همکاری منطقه‌ای برای عمران

همکاری منطقه‌ای برای عمران یا آر سی دی، پیمانی اقتصادی میان سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان هم‌بندان پیمان سنتو بود. در نشست وزیران خارجه سنتو در شهر آنکارا که در روزهای ۱۳ - ۱۲ تیر ۱۳۴۳ برگزار شده بود، وزیران خارجه سه کشور همسایه و هم‌پیمان دریافتند که در کنار همکاری نظامی، می توانند بیرون از چارچوب همکاری های دو جانبه یا چند جانبه در زمینه های اقتصادی، فنی، فرهنگی، و عمرانی میان سه کشور را گسترش دهند.

شورای وزیران امور خارجه در این نشست‌ها نیز همداستان شدند که کارشناسان والا مقام سه کشور گِرد هم‌آیند و پروژه های ویژه را برای فراهم‌کردن پیشرفت اقتصادی با همکاری پیوسته منطقه ای ، برنامه‌ریزی کنند.

۲۸ - ۲۷ تیر ۱۳۴۳ نشست وزیران سه کشور هم‌بند سنتو در آنکارا برگزار شد و این هیات گزارش پیشنهادها، دیدگاه ها و ارزیابی خود را به سران سه کشور را آماده ساخت.

۳۰ - ۲۹ تیر ۱۳۴۳ شاهنشاه برای شرکت در کنفرانس عالی رهبران سه کشور از تهران رهسپار استانبول شدند و در فرودگاه استانبول مورد پیش‌باز حضرت جمال گورسل پرزیدنت ترکیه قرارگرفتند و در پاسخ خوش‌آمدگویی حضرت جمال گورسل فرمودند:

کنفرانس سران سه کشور در روزهای ۲۹ و ۳۰ تیر ماه ۱۳۴۳ در استانبول تشکیل گردید و هدف این بود که موضوع همکاری و هماهنگی در اجرای برنامه‌های عمرانی بین سه کشور ایران و پاکستان و ترکیه و احیانا کشورهای دیگر منطقه مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. در کنفرانس مزبور، سران سه کشور عقیده خود را مبنی بر اینکه همکاری منطقه‌ای عامل اساسی در تسریع رشد و توسعه ملی و تأمین صلح و آرامش و ثبات می‌باشد، تأکید نمودند و موافقت اصولی خود را در موارد زیر اعلام داشتند:

۱- ایجاد مبادله آزاد یا آزادتر کالاها به وسائل عملی گوناگون از قبیل انعقاد قراردادهای بازرگانی.

۲- برقراری همکاری بیشتر بین اتاق‌های بازرگانی و احیانا ایجاد اتاق‌های بازرگانی مشترک.

۳- تنظیم و اجرای برنامه‌هایی که به منظور تأمین منافع مشترک طرح می‌گردد.

۴- تقلیل نرخ‌های پستی بین سه کشور، به میزان تعرفه‌های داخلی.

۵- بهبود خطوط حمل و نقل هوائی داخل در منطقه و احیانا ایجاد یک خط هوائی بین‌المللی مجهز بین سه کشور که توانائی رقابت با سایر خطوط هوائی را داشته باشد.

۶- مطالعه درباره امکانات تأمین یک همکاری نزدیک در امر کشتیرانی و از جمله تأسیس یک خط مشترک دریائی و یا تشکیل یک کنفرانس کشتیرانی منطقه‌ای.

۷- انجام مطالعات و بررسی‌های لازم برای ساختمان و بهبود وضع ارتباطی راه و راه‌آهن بین سه کشور.

۸- انعقاد قراردادی به منظور گسترش جهانگردی در منطقه.

۹- لغو تشریفات مربوط به روادید عبور بین سه کشور به منظور تسهیل مسافرت.

۱۰- کمک و معاضدت فنی به یکدیگر از راه اعزام کارشناس و ایجاد تسهیلات مربوط به تعلیم و پرورش کادرهای فنی.

۱۱- مطالعه و بررسی کلیه امکانات موجود بخاطر توسعه همکاری در امور فرهنگی بین سه کشور به منظور ایجاد حس آگاهی در توده‌های مردم نسبت به میراث فرهنگی مشترک و نشر اطلاعات لازم درباره تاریخ و تمدن و فرهنگ ملل منطقه.

در کنفرانس عالی همچنین موافقت شد که برای هماهنگ ساختن برنامه‌های عمرانی، یک شورای برنامه‌ریزی منطقه‌ای مرکب از رؤسای سازمان‌های برنامه و سایر کارشناسان سه کشور عضو تشکیل می‌شود، انجام وظیفه نماید. ضمنا تصمیم گرفته شد که دبیرخانه سازمان همکاری عمران منطقه‌ای در تهران مستقر گردد. در کنفرانس مذکور همچنین تصمیم گرفته شد که این تشکیلات «همکاری عمران منطقه‌ای» نامیده شود و تشکیلات لازم برای انجام برنامه‌ریزی و تعیین خط مشی و سیاست کلی همکاری عمران منطقه‌ای پیش‌بینی و بدین ترتیب آر. سی. دی پا به عرصه وجود گذاشت.

پانویس

‎