دانشگاه تهران

دولت شاهنشاهی ایران

تصمیم‌های مجلس دانشگاه‌های ایران

درگاه محمدرضا شاه پهلوی

پرونده:University of Tehran logo.svg.png

لوگوی دانشگاه تهران

پهنه دانشگاه تهران

رضا شاه بزرگ دانشکده پزشکی را می‌گشایند

دانشکده هنرهای زیبا

دانشگاه تهران بزرگ‌ترین مركز آموزش عالی ایران و نخستین دانشگاه ایران است که به فرمان رضا شاه بزرگ بزرگ در سال ۱۳۱۳ بنیان شد. آیین‌نامه بنیان دانشگاه و استخدامی دانشگاه تهران در ۸ خرداد ۱۳۱۳ به تصویب مجلس شورای ملی رسید ساختمان دانشگاه تهران را کارشناسان آلمانی بنا کردند از اول فروردین ماه ۱۳۱۹ بیمارستانهای تهران ضمیمه دانشکده پزشکی دانشگاه تهران شد و در این قانون هر جا دانشکده پزشکی نوشته‌می‌شود منظور دانشکده پزشکی و داروسازی و دندانسازی و بیمارستانهای ضمیمه آن می‌باشد.

۱۴ آبان ۱۳۳۴ با پیام شاهنشاه نخستین دوره دکترای حقوق در دانشگاه تهران گشوده شد. شاهنشاه در این پیام دستور دادند که تعلیم و تربیت و هم‌چنین دانشگاه‌ها باید در همه جای ایران گسترش یابد.

وزیر دربار وقت، عبدالحسین تیمورتاش، از سوی رضا شاه بزرگ، دکتر عیسی صدیق (صدیق اعلم) را مامور کرد تا در سال ۱۳۱۰ خورشیدی به ایالات متحده آمریکا سفر کرده و پس از مطالعه در «تاسیسات علمی دنیای جدید»، طرحی برای بنیان دانشگاه در کشور به دولت تقدیم نماید. طرح دکتر صدیق به وسیله کفالت وزارت معارف وقت، علی‌اصغر حکمت مورد پذیرش قرار گرفت و سرانجام با پیگیری ایشان، دکتر علی‌اصغر حکمت، دکتر محمود حسابی و دیگران، سرانجام دانشگاه تهران در هشتم خرداد ماه ۱۳۱۳ به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

این موسسه با ادغام کردن دارالفنون، مدرسه علوم سیاسی، مدرسه طب، مدرسه عالی فلاحت و صنایع روستایی، مدرسه فلاحت مظفر (اولین مدرسه کشاورزی در ایران)، مدرسه صنایع و هنر (تأسیس توسط کمال الملک)، مدرسه عالی معماری، مدرسه عالی حقوق، و چند مرکز آموزش عالی دیگر تهران دایر گشت. ۱۵ بهمن ماه ۱۳۱۳ نخستین کلنگ ساختمان دانشگاه تهران توسط رضا شاه بزرگ در زمین‌های پردیس جلالیه تهران به زمین زده شد و در جمعه ۲۴ اسفند رسما دانشگاه تهران تاسیس گشت.

این دانشگاه بر اساس موسسات آموزش عالی فرانسه الگوبرداری شد و حتا طراحان ساختمان‌های دانشگاه تهران مهندسین فرانسوی بودند، و دروس و برنامه‌های هنرکده (دانشکده هنرهای زیبای فعلی) دقیقاً بر اساس الگوی موسسه اکول د بوزار طراحی گردید.

پردیس و بناهای این دانشگاه توسط معماران اروپایی رولاند دوبرول، ماکسیم سیرو، مارکوف، آلکساندر موزر، [آندره گدارد، و محسن فروغی طراحی گردید.

توسعه

در اواخر دهه ۱۹۴۰ میلادی ساختار درسی و پژوهشی دانشگاه رفته رفته به سمت الگوبرداری از سیستم دانشگاه‌های آمریکایی شروع به حرکت نمود بطور نمونه دانشکده کشاورزی این دانشگاه به کمک دانشگاه یوتا توسعه و گسترش یافت.

اما نمونه‌های دیگری نیز می‌توان بر شمرد: در سال ۱۹۵۴ موسسه علوم اداری دانشگاه (دانشکده مدیریت کنونی) به کمک دانشگاه کالیفرنیا جنوبی و به ریاست دکتر هری مارلو از این دانشگاه آغاز به ارائه مدارج دکترا نمود. در سال ۱۹۵۸ موسسه روزنامه نگاری دانشگاه تهران به کمک دانشگاه ویرجینیا و دکتر جیمز ولارد آغاز به کار نمود. و دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا بود که در سال ۱۹۶۵ رشته دکترای بیماریهای سلولی (cytopathology) را راه اندازی نمود.

دانشگاه‌های دیگر آمریکایی که مستقیما ناظر فعالیت‌های علمی و آکادمیک دانشگاه تهران بودند عبارتند از دانشگاه ایندیانا، دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین، دانشگاه کلرادو در بولدر، دانشگاه آلاباما، و دانشگاه ایالتی کلرادو.

کتابخانه دانشگاه

در سال ۱۹۷۱ ساختمان جدید کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران با طراحی عبدالعزیز فرمانفرمایان گشوده شد که امروزه حاوی ۷۰۰٬۰۰۰ جلد کتاب و ۱۸۰۰ نشریه از سراسر جهان می‌باشد. هر دانشکده و اکثر گروه‌ها نیز کتابخانهٔ تخصصی خود را دارند.

جایگاه دانشگاه در رتبه بندی‌های معتبر بین‌المللی

جداول زیر حاوی رتبهٔ دانشگاه تهران در معتبرترین رتبه بندی‌های بین‌المللی از سال ۲۰۰۷ میلادی هستند.

منابع :

پرونده:Rankpicture.jpg

همچنین دانشگاه تهران (بدون احتساب دانشگاه علوم پزشکی) در سال ۲۰۰۹ در رتبه‌بندی SCImago (که بر اساس تعداد مقالات علمی موسسات تحقیقاتی دولتی و آموزش عالی کشورهای مختلف موجود در دیتابیس Scopus از انتشارات Elsevier بدست آمده‌است) در رتبه ۳۰۸ جهان قرار داشت (که در تمام خاورمیانه پس از چهار دانشگاه اسرائیلی در رتبه پنجم قرار داشت).

براساس جدیدترین رتبه بندی دانشگاه های دنیا در جولای سال 2011 و بر اساس وب سنجی، دانشگاه تهران برترین دانشگاه ایران میباشد؛ دانشگاه تهران با رتبه جهانی ۷۰۸، در شاخص اندازه صفحات وب امتیاز ۵۰۲، در شاخص قابلیت مشاهده از سوی دیگران امتیاز ۹۶۱، در شاخص فایلهای قابل دسترسی امتیاز ۷۸۸ و در شاخص میزان ارجاعات امتیاز ۳۸۴ را به دست آورده است. این در حالی است که رتبه این دانشگاه در آخرین نسخه ای که از رتبه بندی وبومتریک در ماه مرداد منتشر شد، ۹۳۸ اعلام شده بود.

پردیس‌ها

• پردیس مرکزی دانشگاه تهران
• پردیس دانشکده‌های فنی
• پردیس کشاورزی و منابع طبیعی
• پردیس ابوریحان
• پردیس هنرهای زیبا
• پردیس بین‌المللی کیش
• پردیس قم
• پردیس علوم
• پردیس کاسپین دانشکده فنی دانشگاه تهران

دانشکده‌ها

• دانشکده ادبیات و علوم انسانی
• دانشکده اقتصاد
• دانشکده الهیات و معارف اسلامی
• دانشکده بهداشت
• دانشکده پزشکی
  • بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه تهران
  • گروه روانپزشکی
  • مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک
  • موسسه تحقیقات علوم پزشکی
  • موسسه سرطان
  • موسسه طب تجربی و فارماکولوژی
• دانشکده حقوق
  • موسسه علوم جزایی و جرم شناسی
  • موسسه مطالعات حقوق اسلامی و تطبیقی
  • موسسه مطالعات عالی بین‌الملل
• دانشکده داروسازی
  • موسسه بررسی گیاهان دارویی
• دانشکده دامپزشکی
• دانشکده دندانپزشکی
• دانشکده علوم
• دانشکده علوم اجتماعی
  • موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی
• دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی
• دانشکده علوم تربیتی
• دانشکده فنی
• دانشکده کشاورزی
• دانشکده منابع طبیعی
• دانشکده هنرهای زیبا

• دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی

دانشکده تربیت بدنی

• دانشکده علوم سیاسی و اجتماعی

• دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی

• دانشکدهٔ محیط زیست
• دانشکدهٔ جغرافیا
• دانشکده علوم و فنون نوین
• دانشکدهٔ مدیریت
• دانشکدهٔ منابع طبیعی
• دانشکده کارآفرینی
• دانشکده مطالعات جهان

مدیران دانشگاه

تا سال ۱۳۲۱ دانشگاه تهران توسط وزیر فرهنگ مدیریت می‌شد.از آن تاریخ به بعد مدیریت دانشگاه به صورت مستقل و زیر نظر وزارت فرهنگ در آمد. نام مدیران دانشگاه از ابتدا تا کنون به شرح زیر است:

سال‌های ریاست	نام رئیس
	علی‌اصغر حکمت
	اسماعیل مرآت
	دکتر عیسی صدیق اعلم
از ۱۳ آذر ۱۳۲۰ تا	سید محمد تدین
	دکتر مصطفی عدل
	دکتر علی‌اکبر سیاسی
۱۳۳۴	دکتر منوچهر اقبال
	دکتر احمد فرهاد معتمد
از ۱۸ اردیبهشت ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۶	دکتر جهانشاه صالح
	دکتر فضل‌الله رضا
	دکتر علینقی عالیخانی
	دکتر هوشنگ نهاوندی