کنفرانس تهران

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
چرچیل در تهران به دیدار محمدرضا شاه پهلوی می‌رود
استالین به همراهی مولوتف وزیر خارجه شوروی به دیدار محمدرضا شاه پهلوی می‌روند
از راست:چرچیل نخست وزیر بریتانیا، روزولت رییس جمهورایالات متحده امریکا و استالین

کنفرانس تهران در ۶ آذر ۱۳۲۲ پس از پیروزی ارتش سرخ شوروی بر ارتش آلمان، با حضور استالین، چرچیل و روزولت در تهران برگزار شد. محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران به این کنفرانس دعوت نشد. ولی پادشاه ایران با یک یک آنان دیدار و گفتگو کرد. دستاورد کنفرانس تهران برای ایران اعلامیه‌ای بود که در ۹ آذر ۱۳۲۲ آمریکا، بریتانیا و شوروی امضا کردند که تمامیت ارضی ایران را محترم می‌شمارند و ایران پشتیبانی اقتصادی دریافت خواهد کرد که خسارت‌های جنگ را جبران کند.

نقش مهم و اساسی شاهراه ایران که در واقع یکی از شریان‌های حیاتی متفقین در جنگ جهانی دوم بود، در پیشرفت هدف‌های شوروی و انگلیس و آمریکا در پایان سال ۱۹۴۳ برابر با ۱۳۲۲ خورشیدی بسیار نمودار شد. آلمان‌ها در جبهه استالینگراد از پیشروی بازماندند و در بیشتر بخش‌های استالینگراد جنگ از فرم پدافند نیروهای شوروی به فرم آفند (حمله) و یورش و جنگدگی ارتش شوروی درآمد. نیروی جنگی ایتالیای فاشیست در تیرماه ۱۳۲۲ از پای درآمد و حکومت نوین آن کشور به ریاست بادوگلیو به آلمان اعلان جنگ داد و در کنار نتفقین قرار کرفت.

سران دولت‌های بزرگ متفق برای بررسی فرجام و بازده کوشش‌های مشترک جنگی و هماهنگ ساختن تلاش‌های آینده نیاز به گردهمایی داشتند و بنا به میل استالین تهران را برای این کنفرانس برگزیدند.

در این هنگام علی سهیلی وزیر امور خارجه ایران بود. دولت به دستور و راهنمایی شاهنشاه محمدرضا شاه پهلوی در میان همه ناآرامی‌های سیاسی و کشمکش حزب‌های راست و چپ و میانه رو، راهکارهای مورد نیاز را برای سران دولت‌های متفق در تهران فراهم ساخت و خود در جریان این کنفرانس بود.

در این زمان مجلس دوره سیزدهم روز نخست آذر ماه ۱۳۲۲ پایان یافته و