کتابخانه ملی پهلوی
کتابخانه پهلوی کتابخانه ویژه ایرانشناسی به فرمان اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران بنیاد شد. در سال ۲۵۳۶ شاهنشاهی کتابخانه پهلوی به فرمان شاهنشاه آریامهر کتابخانه پهلوی به کتابخانه ملی آینده ایران و یکی از بزرگترین و پیشرفته ترین کتابخانههای گیتی دگرگون خواهد شد که نمونهای برای آغاز هزاره سوم باشد.
در درازای سال ۲۵۳۵ شاهنشاهی گامهای نخستین برای برنامه ریزی و طراحی کتابخانه با همگاری گروهی از ۱۰۰ تن کارشناسان پرآوازه بین المللی و ایرانی در تهران آغاز شد. این گروه دربرگیرنده ۶۰ کارشناس خارجی در رشتههای کتابداری و کتابخانه سازی و ۴۰ تن از کتابداران زبده ایرانی میباشد که با فدراسیون بین المللی انجمنهای کتابداران (ایفلا) و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، مرکز بین المللی آرشیو مدارک، کتابداران و کارشناسان موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی آموزشی وزارت علوم و آموزش عالی که دو مرکز آن مرکز مدارک علمی و مرکز تبراک، و بیش از ۳۰۰ کتابخانه و دانشگاه و مرکز علمی سراسر جهان دست در دست هم، برنامههای ساختمانی، علمی، فنی، اداری، آموزشی، کامپیوتری این کتابخانه بزرگ را آماده ساختند. کتابخانه پهلوی نمونهای نه تنها برای ایران بلکه برای همه گیتی میباشد. این کتابخانه سه آرمان را دنبال میکند:
از دیدگاه ملی، کتابخانه پهلوی کتابخانهای است که جوابگوی نیازمندیهای جامعه امروز و فردای ایران، در زمینههای اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و اقتصادی باشد. آشکار است که به ریشهای فرهنگی و اندیشههای ویژه جامعه ایرانی برتری ویژه داده خواهد شد. کتابخانه پهلوی برای پاسخگویی به نیازمندیهای امروزی میباید نقش کتابخانه مادر را داشته باشد بیش از کتابخانههای ملی دیگر کشورهای پیشرفته غربی زیرا کتابخانه پهلوی همکاری نزدیک به سایر مرکزهای فرهنگی و کتابخانههای کشور، فراهم ساختن ابزارها و کادرهای نیازین برای آنها، پروراندن آنها از دیدگاه فکری و از دیدگاه مادی، برانگیزاندن مردم به ویژه جوانان کشور به خواندن و آموزش و یادگیری، کمک به پیشرفت پژوهش در جامعه ایرانی، کوشش گسترده در پیشرفت بررسیها و پژوهشها درباره فرهنگ و تمدن ایران، پدیدآوردن یک جنبش همه گیر و گسترده در جامعه ایرانی. آنچه که باید در گام اول پاس داشت، تنها ساختن یک کتابخانه بسیار مجهز و مدرن با بهرهگیری از تکنولوژی نوین نیست، بلکه این کتابخانه باید بر پایه انگیزههای معنوی، فرهنگی و اجتماعی ویژه جامعه ایرانی و جوابگوی نیازمندیهای روحی و اندیشههای ایرانی باشد.
از دیدگاه پاسخگویی به مسایل کشورهای جهان سوم یا کشورهای در حال پیشرفت میباید توجه ویزه در برنامه ریزی کتابخانه پهلوی انجام گیرد زیرا بسیاری از دشواریهایی که امروز جامعه ایرانی با آنها روبروست، دشواریهایی است که در بیشتر کشورهای در حال گسترش وجود دارد.
کتابخانه پهلوی یک کتابخانه ویژه ایرانشناسی بود. ، یکی از بزرگترین کتابخانههای گیتی خواهد شد. کتابخانه پهلوی یک مرکز جهانی برای نگاهداری همه آثار خطی ایران خواهد بود در این کتابخانه همه کتابهای خطی نگاهداری میشود.
در حال حاضر ۱۵۰ هزار کتاب دست نوشته در دنیا وجود دارد که بیشتر آن از ایران به کشورهای دیگر برده شده است.
کتابخانه پهلوی کوشش خواهد کرد کتابهای باارزش و ارزنده دست نوشته که از ایران برده شده به فرم عکسبرداری هم شده به ایران بازگرداند. از آغاز سال آینده کنگره ایی با شرکت دانشمندان ایران شناس خارجی و دانشمندان ایرانی در تهران برگزار خواهد شد و درباره بنیاد کتابخانه به بررسی خواهند پرداخت د رکنگره از وجود دبیران تاریخ دبیرستانها نیز استفاده میشود. آذر ۱۳۴۴ نشریه آموزش و پرورش دوره سی و پنجم آذر ۱۳۴۴ شماره ۶