زلزله دهشتناک شرق خراسان ۹ شهریور ماه ۱۳۴۷
زلزله دهشتناک شرق خراسان ۹ شهریور ماه ۱۳۴۷
در روز ۹ شهریور ماه ۱۳۴۷ خورشیدی، ساعت ۲۰ و سی دقیقه، زمین لرزه سختی به نیروی ۷ ریشتر در شرق خراسان رخ داد. مرکز زلزله « کاخک » بود که ویران شده است. زلزله در شرق خراسان در شهرها و روستاها و بخشهای گناباد، کاشمر، فردوس، قاین، تربت حیدریه، تربت جام، طبس، کاخک، بیدخت، بجستان، خواف، فیض آباد، نیشابور و آخرین نقطه جنوبی بیرجند و روستاهای درون این منطقه روی داد. سازمان شیر و خورشید سرخ مرکز و خراسان بی درنگ به حال آماده باشد درآمدند. از ساعت ۲۳ گروه امدادگران شیر و خورشید سرخ مشهد دربرگیرنده پزشکهای جراح و مامورین نجات با چهار کامیون، پنج آمبولانس، یک دستگاه بی سیم سیار، پانصد دستگاه چادر، سه هزار تخته پتو و پانصدهزار ریال پول نقد از مشهد رهسپار گناباد گردیدند و کمکهای اولیه بی درنگ به زلزله زدگان انجام یافت. تا بامداد ۱۰ شهریور ماه ساعت ۸ بامداد، بیش از ۱۵۰۰ تن زخمی به بیمارستانها و درمانگاههای گناباد، تربت حیدریه و بیرجند برده شدهاند. این بیمارستانها گنجایش کافی برای پذیرش زخمی شدگان ندارند. پزشکان از پس از رخداد زمین لرزه تا بامداد یک سره سرگرم درمان و پانسمان زخمی شدگان میباشند. گزارشهای زلزله پیوسته به آگاهی شاهنشاه و شهبانو میرسد.
در تربت حیدریه سقف یک سینما و مسجد جامع و چند خانه و مغازه فرو ریختند. از سوی شیر و خورشید سرخ تربت حیدریه ۲۵۰ پتو، ۱۰۰ دستگاه چادر و پنجاه دست پوشاک از سوی غلامرضا حاجی زاده مدیر عامل شیر و خورشید سرخ تربت حیدریه، فرمانده پادگان تربت و هم چنین ۴ پزشک جراح، هشت بهیار و ده کارمند بیمارستان به گناباد فرستاده شدند. یک صد تن سرباز ارتش شاهنشاهی با پنج دستگاه کامیون برای کمک به زلزله زدگان بیدخت و کاخک فرستاده شدند.
ساعت یک و پانزده دقیقه بامداد، سه ساعت پس از زلزله نخستین، بار دیگر پیرامون گناباد، بیدخت و کاخک زلزله سختی رخ داد و اهالی را که بیشتر در خیابانها، کوچهها و بیابانها نشسته بودند، بیش از پیش وحشت زده شدند. کشته شدگان در کاخک و دههای پیرامون و بیدخت و قاین و خضری و دشت سفید زیاد است. گزارشها نشان میدهد که پایین کلاته و پایه گدار از توابع شهرستان گناباد زلزله شکافهای بسیار ژرفی در زمین ایجاد کرده است و بخشهایی از این دهات درون زمین فرورفتهاند. قتاتها و راهها به این مناطق نیز نابود شده است.
پس از نیم روز ۱۰ شهریور ماه هویدا نخست وزیر به همراه وزیر کشور، وزیر بهدای، وزیر کشاورزی، وزیر راه، کورس آموزگار معاون کل وزارت آبادانی و مسکن، صدقیانی مدیر عامل بانک کشاورزی و سپهد بهروز معاون نخست وزیر برای بازدید منطقههای زلزله زده و کمکهای فوری رهسپار تربت حیدریه شدند. از دیروز که نخست وزیر از زلزله آگاهی یافت، بی درنگ، با همه سازمانهای مربوطه تماس برقرار نمود و اوامر شاهنشاه را در کمک فوری به زلزله زدگان داد. سازمانها گزارش خود را شبانگاه به دفتر کار نخست وزیر دادند. هویدا در فرودگاه گفت که من به تربت حیدریه میروم و ستاد عملیات در آنجا بر پا خواهد شد و تا سر و سامان دادن به وضع منطقه در آنجا خواهیم ماند.
سخنگوی جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران به آگاهی رساند:
- شوربختانه بر پایه گزارشهای رسیده زلزلهای که ساعت ۱۴ و سی دقیه روز ۹ شهریور ماه در منطقه وسیعی روی داده که در سه نقطه چرمه از شهرستان فردوس و دشت بیات از شهرستان بیرجند و کاخک از شهرستان گناباد در درجه نخست و در حومه قاین در دجه دوم تلفات و خسازات نسبتا زیادی داشته است.
شهر گناباد ماتمکده بزرگی شده است. ادارهها و سازمانها بستهاند و از هر خانهای سدای شیون و زاری به گوش میرسد. برابر با ساعت ۱۱ و سی دقیقه ۱۰ شهریور پسا زلزله سختی در مشهد رخد داد و مردم هراسان به خیابانها ریختند.