الگو:نوشتار برگزیده
بنیاد والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی
فرمان اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه آریامهر در پایهگذاری بنیاد والاحضرت اشرف پهلوی ۲۳ فروردین ماه ۲۵۳۵ شاهنشاهی
نظر به علاقهای که به گسترش علم و دانش و شناساندن بیشتر تمدن و فرهنگ ایران به جهانیان و تشویق و یاری پژوهشگران و نیل به آرمانهای صلح و بهرهمندی جامعه انسانی از حقوق بشر داریم، به موجب این فرمان مقرر مینماییم مؤسسهای به نام بنیاد اشرف پهلوی تأسیس گردد. این بنیاد تحت ریاست عالیه خود ما و نیابت ریاست عالیه خواهر گرامی ما، والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی، خواهدبود و طبق اساسنامه پیوست این فرمان که به تصویب ما رسیدهاست، وظایف محول را انجام خواهدداد.
کاخ نیاوران – به تاریخ بیستوسوم فروردینماه دوهزاروپانصدوسیوپنج شاهنشاهی
در روز ۲۴ فروردین ماه ۲۵۳۵ شاهنشاهی - والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی اعلام کردند که همه دارایی خود را برای تشکیل بنیاد اشرف پهلوی ویژه ساختهاند و فرمودند:
پس از سی و پنج سال خدمت و کار مداوم و کسب تجربه از مسافرتهای گوناگون خود و شناخت مسائل و مشکلاتی که انسانها در جوامع امروزی با آن روبرو هستند، بیش از هر وقت دیگر این آمادگی را در خود میبینم که به رؤیای دیرینهای که سالیان دراز آن را در سر میپروراندم اینک جامه عمل بپوشانم. و شاید این خود حسن تصادفی بود که به خواست خدا در سالی که مردم ایران جشنهای پنجاهمین سال سلطنت دودمان پهلوی را برگزار میکنند، بالاخره موجبات و مقدمات این امر فراهم شد و اینک میتوانم به عموم هموطنان و جهانیان اعلام کنم که تصمیم گرفتهام همه داراییهای شخصی خود را به منظور کمک به ترویج و توسعه بیشتر علم و دانش و پیشبرد افکار و نوآوریها و تجربیاتی اختصاص دهم که بتوانند نقشی مؤثر در اعتلای اندیشه و کار انسانی در همه مظاهر آن ایفا کنند. عمر من پیوسته در راه خدمات اجتماعی و انسانی صرف شده است. اگر عمر و مال عزیزترین چیزها در عالم شناخته شدهاند، برای من مایه بسی افتخار است که اینک میتوانم هر دو را در خدمت به انسانها، بویژه هم میهنانم، ایثار نمایم. اموالی که به این کار اختصاص یافته است سرمایه بنیادی را تشکیل میدهد که چه در حیات من و چه بعد از آن، چه در داخل و چه در خارج از کشور برای پیشرفت هدفهای انسانی این بنیاد به مصرف خواهد رسید. اساسنامه این بنیاد طوری پیشبینی شده است که تحولات طبیعی در ارکان آن خللی وارد نخواهد ساخت و امیدوارم که این بنیاد جاودانه در خدمت مردم ایران باقی بماند. ریاست عالیه این بنیاد همواره با شاهنشاه ایران میباشد و امور بنیاد تحت نظر هیئت امنایی مرکب از ۱۵ نفر خواهد بود و یک نفر مدیر عامل اداره امور آن را به عهده خواهد داشت. امیدوارم که همراه با پیشرفتهای چشمگیری که مردم ما را در زمینههای مادی و فنی با سرعتی روزافزون به سوی هدفهای یک تمدن بزرگ انسانی میگشاید، فعالیتهای این بنیاد به همان گونه ما را به سوی ارزشهای واقعی میهن پرستی و انسانگرایی سوق دهد. آنچه امروز پیش از همه بدان احتیاج داریم، بازگشتی است به خود و جستجویی صادقانه برای بازیافتن رسالتی که خداوند آن را برای هر یک از ما در زندگی ترسیم نموده است. اینک که ما در راه توسعه و اعتلای کشور خود شتابان پیش میرویم و در رفع نیازهای اساسی مادی و اقتصادی ملت خود میکوشیم، جای آن است که در هر حال معنویات را نیز از نظر دور نداریم و سعی کنیم روزبروز بر گنجینههای افتخارآمیز معنوی و اخلاقی که از نیاکان خود به دست آوردهایم بیفزاییم و از همان راه نقش تاریخی خود را به شکلی نو در غنی ساختن تمدن جهانی ادامه دهیم. باشد که این بنیاد بتواند سهم کوچکی را در این رسالت ملی ایفا کند. توفیق همکاران را در این راه آرزومندم.
۲۵ فروردین ماه ۲۵۳۵ ساعت ۱۰ بامداد هیئت امنای بنیاد اشرف پهلوی در کاخ نیاوران به پیشگاه شاهنشاه آریامهر باریافتند. در این باریابی که والاحضرت شاهدخت اشرف پهلوی بنیانگذار بنیاد نیز حضور داشتند، شاهنشاه ابراز امیدواری فرمودند که بنیاد با مقررات و نظم خاصی برنامههایی را که در پیش دارد اجرا نماید و هر سال بتواند برنامههای خود را گسترش دهد و به صورت بنیادی بینالمللی در آید. شاهنشاه با تأکید بر این که بنیاد اشرف پهلوی یک بنیاد خیریه نیست و هدف از ایجاد آن کمک به پیشرفت علم و دانش بشری است، یادآور شدند که افراد بسیاری چه در ایران و چه در خارج از کشور ما میتوانند از امکانات بنیاد برای دانشاندوزی و خدمات علمی و فرهنگی استفاده کنند. اعضای بنیاد اشرف پهلوی عبارتند از:
نخستوزیر، وزیر دربار شاهنشاهی، رؤسای مجلسین سنا و شورای ملی، رئیس دیوان عالی کشور، مدیر عامل سازمان شاهنشاهی و خدمات اجتماعی و ۹ شخصیت بصیر و معتمد که به فرمان همایونی به عضویت هیئت امناء درآمدهاند.
این افراد عبارتند از: دکتر منوچهر اقبال، جمشید آموزگار، هوشنگ انصاری، صفی اصفیاء- عبدالمجید مجیدی، مجید رهنما، غلامحسین جهانشاهی، مهناز افخمی، سناتور علی رضایی.
بنیاد دارای یک نفر مدیر عامل است که به پیشنهاد نیابت ریاست عالیه و فرمان همایونی آقای منوچهر پیروز به عنوان نخستین مدیر عامل برگزیده شد و در روز ۲۵ فروردین ماه نیز در باریابی هیئت امناء به پیشگاه همایونی معرفی گردید.
وظایف این بنیاد بدین قرار است:
۱- کمک به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی ایران.
۲- کمک به پژوهشهای علمی در زمینههای اجتماعی و فرهنگی و همچنین کمک به مؤسساتی که این قبیل پژوهشها را انجام میدهند.
۳- اعزام دانشجویان و فارغالتحصیلان با استعداد جهت ادامه تحصیل و تحقیق به خارج از کشور
۴- اعطای بورسهای تحصیلی و وامهای شرافتی به منظور تحصیل در سطح دانشگاهی در داخل و خارج از کشور به ایرانیان با استعداد و خارجیانی که در زمینه شناختن تمدن و فرهنگ ایران تحصیل و تحقیق میکنند.
۵- کمک به کتابخانهها و انتشار آثار ارزنده و تحقیقی و علمی
۶- ایجاد کرسیهای ایرانشناسی در دانشگاههای بزرگ جهان
۷- کمک به مؤسسات علمی و آموزشی و پژوهشی در سراسر جهان مخصوصاً جهان سوم. البته وظایف بنیاد محدود و منحصر به این امور نیست و هر اقدام دیگری که در زمینه هدفهای بنیاد باشد به موقع اجرا گذارده خواهد شد.