تاجگذاری رضا شاه پهلوی
| درگاه محمدرضا شاه پهلوی | اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی | یک پارچگی کشور ایران از سوی رضا خان سردار سپه وزیرجنگ |
روز ۱۴ آبان ماه ۱۳۰۴ از سوی اعلیحضرت رضا شاه پهلوی نامهای به مجلس فرستاده شد:
مقام مقدس مجلس شورای ملی شیداله ارکانه
- در این موقع که ریاست حکومت موقتی مملکت به من تفویض شده است جناب مستطاب اجل آقای میرزا محمدعلی خان فروغی وزیر مالیه را برای تسهیل و تسریع جریان کار از جانب خود به کفالت امور راجعه، به ریاست وزرا معین و اینک معرفی مینمایم سایر آقایان وزرا هم کماکان در پستهای خود باقی خواهند بود.
- رییس حکومت موقتی مملکت و ریاست عالی کل قوا - رضا
در روز ۲۵ آذر ماه ۱۳۰۴ اعلیحضرت رضا شاه پهلوی در برابر مجلس شورای ملی سوگند پادشاهی خوردند. ۲۹ آذر ماه نخست وزیر کابینه نوین را به فرمان اعلیحضرت رضا شاه پهلوی به مجلس شورای ملی شناساند.[۱]
کمیسیون جشن تاجگذاری
روز ۴ دی ماه به آگاهی رسانده شد که:
- نظر به اینکه در اسفند ماه (حوت) مراسم تاجگذاری به عمل خواهد آمد هیات دولت در صدد تهیه مقدمات آن برآمده و قرار شده است آقای رییس الوزرا پس از کسب اجازه شروع به عمل نمایند.
روز ۸ اسفند ماه بهآگاهی رسید که کمیسیون جشن تاجگذاری به زودی برگزار و برای فراهم ساختن پیش نیازهای آغز به کار خواهد نمود و چون ممکن است در اسفند ماه بارندگی مانع اجرای مراسم جشن شود گویا مقرر شده است که تاجگذاری برای آغازین روزهای سال آتیه (۱۳۰۵) معین شود.
نخستین فرمان انتخابات برای مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری پنجم
فرمان مطاع مبارک اعلیحضرت شاهنشاه رضا شاه پهلوی خلدالله ملکه و سلطانه
- چون دوره تقنینیه در شرف اختتام و باید انتخابات دوره ششم مجلس شورای ملی زودتر شروع گردیده به انجام برسد علیهذا به موجب این فرمان همایون به عموم اهالی مملکت خودمان که دارای حق انتخاب میباشند اعلان میداریم که بر طبق قانون دوازدهم مهر ماه یک هزار و سیصد و چهار شمسی برای انتخاب نمایندگان دوره ششم مهیا شوند. نیز لازم می دانیم خاطر نشان نماییم که این وظیفه ملی و مهم خود را کاملا در نظر گرفته بدانند که مقدرات مملکت و رفاه آسایش عمومی مربوط به حسن انتخاب و برگزیدن عناصر صالحه است و از خداوند جلت عظمته بینایی و موفقیت اهالی را در این امر مسئلت نموده، مقرر میداریم جناب اشرف میرزا محمد علی خان فروغی رییس الوزرا مدلول فرمان همایونی را به عموم اهالی اعلام و وزارت داخله موجبات اجرای اوامر ملوکانه را سریعا فراهم نماید و همین که عده کافی از نمایندگان ملت مطابق قانون در تهران حاضر شدند مجلس شورای ملی را افتتاح مینماییم.
- فی سوم دی ماه ۱۳۰۴ شمسی - مطابق هشتم شهر جمادی الثانیه ۱۳۴۴
شناساندن ولایتعهد
روز ۱۰ دی ماه ۱۳۰۴ به آگاهی رسیده شد که چون اعلیحضرت شهریاری تصمیم فرمودند مطابق قانون مصوبه مجلس موسسان هر چه زودتر والاحضرت ولایتعهد را به مجلس شورای ملی معرفی نمایند، روز گذشته مینوت فرمان همایونی دایر به برگزیدن شاهپور محمدرضا پهلوی ولیعهد صادر و از سوی آقای تیمورتاش وزیر دربار پهلوی به نظر ملوکانه رسانیده که پس از تصویب پاکنویس شده و به صحه برسانند و در آتیه به جای خان و میرزا واژه شاهپور برگزیده شده است.
روز تاجگذاری
روز ۱۰ دی ماه ۱۳۰۴ به آگاهی رسانده شد که وزارت دربار با توافق هیات دولت مراسم تاجگذاری را تعیین نمود. آقای تیمورتاش وزیر دربار که به فراهم ساختن گامهای آغازین پرداخته و روز چهارشنبه روز نخست اردیبهشت ۱۳۰۵ را برای روز جشن تاجگذاری تعیین کردند و از آنجا که برابر مقررات جاری میباید هیاتهایی برای دربارهای خارجه برگزیده و فرستاده شوند، گزارهای از سوی وزارت دربار به هیات وزرا و آگاهی نامهای به وزارت داخله داده شده که شمار میهمانان را تعیین و به آگاهی وزارت خارجه برسانند تا پروگرام هیات اعزامی و مهمانی رسمی نوشته شود.
روز ۱۵ دی ماه ۱۳۰۴ به آگاهی رسید:
- نظر به اینکه روز پنج شنبه اول اردیبهشت ماه ۱۳۰۵ مراسم تاجگذاری به عمل خواهد آمد حسب الامر اشخاص ذیل برای عضویت کمیسیون انتخاب شدند:
- آقای داود خان مفتاح کفیل وزارت خارجه
- آقای ارباب کیخسرو رییس اداره مباشرت
- آقای امیر لشکر قاسم خان والی
- آقای میرزا عنایت اله خان سمیعی رییس کابینه ریاست وزرا
- آقای میرزا حسن علیخان غفاری رییس تشریفات وزارت امور خارجه
کمیسیون مذکور زیر ریاست آقای تیمورتاش وزیر دربار قریبا تشکیل و مقدمات مراسم تاجگذاری و اعزام مامورین به دربارهای خارجه شده و پروگرام تاجگذاری تهیه و طبع و توزیع خواهد شد.
روز ۱۷ دی ماه ۱۳۰۴ به آگاهی رسید:
- سابقا اشعار گردید که کمیسیونی مرکب از آقایان میرزا داود خان مفتاح کفیل وزارت خارجه و امیر لشکر قاسم خان والی (سردار همایون)، مصطفی قلی خان هدایت (فهیم الدوله) - ارباب کیخسرو - آقای میرزا حسنعلی خان غفاری رییس تشریفات وزارت امور خارجه - آقای مدیرالملک برای تهیه مقدمات تاجگذاری تشکیل میشود. آقایان فوق به منزل اعلیحضرت شاهنشاهی رفته و کمیسیون مزبور در تحت ریاست عالیه آقای وزیر دربار پهلوی تشکیل و تا مدتی مشغول مذاکره و تبادل نظر برای تهیه پروگرام مراسم تاجگذاری اعلیحضرت بودهاند.
شامگاه روز ۲۵ دی ۱۳۰۴ هموندان کمیسیون تاجگذاری در خانه اعلیحضرت گردآمدند و با بودن آقای وزیر دربار نشست سوم خود را برپا نمودند و تا زمانی درباره پروگرام آیین جشن تاجگذاری به گفت و گو پرداختند. در این نشست اعلیحضرت شاهنشاهی سخنانی ایراد فرمودند:
- چون تمام توجه و هم من معطوف و متوجه به ترقی و تعالی ایران و سعادتمندی مملکت و ملت است، به این جهت در علل انحطاط و ترقی مملکت مطالعات عمیقه نمودهام و نتیجه مطالعات من این است که اول وثیقه ترقی مملکت خوب شدن اخلاق عمومی و ایجاد شدن روح صداقت و صمیمیت و وظیفه شناسی و از بین رفتن نفاق و دورویی و بی عقیدگی و تذبذب در جامعه است و مادامی که در اخلاق جامعه اصلاح حقیقی حاصل نشود با تمام ترقیات مادی باز هم ترقی روحی مملکت غیرممکن خواهد بود در مملکت ما پارهای خالات روحیه وجود دارد که حقیقتا موجب تعجب و تاسف است یکی از یان حالات حس ترحم به بدکار و ظالم نوازی است و در هر موقع که یک نفر آدم بدکاری مورد مجازات واقع میشود فورا حس ترحم همه به جوش آمده و همه به وسایل ممکنه در صدد تهیه وسایل عدم اجرای مجازات و مصون ماندن بدگار بر میآیند، در صورتی که برخلاف عادت حالیه مجازات بدکار باید مسرت عمومی را باعث گردد حالت روحیه بد دیگری که در میان مردم موجود است حسد بردن به ترقی دیگران و کوشش در تنزل دادن آنهاییست که بالاستحقاق ترقی نمودهاند.
پانویس