سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به الجزایر برای کنفرانس سران اوپک ۱۶-۱۲ اسفند ماه ۱۳۵۳
| دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۵۳ خورشیدی | درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر | سخنرانیهای محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۳ خورشیدی تازی |
سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر به الجزایر برای کنفرانس سران اوپک ۱۶-۱۲ اسفند ماه ۱۳۵۳
۱۲ اسفند ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر در میان پیشباز رسمی بومدین رییس جمهورالجزایر و برای شرکت در کنفرانس سران اوپک وارد الجزیره پایتخت الجزایر شدند. در سفر شاهنشاه آریامهر به الجزایر تیمسار ارتشبد شفقت جانشین رییس ستاد بزرگ ارتشتاران، آقای هرمز قریب رییس کل تشریفات شاهنشاهی، تیمسار سپهبد ایادی و دکتر رضا فلاح فائم مقام مدیر عامل و رییس هیات مدیره عامل و رییس هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران در رکاب همایونی هستند. در فرودگاه « البیدا » سفیران و نمایندگان سیاسی در الجزایر در آیین پیشباز باشنده بودند. جمشید آموزگار وزیر کشور و رییس هیات نمایندگی ایران در شورای وزیران اوپک ، آقای صدری سفیر شاهنشاه آریامهر در الجزایر و آقای یگانه رییس بانک مرکزی ایران و پایوران برجسته از شاهنشاه پیشباز کردند.
شاهنشاه هنگام ورود به الجزیره به خبرنگاران اعلام کردند که کشورهای تولید کننده نفت ضمن آنکه از منافع خودشان دفاع میکنند برای گفتگو نیز آماده هستند. شاهنشاه آریامهر فرمودند:[۱]
من بسیار خوشحالم که به دعوت حضرت بومدین رئیس جمهوری الجزایر به این کشور دوست و برادر آمدهام. این تصادف را ه اولین سفر من به الجزایر همزمان با تشکیل اولین کنفرانس عالی سران اوپک است به فال نیک میگیریم. به نظر من سیاست کشور من و الجزایر از نظر نفت جنبه کاملاً بنیادی و اساسی داشته و مشابه یکدیگر است. ما در این مدت به طور یقین فرصت خواهیم داشت که با یکدیگر مذاکره و مشاوره کنیم و اطمینان دارم همبستگی که تا کنون از خود نشان دادهایم اگر دنبال شود و باید هم دنبال شود، به کشورهای ما امکان خواهد داد که از منافع خود دفاع کنیم، منافعی که تا کنون به ان لطمه زیاد وارد شده است، ولی تصور میکنم که تشکیل این کنفرانس نشانه هشیاری و بیداری همه ما یعنی همه کسانی است که دارای ثروتهای طبیعی هستند و سعی دارند از آن دفاع کنند. ما همگی از شرایط بینالمللی وقوف کامل داریم و در عین حال که از منافع خود دفاع میکنیم، آماده گفتگو در شرایط مساوی هستیم. ما بهیچوجه اجازه نمیدهیم که حقوق ما را پایمال کنند، و در ضمن خواهان ویران کردن جهان نیز نیستیم، بلکه میخواهیم دنیایی بر پایه عدل و انصاف بوجود آید. اینها بطور خلاصه نظرات اصلی کشور ایران است و من یقین دارم که همه ما بسوی اتحاد و اتفاق به پیش میرویم و پیوسته در راه حفظ و حراست از مصالح ملی و همکاری بینالمللی و ایجاد دنیایی آمیخته با عدل و انصاف گام برمیداریم.
باریابی صدام حسین به پیشگاه شاهنشاه آریامهر
۱۲ اسفند ماه ۱۳۵۳ صدام حسین معاون رییس جمهوری عراق شب هنگام در فرودگاه الجزیره به پیشگاه شاهنشاه آریامهر باریافت. صدام حسین که برای شرکت در کنفرانس سران کشورهای صادرکننده نفت وارد الجزیره شده بود، هنگامی که شاهنشاه آریامهر در تالار تشریفات فرودگاه بودند، به پیشگاه شاهنشاه ایران باریافت. در این دیدار کوتاه، هواری بومدین رییس جمهور الجزایر نیز بود.
نشست سران و نمایندگان سیزده کشور هموند اوپک
نخستین نشست سران و نمایندگان اوپک پیش از نشست گشایش، در روز ۱۲ اسفند ماه برگزار گردید و در آن افزون بر پیش کشیدن دستور کنفرانس، هواری بومدین رییس جمهور الجزایر و میزبان کنفرانس، به ریاست نشستهای گردهمآیی سران کشورهای هموند اوپک برگزیده شد. باشندگان در کنفرانس، شاهنشاه ایران و شیخهای امارات عرب خلیج پارس و پرزیدنت ونزوئلا، پرزیدنت اکوادور و گابن و هم چنین معاون ریاست جمهوری عراق، نخست وزیر لیبی و شمار زیادی از وزیران و پایوران برجسته دیگر از کشورهای هموند اوپک بودند.
درباره جزییات گفتگوهای نشست دیروز اطلاعی در دست نیست، اما با توجه به گفتگوهای پیشین شورای وزیران اوپک در وین و الجزایر که در آن اعلامیه اوپک نوشته شد، انتظار میرود درگفتگوهای محرمانه سران و نمایندگان اوپ، جستارهایی در پیوند به بهای نفت با توجه به تورم بین المللی و تولیدکنندگان نفت و حفظ قدرت خرید درآمدهای نفتی که شاهنشاه ایران آن را پیوسته مورد تاکید قراردادهاند، بررسی شده باشد.
۱۳ اسفند ماه ۱۳۵۳ شاهنشاه آریامهر به همراهی پرزیدنت بومدین ساعت ۱۱ و ده دقیقه وارد تالار ویژه کاخ ملل شدند و با کف زدنهای پیوسته و پیشباز پرشور هیاتهای نمایندگی کشورهای اوپک و صدها تن از خبرنگاران خبرگزاریها، رادیو تلویزیونها و رسانههای جهان روبرو شدند. پس از شاهنشاه آریامهر به ترتیب پرزیدنت اکوادور، امیر کویت، معاون نخست وزیر عربستان سعودی، پرزیدنت ونزوئلا، پرزیدنت گابن، رییس دولت امارات متحده عربی، نخست وزیر لیبی و معاون شورای فرماندهی انقلاب عراق و دیگر روسای هیاتهای نمایندگی کشورهای اوپک وارد تالار شدند. هنگامی که سرگرد عبدالسلام جلود هموند شورای فرماندهی انقلاب و نخست وزیری لیبی وارد تالار شد، پرزیدنت بومدین وی را به پیشگاه شاهنشاه آریامهر معرفی کرد.
ساعت ۱۱ و چهل و پنج دقیقه سران و نمایندگان کشورهای هموند اوپک در تالار دربستهای بدون بودن هموندان هیاتهای نمایندگی، نشست محرمانهای برگزار کردند که نیم ساعت به درازا کشید. آنگاه سران کشورها به تالار ویژه بازگشتند و پس از درنگی کوتاه به سالن عمومی کنفرانس وارد شدند. شاهنشاه آریامهر نخستین رهبری بودند که وارد تالار کنفرانس شدند، جمعیت به سرفرازی شاهنشاه ایران از جای خود برخاست و صدها تن فرتورنگار (عکاس) و فیلمبردار دوربینهای خود را روی آریامهر شاهنشاه ایران زوم کردند.
ساعت ۱۲ و سی و پنج دقیقه نخستین نشست کنفرانس سران کشورهای هموند سازمان کشورهای صادرکننده نفت با سخنان رییس جمهور الجزایر گشایش یافت. بومدین پیش از ایراد سخنان خود به آگاهی رساند که در نشست محرمانه سران اوپک موافقت شده است که رییس هیات نمایندگی الجزایر (بومدین ) ریاست کنفرانس سران را نیز به عهده داشته باشد. وی سپس از سوی خود، دولت و شورای انقلاب مردم الجزایر از اعتمادی که دیگر سران اوپک به وی نشان دادهاند، سپاسگزاری کرد و گفت "امیدوارم که شایستگی این گزینش را داشته باشم و توقعهای شما را برآورده سازم." پرزیدنت بومدین سپس از پشت میز ریاست کنفرانس برخاست و پشت پودیوم قرار گرفت و سخنان خود را که هشتاد دقیقه به درازا کشید، چنین ایراد نمود:[۲]
بومدین در این سخنرانی به کشورهای صنعتی باختری هشدار داد که کوششهای آنان برای پایین آوردن بهای نفت از راه کم کردن مصرف آن در دنیای صنعتی محکوم به شکست است. کشورهای صادر کننده نفت آماده خواهند شد، بهای نفت را ثابت نگاه دارند و یا کاهش دهند، به شرط آن که کشورهای صنعتی به تجدید سازمان اقتصادی دنیا کمک کنند و سهمهای عادلانه تری برای همه ملتها در ثروت جهان قایل شوند و غرب برابری حقوق با اوپک را بپذیرد. رییس جمهوری الجزایر ۱۳ کشور هموند اوپک را فراخواند که هشیاری خود را در پدافند از حقوق و ثروت ملی شان، حتی در برابر تهدید جنگ، دو چندان سازند و تهدید غرب را جدی بگیرند.
بومدین بارها تکرار کرد که اوپک خواستار همکاری است و نه در پی ستیره جویی با کشورهای صنعتی باختری که بزرگترین مشتریان نفت کشورهای اوپک به شمار میروند. وی افزود: ما میتوانیم دشواریهایی را که برخی از کشورهای صنعتی مصرف کننده نفت تحت تاثیر بحران اقتصادی کنونی با آن روبرو شدهاند و زمانی که نیاز دارند تا احوال خود را بهبود بخشند در محاسبههای خود در نظر بگیریم و از پدیدآوردن هر افزایشی در بهای نفت یعنی بها و ارزش واقعی آن چشم پوشی کنیم، در صورتی که روح همکاری و تفاهمی که اوپک در جستجوی آن است، از سوی کشورهای صنعتی نشان داده شود، اوپک شاید تا پایان دهه کنونی نیز از بالا بردن بهای نفت خودداری کند. آنچه که گفتن بدین چم است که بهای نفت تنها در ابعاد و در صورتی افزایش خواهد یافت که زیانهای ناشی از تورم در دیگر کشورهای جهان را برای اوپک جبران کند و بی گمان که نیازمند بوجود آوردن سیستمی است که پروانه دهد تا قدرت خرید درآمد نفتی کشورهای هموند اوپک حفظ شود.
برای کمک کردن به کشورهای در حال توسعه، جهان سوم، پیشنهاد میکنم: ۱- دادن کمکهای بلاعوض فوری به این گروه از کشورهای جهان سوم که بیش از دیگران از بحران اقتصادی آسیب دیدهاند. ۲- گشودن اعتبارات ویژه برای آن که کشورهای جهان سوم بتوانند از آنها برای مدتهای معین برای فراهم ساختن امکانات مالی مورد نیاز برای خریدهای نفتی شان استفاده کنند. ۳ - اجرای برنامهای برای تولید کود شیمیایی که به بهای ارزان به کشورهای در حال توسعه عرضه شود و اوپک هزینه واسپاری این عرضهها بپردازد. ۴- پشتیبانی مالی اوپک از سایر کشورهای تولید کننده مواد خام برای آنکه بتوانند صادرات خود را در برابر تمهیدات کشورهای صنعتی برای کاستن این واردات در سطحهای مطلوب نگاه دارند. ۵- بنیاد یک صندوق ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلاری از سوی اوپ تا به وسیله آن برای دادن وام و کمکهای گوناگون مالی به کشورهای نیازمند جهان سوم استفاده شود.
در عوض کشورهای صنعتی نیز باید خود را متعهد بدانند که به گونهای گسترده برای کمک به رشد اقتصادی کشورهای جهان سوم همکاری کنند. این بدان چم است که بهای فروش مواد خام صادراتی کشورهای جهان سوم افزایش یابد و ارزش واقعی آنها حفظ شود و کشورهای صنعتی ترتیبات گستردهای برای انتقال تکنولوژی به کشورهای در حال توسعه بوجو آورند. همه کارهای تبعیض آمیزی که از سوی کشورهای صنعتی باختری در زمینههای بازرگانی، تعرفههای گمرکی و کمکهای توسعه و عمرانی علیه کشورهای تولید کننده نفت به کار بسته میشود، باید از میان برداشته شود.
پرزیدنت بومدین در پایان سخنرانی خود به آگاهی رساند که دستور گفتگوها در نشست محرمانهای که پیش از برگزاری کنفرانس بسته شد، آماده است و چنانچه مخالفتی با آن نباشد، تصویب شده تلقی میگردد. بدین سان دستور گفتگوها تصویب شد. بومدین افزود که بر پایه توافق پیشین، نشستهای دیگر محرمانه خواهند بود. نشست بعدی کنفرانس ساعت ۱۷ برگزار شد.
نیز نگاه کنید به
- مصاحبه رادیو تلویزیونی شاهنشاه آریامهر با نمایندگان رسانههای همگانی الجزایر و دیگر کشورها درباره کنفرانس سران کشورهای اوپک ۱۲ اسفند ۱۳۵۳
- مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با نمایندگان رادیو تلویزیون فرانسه در الجزیره ۱۴ اسفند ماه ۱۳۵۳
- سخنرانی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در نشست پایانی کنفرانس سران کشورهای هموند اوپک در الجزیره ۱۵ اسفند ماه ۱۳۵۳