برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی مهر تا آذر ماه

سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۴ خورشیدی تازی

درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۵۴ خورشیدی

قوانین برنامه‌های عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی

هویدا به روال همیشگی زنگ دارالفنون را به سدا در می آورد

دبیرستان رضا شاه کبیر روز نخست مهر ماه

برنامه عمرانی پنجم مهر ماه تا آذر ماه ۱۳۵۴

۱ مهر ماه ۱۳۵۴ با پیام شاهنشاه آریامهر سال آموزشی ۱۳۵۵- ۱۳۵۴ آغاز شد.

با اعلام آغاز سال تحصیلی ۱۳۵۵ – ۱۳۵۴، بار دیگر توجه مخصوص خود را به کلیه دانش‌آموزان، آموزگاران، دبیران و مسئولان آموزشی کشور ابلاغ می‌کنیم و برای آنان توفیق هر چه بیشتر در سال تحصیلی جدید آرزو داریم. در سال تحصیلی گذشته در اثر اجرای فرمانی که در اول اسفند ۱۳۵۲ صادر شد، آموزش و پرورش کشور از لحاظ کمّی و کیفی ابعاد تازه‌ای یافت و رشد تعداد دانش‌آموزان دوره ابتدایی به سیزده درصد، و دوره راهنمایی تحصیلی به بیست‌وهفت درصد بالغ گردید و در امر بازسازی و توسعه آموزش فنی و حرفه‌ای متوسطه و انستیتوهای تکنولوژی نیز پیشرفت‌های جالبی به دست آمد که محققاً در تأمین نیروی انسانی ماهر و متخصص برای آینده کشور تأثیر قابل ملاحظه‌ای خواهدداشت. به طوری که به ما گزارش رسیده، در سال تحصیلی گذشته علاوه بر اجرای موفقیت‌آمیز برنامه تغذیه دانش‌آموزان، متجاوز بر شش‌میلیون دانش‌آموز از آموزش رایگان استفاده کرده‌اند، در این مدت، آموزش مسائل و موضوع‌های علمی و میهنی و سیاسی نیز به منظور آشناساختن دانش‌آموزان با چهره اصیل و واقعی تاریخ ایران از طریق توجه خاص به تعلیم و تعلّم زبان و ادبیات فارسی و علوم اجتماعی و تجدیدنظر در محتوای کتاب‌های درسی و همچنین تأسیس و توسعه باشگاه‌های پرورشی و برگزاری مسابقات هنری و فعالیت‌های اردویی، مورد توجه خاص قرار گرفته‌است.

۱ مهر ماه ۱۳۵۴ ایوار در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو، آیین آغاز چهل و دومین سال تحصیلی دانشگاه تهران در تالار فردوسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه برگزار شد. در این آیین هویدا نخست‌وزیر، رؤسای مجلسین سنا و شورای ملی، مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره شرکت ملی نفت ، وزیر دربار شاهنشاهی، چند تن از وزیران، فرماندهان نظامی، رؤسای دانشگاه‌ها و پایوران کشوری حضور داشتند. به هنگام تشریف‌فرمایی اعلیحضرتین دکتر نهاوندی رئیس دانشگاه تهران در جلوی هلیکوپتر خیرمقدم گفت و سران کشوری در بیرون از پهنه چمن دانشگاه از اعلیحضرتین پیشباز کردند. آنگاه اعلیحضرتین از برابر رده معاونان دانشگاه، رؤسای دانشکده‌ها و هیئت آموزشی جدید گذشتند و پس از پرسش‌هایی چند از آنان، پوشاک استادی دانشگاه تهران را بر تن کردند و به تالار فردوسی تشریف‌فرما شدند و با ابراز احساسات شدید مدعوین روبرو گردیدند. ارکستر و کُر دانشگاه تهران سرود شاهنشاهی و سرود دانشگاه را نواختند و نهاوندی رئیس دانشگاه تهران چنین گزارش داد:

هر سال، همزمان با این آیین، شاهنشاه با نمایندگان دانشجویان، فارغ التحصیلان و استادان جدید دانشگاه در این روز گفتگوهایی دارند. هنگامی که شاهنشاه و شهبانو به برابر صف نمایندگان گروه‌های دانشجویی تشریف‌فرما شدند، بی درنگ از آنان در مورد فعالیت دانشجویان در حزب پرسش فرمودند. خلیل هاشمی یکی از دانشجویان هموند اتحادیه دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشگاه تهران (وابسته به حزب رستاخیز ملت ایران) به آگاهی همایونی رساند که، چگونه دانشجویان نشست‌های بحث و گفت و گوی حزبی سازمان می‌دهند و برگزار می‌کنند . وی افزود: در این نشست‌های گفت و شنود، مسائل سیاسی، اقتصادی و کشاورزی بطور کلی مسائل مملکتی مورد بحث را می‌گیرد و در مواقع لازم، استادان و مقامات مملکتی نیز به جلسات گفت و شنود ما دعوت می‌شوند.

۱ مهر ماه ۱۳۵۴ حجم اعتبارات عمرانی تا پایان امسال به یک هزار میلیارد ریال می‌رسد. بر اساس گزارشی که به شورای اقتصاد داده شده است، از آغاز سال ۱۳۵۴ تا کنون بیش از نیمی از اعتبارات عمرانی پیش‌بینی شده در بودجه امسال کل کشور در اختیار وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی گذاشته شده است. بر پایه همین گزارش، حجم سرمایه‌گذاری دولت در طرح‌های عمرانی تا شهریور بیش از پانصد و بیست میلیارد ریال بوده و پیش‌بینی می‌شود که مصرف اعتبارات عمرانی کشور تا آخر سال ۱۳۵۴ از یک هزار میلیارد ریال نیز فراتر رود. در این گزارش آورده شده است، بیشترین اعتباراتی که دستگاه‌های اجرایی به مصرف رسانده‌اند در زمینه‌های صنعتی، کشاورزی، تولید انرژی و توسعه ارتباطات و همچنین طرح‌های رفاه اجتماعی بوده است. در این گزارش تأکید شده است اعتباراتی که تاکنون برای اجرای طرح‌های عمرانی پرداخته شده، قابلیت جذب اقتصادی را داشته و مصرف اعتبارات به موازات پیشرفت کارهای اجرایی بوده است. بر این اساس سازمان برنامه آن قسمت از اعتباراتی که برای اجرای طرح‌های عمرانی ضرورت دارد و از طرف دستگاه‌های اجرایی درخواست شده باشد، در لایحه اصلاحی بودجه ۱۳۵۴ کل کشور تأمین می‌کند و در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار می‌دهد. تأمین اعتبارات تازه در لایحه بودجه اصلاحی سال جاری با توجه به صرفه‌جویی در مصرف این اعتبارات انجام می‌گیرد و سازمان برنامه پس از بررسی کارشناسان بودجه، نسبت به منظور کردن اضافه اعتبارات اقدام خواهد کرد.

آیین پایان تحصیلی دانشکده افسری به نام سپهبد ضیاالدین فرسیو

رای اعتماد از مجلس شورای ملی

سهام ۱۱ واحد بزرگ صنعتی به کارگران عرضه شد

۳ مهر ماه ۱۳۵۴ پس از نیم روز در پیشگاه شاهنشاه آریامهر بزرگ ارتشتاران آیین پایان تحصیلی دانشجویان دوره پنجاه و دوم دانشکده افسری که به نام سپهبد جانباخته ضیا فرسیو نامگذاری شده است، برگزار شد. پس از انجام آیین سان و رژه فرمانده دانشکده افسری گزارش تحصیلی را به آگاهی همایونی رسانید و شاهنشاه آریامهر جایزه‌های دانشجویان ممتاز و پایان نامه‌های دانشجویان دوره پنجاه و دوم را به فرماندهان آنان دادند. شاهنشاه از مرکز کامپیوتر، کلاس فیلم کاست، آزمایشگاه ترمودینامیک، میدان تیر سرپوشیده الکتریکی، تالار پیشرفت‌های ایران، آزمایشگاه الکترونیک مدرن و آزمایشگاه اتم بازدید فرمودند.

۳ مهر ماه ۱۳۵۴ چهارمین کابینه امیرعباس هویدا از مجلس شورای ملی رای اعتماد گرفت. بدین سان از ۲۵۹ تن از نمایندگان حاضر در نشست علنی مجلس شورای ملی، ۲۵۹ تن به اتقاق آرا به دولت رای اعتماد دادند.

۳ مهر ماه ۱۳۵۴ برای خرید سهام کارخانه‌ها میلیاردها ریال وام پرداخت می‌شود- شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران با ده میلیارد ریال سرمایه اولیه آغاز به کار می‌کند و در درازای ۳ سال سرمایه آن به ۲۰ میلیارد ریال افزایش می‌یابد. سهامداران عمده این شرکت که برای خرید سهام واحدهای تولیدی کشور به مردم وام می‌پردازد بانک مرکزی، بانک ملی، بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران، بانک توسعه کشاورزی، بیمه مرکزی و بیمه ایران هستند. پنج درصد از سهام این شرکت که به مردم فروخته خواهد شد از روز دوشنبه هفتم مهر ماه از سوی شعب بانک ملی در تهران و شهرستان‌ها در دسترس قرار می‌گیرد. شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران پس از تشکیل به مردم در تأمین منابع مالی برای فعالیت‌های اقتصادی- از جمله گسترش مالکیت صنعتی- کمک می‌کند و وام در اختیار کارگران، کشاورزان، فرهنگیان، افراد ارتشی و کارمندان و کارکنان دولت قرار می‌دهد. این شرکت هم چنین سهام شرکت‌های صنعتی مشمول برنامه گسترش مالکیت صنعتی، سهام دولت و مؤسسات و سازمان‌ها و بالاخره سهام شرکت‌های دولتی در شرکت‌های خصوصی را معامله می‌کند. شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران همچنین می‌تواند در صورت تصویب هیئت مدیره خود و تصویب مجمع عمومی اوراق قرضه منتشر کند. مرکز اصلی شرکت در تهران خواهد بود و سرمایه آن ده هزار میلیون ریال است که به ده میلیون سهم یک هزار ریالی با نام تقسیم می‌شود.

۳ مهر ماه ۱۳۵۴ ایران ناسیونال به افغانستان ۲۰۰ دستگاه اتوبوس و ۱۸ دستگاه مینی‌بوس فروخت. بر اساس قراردادی که میان سفیر افغانستان در دربار شاهنشاهی و مدیر عامل ایران ناسیونال دستینه شد، ایران ناسیونال ۱۹۰ دستگاه اتوبوس شهری ۱۱ ردیفه با موتور قوی و ۱۰ دستگاه اتوبوس سوپر لوکس و ۱۸ دستگاه مینی‌بوس لوکس به افغانستان صادر می‌کند. مجموع ارزش این قرارداد با لوازم یدکی مربوط به آن برابر با ۱۰ میلیون و ۸۶۵ هزار و ۱۵ دلار است. آمادگی سرمایه‌گذاری- این قرارداد را محمود قاضی سفیر افغانستان در دربار شاهنشاهی از سوی این کشور و محمود خیامی مدیر عامل ایران ناسیونال دستینه کردند. خیامی پس از دستینه نمودن قرارداد آمادگی ایران ناسیونال را برای کمک‌های فنی و آموزش تکنسین تعمیرگاهی و حتی سرمایه‌گذاری مستقیم ایران ناسیونال با همکاری افغانستان در کابل در چهارچوب همکاری اقتصادی دو کشور اعلام کرد.

۷ مهر ماه ۱۳۵۴ ۷ مهر ماه ۱۳۵۴ پیروزی بزرگ استراتژی شاهنشاه در اوپک - جمشید آموزگار وزیر کشور و رئیس هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس وزیران سازمان کشورهای صادر کننده نفت – اوپک - در مصاحبه‌ای اختصاصی با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که استراتژی شاهنشاه ایران برای قیمت‌گذاری نفت در کنفرانس وین قرین پیروزی شده است. آموزگار گفت که چگونه ایران سایر کشورهای عضو اوپک را در کنفرانس وین رهبری کرد، تا بر عربستان سعودی که از نظر ابعاد تولید و صدور نفت غول اوپک است و شیخ احمد زکی یمانی وزیر نفت آن در کنفرانس وین به تنهایی خواستار ادامه تثبیت قیمت نفت بوده است غلبه کنند. جمشید آموزگار گزارش‌های منابع مختلف را دایر بر اینکه سایر کشورهای عرب با خشم و نارضایی عمیق انعطاف‌ناپذیری شیخ یمانی را در کنفرانس وزیران اوپک مورد نکوهش قرار دادند و روش وی را علت اصلی معارضه‌ای طوفانی دانستند که اوپک را در وین به شدت تکان داد، تأیید کرد. وزیر کشور ایران خبرنگاری را که با وی مصاحبه می‌کرد در جریان جزییات پشت پرده مشاجرات لفظی سختی که در کنفرانس اوپک روی داد و موجب شد که یمانی ناگزیر شود تا سوار بر هواپیمای جت شخصی از وین راه لندن را در پیش گیرد و از دولت متبوع خود برای پذیرفتن افزایش جدید قیمت نفت کسب اجازه کند، قرار داد. آموزگار افزود که پیروزی استراتژی اوپک بر درآمدی که ایران از صادرات نفتی خود به دست می‌آورد و آن را صرف اجرای برنامه‌های توسعه اقتصادی می‌کند خواهد افزود. آموزگار خاطرنشان کرد که پیشنهاد ایران برای حصول یک افزایش ده درصدی در قیمت نفت سرانجام در کنفرانس وی تقریباً بطور دربست مورد پشتیبانی قرار گرفت. در تشریح چگونگی پیروزی ایران در کنفرانس وین آموزگار گفت که کشور وی توانست ۹ کشور از ۱۳ کشور عضو اوپک از طریق بکار گرفتن ماهرانه دو یا سه پیشنهاد قابل انعطاف دیگری که هر یک می‌توانست جای دیگری را بگیرد بسیج کند و حمایت آن کشورها را از پیشنهاد ایران جلب کند. آموزگار اضافه کرد که این طرح‌ها را شاهنشاه ایران شخصاً طراحی کردند و او (آموزگار) بعد از آنکه روزی دو بار بوسیله تلفن با شاهنشاه مشورت نمود توانست طرح‌های مذکور را در کنفرانس با موفقیت مطرح کند. برخی از ۹ کشوری که از آموزگار در رأی‌گیری معارضه مانند روز پنجشنبه در کنفرانس وزیران اوپک پشتیبانی کردند از ممالکی بودند که به جهان عرب تعلق دارند و قاعدتاً باید در چنین مواقعی از عربستان سعودی پیروی و پشتیبانی کنند و آموزگار در مصاحبه‌اش مخصوصاً به این کته اشاره کرد. آموزگار گفت که این درگیری – مخصوصاً به این صورت که عده زیادی از کشورهای عرب عضو اوپک از ایران در برابر عربستان سعودی پشتیبانی کنند- (به استثنای تنها یک کشور عربی که وزیر عذر خود را در مضایقه از حمایتش از پیشنهاد ایران ناگزیر بودنش از کسب تکلیف از دولت متبوع خود عنوان کرد و آموزگار اسم این کشور ار مسکوت گذاشت) در تاریخ اوپک منحصر به فرد و بی‌سابقه است. آموزگار نکته فوق را وقتی بر زبان آورد که مصاحبه کننده از وی پرسید که آیا شکستی که در کنفرانس وین نصیب عربستان سعودی شده ممکن است به معنای پایان یافتن کار شیخ احمد زکی یمانی به عنوان وزیر نفت کشور سعودی باشد؟ وقتی از آموزگار سئوال شد، آیا شکست یمانی در قدرت نمایی در کنفرانس اوپک ضربه‌ای به زندگی سیاسی او است، آموزگار گفت این چیزی است که همکاران او می‌گویند. آموزگار گفت، در جریان مذاکرات اوپک برخی کشورها ۲۰ درصد وعده زیادی ۲۵ درصد افزایش قیمت را طلب می‌کردند و آموزگار گفت، رقم نهایی به پیشنهاد اولیه او که ۱۵ درصد بود نزدیک‌تر بود این پیشنهاد یمانی که می‌گفت قیمت نفت باید ثابت بماند و همین امر باعث برخورد شد. هنگامی که مذاکرات اوپک جریان داشت شاهنشاه ایران به آموزگار دستور دادند پیشنهاد ۱۵ درصدی خود را به دو قسمت تقسیم کند. ۱۰ درصد افزایش اول اکتبر و ۱۵ درصد بقیه آن از اول ژانویه و سپس تثبیت قیمت به دنبال آن.

آبان ماه ۱۳۵۴

باریابی هلموت اشمیت به پیشگاه شاهنشاه آریامهر ۱۲ آبان

۱۲ آبان ماه ۱۳۵۴ هلموت اشمیت صدراعظم جمهوری فدرال آلمان ساعت ۱۶ به فراخوان امیرعباس هویدا نخست وزیر برای یک دیدار رسمی دو روزه، به همراه یک هیات برجسته آلمانی به تهران آمد. امیرعباس هویدا و شماری دیگر از پایوران رسمی و دیپلماتیک در فرودگاه مهرآباد از صدراعظم آلمان که از سفر چین به ایران می‌آید، پیشباز کردند. سفیر آلمان فدرال در تهران گفت که یکی از مسایل مورد گفتگو، گسترش همکارهای فرهنگی ایران و آلمان خواهد بود. هم اکنون دو کشور برای بنیاد نهادن یک دانشگاه فنی در ایران به توافق رسیده‌اند و پیش بینی می‌شود که این دانشگاه با نام دانشگاه رضا شاه کبیر تا دو سال دیگر در شهر رشت کار خود را آغاز نماید. بودجه این دانشگاه از سوی ایران فراهم می‌شود و استادهای مربوطه از آلمان به ایران خواهند آمد. دکتر ویک افزود که افزایش سرمایه گذاری‌های آلمان در ایران نیز از جستارهای مورد گفتگوی صدراعظم آلمان و پایوران ایرانی خواهد بود.

در دیدار هلموت اشمیت با نخست وزیر ایران هویدا، موافقتنامه بنیاد نهادن دانشگاه گیلان در شهر رشت دستینه شد. هزینه این دانشگاه آلمانی زبان از سوی دولت ایران پرداخته می‌شود و آلمان کادر فنی و استادان را تامین خواهد کرد. افزون بر دانشجویان ایرانی، دانشجویان سایر کشورهای در حال پیشرفت نیز می‌توانند در این دانشگاه تحصیل کنند. هم چنین گفته شد که به زودی هیاتی از تهران برای دستینه نمودن قرارداد همکاری‌های فرهنگی به بن خواهند رفت.

آذر ماه ۱۳۵۴

گفتگوهای آریامهر و پرزیدنت رومانی

پس از نیم روز پنجشنبه ۶ آذر ماه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو از نیکلای چائوشسکو پرزیدنت رومانی و بانو پیشباز رسمی کردند. پس از انجام آیین رسمی پیشباز، شاهنشاه آریامهر و میهمانان رهسپار کاخ گلستان شدند و در آنجا پیشکش‌های دو کشور رد و بدل شد.

در کاخ نیاوران میهمانی شام به سرفرازی ایشان و بانو برگزار شد. در این میهمانی سر میز شام شاهنشاه آریامهر سخنانی ایراد فرمودند. در این میهمانی چند تن از خانواده شاهنشاهی ایران، نخست وزیر و رییس مجلس سنا و مجلس شورای ملی، وزیر دربار و شماری از وزیران و همراهان پرزیدنت رومانی شرکت داشتند.

۷ آذر ماه پرزیدنت رومانی بامدادان پیش از آغاز گفتگوها با شاهنشاه آریامهر، تاج گل باشکوهی بر آرامگاه اعلیحضرت رضاشاه کبیر نهاد. ساعت ۱۱ بامداد شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت نیکلای چائوشسکو گفتگوهای مورد علاقه خود را که پیرامون گسترش پیوندهای دو جانبه و بررسی و تبادل نظر در امور بین المللی دور می‌زند ادامه دادند. در پایان گفتگوها گفته شد که دو رهبر در محیطی سرشاز از تفاهم مسایل را بررسی کردند. در گفتگوها درباره گسترش پیوندهای بازرگانی که قرار است پروتکل آن در تهران و در پیشگاه رهبران دو کشور دستینه شود، موافقت شد و نیز درباره مبادله توریسم ودیگر مسایل دو سویه گفتگو گردید. یک منبع آگاه گفت که بیشتر مسایل پیرامون نفت و همکاری‌های پتروشیمی بود. گفته می‌شود که ایران موافقت کرده بخش بیشتر از ۷۵٪ نفت مورد نیاز رومانی را که از لیبی و عراق دریافت می‌شود، فراهم سازد. رومانی نیز در برابر متعهد شده است در رشته‌های مورد علاقه ایران در برنامه پنجم عمرانی کشور همکاری کند.

۷ آذر ماه نیکلای چائوشسکو با امیرعباس هویدا دیدار و گفتگو کرد. نخست وزیر پس از این دیدار رهسپار بحرین شد. ۸ آذر ماه نیکلای چائوشسکو و بانو برای بازدید از صنایع نفت و پتروشیمی رهسپار جنوب ایران شد.