کنفدراسیون دانشجویان ایرانی

جبهه ملی

تصمیم‌های مجلس قوانین برنامه‌های عمرانی کشور مصوب مجلس شورای ملی

درگاه محمدرضا شاه پهلوی

بنیانگذاری کنفدراسیون یکی از شرم‌آورترین پدیده‌ها در تاریخ معاصر ایران است. هنگامی که شاهنشاه ایران آغاز به دادن بورس تحصیلی که در گیتی بی‌همتا بود به دانشجویان ایرانی کرد و آنان را راهی کشورهای خارج کرد که با هزینه دولت درس بخوانند و زندگی کنند و به عنوان کارشناسانان والا به ایران بازگردند و نوسازی و بازسازی ایران را بر دوش بگیرند، همان دانشجویان بورس تحصیلی خود را با کمک جبهه ملی در راه بنیان یک سازمان کمونیستی مبارزاتی برای براندازی همان شاه تمرکز دادند. برخی از رهبران کنفدراسیون پس از انقلاب اسلامی پست‌های کلیدی در جمهوری اسلامی بدست آوردند مانند ابوالحسن بنی‌صدر، صادق قطب‌زاده و داریوش فروهر ....

کنفدراسیون دانشجویان ایرانی سازمان دانشجویان ایرانی در خارج از کشور بود. کنگره پایه‌گذاری این سازمان در فروردین ۱۳۳۹ در شهر هایدلبرگ (آلمان غربی) در کلوب دانشجویان خارجی دانشگاه هایدلبرگ با نام رسمی کنفدراسیون دانشجویان ایرانی / اتحاد ملی این کنگره از ۲۹ - ۲۶ فروردین ۱۳۳۹ تشکیل شد. شرکت کنندگان در این کنگره: شیرین مهدوی، منوچهر هزارخانی، منوچهر ثابتیان، نیرومند،منوچهر آشتیانی، حشمت الله معتمدی، روح الله و فریدون حمزه‌ای، حسن رسولی، حسیب، عباس علی گرامی منش، علی شیرازی، فرخ حسیب، بهمن نیرومند، احد رحمان زاده بودند.

اساس نشست هایدلبرگ را دانشجویان هوادار جامعه سوسیالیست‌های ایرانی در اروپا ریخته بودند. در نشست هایلدلبرگ هم‌چنین مرامنامه، اساسنامه و ارگان‌های کنفدراسیون تصویب شد و منوچهر هزارخانی، روح الله حمزه‌ای و منوچهر ثابتیان به عنوان هیات دبیران برگزیده شدند.

پایه‌گذاری کنفدراسیون همزمان با تشکیل جبهه دوم در ایران بود که در تیر ماه ۱۳۳۹ دوباره جان گرفت و هم‌بندان مهدی بازرگان، غلامحسین صدیقی، کریم سنجابی، کاظم حسیبی، محمود طالقانی، یدالله سحابی، شاپور بختیار، محمدعلی خنجی، محمدعلی کشاورز صدر، محمود نریمان، مهدی آذر، نصرت الله امینی، ابراهیم کریم آبادی، احمد رضوی، ادیب برومند، اصغر پارسا، حسن نزیه، جهانگیرحق‌شناس، جلال غنی‌زاده، باقر کاظمی، حسن قاسمیه، عبدالحسین اردلان، سید باقر کاظمی، عبدالحسین خلیلی، علی شهیدزاده، داریوش فروهر، احمد زیرک زاده، اقبال کرمانشاهی، حسین صدر، امیر تیمور کلالی، باقر جلالی، حسین راضی، سعید فاطمی، سید ضیاءالدین حاج سید جوادی، شمس الدین امیر علایی، علی اشرف منوچهری بودند.

پیگیری و دنباله کار نشست هایدلبرگ در شهر هانور پس از چند ماهی انجام شد تا به بررسی چگونگی تشکیل فدراسیون دانشجویی در سطح کشوری بپردازد.

کنگره دوم ۱۹ - ۱۶ دی ۱۳۳۹ در لندن برگزار شد و هیات دبیران آن: مهرداد بهار، منوچهر ثابتیان، ژیلا سیاسی، محسن رضوانی و حمید عنایت بودند. در این کنگره نمایندگان فدراسیون‌های دانشجویان ایرانی در انگلستان و آلمان، اتجمن دانشجویان ایرانی لوزان، اتحادیه دانشجویان ایرانی در وین و گراتس (پرسپولیس) از اتریش و هم‌چنین نمایندگان انجمن‌های دانشجویی شهرهای ورتسبورگ، توبینگن و آگسبورگ (آلمان غربی) شرکت داشتند. کنگره‌های دیگر نیز در

پاریس ۱۵ - ۱۱ دی ۱۳۴۰ با هیات دبیران فرج الله اردلان، مجید تهرانیان، صادق قطب‌زاده، علی محمد فاطمی و حسن لباسچی و

لوزان ۱۵ - ۱۰ دی ۱۳۴۱ با هیات فرج الله اردلان، علی برزگر، صادق قطب‌زاده، علی محمد فاطمی و حسن لباسچی و بهرام دهقان، فرخ مجلسی و حمید مُهیمن و

شهرهای لندن، کلن (آلمان غربی)، اشتوتگارت (آلمان غربی)، فرانکفورت (آلمان غربی) ، کارلسروهه (آلمان غربی) برپاشد.

رویدادهای ایران

علی شریعتی در سال ۱۳۳۹ هم‌زمان با تشکیل جبهه ملی دوم ، جبهه‌ای متشکل از گروه‌های اپوزیسیون که . تشکیل و در زنده شدن دوباره جبهه ملی در داخل کشور، شور و نشاط سیاسی در خارج را هم برانگیخت و منجر به آن شد که طیفی از دانشجویان هوادار دکتر مصدق در کنفدراسیون دانشجویان ایرانی در اروپا و آمریکا، فراکسیونی قوی در رقابت با فراکسیون حزب توده شکل دهند که شریعتی هم از فعالان همین طیف بود. علی شریعتی در این دوره، سردبیری نشریه «ایران آزاد» که ارگان رسمی سازمان‌های اروپایی جبهه ملی بود.

نهضت آزادی ایران به وسیله بازرگان، دکتر یدالله سحابی و آیت‌الله طالقانی بنیان شد. در سال ۱۳۴۲ دکتر علی شریعتی به همراه مصطفی چمران، ابراهیم یزدی، پرویز امین، صادق قطب‌زاده، بهرام راستین، شریفیان و محمد توسلی شعبه های نهضت آزادی در اروپا و آمریکا را تاسیس کردند.

منبع

‎