مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ خرداد ۱۲۸۶ نشست ۱۰۱
| مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری نخست | تصمیمهای مجلس | قانون اساسی مشروطه و متمم آن |
| نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری نخست |
مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ خرداد ۱۲۸۶ نشست ۱۰۱
مذاکرات روز یکشنبه ۲۷ ربیع الثانی دارالشورای ملی.
خلاصه مذاکرات روز شنبه ۲۶ را آقا سید محمد تقی قرائت کردند.
راپورت نهاوند را قرائت کردند قریب باین مضمون بود:
- قبل از ظهر خبر رسید دیشب سوار الوار به دهکده رفته اغنام آنها را بغارت برده امیر افخم آدم فرستاده اموال را گرفته اشرار از عقب رسیده سوارهای احتشامالدوله از این طرف رسیدند یکدفعه از آن طرف دوهزار سوار اشرار رسیده جنگ غریبی شده چند نفر مقتول شدند بعد اشرار زورآوده شده اموال را میبرند بعد کار سخت شده توپ ته پر را ببالای تپه برده اتصالا شلیک کرده و جنگ هم میکنند این ترتیب کار را خیلی بر مردم سخت گردانیده هنوز جنگ باقی است از سه طرف شهر آتش فتنه برپاست تاکنون سی تیر توپ بسمت شهر انداخته سوار داودخان هم رسیده
از قرار راپورت دیگر که رسیده است از یکطرف چند سوار اشرار هجوم آورده سوارهای احتشامالدوله جلوگیری میکنند و جمعی از اشرار را هدف گلوله کرده جنگ رسمی شده از این طرف سه نفر سوار احتشامالدوله با دو راس اسب کشته شده ولی عدد مقتولین آنطرف معلوم نیست
چند فقره راپورت از اغتشاشات آنجا قرائت شد و در راپورت روز بیست وهفتم درج شده بود که امروز صبح جمعیت کردند که اشرار را پراکنده نمایند. معلوم شد همان دیشب اردوی سالارالدوله با خودش فرار کردهاند والحمدالله مردم آسوده شدند.
آقا سید محمد تقی – امروز صبح بواسطه قرب جوار بنده رفتم خانه نقیبالسادات دیدم چادری برپا بود و جمعی هم از ارباب تیولات حاضر بودند من بر ضد مجلس این چادر را برپا نکردهام چون ایام عزاداری حضرت صدیقه طاهره است قصد عزاداری داشتم حالا که این القاء شبهه شده است من حاضر هستم که رفع نمایم و همان چادری که در بیرون زده شده بود خوابانیدند بارباب تیول هم گفتم که شما اگر عرضی دارید عریضه کنید این نحو شکایت کردن صحیح نیست خود جناب نقیبالسادات هم چیزی نوشته است قرائت شد قریب باین مضمون بود:
- چون ارباب تیول مرا بیغرض دانسته در این دارالسیاده جمع شده و تظلمشان این است که سالها نان داشتند حالا برای اصلاح امور خودشان دستورالعمل میخواهند. من هم محض تعزیهداری حضرت فاطمه این چادر را زدم.
عریضه هم خود ارباب تیول عرض کردهاند قرائت شد. قریب باین مضمون:
- سالها است که امرار معاش ما از مواجب و مستمری بوده واجداد ما با زحمات زیاد هر یک بمراتب خدمت مستوجب مرحمت شده محض آسایش محل مواجب راتیول دادهاند و آنها را آباد کردهایم حالا باکثریت آراء قرارشد تیولات برگردد واز شاهکارها که برای اشتباه کاری فراهم کردهاند این استکه هر کس
- 2
حاج سید نصرالله – این مطلبی که حاج میرزا ابراهیم گفتند محل توجه است در حقیقت این اشخاصیکه در انجمنها هستند اگر متروک شوند تولید فتنه وفساد میشود و اما اینکه از طرف مجلس مأمور برود باعتقاد بنده وزیر علوم که در این کار امتحان دادند چند نفری را معین کرده بفرستند که با اهالی همان انجمنها مذاکره کرده ارائه طریق نموده اگر همان اشخاص سزاوار هستند که بسیار خوب والا تجدید انتخاب شود.
ادیب التجار- این چه سوء ظنی است که نسبت بوکیل میرود که نباید وکیل بولایات خود برود و اهل ایران تماما بی علم نیستند نظامنامه هم که فارسی است از روی آن رفتار میکنند گذشته سئوال دیگری دارم که آیا این ترتیب در سایر جاها هم معمول هست یا نیست.
رئیس- در هیچ جا معمول نبوده ولی بواسطه پاره موانع که پیش میآید لازم است عقیده آزاد است باید رأی داده شود و نتیجه معلوم گرد.
آقا سید علینقی- اینکار ملت است اگر بنا شد کسی برود باید از وکلا باشد ولی اینکه وکیل هر ولایتی بجای دیگر برود ملاحظه بیخود است.
آقا میرزا مرتضی قلیخان – این مطالب را بنده گفتم که وکیل هر ولایتی بجای دیگر برود و جمعی اعتراض کردند علت آنرا عرض مینمایم که همه تصدیق کنند و آن اینست وکیل هر ولایتی لابد دوست دارد دشمن هم دارد لابد اسباب اتهام فراهم خواهد آمد ولی اگر چنانچه وکیل هر ولایتی بجای دیگر برود این اشکال پیش نخواهد آمد.
آقا سید حسن تقی زاده – صحبت این مطلب است که وکیل هر ولایتی بجای دیگری برود اولا باید ببینیم که آیا رفتن وکیل لازم است یا خیر وقتی که یک دولتی قانونی شد باید امورات آن مملکت از روی قانون رفتار شود این مسئله انجمنها از کارهای داخلی است و راجع بوزارت داخله و حکومتها است اگر از وکلا برود مخالف با قانون است. اگر کسی هم بنا شد برود باید بطور معلمی برود در صورتیکه ما اشخاص کاری لازم داریم باید از خارج معین شده برود و بعد از این ملت باید بداند که مجلس دارالشوری در مرکز فقط مشغول وضع قوانین است و ناظر در کار دولت است باید ملت در ولایات حکومتهای خود را شناخته اطاعت نمایند.
آقا میرزا نظام الدین – بقانون نظامنامه باید رفع اغتشاشات از حکام خواسته شود اگر از عهده برنیامدند آنوقت از طرف مجلس اگر لازم است کسی برود.
احسن الدوله – ما هنوز لباس پوشیدن خود را نمیدانیم این دلالت بر بیعلمی ما میکند این لباس که باید بتن این ملت بپوشانیم باید درست پوشانید نه یک آدم سفیدرو و دل سیاه این کار را بکند باید الماس برلیان باشد که پاک و صاف باشد حال از هر کجا باشد لازم نیست وکیل باشد در هر حال ناظر از طرف مجلس لازم است.
حاج میرزا آقا – بجهت رفتن کسی با نظامنامه محتاج بمخارجی است و حالا بودجه ما اقتضای اینگونه مخابرجات را ندارد خوب است نظامنامه فرستاده شود اگر تولید فسادی شد بتوسط تلگراف اطلاع داده میشود شاید در اغلب ولایات بخوبی و بدون فرستادن وکیل کار بگذرد.
وکیل الرعایا- ما یک اداره تفتیش لازم داریم که رفع تمام این مفاسد بشود گذشته اشخاصی که مایل بدرستی وراستی هستند زیادترند از اشخاص مغرض و مفسد.
آقا سید محمد جعفر- در بعضی ولایات به ترتیب صحیح انتخاب شده مثل اصفهان و شیراز وتبریز و اینگونه جاها حاجت بفرستادن مامور نیست هر گاه از جاهای دیگر هم صدا بلند شد همانطور که آقای حاج سید نصرالله فرمودند مامور معین میشود و فرستاده میشود (لایحه آقای شرف الدوله در این موقع قرائت شد.)
چند فقره مطلب اهمی بنظر بنده رسیده که لازم میداند پیشنهاد اعضاء محترم مجلس شواری ملی نماید اگر تصویب میفرمایند بموقع اجری گذاشته شود.
- اولا بصاحبان حقوق و افراد قشون چنان وانمود کردهاند که مجلس شواری ملی در ادای حقوق آنها تکاهل و تسامح دارد و حال آنحه اعضا مجلس بصوت بلند فریاد میکنند که حقوق افراد قشون و حقوق سایرین باید بدون کسر و نقصان عاید خودشان شود و نباید مثل سابق در میانه حیف ویمل شود در این صورت بجهت اطمینان و امیدواری آنها لازمست اعضا محترم مجلس شورای در فکر تدارک و تهیه تنخواهی بوده باشند که حقوق عقب مانده افراد قشون و سایرین بنظارت مجلس مقدس عاید آنها شود پس بهتر این است اعضا محترم مجلس شوری اگر صلاح دانند این مسئله را مطرح مذاکره فرمایند که بچه شکل باید تدارک تنخواهی شود تاحقوق آنها عاید و آسوده شود.
- ثانیا بجهت رفع انقلابات و اغتشاش ولایات اگر اعضا مجلس شوری رای بدهد لازم است نظامنامههای انجمنهای ایالتی را عاجلا بصحابت وکلای دانشمند کاردان بولایات روانه دارند که بطور صحت ترتیب و انتخاب و انعقاد انجمنهای ایالتی را بدهند و تکالیف آنها را مشخص نمایند واسباب آسایش و وسایل امنیت ولایات را فراهم آرند و ملت را بتاسیس مدارس و اعمال خیریه دعوت نمایند.
- ثالثا حالا که ملت عزیز وطن خواه مملکت ایران باین مقام آمدهاند که در راه حفظ وطن و بیضه اسلام جان نثاری نمایند واز راه غیرت خون کرم آنها در عروق واعصاب بجریان آمده میخواهند خودشان را فدای حفظ وطن و ترقی مملکت نمایند چه ضرری دارد از جانب دولت معلمین نظامی با بصیرت بولایات بروند و بر تمام طبقات ملت که استعداد و لیاقت مشق نظامی و جهاد دارند مشق نظامی یاد دهند و علم جنگ بیاموزند در تحت قانون صحیح در اندک مدتی خواهید دید بدون اینکه دولت خرجی کرده باشد مملکت دارای قشون صحیح شده است ودر موقع لزوم و احتیاج از راه وطن پرستی همه قسم جان بازی خواهند کرد.
رقعه وزارت داخله قرائت شد قریب باین مضمون:
- در مسئله اظهارات مجلس ملی راجع بجناب آصفالدوله جوابی نوشتهاند سواد آن فرستاده شده جواب آصفالدوله قریب باین مضمون بود:
- البته میدانید که تهمتی باین بنده زدهاند ابداً در خراسان تا حال چنین امری اتفاق نیفتاده شان وغیرت ایل زعفرانلو و غیره بالاتر از اینها است که نسبت فروش دختر بآنها داده بشود یک نفر پیدا نشده که بگوید در زمان سلطنت قاجاریه چنین کاری در خراسان اتفاق افتاد معهذا بجهت تحقیق بهر طور که مجس صلاح بداند حاضرم.
آقا میرزا فضلعلی آقا – یک مثلی معروف است که میگویند از بدهکار همین که مطالبه طلب را نکردی طلب کار میشود حالا مسئله آصف الدوله است حال گذشته ما را صرف نظر کرده هیچ گویا خیال دارد چیزی هم از حکومت بجنورد گرفته شود.
آقا میرزا سید محمد مجتهد – دو مطلب خیلی لازم است یکی فرستادن نظامنامهها یکی تامین ولایات همه جا مغشوش شده است از اطراف شکایت میکنند جان و مال مردم در خطر است. جوابی از طرف معاون وزارت داخله رسیده بود قرائت شد قریب باین مضمون:
- قرار شد فردا حضرت اشرف با هیئت وزرای مسئول دوساعت بغروب مانده بیایند ولی بطوریکه عرض شد مجلس علنی نباشد غیر از وکلا حجج اسلام کسی از خارج نباشد همین طور در پایین عمارت از تماشاچیان کسی نباشد
بجهت قرائت نظامنامه اساسی صحبت شد گفتند امشب وقت نیست بماند از برای روز سه شنبه
(در اینموقع مجلس ختم گردید).