برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی فروردین تا خرداد ماه
| سخنرانیهای محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۴ خورشیدی تازی | درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر | قوانین برنامههای عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی |
فروردین ماه ۱۳۵۴
پیام نوروزی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر به ملت ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۴
- فرا رسیدن نوروز باستانی را به همه مردم ایران شادباش میگویم و برای کلیه زنان و مردان ایرانی در سالی که اکنون آغاز میشود، شادکامی و نیکبختی و رفاه روزافزون آرزو میکنم.[۱]
- خداوند بزرگ را سپاسگزارم که در سال گذشته ملت ما را به حد اعلا مشمول الطاف و مواهب خویش قرار داد و به ما امکان آن را عنایت فرمود که برای این کشور کهن، مقامی را که شایسته نقش پرافتخار آن در تاریخ و تمدن جهانی است، تأمین کنیم. امروز هر ایرانی در هر نقطه جهان با غرور و سربلندی فراوان به ایرانی بودن خود افتخار میکند، زیرا آن روزگار تلخ که این عنوان مرداف با عقبماندگی و ضعف و انحطاط بود، برای همیشه سپری شدهاست.
- سالی که گذشت، برای کشور ما از آغاز تا به انجام، شاهد پیروزیها و موفقیتهای درخشان، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی بود. برنامههای وسیع و بیسابقه سازندگی مملکت در مقیاسی بسیار گستردهتر از آنچه پیشبینی شدهبود، به مورد اجرا درآمد. اعتبارات پنج ساله عمرانی پنجم با آنکه از آغاز جنبهای به کلی استثنایی داشت، در سال گذشته باز هم بیشتر شد. کشور ما در عین آنکه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت در جهان است، عصر استفاده از نیروی اتمی را به عنوان منبع آینده تولید نیرو آغاز کرد. بزرگترین قراردادهای اقتصادی تاریخ جهان، میان ایران و کشورهای پیشرفتۀ صنعتی غرب انعقاد یافت. نقش بینالمللی به صورت نقشی قاطع و تعیینکننده، مسجل گردید و ندای ایران به صورت ندای قدرت توأم با واقعبینی و منطق و بشردوستی در سراسر دنیا طنین افکند. کمکهای ایران، چه به کشورهای بزرگ صنعتی و چه به ممالک در حال توسعه، بالاترین حد را نسبت به تولید ملی، در تمام جهان و در تمام تاریخ به دست آورد.
علیاحضرت شهبانو برای ملت ایران پیامی فرستادند:[۲]
هممیهنان، خواهران و برادران گرامی. فرا رسیدن نوروز باستانی را که طلیعه بهار و مظهر جاودانی امید و زندگی است، به همه شما شادباش میگویم و آرزو دارم در این هنگام که بار دیگر شکوه این عید جاوید سراسر کشور ما را دربر گرفته است، کانون زندگی هر خانواده ایرانی سرشار از شادی و محبت و دلهای هر یک از شما آکنده از فروغ و امید باشد. در آستانه سال نو خداوند بزرگ را از صمیم قلب سپاسگزار باشیم که به ما توفیق آن مرحمت فرموده است تا هر روز را با خاطرهای دلپذیرتر و با امیدی فراوان تر از نوروز پیش آغاز کنیم و هر ساله افقی روشنتر در پیش روی خویش ببینیم. بهترین شکرانه این موهبت الهی این است که همه ما بکوشیم تا هر چه بیشتر انسانهایی پاکدل و نیکاندیش باشیم و با همه توانایی خود در خدمت به مملکت و هموطنان خود همت ورزیم. بکوشیم تا دلهای خود را کانون محبت کنیم و از صمیم قلب شریک غمها و شادیهای همنوعان خویش باشیم.
والاحضرت همایون ولیعهد رضا پهلوی نیز پیامی به ملت ایران فرستادند:[۳] به مناسبت فرا رسیدن نوروز باستانی والاحضرت همایون ولایتعهد پیامی به شرح زیر خطاب به ملت ایران فرستادند: فرا رسیدن نوروز باستانی را به همه مردم ایران شادباش میگویم و در این لحظات که نخستین اشعه خورشید بهاری بر سراسر کشور میتابد برای هر خانواده ایرانی در سراسر سال نو فروغ و شادکامی و خوشبختی آرزو میکنم.
آقای هویدا نخستوزیر در آغاز سال ۱۳۵۴ طی پیامی، نوروز باستانی را به مردم تبریک گفت:[۴] خواهران و برادران عزیزم. سال نو را از صمیم قلب به فرد فرد شما عزیزان تبریک میگویم. امیدوارم دلهایتان خوش، زندگیتان شیرین و با شادی و رفاه همراه باشد. سال گذشته برای ما از هر جهت سالی تاریخی و زندگیساز بود و قادر متعال که همواره نگهبان این سرزمین است همچنان رحمت و عنایات خداوندیاش را بر ملت ایران ارزانی داشت. در سالی که گذشت دنیا کماکان دچار یک بحران بزرگ اقتصادی بود و جوامع بسیاری در تنگنای فقر و سختی و در حالت یأس و نومیدی بسر میبردند ولی خوشبختانه کشور ما با تلاشی پیگیر موفق شد خود را از آثار شوم این مصائب جهانی برکنار دارد.
پس از نیم روز روز نخست فروردین، آیین سلام رسمی نوروزی در کاخ گلستان در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو برگزار گردید. در ساعت چهارده نمایندگان روحانیون و علما بار یافتند. سپس خدمتگزاران دربار شاهنشاهی شورای فرهنگی سلطنتی، کتابخانه پهلوی ، بازرسی شاهنشاهی ، بنیاد پهلوی ، کمیته ملی پیکار با بیسوادی و گروه بررسی مسایل ایران به پیشگاه اعلیحضرتین بازیافتند. ساعت ۱۴ و ۴۵ دقیقه نخست وزیر و هیات وزیران باریافتند و نوروز را تهنیت گفتند. سپس در ساعت ۱۵ و پانزده دقیقه نمایندگان مجلس سنا و مجلس شورای ملی باریافتند. پس از باریابی نمایندگان اقلیتهای مذهبی رییسهای نمایندگیهای سیاسی در دربار شاهنشاهی باریافتند و ولادیمیر پروفیف سفیر اتحاد جماهیر شوروی به عنوان مقدم السفرا به نمایندگی نمایندگان سیاسی خارجی فرارسیدن سال نو را به پیشگاه اعلیحضرتین تهنیت گفت و بیاناتی ایراد کرد. شاهنشاه آریامهر در سخنانی به تهنیتهای سفیر شوروی پاسخ دادند. [۵]
۴ فروردین ماه ۱۳۵۴ دولت کار ساختمانی چهار هزار واحد مسکونی را که نخستین سری خانه سازی و آپارتمان سازی سال ۱۳۵۴ به شمار میآید، تا چند روز دیگر در شهرهای اهواز، بندرعباس، بوشهر و شیراز آغاز میکند. این بخش از خانه سازی دولت، جزو مجتمعهای مسکونی خواهد بود، که از راه چاپ و عرضه اوراق قرضه مسکن ایجاد میشود، بدین روی، در چند روز آینده بانک رهنی ایران برای نخستین بار اوراق فرضه مسکن را چاپ خواهد کرد و در شهرهای نامبرده در دسترس درخواست کنندگان قرار میدهد. خریداران با خرید اوراق قرضه به اندازه ۲۵ در صد از کل هزینه واحد مسکونی مورد نظر (بهای واحدهای مسکونی) در نوبت تحویل خانه قرار خواهند گرفت و پس از به پایان رسیدن ساختمان مورد نظر ۷۵ درسد بهای مانده را بانک رهنی وام میدهد. پروژههای ساختمان واحدهای مسکونی به تایید و تصویب وزارت مسکن و شهرسازی رسیده است.[۶]
۵ فروردین ماه ۱۳۵۴ ستاد مرکزی اورژانس بزرگ تهران در فروردین جاری کار خود را آغاز خواهد کرد. خویشکاری این ستاد رساندن کمک فوری به آسیبدیدگان سوانح و بیماران و انتقال آنان در کوتاهترین زمان به مراکز درمانی پایتخت است. یک مقام آگاه سازمان تأمین درمان در این مورد گفت: هموندان ستاد مرکزی اورژانس برگزیده و استخدام شدهاند. ستاد کمکهای فوری در ۱۲ منطقه پایتخت شعبه دارد و ۲۰۰ دستگاه آمبولانسی که در اختیار ستاد است در این مناطق جای خواهند شد. این آمبولانسها باید بیماران و آسیبدیدگان را در کوتاهترین مدت به نزدیکترین مراکز درمانی خصوصی یا دولتی منتقل کنند و تمام مؤسسات درمانی، چه خصوصی و چه دولتی- باید این قبیل بیماران را بدون هیچ عذر و بهانهای بپذیرند. در ستاد مرکزی کمکهای فوری ۴۰ دستگاه تلفن بکار میافتد. افزون بر این ستاد و شعبات ۱۲ گانه آن مجهز به بیسیم و تلویزیون مداربسته خواهند بود. اورژانس تهران ۲۴ ساعته فعالیت خواهد داشت و به هنگام آگاهی یافتن از وجود یک بیمار یا آسیب دیده، در هر گاه از شبانه روز، از نزدیکترین مراکز دوازده گانه برای کمک به بیمار میشتابد.
۵ فروردین ماه ۱۳۵۴ محمدعلی سمیعی استاندار کرمانشاهان در آیین سلام رسمی عید نوروز و با بودن مدیران کل، رؤسای ادارات دولتی، تجار، اصناف و طبقات مختلف مردم کرمانشاهان گفت: نوروز باستانی را صمیمانه به هموطنان عزیز بویژه مردم استان تاریخی کرمانشاهان تبریک میگویم و مژده میدهم که شاهنشاه آریامهر دیروز (۴ فروردین ماه ۱۳۵۴) با فرمان تأسیس دانشگاه در کرمانشاه بهترین عیدی را به مردم کرمانشاهان مرحمت فرمودند. از بدو خدمت در استان دست یافتن به اوامر شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو که در ۱۲ سال گذشته جهت رفاه و سازندگی هرچه بیشتر استان صادر فرمودند وجه عمل قرار داده موجب خوشبختی است که همآهنگ با پیشرفتهای همه جانبه کشور در عرصه ملی و بینالمللی استان کرمانشاهان از این مواهب سهم زیادی داشته که فهرستوار اشارهای مینمایم. پیش از هر چیز باید بگویم که اعتباری که در حدود ۱۰ الی ۱۵ میلیون تومان برای ادامه کوشش قسمت اعظم نهر آبشوران در سالی که آغاز شده تحصیل گردیده است. طرحهای دامداران چادرنشین برای برخورداری از یک زندگی مرفه، ایجاد مسکن برای ساکنان دهکدههای بیستون و طاق بستان، وسائل پناهندگان، ایجاد هشت شهرک با دوهزار و چهار صد واحد مسکونی و مجهز به کلیه تأسیسات، خدمات مشارکت مردم در کارهای عمرانی، ایجاد مجتمع آموزشی بر اساس پیشرفتهترین نوع آن، آغاز نهضت خانهسازی با اجرای طرح حدود ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ خانه در اراضی طاق بستان، بررسی وضع کامل مرزنشینان و اقدام برای اشتغال آنها به کارهای تولیدی، طرح یک بیمارستان ۵۰۰ تختخوابی همزمان با تکمیل ساختمان سایر بیمارستانها هر یک گوشهای از اقداماتی است که در این مدت انجام گرفته. مضافاً به اینکه در ۹ ماه گذشته مجموع اعتبارات تحصیل شده برای این استان متجاوز از ۶ میلیارد ریال یعنی ۶۰۰ میلیون تومان حدود ۳۰ برابر مجموع اعتبارات سال ۵۲ است که این رقم گویای وسعت برنامهریزی و روند استان کرمانشاهان به سوی پیشرفت سریعتر است که آثار آن در سالهای آتی مشهود خواهد شد. همچنین موجب خوشبختی است که بر اثر تدابیر رهبر اندیشمند ایران اختلاف ۴۲ ساله دو کشور همسایه رفع گردید و بیثباتی ۱۶ ساله مرزها خاتمه داده شد و با گشوده شدن شاهراه تاریخی فیمابین، زائران و جهانگردان بشماری از این مسیر رفت و آمد خواهند داشت که این خود رونق اقتصادی و بازرگانی چشمگیری را به دنبال دارد. اینها همه از برکت وجود گرانقدر شاهنشاه آریامهر است که به همه ما افتخار خدمت در عصر طلایی سازندگی عنایت فرمودهاند. دوام عمر و سلطنت شاهنشاه آریامهر، سعادت علیاحضرت شهبانو والاحضرت همایون ولیعهد و خاندان جلیل سلطنت را مسئلت دارد.
۱۴ فروردین ماه ۱۳۵۴ «شاهنشاهی ایران»، ایدئولوژی ملی ما است. نظام پیشرفته «شاهنشاهی ایران» را با هیچ یک از رژیمهای دنیای کهنه و نو نمیتوان قیاس کرد. جمهوریها، رژیمهای پادشاهی کشورهای شرق و غرب و هیچ یک از دیگر فرمهای حکومتی، چون «شاهنشاهی ایران» پیوندی طبیعی و اصیل را با تاریخ و ملت خویش ندارند. «شاهنشاهی ایران» همه رازهای زندگی ملت ایران در پهنه تاریخ پر افتخارش با خود به همراه دارد. «شاهنشاهی ایران» دربرگیرنده همه ساختهها و آفریدههای ملت ایران در درازای چند هزار سال تاریخ بوده و نماینده فرهنگ درخشان ایران زمین و برخاسته از دامان سنن و شیوههای گوناگون مردمی است که از روزگاران باستان، در کار ساختن و آماده کردن و آفریدن بودهاند. «شاهنشاهی ایران» با خود ارزشها و مفاهیمی را دربردارد که ملت ایران باید در شناخت این ارزشها و مفاهیم، از دل و جان بکوشد. «شاهنشاهی ایران» در دنیای پر از کشش و کوشش به منزله «ایدئولوژی ملت» ما است که به درستی میتواند در برابر مکتبهای فکری و سیاسی قد برافرازد و در پیکار اندیشهها، از معرکه سربلند بدر آید. دیگر از نشانههای ملیت ما، قانون اساسی است که پاسدار استقلال و آزادی و شرف و حیثیت ملی بشمار آمده و سندی است جاودانه که مبانی دموکراسی و برابری آزادی جامعه ایرانی را پایداری بخشیده است. در باره انقلاب شاه و مردم نیز به حق باید گفت که این دگرگونی، عالیترین تجلی رسالت شاهنشاهی ایران است که در بستر ملیتگرایی ایران شکل گرفته و تکوین یافته است و سبب گردیده تا سیمای جامعه ایرانی بکلی دگرگونی یابد و پیوستگی آن، همچنان پیروزیهای درخشانتر دیگری را ببار میآورد. چنین آرمانهایی مقدس و برخاسته از قلب و جان است که موج عظیمی را به حرکت درآورده و موجبات بسیج عمومی را جهت مشارکت در تصمیمگیریها و فعالیتهای سیاسی و اجتماعی برای ایران آینده، ایرانی مقتدر، آباد و سرافراز فراهم ساخته است.
۱۴ فروردین ماه ۱۳۵۴ شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو که به همراهی والاحضرت همایون ولایتعهد و سایر وابستگان خاندان شاهنشاهی برای گذراندن تعطیلات نوروز به جزیره کیش تشریففرما شده بودند، پس از نیم روز به تهران بازگشتند. شاهنشاه آریامهر در این چند روز به بندر عباس و جزایر پیرامون تشریففرما شدند و علیاحضرت شهبانو نیز از دهکده «سفین» بازدید فرمودند و از قسمت نوسازی شده این دهکده دیدن کردند و اوامری برای برآوردن فوری نیازهای مردم دهکده صادر فرمودند. علیاحضرت شهبانو ضمن دیدار از روستای «سفین» که ۹۰ خانوار در آن زندگی میکنند، خانههای جدید روستاییان و مدرسه سفین را مورد بازدید قرار دادند و درباره چگونگی اجرای برنامه تغذیه رایگان و کمکهای خاصی که به امر همایونی به دانشآموزان این مدرسه میشود، با آنان گفتگو فرمودند. در مدرسه ابتدایی سفین ۲۵ پسر و ۱۸ دختر درس میخوانند و یک سپاهی دانش مدرسه را اداره میکند.
۱۷ فروردین ماه ۱۳۵۴ چین از سیاست ایران در خلیج فارس و اقیانوس هند پشتیبانی میکند. شاهنشاه آریامهر، لی هسین نین نایب نخستوزیر جمهوری خلق چین را به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. نایب نخست وزیر چین ناهار را میهمان اعلیحضرتین بود. لی هسین نین نایب نخستوزیر جمهوری خلق چین به فراخوان هویدا نخست وزیر از ایران دیداری رسمی میکند. گفتگوهای ایران و چین در روز ۱۷ فروردین ماه آغاز شد. آقای لی هسین نین نایب نخستوزیر چین که به دعوت آقای هویدا بطور رسمی از ایران دیدن میکنند، پس از نیمروز در کاخ نخستوزیری، گفتگوهای خود را با نخستوزیر ایران آغاز کرد. در این نشست وزرای امورخارجه، بازرگانی و چند تن از مشاوران و مقامات عالیرتبه وزارت امور خارجه و اقتصادی و دارایی ایران از باشندگان بودند. شامگاه هویدا نخست وزیر میهمانی به سرفرازی ورود نایب نخست وزیر چین برگزار کرد. در سر میز شام هویدا گفت:[۷]
بنا به گفته منابعی که در این گفتگوها شرکت داشتند، روابط بازرگانی بین دو کشور و گسترش آن در آینده مسائل دیگر مورد علاقه دو کشور منجمله اقیانوس هند مورد گفتمان قرار گرفت. همین مقامات معتقدند که سفر نایب نخستوزیر چین به ایران و مذاکرات وی در تهران فصل جدیدی را در تاریخ روابط دو کشور میگشاید. نیابت نخستوزیر چین و همسرش پس از نیمروز ۱۸ فروردین ماه رهسپار اسپهان شدند و سپس برای بازدید از تأسیسات نفتی به آبادان سفر خواهند کرد. نایب نخستوزیر چین روز چهارشنبه به تهران باز خواهد گشت و همان شب به افتخار نخستوزیر ایران میهمانی خواهد داد و روز پنجشنبه تهران را ترک خواهد کرد.
۱۷ فروردین ماه ۱۳۵۴ سمینار برنامه ریزی و بودجه دفتر مخصوص علیاحضرت شهبانوی ایران در دفتر مخصوص برگزار شد. نمایندگان سازمانهای آموزشگاه نابینایان رضا پهلوی، انجمن ملی روابط فرهنگی، انجمن فیلارمونیک تهران، انجمن ملی حمایت کودکان، سازمان شاهنشاهی فلسفه ایران، بنگاه حمایت مادران و نوزادان، بنیاد فرهنگ ایران، بنیاد ایرانی بهداشت جهانی، جمعیت خیریه فرح پهلوی، جمعیت حمایت کودکان بیسرپرست، جمعیت طرفداران مرکز طبی کودکان، جمعیت حمایت آسیب دیدگان از سوختگی، جمعیت کمک به جذامیان، جمعیت ملی مبارزه با سرطان، سازمان ملی فولکور ایران، سازمان جشن هنر، سازمان ملی انتقال خون ایران، سازمان پیشاهنگی دختران ایران، فدراسیون ورزشی ناشنوایان ایران، کانون کار آموزش کشور، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، مؤسسه آسیای دانشگاه پهلوی، شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی که زیر ریاست عالیه علیاحضرت شهبانو قرار دارند و فعالیتهای برنامهریزی و بودجه دارند، در این سمینار شرکت کردند. این سمینار که با همکاری سازمان برنامه و بودجه و وزارتخانهها و سازمانهای وابسته تشکیل شده است، مدت سه ادامه خواهد یافت و طی آن درباره مفاهیم برنامهریزی، طرحریزی و بودجهریزی، درمان و رفاه در برنامه پنجم عمرانی، نظام بودجه ایران، قانون برنامه و بودجه کشور و مؤسسات عمومی عاملالمنفعه، دستورالعمل تهیه و تنظیم بودجه بحث و تبادل نظر خواهد شد.
۱۷ فروردین ماه ۱۳۵۴ گفتگوهای سه جانبه ایران- شوروی و آلمان غربی پیرامون صدور سالانه ۱۳ میلیارد متر مکعب گاز ایران به آلمان به فاز نهایی رسید. در روزهای آینده این طرح در مسکو مورد آخرین بررسیها قرار گرفت و طرح مقدماتی آن نیز به زودی آماده امضاء میشود. به موجب این طرح، ایران هر سال ۱۳ میلیارد متر مکعب گاز خود را در مرز آستارا به حساب آلمان غربی تحویل شوروی میدهد. شوروی بر اساس توافق خاصی که با آلمان غربی کرده است، معادل همین مقدار گاز یا با کسر مقداری گاز – بابت هزینه حقالعبور- از منطقه غرب خود در مرز آلمان غربی تحویل شرکت رورگاز آلمان میدهد. طرف ایران در این معامله از همه لحاظ از جمله از لحاظ قیمت با آلمانیها طرف هستند. در حقیقت آلمانیها از یک طرف با ایران تماس مستقیم خواهند داشت، از جانب دیگر با شوروی. در کلیات قرارداد نیز هر سه طرف به یکدیگر روی نقطه نظرهای مشترک، توافقهای مشترک خواهند کرد. آنچه باعث طولانی شدن مذاکرات سه جانبه شده، همین توافقهای دوجانبه و سه جانبه قضیه بود. قیمت گاز ایران بر اساس قیمت گاز در جهان تعیین و وصول میشود. این قیمت الزاماً وابستگی به قیمت گاز شوروی نخواهد داشت. اگر چه هر یک بر دیگری اثر خواهند گذارد. آلمانیها کوشش دارند گاز تحویلی دو برابر حد توافق شده قبلی یعنی ۲۶ میلیارد متر مکعب باشد. اگر پیاده شدن این طرح مورد موافقت قرار گیرد برای اولین بار لولهای باید کار گذاشته شود که در جهان نمونه است. پیشبینی میشود اگر مقدمات کار آماده گردد و در تأمین مواد اولیه تأخیری پیش نیاید بهرهبرداری از این خط در برنامه ششم آغاز خواهد شد.
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۴ شاهنشاه آریامهر سناتور مک گاورن را به پیشگاه همایونی پذیرفتند. سناتور مک گاورن که از سناتورهای متنفذ آمریکایی است و کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا بود. سفیر آمریکا در این باریابی در تهران همراهی میشد.
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۴ در پیشگاه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو چند باله از گروه باله اشتوتگارت در تالار رودکی اجرا شد. اعلیحضرتین ساعت بیست و یک به تالار رودکی تشریففرما شدند و مورد پیشباز قرار گرفتند. چند لحظه بعد گروه باله اشتوتگارت به ترتیب «ورق بازی» بر اساس موسیقی ایگور استراینسکی با طراحی جان کران، «کومه» بر اساس موسیقی کلود دبوسی با طراحی جان کران، «کوولون تاریز» با طراحی کلن تتلی و بر اساس موسیقی فرانسیس پولنک را به روی صحنه آوردند. در این نمایش والاحضرت شاهپور عبدالرضا پهلوی و والاحضرت پریسیما، وزیر امور خارجه، وزیر فرهنگ و هنر، چند تن از وزیران و ژنرال آجودان شاهنشاه، رئیس کل تشریفات شاهنشاهی، رئیس دفتر مخصوص علیاحضرت شهبانو و شماری از پایوران مملکتی و گروهی از علاقمندان با بانوانشان حضور داشتند.
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۴ نخستین سمپوزیوم سازمان محیط زیست شرکتهای بینالمللی نفت «ایپیکا» در حضور والاحضرت شاهپور عبدالرضا پهلوی در شرکت مل نفت ایران گشایش یافت. در این نشست دکتر منوچهر اقبال و چند تن از وزرا و موریس استرانک رئیس سازمان جهانی محیط زیست و شماری از کارشناسان ایرانی و خارجی شرکت داشتند. در آیین گشایش سمپوزیوم، والاحضرت بنا به درخواست دکتر اقبال نشست را با سخنان خود افتتاح کردند و پس از پیشگفتاری پیرامون اهمیت کنفرانس استکهلم و سپارشهای این کنفرانس گفتند:[۸] ایجاد سازمان جهانی حفاظت محیط زیست شرکتهای بینالمللی نفت (ایپیکا) و برگزاری این سمپوزیوم هر دو از نتایج کنفرانس استکهلم بشمار میرود. «ایپیکا» جواب صنعت نفت به کنفرانس استکهلم بود. به نظر من برگزاری این سمپوزیوم طی سه روز آینده به منظور ایجاد زمینه جهت تبادل نظر و مرور در مسائل محیطی مبتلا به صنعت نفت چه از دید این صنعت و چه از دید مل متحد و سازمانهای بینالمللی دیگر تشکیل میشود. والاحضرت در زمینه کارهای اجرایی ایران گفتند: تحت توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر، در ایران ما یک سیاست قاطع و عملی را جهت حفظ محیط زیست تعقیب میکنیم. ما تشویق همکاری بینالمللی را در این زمینه منظور داشتهایم و از این رو با خوشوقتی خاص از این برداشت عملی در سطح بینالمللی استقبال میکنیم. در ایران، ما جنگلها، مراتع و منابعی آبی را به منظور تأمین پایههای قانونی مناسب برای توسعه برنامههای مدیریت و تحقیق که لازمه ارتقاء و بهسازی این منابع حیاتی میباشد ملی نمودهایم. هشت میلیون هکتار به عنوان مناطق حفاظت شده بوجود آوردهایم که در آن اغلب نمونههای اکوسیستمهای خاص این سرزمین نگاهداری و حفاظت میشود. در داخل تشکیلات دولتی هم اکنون سازمان حفاظت محیط را به منظور هماهنگی و تشویق اقدامات اصولی در زمینه مدیریت و بهسازی محیط زیست بوجود آوردهایم. برای خود من این امتیاز حاصل بوده که ایجاد دشت ارژن به عنوان منطقه حفاظت شده بینالمللی و همچنین برقراری جایزه پهلوی محیط زیست سالانه را در اجتماع محیط استکهلم اعلام دارم. سازمان در حال حاضر سرگرم اجرای یک بررسی مشترک با برنامه محیط سازمان ملل در زمینه آلودگی آبهای گرم که در جزیره هرمز در خلیج فارس متمرکز است میباشد. ...
۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۴ دکتر عمرانی مدیر عامل سازمان بیمههای اجتماعی یادآور شد که در درازای برنامه پنجم باید ۶ میلیون نفر دیگر از گروههای مختلف اجتماعی زیر پوشش تأمین اجتماعی قرار بگیرند. بر پایه برنامهای که تهیه شده، در سال جاری و پس از تصویب قانون تأمین اجتماعی،[۹] قریب ۲ ملیون نفر از گروههای مختلف از بیمههای اجتماعی بهره مند خواهند شد. وی افزود، در ماههای پایانی سال ۱۳۵۳ خورشیدی، شمار کارگران و افراد خانواده بیمه شده آنها از مرز ۵ میلیون گذشت و به ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بالغ شد. با تصویب قانون تأمین اجتماعی، بیمه شدگان کارگر هم میتوانند با پرداخت فرانشیز به هر پزشک یا مؤسسه درمانی که تمایل داشته باشند مراجعه کنند و هم میتوانند بدون پراخت فرانشیز برای معاینههای درمانی به مؤسسات درمانی موجود سازمان بیمههای اجتماعی رجوع کنند. طبق قانون جدید، به بیمه شده زن کمک بارداری پرداخت خواهد شد. به این معنی که بیمه شده زن در صورتی که ظرف یک سال پیش از زایمان حق بیمه ۶۰ روز کار را پرداخت کرده باشد میتواند به شرط عدم اشتغال به کار از کمک بارداری استفاده کند. میزان این کمک دو سوم آخرین مزد یا حقوق بیمه شده است و بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد از کمکهایی از قبیل لباس نوزاد، شیر خشک (در صورت نبود شیر مادر) و غیره استفاده خواهد کرد.
۱۹ فروردین ماه ۱۳۵۴ شاهنشاه آریامهر الویس ایندرا رئیس مجلس چکسلواکی را به پیشگاه همایونی پذیرفتند. در این باریابی سفیر چکسلواکی نیز افتخار همراهی الویس ایندرا را داشت.
۱۹ فروردین ماه ۱۳۵۴ بامدادان دکتر عبدالحسین سمیعی وزیر علوم و آموزش عالی به پیشگاه همایونی در کاخ نیاوران باریافت. در این باریابی دکتر سمیعی حمید زاهدی رییس جدید سازمان جدید سنجش آموزش کشور، محمد جعفر جد بابایی را به سمت رییس دانشگاه جدید بنیاد شده بلوچستان، فریدون معتمد وزیری را به سمت رییس دانشگاه کرمانشاه که به تازگی بنیاد نهاده شده، محمدعلی فقیه رییس دانشگاه آذرآبادگان و محمدعلی میرزایی را به سمت رییس دانشگاه جدید گشایش یافته کرمان را به پیشگاه شاهنشاه آریامهر شناساند.
بازدید علیاحضرت شهبانو از کرمانشاه ۲۸ - ۲۷ فروردین ماه
علیاحضرت شهبانو پیش از نیمروز (۲۷ فروردین ماه ۱۳۵۴) برای یک دیدار دو روزه از استان کرمانشاهان، به شهر کرمانشاه تشریففرما شدند.[۱۰] در فرودگاه شهر، بلندپایگان استان ورود شهبانوی ایران را گرامی داشتند و آیین پیشباز رسمی به جای آوردند. علیاحضرت شهبانو سپس از فرودگاه رهسپار مرکز جمعیت خیریه فرح پهلوی، در شهر کرمانشاه شدند. در پهنه شبانهروزی جمعیت خیریه فرح پهلوی قائم مقام استاندار و دبیر عامل جمعیت استان با سپاس از مهر شهبانو، کوششهای نیکوکاری استان در سال گذشته را در گزارشی به آگاهی رساند و درباره کوششهای آینده جمعیت خیریه فرح پهلوی چنین گفت: بزودی یک شبانهروزی برای پسران ساخته میشود و همچنین ساختمان کانون دیگری نیز برای دختران در برنامه قرار دارد. علیاحضرت شهبانو در دیدار از کوششهای نیکوکارانه این استان، شیرخوارگاه تازه کرمانشاه را نیز گشودند. این شیرخوارگاه که مدرنترین شیرخوارگاه شهرستانهای کشور به حساب میآید، با هزینه شخصی یکی از خدمتگزاران شهر ساخته شده است. به پاس خیرخواهی این نیکوکار، شیرخوارگاه یاد شده «معتضدی» نامگذاری شد. علیاحضرت شهبانو همچنین از بخشهای گوناگون شبانهروزی دیدن فرمودند. در این شبانهروزی که زمین ده هزار متری آن را شهبانوی ایران اهدا فرمودهاند، هم اکنون ۵۶ دختر ۶ تا ۱۸ ساله نگهداری میشوند و قرار است کار نگهداری از کودکان بیسرپرست باز هم گسترش یابد و چتر حمایت جمعیت خیریه فرح پهلوی شمار بیشتری از کودکان بیپناه را دربر گیرد. آنچنان که خبرنگار اطلاعات از کرمانشاه گزارش داده است، علیاحضرت شهبانو پس از این دیدار، کتابخانه شماره ۲ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را نیز بازدید فرمودند. شهبانوی ایران در ساعات آینده از دو مهد کودک، شیرخوارگاه و خانه مسلولین بازدید خواهند فرمود. شامگاه امروز علیاحضرت شهبانو برای دیدار از زیباییهای تاریخی بیستون به ۲۰ کیلومتری کرمانشاه تشریففرما میشوند. امشب نیز نمایندگان گروههای گوناگون مردم به حضور معظملها معرفی خواهند شد. فردا، در دومین روز سفر علیاحضرت شهبانو، بیمارستان شیر و خورشید سرخ شهرک قرهبلاغ، مرکز توان بخشی و مرکز رفاه خانواده سازمان زنان کرمانشاه مورد بازدید قرار خواهد گرفت. علیاحضرت شهبانو فردا به دیدار خود از کرمانشاه پایان میدهند و به تهران مراجعت خواهند فرمود.
دیدار رسمی پنج روزه خوان کارلوس ولیعهد اسپانیا
به فراخوان شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پس از نیمروز ۳۱ فروردبن ماه شاهزاده «دون خوان کارلوس» و همسرشان شاهزاده صوفیا برای یک بازدید پنج روزه وارد تهران شدند. [۱۱] والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران از شاهزاده کارلوس و بانو پیشباز کردند، این نخستین پیشباز رسمی است که ولیعهد ایران از یک شخصیت خارجی انجام میدهند. شاهزاده دون خوان کارلوس ولیعهد ۳۷ ساله اسپانیا و شاهزاده صوفی با یک جت اختصاصی به نام « رومرو » یکی از نقاشان بزرگ اسپانیان وارد تهران شدند. در پای پلکان هواپیما والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران از ولیعهد اسپانیا و بانو پیشباز کردند. در فرودگاه مهرآباد آقای علم وزیر دربار شاهنشاهی و بانو، هرمز قریب و بانو، تیمسار بدرهای فرمانده گارد شاهنشاهی و شماری از پایوران کشوری در آیین پیشباز از ولیعهد اسپانیا در فرودگاه بودند که والاحضرت همایون ولیعهد ایران رضا پهلوی آنان را به ولیعهد خوان کارلوس شناساندند.
پس از قرار گرفتن والاحضرت ولیعهد و پرنس خوان کارلوس در جایگاه ویژه، سرود ملی اسپانیا و سپس سلام شاهنشاهی ایران نواخته شد و یازده تیر توپ به سبب سفر رسمی شاهزاده کارلوس و شاهزاده صوفی شلیک شد. آیین احترام نظامی و سان و رژه انجام یافت و سپس والاحضرت همایون ولیعهد به همراه ولیعهد اسپانیا و بانو از فرودگاه مهرآباد رهسپار کاخ سپید سعدآباد شدند.
دیدار رسمی محمد انور سادات پرزیدنت مصر ۴-۳ اردیبهشت ماه
پس از نیم روز ۳ اردیبهشت ماه به دعوت شاهنشاه آریامهر انور سادات پرزیدنت مصر وارد تهران شد.[۱۲] شاهنشاه آریامهر در فرودگاه از پرزیدنت سادات پیشباز کردند. پس از انجام آیین رسمی پیشباز، شاهنشاه آریامهر و میهمانان رهسپار میدان شهیاد شدند و شهردار پایتخت کلید طلایی شهر را، پس از خوشآمدگویی، به پیشگاه پرزیدنت سادات فراداشت. پرزیدنت سادات در پاسخ شهردار تهران گفت: «خیلی خوشوقت میشوم که صمیمانهترین مراتب دوستی مردم مصر را به مردم ایران ابلاغ کنم. تحت توجهات برادر عزیزم اعلیحضرت شاهنشاه آریامهر، موفقیت بیشتر ملت ایران را از صمیم قلب آرزومندم.»
این دومین دیدار شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت سادات به فاصله سه ماه و چند روز و دومین سفر سادات به ایران است. سادات چندی پیش در راه مسکو، توقفی کوتاه در تهران داشت و در فرودگاه مهرآباد با شاهنشاه آریامهر دیدار کرد. پیرامون سفر سادات که در پایان سفر به عربستان و گفتگو با ملک خالد پادشاه جدید عربستان سعودی و حافظ اسد رئیس جمهوری سوریه انجام میگیرد، دیدگاههای گوناگونی در محافل سیاسی ابراز میشود. در سه ماهی که از آخرین دیدار شاهنشاه و سادات میگذرد، منطقه خاورمیانه عربی همچنان با وضع نه صلح و نه جنگ روبروست و مأموریت کیسینجر در منطقه با شکست روبروشده است. سادات ماندن چند ماهه سربازان حافظ صلح سازمان ملل متحد یا «نیروهای کلاه آبی» را پذیرفته است و از سوی دیگر، اختلافات ایران و عراق که ۷ سال ادامه داشت پایان یافته است. با این دگرگونیها در منطقه، سادات در گفتگوهایی که با شاهنشاه خواهد داشت، وضع منطقه را پیش خواهد کشید.
در میهمانی شامی که از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به افتخار حضرت محمد انور سادات برگزار شده بود، اعضای خاندان جلیل سلطنت، نخست وزیر و شخصیتهای کشوری نیز حضور داشتند. بر سر میز شام، نخست شاهنشاه آریامهر سخنانی ایراد فرمودند:[۱۳] پس از بیانات شاهنشاه سرود ملی کشور مصر نواخته شد و آنگاه پرزیدنت سادات بیاناتی به زبان فارسی ایراد کردند.
دیدار رسمی محمد داود رییس دولت و صدراعظم جمهوری افغانستان از ایران ۱۰-۶ اردیبهشت ماه
به دعوت شاهنشاه آریامهر پس از نیم روز ۶ اردیبهشت ماه محمد داود رییس دولت و صدراعظم جمهوری افغانستان وارد تهران شد.[۱۴] پرزیدنت داود پس از ورود به تهران و انجام یافتن آیین ویژه فراداشت کلید طلایی شهر، تاج گلی بر آرامگاه اعلیحضرت رضا شاه بزرگ نهاد. در این سفر پایوران اقتصادی و برنامه ریزی جمهوری افغانستان از همراهان پرزیدنت داود هستند. یک هیات اقتصادی نیز همراه پرزیدنت داود خان خواهد بود که پروژههای همکاریهای دو کشور را در زمینههایی که از پیش روی آن توافق شده است را بررسی خواهند کرد. پرزیدنت داود در سفر چهار روزه خود به ایران از برجای ماندههای اسپهان و شیراز دیدن میکنند. ایران و افغانستان از سال ۱۳۵۳ خورشیدی گفتگوهایی را آغاز کردند که بنا بر آن، دو کشور برای اجرای برنامههای گسترده عمرانی و صنعتی و کشاورزی همکاری نزدیک خواهند داشت. در این گفتگوها کشیدن خط آهن کابل - مشهد و کشیدن یک خط دیگر ترانزیتی از بندرعباس به مرز افغانستان و ایجاد تسهیلات بندری ویژه برای کالاهای افغانی مورد نظر بود. این دو خط از دیدگاه واردادت و صادرات کالاها و هم چنین از دیدگاه آمد و شد شهروندان دو کشور اثرات نیکویی در برخواهد داشت. در زمینه صنعتی قرار است ایران در ساختن و راه اندازی کارخانههای قند و سیمان و برنامههای همانند به افغانستان کمک کند. در بخش کشاورزی، گستردهترین برنامهها در حوزه هیرمند جامه عمل میپوشد. این پروژه دربرگیرنده ساختن سد و کانالهای آبیاری، ایجاد مزرعههای پهناور کشت و صنعت و دامداری است. در همه این موردها کشورها ایران پیشنهادهای خود را پیشتر به افغانستان داده است. پیش بینی میشود که دستاورد بررسیهای افغانستان و پیشنهادهای آن کشور در روز ۷ اردیبهشت ماه در گفتگوهای رهبران دو کشور مورد گفتگو و بررسی قرار گیرد.
در میهمانی که شبانگاه از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به سرفرازی پرزیدنت داود رئیس دولت و صدر اعظم افغانستان در کاخ نیاوران برپا شد، شاهنشاه بر سر میز شام، سخنانی پیرامون پیوندهای دو کشور ایراد فرمودند و پیشرفتهای افغانستان را ستودند. [۱۵]
- ↑ پیام نوروزی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر به ملت ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ پیام نوروزی علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به مردم ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ پیام نوروزی والاحضرت همایون رضا پهلوی ولیعهد ایران ۱ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ پیام نوروزی امیرعباس هویدا نخستوزیر به ملت ایران ۱ فروردین ۱۳۵۴
- ↑ بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در پاسخ به سفیر اتحاد جماهیر شوروی در سلام نوروز ۱ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ خانهسازی دولت در شهرهای اهواز بندرعباس بوشهر و شیراز فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ سخنان امیرعباس هویدا نخستوزیر در میهمانی شام برای لی هسین نین نایب نخستوزیر جمهوری خلق چین ۱۷ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ سخنان والاحضرت شاهپور عبدالرضا پهلوی هنگام گشایش سمپوزیوم سازمان محیط زیست کمپانیهای بینالمللی نفتی ۱۸ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ قانون تامین اجتماعی
- ↑ بازدید علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی از استان کرمانشاهان ۲۸-۲۷ فروردین ماه ۱۳۵۴
- ↑ دیدار رسمی پنج روزه خوان کارلوس ولیعهد اسپانیا به فراخوان شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو ۳۱ فروردین تا ۴ اردیبهشت ماه ۱۳۵۴ خورشیدی
- ↑ دیدار رسمی محمد انور سادات پرزیدنت مصر ۴-۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۴ خورشیدی
- ↑ سخنان اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در میهمانی شام به سرفرازی ورود انور سادات پرزیدنت مصر کاخ نیاوران ۳ اردیبهشت ماه ۱۳۵۴
- ↑ دیدار رسمی محمد داود رییس دولت و صدراعظم جمهوری افغانستان از ایران ۱۰-۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۴ خورشیدی
- ↑ سخنان اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در میهمانی به سرفرازی ورود محمد داود صدراعظم افغانستان کاخ نیاوران ۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۴