سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به فنلاند ۵-۱ تیر ماه ۱۳۴۹
| دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۴۹ خورشیدی | درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر | سخنرانیهای محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۴۹ خورشیدی تازی |
سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به فنلاند ۵-۱ تیر ماه ۱۳۴۹
شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در روز ۱ تیر ماه ۱۳۴۹ ده دقیقه به نیم روز با هواپیمای ویژه هواپیمایی ملی ایران به سوی فنلاند پرواز کردند. اعلیحضرتین ساعت یازده بامداد از کاخ شاهنشاهی با هلیکوپتر در فرودگاه مهرآباد فرود آمدند. خاندان شاهنشاهی پهلوی پیشتر در فرودگاه چشم به راه ورود اعلیحضرتین بودند. نخست گارد احترام آیین احترام نظامی را به جا آورد، آنگاه اعلیحضرتین پسوازکنندگان را مورد مهر همایونی قرار دادند. نخست وزیر، رییس مجلس سنا، رییس مجلس شورای ملی، ژنرالهای ارتش، نمایندگان سیاسی مقیم دربار شاهنشاه با بانوانشان در فرودگاه گرد آمده بودند. هموندان خاندان شاهنشاهی در درون هواپیما با اعلیحضرتین بدرود گفتند. هنگامی که هواپیمای اعلیحضرتین اوج گرفت از سوی هشت فروند جت نیروی هوایی ایران تا مرز اسکورت شد. ساعت ۱۵ هوایپمای آورنده اعلیحضرتین وارد فرودگاه فرودگاه هلسینکی شد. شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو هنگامی به فرودگاه هلسینگی گام نهادند که مردم ممالک اسکاندیناوی به سبب ۲۲ ژوین روزی که شب و روز در فنلاند یکی میشود، جشن و شادی داشتند.
هواپیمای ویژه هواپیمایی ملی ایران « هما » پس از چهار ساعت و نیم پرواز هنگامی که وارد آسمان فنلاند شد، چند فروند از جتهای نیروی هوایی این کشور به پیشباز آن شتافتند. پس از فرود آمدن هواپیما پرزیدنت فنلاند، پرزیدنت کِکونِن [۱] و همسرشان در پای پلکان هواپیما از آریامهر شاهنشاه ایران و علیاحضرت شهبانو پیشباز کردند، و دسته گل زیبایی به علیاحضرت فراداشته شد. هم چنین نخست وزیر فنلاند، هیات دولت، و پایوران کشور و لشکری برای پیشباز پای پلکان ایستاده بودند. در فرودگاه شاهنشاه آریامهر پایورانی که در رکاب اعلیحضرتین بودند را به پرزیدنت فنلاند و بانو شناساند. آنگاه، پیشبازکنندگان به پیشگاه شاهنشاه شناسانده شدند.
آنگاه دسته موزیک سلام شاهنشاهی ایران و سرود جمهوری فنلاند را نواخت و گارد احترام ادای احترام کرد و اعلیحضرتین از برابر صف پیشبازکنندگان گذشتند. در آیین پیشباز نخست وزیر فنلاند، وزیر امور خارجه، سفیران کشورهای خارجی مقیم فنلاند، ژنرالهای نیروی انتظامی و شمار زیادی از پایوران محلی بودند.
میهمانی شام رسمی
در میهمانی شام که سوی پرزیدنت فنلاند و بانو به سرفرازی ورود اعلیحضرتین برگزار شد، در سر میز شام پرزیدنت فنلاند خوش آمد گفت و پیشرفتهای ملت ایران را ستود و پیوندهای دوستانه دو کشور را یادآوری کرد و گفت:
اعلیحضرتا
علیاحضرت شهبانو
سفر اعلیحضرتین به فنلاند در بهترین فصل سال و هنگامی که طبیعت فنلاند زیباترین دوران خود را میگذراند، انجام مییابد. این سفر هنگامی انجام میگیرد که در بیشتر بخشهای میهن ما خورشید غروب نمیکند و در حقیقت اینک فصل شبهای روسن است و ما فرصت داریم میهن خود را به عنوان سرزمین فریبای شبهای روشن شمال به میهمانان عالی قدر نشان دهیم. اکنون در فضای سرزمین ما احساسی از شادکامی و سرور پراکنده است و ما میل داریم میهمانان عالی قدر خویش را در این احساس شریک کنیم
فاصله گذشته و حال ملتهای ایران و فنلاند فاصله درازی است، با این همه، در زبان فنلاندی واژههای بسیاری است که از زبان ایرانیان کهن به عاریت گرفته شده و فاصله دور جغرافیایی هرگز سبب نشده است که کشور ما به پیروی از سنتهای دیرینه خود، علاقه و توجه خویش را نسبت به میراث عظیم فرهنگی کشور و ملت شما از دست بدهد و نمودارها و آثار این میراث در کشور ما در زمینههای مختلف به خوبی مشهود است.
از دیدگاه سیاست خارجی، فنلاند مناسبات دوستانه و همکاریهای نزدیک خود را با همه کشورها حفظ میکند و این کاملا طبیعی است که وجود مناسبات نزدیک بین ما و اتحاد جماهیر شوروی و سایر کشورهای شمالی اهمیت بسیار داشته باشد.
آنگاه شاهنشاه در پاسخ به بیانات پرزیدنت فنلاند، سخنانی ایراد فرمودند:[۲]
حضرت رئیس جمهوری،
از سخنان محبتآمیز آن حضرت نسبت به شهبانو و خودم و نسبت به ملتم تشکر را دارم. ما از دیرباز اشتیاق دیدار کشور زیبا و مترقی شما را داشتیم و خوشوقتم که در این سفر حامل پیام دوستی ملت ایران نسبت به ملت فنلاند هستم که خاطره دلاوریها و قهرمانیهای آن همواره برای مردم ما مایه احترامی عمیق بودهاست. برای من مخصوصاً تذکر این حقیقت مایه خوشوقتی است که با وجود دوری جغرافیایی همواره یک نوع رابطه خاص قلبی و معنوی دو ملت ما را به هم نزدیک کردهاست.
صفحات تاریخ شاهد آن است که با آنکه تا سالهای اخیر تقریباً هیچ گونه رابطه سیاسی و اقتصادی و بازرگانی میان دو کشور ما وجود نداشته، از نظر فکری و فرهنگی این رابطه همواره به صورت نزدیکی برقرار بودهاست. شاید تذکر این نکته جالب باشد که قریب یکصدوپنجاه سال پیش یعنی در سال ۱۸۲۶ تدریس زبان فارسی در دانشگاه تورکو که اندکی بعد از آن به هلسینکی انتقال یافت، شروع شد و در سال ۱۸۴۵ یکی از کاملترین دستورهای زبان فارسی در اروپا به نام (گرامر زبان فارسی جدید) همراه با محاورات فارسی توسط دانشمند بزرگ قرن نوزدهم فنلاند، پروفسور گایتلین در هلسینکی به چاپ رسید. در همان سال پایه جهانی علم زبانشناسی آستی که یکی از اصیلترین زبانهای باستانی ایران است در دانشگاه هلسینکی توسط پروفسور سیوگرن گذاشته شد که بعد به صورت یک مکتب علمی بینالمللی درآمد.
بسیاری از دانشمندان کشور شما در قرن گذشته و در آغاز قرن حاضر به ایران سفر کردند که از جمله آنها میباید از دکتر ایوارلاسی نام برد که یک سال در کشور ما به سر برد و در بازگشت به فنلاند چند سفرنامه جالب درباره ایران انتشار داد. همچنین باید از والین خاورشناس معروف فنلاندی نام برد که یکصدوبیست سال پیش در اصفهان زبان فارسی آموخت و مکتب ایرانشناسی فنلاند را با آموزش زبان و ادبیات پارسی به بسیاری از دانشمندان این کشور بنیاد نهاد. از نظر علمی ما به خصوص قسمتی از بهترین مطالعات بینالمللی مربوط به خطوط میخی را به دانشمندان عالیقدر کشور شما از قبیل لاگوس و انهبرگ و مخصوصاً تالکویست که تا آخر عمر ریاست انجمن خاورشناسی فنلاند را بر عهده داشت، مدیون هستیم. هم اکنون نیز مکتب ایرانشناسی فنلاند از فعالترین نمونههای نوع خود در دنیای غرب است و من در این فرصت خوشوقتم که به پروفسور آرماس سالونن ایرانشناس معروف کشور شما که ما چند سال پیش در کنگره جهانی ایرانشناسان در تهران خوشوقتی پذیرایی از او را داشتیم و تألیفات متعدد وی در زمینه ایرانشناسی مورد احترام جامعه علمی ما است، به مناسبت کارهای ارزنده او تبریک بگویم.
پیش از عزیمت به کشور شما، شهبانو و من با علاقه تمام ترجمههای متعددی را که از آثار شعرای بزرگ کلاسیک ما از قبیل خیام و حافظ به نظم و نثر در فنلاند به چاپ رسیدهاست و همچنین نشریه زیبایی به نام (دماوند) را که اخیراً در هلسینکی منتشر شده ورق زدیم. این نشریه توسط انجمن ایران و فنلاند که دبیر آن تحصیلات دکترای فارسی خود را در دانشگاه تهران به پایان رسانیده انتشار یافتهاست و نشان میدهد که سنت دیرینه ایرانشناسی در فنلاند به خوبی ادامه دارد.
با توجه به چنین سابقه علاقۀ دیرینهای که در کشور شما نسبت به فرهنگ ایران وجود داشتهاست، طبیعی است که احساس قلبی ملت ما نسبت به کشور و ملت شما یک احساس عمیق مودت و علاقمندی باشد و من صمیمانه امیدوارم که این احساس متقابل در آینده پایه دوستی و همکاری بسیار نزدیکتری میان دو کشور ما در همه زمینهها قرار گیرد. بدیهی است ما به غیر از این رابطه فرهنگی دلایل فراوان دیگر نیز برای احساس احترام و علاقه قلبی نسبت به کشور شما داریم، زیرا به خوبی میدانیم که ملت فنلاند گذشته از روح قهرمانی و شهامت افسانهای خود، از نظر سنن دمکراسی و پیشرفتهای اجتماعی و نیز در زمینههای آموزشی، ورزشی، هنری و در عین حال از نظر اقتصادی و صنعتی تا چه حد پیشرفت کردهاست. ما برای شما در همه این رشتهها، موفقیتهایی باز هم بیشتر و ترقیات اجتماعی و اقتصادی باز هم عالیتری را آرزو داریم.
آقای رئیس جمهوری،
همان طور که اشاره کردید شما در سیاست خارجی خود خطوط مشخصی از طرز عمل دارید که به آن فقط میتوان عنوان (عادی) را اطلاق کرد. این سیاست داشتن روابط بسیار نزدیک با همسایگان دیوار به دیوار شما است که قبلاً نام بردید، اما شما همچنین اضافه کردید که به عقیده شما یک چنین دوستی نه تنها میان کشورهایی که از لحاظ جغرافیایی به هم نزدیک هستند، بلکه برای کشورهایی که میان آنها فاصلهای بسیار است نیز ضروری است.
سیاست مستقل ملی که ما در ایران تعقیب میکنیم تقریباً بر یک چنین اصولی استوار است. اولین هدف ما طبعاً حفظ مناسبات حسنه با همسایگان است که خوشبختانه چنین روابط حسنهای موجود است، ولی شما میدانید که در جهان امروز در این اوضاع که با تمام دشواری ما را به مبارزه و تلاش میخواند، ما معتقدیم که هیچ چیز نمیتواند کشورهای جهان را از یکدیگر جدا سازد و یا اینکه از هماهنگ ساختن مناسبات کشورها قطع نظر از مسافات جغرافیایی، اصول سیاستها، مذاهب، نژادها و رنگها جلوگیری کند. ما نه تنها اصل همزیستی را اعتراف میکنیم و آن را تشویق میکنیم، بلکه همچنین فکر میکنیم که یک روح عمیق همکاری میان همه کشورهای جهان ضروری است و این روح همکاری باید بدون توجه به سیستمها به منظور از میان بردن رنجها و دردهایی که امروز هنوز در دنیای جدید ما وجود دارد، برقرار شود.
در دنیای ما هنوز مردمی هستند که گرسنهاند. هنوز بیماریهای بسیار وجود دارد. دنیا به مراقبت پزشکی بیشتری نیازمند است. دنیا هنوز با اوضاعی روبهرو است که وجه مشخص آن یکمیلیارد بیسواد است و امید ما این است که همه ما دست در دست یکدیگر بتوانیم این مشکلات را که با تمدن روزگار ما مباینت کامل دارد ریشهکن کنیم. از این رو ما نیز هنگام تعیین مسیر اصلی سیاست خارجی خود، بالضروره میکوشیم تا با سایر ملتهای جهان، خواه دور، خواه نزدیک تماس بگیریم و آنها را بشناسیم و دست گرم همکاری و دوستی خود را به سوی آنان دراز کنیم.
خوشبختانه رفت و آمد افراد دو ملت ما که بهترین وسیله تقویت دوستی و تفاهم میان آنها است، روز به روز زیادتر میشود. ما امیدواریم دوستان فنلاندی ما در آینده هر چه بیشتر به کشور ما بیایند و ایرانیان زیادتری نیز از کشور مترقی و فعال شما دیدار کنند، زیرا چنانکه گفتیم این دیدارها بیش از هر چیز به توسعه تفاهم و دوستی مشترک کمک میکند.
در پایان سخن خود تقویت دوستی و همکاری ایران و فنلاند و سلامت و سعادت حضرت رئیسجمهوری و بانو و ترقی روزافزون ملت دوست فنلاند را آرزو میکنم.
روز دوم بازدیدهای اعلیحضرتین از پارلمان فنلاند
بامدادان شاهنشاه آریامهر از پارلمان فنلاند بازدید کردند. در پارلمان فنلاند، آریامهر شاهنشاه ایران، به همراه اردشیر زاهدی وزیر امور خارجه، هرمز قریب رییس کل تشریفات شاهنشاهی، همایون سمیعی مدیر کل سیاسی وزارت خارجه و سفیر شاهنشاه آریامهر در فنلاند وارد تالار پارلمان شدند. رییس پارلمان فنلاند، پس از خوش آمد گویی ابراز داشت:
- ما میدانیم که کشور شما در زمینهای اقتصادی و اجتماعی به پیشرفتهای شگفت انگیز نایل شده است. ایران به سبب برگزاری کردن کنفرانسهای بزرگ بین المللی در کشور ما شهرت فراوانی دارد. در سال ۱۹۶۶ که کنفرانس بین المجالس در تهران برگزار شد،هیات پارلمانی فنلاند نیز به ایران رفت و به هر حال برای ما پیشرفتهای ایران و نقش سازندگی شاهنشاهی کاملا آشکار است.
رییس پارلمان فنلاند در پایان بیانات خویش، هموندان پارلمان را به پیشگاه آریامهر شاهنشاه ایران شناساند. آنگاه آریامهر و همراهان به تالار نشست علنی برده شدند. در پایان شاهنشاه دفتر یادبود پارلمان را توشیح فرمودند و پس از آنکه یک پوشینه تاریخ فنلاند به پیشگاه شاهنشاه فراداشته شد، بخشهای گوناگون پارلمان مورد بازدید همایونی قرارگرفت.
شاهنشاه آریامهر پس از بازدید از پارلمان رهسپار موسسه تولید لبنیات هلسینکی شدند و سپس کارخانه کشتی سازی فنلاند در هلسینکی مورد بازدید همایونی قرارگرفت. هنگام ورود به این کارخانه هیات رییسه و کارگران موسسه به پیشباز شاهنشاه آمدند. هنگام بازدید سرپرست هر بخش توضیح رسایی به شاهنشاه آریامهر دادند.
بامدادان علیاحضرت شهبانو نیز ار بیمارستان دانشگاه مرکزی هلسینکی و خانه سالمندان دیدن کردند.
میهمانی ناهار شهردار هلسینکی
نیم روز اعلیحضرتین ناهار را میهمان شهردار هلسینکی بودند. در این میهمانی پرزیدنت فنلاند و بانو و شماری از پایوران برجسته فنلادی نیز در این میهمانی شرکت داشتند. شهردار هلسینکی در این میهمانی کلید طلایی پایتخت نیم میلیونی فنلاند را به پیشگاه شاهنشاه آریامهر فراداشت. شهردار هلسینکی در سخنانی سفر آریامهر شاهنشاه ایران و علیاحضرت شهبانو به فنلاند را به عنوان گام مهمی در راه پایداری هر چه بیشتر رشتههای دوستی و همکاری میان ایران و فنلاند یاد کرد. شهردار هم چنین گفت که ایران و فنلاند با وجود دوری از یکدیگر و تعلق داشتن به دو منطقه جغرافیایی جداگانه در بسیاری از مسایل احساسات مشترک دارند و هر دو خواهان آزادی و صلح هستند.
شاهنشاه آریامهر در پاسخ سخنان شهردار هلسینکی بیانات کوتاهی ایراد کردند و سپاسگزاری فرمودند. پس از پایان میهمانی ناهار شاهنشاه آریامهر رهسپار بازدید از موسسه پژوهشیهای علمی کوتومپو شدند.
بازدید علیاحضرت شهبانو از کارخانه چینی و سرامیک ارابیا
علیاحضرت شهبانو نیز از کارخانههای ارابیا که از بزرگترین کارخانههای چینی و سرامیک دنیاست بازدید کردند. هنگام این بازدید، سرپرستان کارخانه درباره روش کار موسسه که یک صد سال از عمر آن میگذرد و دارای سه هزار کارگر است توضیح رسایی دادند. علیاحضرت دفتر یادبود این موسسه را دستینه فرمودند. بازدید با فراداشت یک ظرف بسیار زیبا از سوی کارگران کارخانه به پیشگاه علیاحضرت شهبانو به پایان رسید.
بازدید از پارک پاپیولا یا شهر باغبانی
ایوار اعلیحضرتین به همراه پرزیدنت فنلاند پارک پرآوازه پاپیولا در ۱۵ کیلومتری هلسینکی را که به « شهر باغبانی » نامیده میشود، مورد بازدید قرار دادند.[۳] این پارک در سال ۱۹۵۲ میلادی از سوی شماری از آرشتیتکهای نامی فنلاند ساخته شد و هدف از بوجود آوردن آن حفظ منابع طبیعی است. هنگام ورود اعلیحضرتین به پارک یکی از پایوران برجسته شهر پاپیولا خوش آمد گفت و درباره شهر باغبانی توضیح رسایی داد. وی گفت که این شهر هفتاد هزار تن جمعیت دارد که سه هزار و پانصد تن در آن میتوانند کار کنند و در آینده ۱۸ درصد از اهالی پاپیولا نیز در این محل بار خواهند پرداخت. آریامهر شاهنشاه ایران و علیاحضرت در پایان این بازدید در اشکوب دوازدهم بنای اصلی شهر باغبانی به مردمی که گرد آمده بودند ابراز مهر کردند و آنگاه به کاخ جای اقامت خویش بازگشتند.
قرار است همانند این شهر نمونه که در آن جای زندگی کردن و خرید و کار به گونهای حساب شده در جاهای جدا از یکدیگر ساخته شده است،در جاهای دیگر فنلاند نیز ساخته شود.
ایوار مرکز خانه سازی تاپیون مورد بازدید قرار گرفت.
سومین روز بازدیدها سوم تیر ماه
شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو با هواپیمای ویژه از هلسینکی رهسپار استان کویوپیو شدند.[۴] در این استان اعلیحضرتین از کتابخانه ملی شهر و موزه کلیسای ارتدکس فنلاند و برج پرآوازه شهر بازدید فرمودند. پیشبازی که مردم شهر کویوپیو از شاهنشاه و شهبانوی ایران نمودند شگفت انگیز بود، در راستای حرکت خودروی اعلیحضرتین مردم این شهر فریاد شادی آنها به آسمان میرسید.
اعلیحضرتین از جاهای گوناگون شهر کویوپیو که به شهر هزار چشمه آوازه دارد، بازدید فرمودند. اعلیحضرتین هنگام ورود به موزه کلیسای ارتدکس این شهر مورد پیشباز بی همانند مردم کویوپیو قرار گرفتند و سپس از بخشهای موزه و اشیای هنری آن دیدن کردند.
اعلیحضرتین ناها را به همراه پرزیدنت فنلاند و شماری از پایوران آن کشور و فرنشینان محلی میهمان شهردار « کویوپیو » بودند. شهردار کویوپیو پس از گفتن خوش آمد گفت: ما بازدید تاریخی شاهنشاه و شهبانوی ایران را هرگز فراموش نمیکنیم.
در ساعت ۱۷ اعلیحضرت شاهنشاه آریامهر به بازدید از کارخانه فیبرسازی شهر کویوپیو پرداختند و رییس کارخانه پس از خوش آمد گویی، بخشهای گوناگون کارخانه را به شاهنشاه آریامهر نشان داد. سپس شاهنشاه در میان ابراز احساسات کارگران از یک کارخانه مقواسازی نیز دیدن فرمودند. رییس کارخانه گفت که مقداری از تولید این کارخانه به ایران صادر میشود.
هم زمان علیاحضرت شهبانو در برنامه جداگانههای از دپارتمانهای گوناگون یک فروشگاه بزرگ تعاونی در شهر کویوپیو دیدن کردند. در میدان بزرگ برابر این فروشگاه هزاران تن زن و مرد برای شهبانوی ایران ابراز احساسات میکردند و شادی خود را از دیدار علیاحضرت ابراز داشتند. شهردار و رییس فروشگاه در ورودی فروشگاه به پیشباز علیاحضرت شهبانو آمدند و یک دسته گل بسیار زیبا به شهبانو فراداشته شد. سپس علیاحضرت شهبانو در میان هلهله و شادی صدها تن از فروشندگان فروشگاه و خریداران از بخشهای گوناگون این فروشگاه دیدن کردند.
پس از پایان بازدید از فروشگاه تعاونی، علیاحضرت شهبانو رهسپار بازدید از مرکز کارهای دستی شهر کویوپیو شدند. در این مرکز ۱۳۰ کارآموز کار میکنند. علیاحضرت شهبانو به دقت از بخشهای گوناگون این مرکز هنری بازدید کردند و آنگاه به تاتر شهرداری کویوپیو رفتند و یک برنامه کوتاه هنری را تماشا کردند.
در ساعت ۱۹ علیاحضرت شهبانو به شاهنشاه آریامهر پیوستند و رهسپار فرودگاه کویوپیو شدند. انبوه جمعیت مردم این شهر با کف زدنهای پیوسته و ابراز شور و هیجان بی مانند میهمانان عالی قدر خویش را پسواز نمودند.
روز چهارم بازدید از کارخانه برق و قلمستان
شاهنشاه آریامهر در چهارمین روز دیدار رسمی در فنلاند از کارخانه برق و قلمستان و کارخانه چاقوسازی و علیاحضرت شهبانو از کارخانه ریسندگی و یک خانه کهن فنلاند شمالی، آموزشگاه خانه داری و یک کودکستان بازدید فرمودند.
اعلیحضرتین نیم روز برای شرکت در میهمانی ناهار شهردار شهر « رووانیمی » به یکدیگر پیوستند.[۵]
ایوار اعلیحضرتین به کلبه مدار قطب شمال میروند.
مصاحبه رادیو تلویزیونی آریامهر شاهنشاه ایران
شاهنشاه آرایمهر در روز پنجم مهر ماه پیش از اینه از هلسینکی پایتخت فنلاند رهسپار بخارست پایتخت رومانی شوند، در یک مصاحبه رادیو تلویزیونی به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دادند. در این مصاحبه دهها تن از خبرنگاران فنلاندی و حارجی و هیات مطبوعاتی ایران نیز شرکت داشتند. [۶]
مصاحبه رادیو تلویزیونی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با رسانههای همگانی و رادیو تلویزیون در هلسینکی ۶ تیر ماه
بن مایهها
- ↑ President Urho Kaleva Kekkonen, served 1952-1982
- ↑ بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در پاسخ پرزیدنت فنلاند در میهمانی شام رسمی در هلسینکی ۲ تیر ماه ۱۳۴۹
- ↑ Tapiola was largely constructed in the 1950s and 1960s by the Finnish housing foundation and was designed as a garden city
- ↑ Kuopio
- ↑ Rovaniemi is city and municipality of Finland. The city centre is situated 6 kilometers south of the Arctic Circle.
- ↑ مصاحبه رادیو تلویزیونی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با رسانههای همگانی و رادیو تلویزیون در هلسینکی ۶ تیر ماه ۱۳۴۹