است و ارتش شاهنشاهی قادر است کلیه سیستمهای مدرن خریداری را به نحو احسن نگهداری و تعمیر و استفاده نماید و با توسعه صنایع مبنا کلیه وسائل از قبیل هواپیما - هلیکوپتر- تانک - وسائل الکترونیک بازدید و تعمیر اساسی میشود. ضمناً پایههای اساسی ایجاد سازمان تجسس و تحقیق در صنایع نظامی با همکاری دانشگاهها برقرار گردیده است.
خانمها، آقایان میخواهم یک بار دیگر سخنانم را با تشکر و سپاس از رئیس مجلس شورای ملی که با صبر و حوصله همیشگیشان که بنده &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۸; سال است شاهد چنین صبر و حوصلهای هستم و من هم این صبر و حوصله را از ایشان یاد گرفتهام پایان بدهم. البته بنده چند روز دیگر مسافرت میکنم ولی دوستان من در اینجا هستند ولی به هر حال خیال میکنم که همه صحبتها درباره بودجه گفته شد و سه روز تمام موشکافی کردیم، ورق به ورق و برنامه و برنامه روزهای متمادی در کمیسیون بودجه بحث شد و باز هم از آقای دکتر دادفر رئیس کمیسیون بودجه و آقای عالمی مخبر کمیسیون و اعضای کمیسیون بودجه و همه نمایندگانی که در تصویب این بودجه ما را یاری کردند متشکرم.
(رفعتی- جناب آقای نخستوزیر از فرمایشاتتان تشکر میکنم من با آقای وزیر کشاورزی در مورد تخصص کنار میآییم مطلب راجع به انجمن مربیان و اولیاء را قبول دارید یا نه؟)
انجمن اولیاء و مربیان دولتی نیست و خصوصی است البته دولت هم به آنها کمک میکند. عرض دیگری ندارم (احسنت- احنست)
رئیس- نظر دیگری در کلیات لایحه نیست؟ (اظهاری نشد) نسبت به ورود در شور ماده واحده رأی میگیریم، خانمها و آقایانی که موافقند خواهش میکنم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است آقای دکتر آزمون بفرمایید.
دکتر آزمون- با اجازه جناب آقای رئیس، همکاران محترم، جناب آقای هویدا، همان طور که اشاره شد مجلس شورای ملی ایران بیش از صد ساعت درباره بودجه سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; سخن گفت و بررسی کرد و نتیجه این بررسی به آنجا منتهی شد که امروز ما شنیدیم جناب رئیس دولت فرمودند در بسیاری از مراحل بررسی، پیشنهادها و اظهارنظرها مورد توجه دولت قرار گرفته است و دولت از این تذکرها و بررسیها و راهنماییها حداکثر استفاده را خواهد کرد به این ترتیب باید گفت بیش از یکصد ساعت بررسی بینتیجه نبوده است بنده که برای بحث در لایحه بودجه اسمنویسی کرده بودم نفر بیست و هفتم شدم برای این که زودتر از من و سریعتر از من همکارانمان اینجا تشریف آوردند و بیتوته کردند و رنج خوابیدن در محلی غیر از منزل خودشان پذیرا شدند برای این که وقت صحبت کردن در لایحه بودجه را داشته باشند.
خوب به بنده وقت نرسید برای این که نتوانسته بودم دو شب در مجلس بمانم حال خود این مسئله صحیح است یا نیست لازم است بعداً با همکاران عزیز بنشینیم و دربارهاش صحبت کنیم به هر حال یکصد ساعت بررسی درباره بودجه که محصول ساعتهای بیشتری تحقیق بوده است حتماً نتیجهاش باید این باشد که آنچه اینجا عنوان شده مورد توجه دولت قرار بگیرد. همان طور که گفته شد و در اینجا اعلام شد، برداشت من در بیشتر مذاکرات بودجه و در جلسات علنی بودم این است که مجلس شورای ملی ایران خطوط اصلی سیاستهای اصولی و پرنسیپهای بودجه را به صورت یکپارچه مورد تأیید قرار داد (صحیح است) در مورد سیاستها و اولویتهایی که در نظر گرفته شده و در مجلس از سوی همکاران گرامی نیز مورد تأیید قرار گرفت باید عرض کنم بنده هم به سهم خودم بر آن تأکید میگذارم حقیقت این است که در لایحه بودجه به اولویتها به درستی توجه شده است اولویت دفاعی اولویت آموزش و پرورش و اولویت برای فعالیتهای کشاورزی برای ایجاد صنایع سنگین و زیربنایی کشور که تردید نکنیم کشاورزی ما در آینده پیشرفتش در گرو صنایع سنگین جامعه ما و تحکیم زیربنای صنعتی کشور خواهد بود، بنده در بررسی که در بودجه میکردم متوجه این سیاست کلی شدم که جهت سرمایهگذاری مملکت امروز، بیش از هر زمان دیگر متوجه آن بخشها و سکتورهایی شده است که وطن ما را برای مبارزه و تلاش در صحنه جهانی و برای حفظ بزرگیهای این جامعه سربلند بیش از پیش آماده کند و وسیله کارش باشد، سرمایهگذاری در صنایع سنگین که حتماً احتیاج به اعتبارات زیاد هم دارد ممکن است در حال حاضر پاسخگوی احتیاجات روزمره و فوری ما نباشد اما تردید نیست که تضمین آینده مملکت بسته به آن خواهد بود ما که میخواهیم یک اقتصاد جهانی داشته باشیم بدون ایجاد و توسعه صنایع سنگین به آن نخواهیم رسید و اگر امروز به این مهم نیاندیشیم فردا بسیار دیر خواهد بود (صحیح است) به این مناسبت اعتقادم این است که دولت همان طور که در پرنسیپها و هدفهای بودجه به این اصل توجه کرده باید در عمل هم مؤید این سیاست اصولی و اساسی باشد تا راه ملت ایران به سوی تمدن بزرگ به درستی هموار گردد و بر این زمینه به جاست عنوان شود که تأکید بر نظم مالی و نظم برنامهای اهمیت خاص دارد و نباید فراموش شود که تنها در پناه نظام مالی مرحلهای «سیستماتیک» و انضباط برنامهای است که رشد اقتصادی سالم امکانپذیر میگردد. مسئله دیگری که از سوی همکاران گرامی مورد توجه قرار گرفته است و در لایحه بودجه نیز به عنوان یکی از اصول محسوب میگردد اصل عدم تمرکز است. اصل عدم تمرکز اصل پسندیدهای است و مورد تأیید، اما اگر در کنار این اصل به نظم برنامهای و نظارت مالی و اعمال کنترل دائم در هزینهها توجه نشود نتیجه مطلوب از آن به دست نخواهد آمد و در این مورد باید عرض کنم دولت موظف است حدود و عمق نظارت خود را در دستگاههایی که از اعتبارات عمومی سهم میبرند افزایش دهد ضمناً در آن قسمت که اعتبارات جنبه ناحیهای یا استانی دارد باید هنگام اختصاص اعتبارات و تعیین اولویتها حتماً از نمایندگان مردم در هر حوزه نظرخواهی شود (احسنت) من امیدوارم در تنظیم بودجه سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۲; دولت به این مسئله توجه کافی کند مطلب را در سازمان برنامه هم با جناب وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه و همکاران ایشان در میان گذاشتم و مورد تأییدشان قرار گرفت. در مورد کمبود نیروی انسانی بنده فکر میکنم آن اولویتی که به امر آموزش و پرورش داده شده به جای خود، اما شایسته خواهد بود که دولت به تربیت نیروی متخصص توجه خاص مبذول دارد باید به مدارس حرفهای برسید و احتیاجات آنها را برطرف کنید، فردای جامعه ما نمیتواند بینیاز از نیروی انسانی متخصص و ماهر باشد، بیتردید به کارگران متخصص احتیاج فراوان داریم چیزی که ما امروز احساس کمبود در آن میکنیم اگر اشتباه نکنم تا چند سال دیگر باید تولید فولاد ایران به &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۶; میلیون تن برسد. تولید &#۱۷۷۸;&#۱۷۷۶; میلیون تن فولاد به خیلی چیزها احتیاج دارد که یکی از آنها همین نیروی کارگر ماهر و متخصص است و دیگر بازار مصرف که در درجه اول باید بازار داخلی باشد یعنی صنایع سبک ایران باید بتواند این فولاد را جذب کند اگر چنین شود میتوانیم بگوییم از نظر صنعتی پیشرفت کردهایم ما از هم اکنون باید توجه به ایجاد، توسعه و پیشرفت صنایع خود داشته باشیم و هدفهای اساسی حرکت صنعتی را تعیین کنیم ما برای حفظ استقلال و تمامیت خود ناگزیر از رسیدن به حد خو دکفایی در صنایع نظامی هستیم و خوشبختانه رشد اقتصادی ما و شکوفایی آن این اجازه را میدهد و چه به جا خواهد بود که نوع سرمایهگذاری ما در صنعت و کیفت ایجاد صنایع زیربناییمان به نحوی باشد که این صنایع بتواند در موقع مقتضی و به آن هنگام که وطن طلب میکند احتیاجات دفاعی کشور را به طور کامل تأمین کند (احسنت) این روزها فرصت دست داد تا به خبرهای فرستندههای خارجی گوش دهم خبری را چند بار شنیدم آن خبر این بود که دولت ایران دارد فعالیت میکند که در امر تولید صنایع دفاعی گامهای بلندی بردارد این مطلب در دل میهنپرستان صدیق، در دل آنهایی که به این سرزمین و به رژیمش به و به شاهنشاهیاش عشق میورزد شوق و شادی آفرید (صحیح است) ایران از نظر دفاعی میتواند به خودش متکی باشد، زیرا میتواند وسایل و ابزار دفاعی را خودش تولید کند و در اختیار مردم پاکسرشت و غیور، زنان و مردان، جوانان و زحمتکشان بگذارد تا از این آب و خاک مقدس از استقلال و هستی این سرزمین و از حیات و بقایش دفاع کنند و این به هر ایرانی امید برای زندگانی در صلح و نیکبختی میدهد اما آنها که دشمنان این مملکت هستند، آنها که نمیتوانند سربلندی میهن ما را ببینند (یک نفر از نمایندگان- کور بشوند) آنهایی که بارها و بارها در جبهه جهانی علیه ما سنگر گرفتهاند آنها بدیهی است که با این سیاست ملی و این سیاست مستقل و این سیاستی که تضمین کننده بقا و هستی ملت ایران است نمیتوانند روی موافق نشان دهند حق هم همین است اصالت راه ما آن زمان روشن میشود که توجه کنیم چه کسانی با راه و روش ما مخالفت میکنند امپریالیسم جهانی که تا قبل از جنگ جهانی دوم به صورت مستقیم کشورها را، استقلال آنها را، تمامیت آنها را، مورد تجاوز قرار میداد امروز در نیمه دوم قرن بیستم به شیوه کاملاً بدیع با استفاده از راههایی که ممکن است بسیاری از آن راهها برای بسیاری از جوامع شناخته نشده باشد، در جامعه ما برای ایجاد این آمادگی تلاش فراوان شده اما بیشتر این تلاش در جهت آمادگی مادی بوده است. حق هم همین بود، زیرا ما یک عقبماندگی چند صد ساله داشتیم که میباید این عقبماندگی را در فرصتی کوتاه جبران میکردیم، پس به سرعت و با شتاب در این راه پیش تاختیم تا به آنجا که امروز به بسیاری از غیرممکنها دست یافتهایم، در این طی طریق از قدرت معنوی خود که پشتوانه بقای ملت ایران است بهره گرفتیم ولی امروز احساس میکنیم باید عظمت مادی خود را برای تحکیم پیوندهای معنوی جامعه اسلامی وطن عزیزمان به کار گیریم تا جمع قدرت مادی و معنوی ملتمان به مثابه آن چنان سلاحی به میدان آید که به واقع کارساز باشد. در جامعه ما دو معنی به منزله دو حقیقت وجود دارد، که همه چیز این مملکت طی سدهها تحت سیطره و تأثیر آن بوده است معرفت ایرانی به معنای وسیع کلمه، یعنی تمدن، فرهنگ و دانش معنوی قوم ایرانی. دیگر معنویت اسلام به معنی حقیقی که اسلام بر آن استوار گردید بر این تأکید میگذارم که وحدت، به یکپارچگی و تشریک مساعی عمیق جامعه ایرانی هرگز از این معنی دور و بر کنار نبوده است کارگر ما در کارخانه، کشاورز ما در مزرعه، معلم ما در مدرسه، استاد ما در دانشگاه، کارمند دولت پشت میز اداریش، سپاهی در سنگر خدمتش، قاضی در مقام قضاوت و نماینده در مجالس مقننه و هر فرد دیگر که به نحوی در امر زندگانی جامعه دخالت دارد باید به این مسئله اعتقاد وسیع پیدا کند که بدون ایمان، بدون عقیده و بدون گرایشهای عمیق معنوی و بدون شناسایی دقیق هویت خود امکان ندارد راه فردای دور و نزدیک را با سلامت و موفقیت طی کنیم فعالیتهای مادی ما آن ثمری را که جامعه طلب کرده است به همراه خود داشته امروز حق بر این است که به معنی هم بپردازیم تا پیشرفتهای مادی ما اطمینان بخشتر باشد.
بدون ایمان هیچ باری به منزل نمیرسد، ایمان خط اول و خانه آخر است، سنگر اول و رستگاری جاودان است، نباید از این معنی غافل بمانیم، ایمان فرزندان خود را باید در کانون خانوادهها استوار کنیم در کودکستانها دبستانها، دبیرستانها و دانشگاهها تقویت کنیم تا جوان ایرانی هنگام ورود به اجتماع وجدان اجتماعی و معنویت بیدار داشته باشد که این مبنایی است برای قوام و ادامه حیات ملت و پایداری مملکت. با این نیروی انسانی مؤمن و معتقد و فعال میتوان به میدان مبارزه با پلیدیها رفت و در هزینه راه را بر اهریمن سد کرد مبارزه با فساد را که به امر شاهنشاه و به ارشاد معظمله آغاز کردهایم تنها در چنین سازندگی فکری زیربنایی با موفقیت همراه خواهد بود ما از درون خانوادهها باید برای مبارزه با فضای فساد آماده شویم و این به ایمان قوی احتیاج دارد که باید در پناه فرهنگ ملی و مذهب مطهر ما پایه گیرد و در آموزش و پرورش مملکت جای شایسته یابد و این منطق پذیرفته شود که ارزشها در جامعه براساس حقیقتگرایی دگرگون شده است و این دگرگونی امکان میدهد تا هر نوع فساد را از همان جا که آغاز میشود سرکوب کنیم و همان جا که شناخته میشود خشکش کنیم و مبارزه بیامان را علیهش آغاز کنیم تا به مراحل وسیعتر نرسد بدیهی است اگر مبارزه دائم و مستمر علیه فساد وجود داشته باشد و اگر تربیت ضد فساد به صورت دائم و از مراحل ابتدایی وجود داشته باشد مردان و زنانی که در این جامعه خدمت میکنند در معرض گراییدن به فساد قرار نخواهند گرفت البته نباید هم بگوییم و من شخصاً اعتقاد ندارم که جامعه ما فساد است، این سخن از حلقوم کسانی بیرون میآید که خائن به مملکت و بیگانه باملت هستند جامعه ایرانی فاسد نیست بسیاری از فرستندههای خارجی جریان مبارزه مردم ما را علیه فساد به نحوی عنوان میکنند که گویا جامعه ایران، ملت ایران یکپارچه فاسد است، فاسد نیست اما کتمان نمیشود کرد که در جامعه ایران پیدا میشوند کسانی که بلعیده و عامل فساد هستند که باید شدیداً تحت تعقیب و مجازات قرار گیرند در این مورد رهبر و فرمانده عالیقدر مملکت تکلیف را روشن فرمودهاند براساس این آموزش ملت ایران وظیفه دارد مبارزه با فساد را از ریشه دنبال کند. صحبت از رهبری و فرماندهی شد جناب آقای نخستوزیر مسئلهای عنوان فرمودند و من واقعاً در این مورد هم رأی و هم صدای ایشان هستم فرماندهی در جامعه ما با یک رهبری است، ملت ایران یک رهبر دارد (صحیح است) بعد از آن رهبر هم ملت قرار گرفته است همه ملت در پرتو عنایات رهبرش است، رهبر ایران فرمان میدهد و فرمان را ملت ایران اجرا میکند. رهبری از پایین با رهبری جمعی و غیره نه جای بحث دارد و نه مورد بحث است ملت ایران راه خودش را &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; سال و بلکه بیشتر است که انتخاب کرده و آن این است که شاهنشاه فرمانده مطلق و بزرگ جامعه ایران است (صحیح است) و این را ایرانی میپسندد اگر خارجی نمیپسندد به درک نپسندد. خارجی قبول نمیکند نکند. برای خودش نمیخواهد نخواهد اما ملت ایران این را میخواهد و در خونش هست، در منطقش هست و یا اساس وظیفه این رهبری کاملاً آگاه است لذا در مجلس شورای ملی ایران و مرکز قانونگذاری این مملکت تا مرکزی که مشروطیت در محیطش جان گرفت، مرکزی که ولد مشروطیت ایران است، و محصولش قانون اساسی مملکت جز این سخنی عنوان نمیکند و به هیچ وجه هم نمایندگان مجلس شورای ملی ایران و دستگاه مقننه مملکت جز این که ما یک رهبر و یک فرمانده داریم سخنی نگفته است و نخواهد گفت (صحیح است) بنده خواستم این مسئله در اینجا به خصوص بعد از فرمایشات جناب آقای نخستوزیر مورد تأکید قرار بگیرد که ایشان هم بدانند که ما مجلسیان هم مثل ایشان و مانند هر میهنپرست دیگر در این مورد تعصب و اعتقاد داریم و اما هنگام بحث در لایحه بودجه دو سه مسئله پیش آمد اجازه میخواهم نظر خود را در این باره عرض کنم یکی از همکاران تشریف آوردند و گفتند نباید نمایندهای پشت تریبون بیاید و پاسخ به یک نماینده دیگر بدهد و نباید مطلبی بگوید در جهت مخالف با نظر آن نماینده، بنده قربان به عقل خودم که نگاه میکنم معتقد هستم هر نمایندهای هر نظری دارد آن نظر را میتواند درکمال آزادی مطرح کند و نباید بیان نماینده را از میان میبرد که خود مخالف و مغایر روح قانون اساسی است نماینده میتواند بیاید اینجا نظر منطقی خو د را عنوان کند حالا این نظر منطقی اگر در مخالفت با نظر همکارش هم باشد چه مانعی دارد آزادی اندیشه یعنی این، دموکراسی یعنی این، اگر در مرکز دموکراسی مملکت، خودمان نخواهیم وضعی ایجاد کنیم که نماینده جرأت ابراز عقیده داشته باشد نمیدان ماسمش را چه باید بگذاریم و نمیدانم دیگران درباره ما چگونه قضاوت خواهند کرد، به هر حال نماینده در عنوان کردن مطالب و مسائلی که به نظرش میرسد آزاد است و نمیتوان او را محدود یا محروم کرد و بدیهی است تنها نظری که به تصویب میرسد نظر مجلس میتواند باشد (احسنت) (صدری کیوان- نظر نماینده نظر مجلس نیست) مطلب دیگر این که در صورت مذاکرات مجلس خواندم بحثی در گرفته است که اگر بنشینید یک حزبی را در اطاق دربسته با یک بیانیه و اعلامیه به وجود بیاورند این حزب نمیتواند مردم را در بر بگیرد و این حزب، حزب مردم نخواهد بود. بنده نمیدانم اصل این مطلب چگونه مطرح شده زیرا در آن هنگام در تالار عمومی نبودم اما چون در بیرون مجلس از من سؤال میکردند که این مطالب چه بوده بنده به صورت مذاکرات مراجعه کردم دیدم چنین مطلبی عنوان شده است برای رفع شبهه لازم است به عرض برسانم حزب رستاخیز ملت ایران به عنوان تنها مرکز و ستاد آموزش دهنده فلسفی و تئوریک و ایدئولوژیک جامعه ایران در شرایطی متولد شد که ملت ایران به درستی احساس کرده بود برای ادامه دادن به مبارزات جهانی خود و دستیابی به مدارج عالیتر تکامل و پیشرفت احتیاج به یک جبهه واحد و متشکل واقعی دارد ملت ایران احساس کرده بود که برای ساختن جامعه فردا احتیاج به یک قدرت متمرکز دارد، ملت ایران احساس کرده بود که برای قوام بخشیدن به اساس عظمت و حاکمیت ملی احتیاج به همسانی عقیده و فکر و وحدت عمل دارد، ملت ایران میخواست همه نیروها را جمع کند و همه را در یک جبهه قرار دهد برای چه؟ برای سربلندی هر چه بیشتر وطن فرمانده بزرگ ما فرمان تشکیل یک چنین جبههای را صادر فرمودند حزب رستاخیز ملت ایران حزب همه روشنفکران، همه ترقی خواهان ایرانی، حزب همه کسانی است که آرزوی سربلندی و پیروزی ایران عزیز در دل و جانشان است و این ما هستیم که با شرکت در حزب باید حزب را هر چه بیشتر به پیش ببریم، به میان تودهها ببریم، امکانات گرویدن مردم را هر چه بیشتر فراهم کنیم همین کانونهای حزبی که دادئماً در سراسر کشور تشکیل میشوند حاکی به روح همکاری و روح تأییدی است که مردم نسبت به حزب رستاخیز ملت ایران دارند پس باید گفت که حزب رستاخیز ملت ایران حزبی است که به فرمان شاهنشاه از میان تودهها بیرون آمده و به این جهت حزب مردم ایران است بنده در بحثی که پیرامون لایحه بودجه میخواستم بکنم موارد متعددی را یادداشت کرده بودم چون همه مسائل عنوان شده ضرورتی نمیبینم که آنها را مجدداً تکرار کنم ولی در مجموع میخواهم این را عرض کنم که بیشتر سرمایه مملکت ما امروز همان طور که در بودجه هم پیشبینی شده در جهتی دارد به کار گرفته میشود که آن جهت تضمین کننده درآمدهای ثمربخش فردای جامعه ما خواهد بود این را که خدمتتان عرض میکنم دقیق است زیرا لایحه بودجه را با دقت و بررسی کردهام به همین جهت فکر میکنم سیاست بودجه یک سیاست عاقلانه و اندیشمندانه است، امیدوارم در عمل هم مجریان به درستی آن را اجرا کنند تا رضای خاطر خطیر شاهنشاه و خشنودی مردم فراهم آید. دیگر عرضی ندارم. (احسنت- احسنت)
رئیس- آقای رامبد بفرمایید
رامبد- جناب آقای رئیس، همکاران محترم بنده امیدوار بودم که در طرح بودجه امسال وقت مجلس را تضییع نکنم و حق هم همین بود که امکان صحبت، ارشاد، اظهارنظر، به دوستان و همکاران عزیزی داده شود که از پرتو حزب رستاخیز ملت ایران به خانه ملت ایران راه پیدا کردهاند و دولت و ما که صحبتهایمان را در موارد مختلف در گذشته کردیم، امکان بدهیم که از نظریات این دوستان استفاده کنیم معهذا از جناب آقای نخستوزیر متشکرم که به هر حال این فرصت کوتاه تذکر چند دقیقهای را برایم پیش آوردند. زیرا در فرمایشاتشان نکتهای بود که من خودم را موظف میدانم برای روشن شدن این و این که سوءتفاهم روی سوءتفاهم نیاید، اینجا تذکری داده شود عبارت جناب آقای نخستوزیر این بود که «اگر کسانی با الهام از خارجی مطالبی عنوان میکنند» شخصاً معتقدم این حرف جایش در مجلس شورای ملی نیست (صحیح است) دویست و شصت و چند نفر نمایندگانی که در اینجا قسم یاد کردهاند، ایران میهن عزیز خودشان را میپرستند (احسنت) کسانی که در این مجلس به پشت این تریبون میآیند جز عشق به این سی و چند میلیون ایرانی، جز عشق به این شاه و جز عشق به این آب و خاک نمیتوانند داشته باشند (صحیح است- احسنت) بنابراین چنین اشخاصی نمیتوانند از خارجی الهام بگیرند، موقعی که آقای بنیاحمد صحبت میکردند من در مجلس نبودم، مطلب را شنیدم، از ایشان پرسیدم و حالا تجدید مطلب نمیکنم، ایشان مقدمهای برای نتیجهای بسیار عالی را شروع کردند و آن نتیجه همان بود که آقای آزمون گفتند و جناب نخستوزیر گفتند و تمام ملت ایران معتقدند یعنی رهبری منحصر به فرد و شایسته ایران با شخص شاهنشاه است و بس. (صحیح است- احسنت) (پزشکپور- نتیجهگیری آقای بنیاحمد رسیدن به انقلاب شاه و ملت بود) (احسنت- احسنت) (یک نفر از نمایندگان- در نتیجهگیری شتاب به عمل آمد) به قول اعراب بشر حائزالخطاست ممکن است مثلاً بین صحبتهای ردیف و تند ناطق، یک مرتبه به عوض «باید» بگوید «شاید» و یا به عوض شاید بگوید نشاید در چنین مواردی باید منظور ناطق را پرسید و به او امکان توضیح داد کما این که اگر جناب آقای نخستوزیر هم اینجا تشریف داشتند هم اکنون به من میفرمودند که رامبد من هم چنین نیتی نداشتم که بگویم نماینده مجلس ایران خدای نکرده ممکن است الهام از خارجی بگیرد (یک نفر از نمایندگان- چنین نیتی نداشتند) ولی این اصل را برای همیشه و همیشه محفوظ بدارید که اگر نمایندهای اینجا صحبت کرد و به جهتی یا ما آن صحبت را دوست نداشتیم، یا همان طوری که جناب آقای آزمون گفتند مخالف آن عقیده بودیم یا مثل این بار که پیش آمد و سوءتفاهمی بود بنابراین نگذاریم که طرف را متهم کنیم، در خاتمه از لطفی که جناب آقای نخستوزیر کردند و نماینده محترم گیلان این تقاضا را بنا گذاشت برای اضافه کردن بودجه دانشگاه گیلان تشکر میکنم (احسنت - احسنت)
رئیس- نظر دیگری در ماده واحده نیست؟ (اظهاری نشد) پیشنهادها قرائت میشود.
(به شرح زیر خوانده شد)
ریاست معظم مجلس شورای ملی
احتراماً پیشنهاد مینماید تبصره زیر به تبصرههای بودجه اضافه شود:
تبصره- &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;% از اعتبارات مربوط به تأسیسات زیر بنایی در روستاهای منفرد استان اختصاص به اجرای طرحهای عامالمنفعه در روستاهایی که بیش از &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶; نفر جمعیت دارند خواهند داشت مشروط بر آن که اهالی روستا حداقل سی درصد از هزینه اجرای طرح را تأمین و در اختیار انجمن ده قرار دهند.
بقیه اعتبار لازم برای اجرای این طرحها به عنوان کمک به حساب انجمن ده روستای مربوط پرداخت خواهد شد تا با رعایت اولویت طرحهای خاص ناحیهای و با راهنمایی و نظارت فنی دستگاه اجرایی ذیربط به اجرای طرح اقدام نماید.
با تقدیم احترام - علی اصغر مظهری
رئیس- آقای مظهری بفرمایید.
مظهری- همکاران محترم استحضار دارند که در کمیسیون بودجه بحثی که مطرح بود مشارکت دادن مردم در کارهای مربوط به خودشان بود و در زمینه عدم تمرکز این بحث را کردیم که توفیق کامل نداشتیم، برنامههای عمران روستایی به خاطر آن است که در مرکز استان متمرکز شده و دستگاه اجرایی از مرکز استان باید به روستاهای دور و نزدیک بروند و برنامههایی را عمل کنند که معلوم نیست با مصالح آن عمل تطابق داشته باشد، پیشنهاد من این است که برای آزمایش در سال آینده &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱;% از اعتباراتی که مربوط به روستا است به روستایی اختصاص داده شود که حاضرند مشارکت کنند در آن برنامه. اگر یک مدرسه برای روستایشان میخواهند خود آن روستا پیشقدم بشود و بگوید &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶; درصد آن را به صور مختلف پول میدهیم شرط پیشنهاد تقدیمی بنده این است که دستگاه &#۱۷۸۳;&#۱۷۷۶; درصد بقیه آن را به حساب انجمن ده بریزد و انجمن ده خودش عامل باشد و دستگاه اجرایی ناظر به اجرای برنامه با رعایت همه مقررات و قوانین.
هدف از این پیشنهاد این است که روستاهایی که نیازشان را خودشان بیشتر احساس میکنند متقاضی هستند، و حاضرند که ایشان هم مشارکت کنند که مسلماً این مشارکت موجب خواهد شد که در آینده از این پروژه عظیم استفاده کنند و نگهداری کنند، &#۱۷۷۸;&#۱۷۸۱; درصد از بودجه عمران روستاها به این صورت به مصرف برسد تا اگر نتیجه خوب گرفتیم، که بنده اطمینان دارم که نتیجه آن خوب خواهد بود، سال دیگر این میزان پیشنهادی بیشتر میشود. به هر حال پیشنهاد بنده این بود که در آینده این رقم بیشتر افزایش پیدا کند، پیشنهادی است که تقدیم کردم و امیدوارم مورد موافقت دستگاه دولت قرار بگیرد. متشکرم.
رئیس- به نظر من پیشنهاد خوبی است آقای دکتر مجیدی دولت با این پیشنهاد موافق است؟
دکتر مجیدی (وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه)- دولت موافق است.
(یکی از نمایندگان- &#۱۷۷۹;&#۱۷۷۶; درصد بشود)
رئیس- به این پیشنهاد رأی میگیریم خانمها و آقایانی که موافقند خواهش میکنم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد بعدی قرائت میشود.
(به شرح زیر خوانده شد)
ریاست محترم مجلس شورای ملی
محترماً پیشنهاد میشود در قسمت اخیر تبصره &#۱۷۸۵; بودجه سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; کل کشور بعد از جمله بودجه سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰; کل کشور جمله زیر اضافه شود:
«و همچنین تا مبلغ چهارصد میلیون ریال مانده اعتبارات سرمایهگذاری ثابت سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰; ردیف &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۷;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۸; قانون مذکور برای شهرکهای استان کرمانشاهان»
با تقدیم احترام - حسن صائبی
رئیس- آقای مهندس صائبی بفرمایید.
مهندس صائبی- با اجازه مقام ریاست عرض کنم که در تبصره &#۱۷۸۵; برای اجرای طرحهای خاص عمرانی ناحیهای آقایان مستحضرند که همه نمایندگان محترم پیشنهاداتی داشتند که خوشبختانه مورد توجه دولت واقع شد مدت استفاده از اعتبارات این طرح را تا شهریور سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; تمدید کردند من واقعاً لازم میدانم از جناب آقای نخستوزیر و همکاری دیگری هم هست در بودجه سال &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۰; یعنی در بودجه امسال که مبلغ &#۱۷۸۲;&#۱۷۸۴;&#۱۷۷۶; میلیون ریال که برای کارهای امدادی احداث شهرک در کرمانشاه تعیین شده است که از طرف شیر و خورشید سرخ عموماً انجام طرحهای به انجام رسیده و ناقص است در اینجا پیشنهاد شده است آن مبلغی که در حدود &#۱۷۸۰;&#۱۷۷۶;&#۱۷۷۶; میلیون ریال است اجازه داده شود تا آخر شهریور &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۱;&#۱۷۸۱; به مورد استفاده و اجرا درآید و این اعتبار را به کار برند که این شهرکها هم کارهایشان را انجام دهند.
رئیس- آقای دکتر مجیدی دولت نظر مخالفی با این پیشنهاد ندارد؟
دکتر مجیدی (وزیر مشاور)- دولت موافق است.
رئیس- نسبت به این پیشنهاد نظری نیست؟ (اظهاری نشد) به این پیشنهاد رأی میگیریم خانمها و آقایانی که موافقند خواهش میکنم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد بعدی قرائت میشود.
(به شرح زیر خوانده شد)
ریاست محترم مجلس شورای ملی
محترماً پیشنهاد مینماید که در تبصره &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹; در آخر سطر چهارم بعد از کلمه مدت عبارت (مندرج در اجازه) و نیز بعد از کلمه ولی عبارت رسیدگی به امور آنها طبق ضوابط و ترتیبات مذکور در این تبصره به عهده استانداریها و فرمانداریهای کل خواهد بود و حقوق و بهره مالکانه دولت توسط استانداریها و فرمانداریهای کل وصول و به ترتیب مقرر در این تبصره به مصرف خواهد شد اضافه شود.
با تقدیم احترامات - دکتر فروزین
رئیس- آقای دکتر فروزین بفرمایید.
دکتر فروزین- همکاران محترم برای این که توضیح بدهم راجع به این پیشنهاد خدمتتان عرض میکنم که مسئله بهرهبرداری از بسترهای رودخانهها مثل، شن، ماسه، قلوه سنگ تا حالا در اختیار و وظایف وزارت صنایع و معادن بوده بعداً برای این که این منافع و سودی که از فروش این مصالح عاید میشود در تبصره &#۱۷۸۱;&#۱۷۷۹; اضافه شده و نوشته شده است که به عهده استاندار باید واگذار بشود اما علاوه بر بهرهبرداری از منافع این سنگ و شن و ماسه و قلوه سنگ یک سلسله اشکالات دیگری هم در این بهرهبرداریها هست اغلب دیده شده در موقع بهرهبرداری &#۱۷۷۸; نفر حدود دو طرف رودخانه را میگیرند، از نظر حفاظت کارگران یا بیمه آنها، بنده پیشنهاد کردم که کلیه امور مربوط به بهرهبرداری از بستر رودخانهها شن و ماسه و قلوه سنگ که به استانداریها منتقل میشود سایر امورشان که به استانداریها واگذار میشود و سایر کارهایش هم به استانداریها واگذار شود تا یک استاندار همان طور که میتواند از این مسائل برای بهبود سطح شهر استفاده کند و مشکلات آن را هم خود استاندار برطرف کند و مشکلات به وزارت مسکن و شهرسازی نرود.
رئیس- نسبت به این پیشنهاد نظر مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) دولت نظری ندارد؟
دکتر مجیدی- دولت موافق است
رئیس- به این پیشنهاد رأی میگیریم خانمها و آقایانی که موافقند خواهش میکنم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد بعدی قرائت میشود.
Page 9 - 41 missing