الگو:نوشتار برگزیده
همکاری منطقهای برای عمران یا آر سی دی، پیمانی اقتصادی میان سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان همبندان منطقهای پیمان سنتو میباشد که پس از نشست دو روزه اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران، حضرت فیلد مارشال ایوب خان و ژنرال جمال گورسل پرزیدنت ترکیه در استانبول ۳۰ - ۲۹ تیر در تاریخ ۳۱ تیرماه ۱۳۴۳ با چاپ اعلامیه رسمی کنفرانس سران در سه کشور در تهران، کراچی و آنکارا بسته شد.
در نشست وزیران خارجه سنتو در شهر آنکارا که در روزهای ۱۳ - ۱۲ تیر ۱۳۴۳ برگزار شده بود، وزیران خارجه سه کشور همسایه و همپیمان دریافتند که در کنار همکاری نظامی، میتوانند بیرون از چارچوب همکاریهای دو جانبه یا چند جانبه در زمینههای اقتصادی، فنی، فرهنگی، و عمرانی میان سه کشور را گسترش دهند. شورای وزیران امور خارجه در این نشستها نیز همداستان شدند که کارشناسان والا مقام سه کشور گِرد همآیند و پروژههای ویژه را برای فراهمکردن پیشرفت اقتصادی با همکاری پیوسته منطقهای، برنامهریزی کنند.
۲۸ - ۲۷ تیر ۱۳۴۳ نشست وزیران سه کشور همبند سنتو در آنکارا برگزار شد و این هیات گزارش پیشنهادها، دیدگاهها و ارزیابی خود را به سران سه کشور را آماده ساخت.
۲۹ تیر ماه ۱۳۴۳ شاهنشاه برای شرکت در کنفرانس عالی رهبران سه کشور از تهران رهسپار استانبول شدند. در فرودگاه استانبول حضرت جمال گورسل پرزیدنت ترکیه، عصمت اینونو نخست وزیر، رییسهای مجلس سنا و شورای ملی ترکیه، فرمانده سپاه یکم، دبیر کل وزارت امور خارجه، استاندار استانبول، سفیر کبیر ایران و کارمندان سفارت کبرای و کنسولگری دولت شاهنشاهی ایران در ترکیه، به پیشباز شاهنشاه آمدند. پرزیدنت گورسل خوشآمد گفت و ۲۱ تیر توپ به سرفرازی ورود شاهنشاه ایران شلیک شد. شاهنشاه در پاسخ خوشآمد گویی پرزیدنت ترکیه سخنانی فرمودند: اکنون دو کشور ترکیه و ایران به سرعت در راه بنای سازمان بزرگ آینده خود گام برمی دارند و هر روزی که میگذرد شاهد پیروزیها و موفقیتهای تازه آنها در راه ساختن کشوری آباد و مترقی با مردمی مرفه و سعادتمند است. هم چنانکه حضرت رییس جمهور متذکر شدند این مساعی همراه با کوشش و تلاش خستگی ناپذیر ما برای تقویت صلح و تفاهم بین المللی که لازمه موفقیت ما در این نهضت بزرگ معنوی و مادی ملل ایران و ترکیه است صورت می گیرد.
۳۰ تیر ماه ۱۳۴۳ کنفرانس عالی سران سه کشور برای ایجاد یک جبهه متحد و نیرومند و همبستگی افتصادی، فنی و فرهنگی در کاخ "فلوریا " برگزار شد. کنفرانس، گرد یک میز نعلی فرم برپا شد. شاهنشاه آریامهر که ریاست کنفرانس را داشتند در بالای میز و هیات نمایندگی ایران پیرامون ایشان نشستند. در سمت راست منصور نخست وزیر، دکتر علیخانی وزیر اقتصاد، دکتر مجید رهنما معاون وزارت امور خارجه، دکتر خسروانی سفیر کبیر ایران در ترکیه و در سمت چپ شاهنشاه آرام وزیر امور خارجه، دکتر جهانشاهی وزیر فرهنگ، مهندس اصفیا مدیر عامل سازمان برنامه و سرلشکر خادمی رییس شرکت هواپیمایی ایران جای گرفتند. سران سه کشور با آرمان این که همکاری منطقهای پایه و انگیزه پیشرفت اقتصاد ملی است و در نیرومند ساختن پایههای صلح و آرامش منطقه نقش بنیادین دارد برآن شدند که همکاریهای میان سه کشور در سوی نگهبانی از رفاه و امنیت مردم سراسر این منطقه بیش از پیش گسترش یابد. سران سه کشور، پس از بررسی کارهایی که به وسیله وزیران امور خارجه در راه پیشرفت همکاری منطقهای انجام شده بود، پیشنهادهای آمده در گزارش کنفرانس وزیران را پذیرفتند و تصمیم گرفتند که طرح نوین همکاری با نام "همکاری منطقهای برای عمران" آغاز شود. گفتگوهای سران سه کشور با میهمانی شامی که از سوی ژنرال گورسل به سرفرازی بودن شاهنشاه آریامهر و مارشال ایوب خان داده شد پایان یافت.
اعلامیه رسمی کنفرانس عالی سران سه کشور در تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۴۳ همزمان در تهران، کراچی و آنکارا به چاپ رسید که در آن یک برنامه ۱۰ مادهای و برگزاری شورای وزیران خارجه نیز به تصویب رسید. روادید مسافرت میان ایران، ترکیه و پاکستان از میان برداشته شد، کاهش نرخهای پستی، برقراری سازمان همکاری اقتصادی، فنی، بازرگانی و فرهنگی و بهبود چگونگی فراهم ساختن رفاه بیش از ۱۶۰ میلیون اهالی این سه کشور از دیگر دستآوردهای این گفتگوها بود. سران سه کشور تصمیم روسای دولتهای خود را دایر بر بنیاد یک کمیته منطقهای برنامهریزی دربرگیرنده سران سازمانهای برنامه سه دولت، برای رسیدگی به همکاری و همیاری منطقهای و همآهنگ ساختن برنامههای عمرانی را ستودند و در این راه برآن شدند که دبیرخانهای در تهران با آرمان کمک به کار کمیته منطقهای برنامهریزی و شورای وزیران سازمان داده شود. ...همکاری منطقهای برای عمران و نوشتارهای وابسته بدان را بخوانید