کنفرانس تهران

چرچیل در تهران به دیدار محمدرضا شاه پهلوی می‌رود

استالین به همراهی مولوتف وزیر خارجه شوروی به دیدار محمدرضا شاه پهلوی می‌روند

از راست:چرچیل نخست وزیر بریتانیا، روزولت رییس جمهورایالات متحده امریکا و استالین

کنفرانس تهران در ۶ آذر ۱۳۲۲ پس از پیروزی ارتش سرخ شوروی بر ارتش آلمان، با حضور استالین، چرچیل و روزولت در تهران برگزار شد. محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران به این کنفرانس دعوت نشد. ولی پادشاه ایران با یک یک آنان دیدار و گفتگو کرد. دستاورد کنفرانس تهران برای ایران اعلامیه‌ای بود که در ۹ آذر ۱۳۲۲ آمریکا، بریتانیا و شوروی امضا کردند که تمامیت ارضی ایران را محترم می‌شمارند و ایران پشتیبانی اقتصادی دریافت خواهد کرد که خسارت‌های جنگ را جبران کند.

نقش مهم و اساسی شاهراه ایران که در واقع یکی از شریان‌های حیاتی متفقین در جنگ جهانی دوم بود، در پیشرفت هدف‌های شوروی و انگلیس و آمریکا در پایان سال ۱۹۴۳ برابر با ۱۳۲۲ خورشیدی بسیار نمودار شد. آلمان‌ها در جبهه استالینگراد از پیشروی بازماندند و در بیشتر بخش‌های استالینگراد جنگ از فرم پدافند نیروهای شوروی به فرم آفند (حمله) و یورش و جنگدگی ارتش شوروی درآمد. نیروی جنگی ایتالیای فاشیست در تیرماه ۱۳۲۲ از پای درآمد و حکومت نوین آن کشور به ریاست بادوگلیو به آلمان اعلان جنگ داد و در کنار نتفقین قرار کرفت.

سران دولت‌های بزرگ متفق برای بررسی فرجام و بازده کوشش‌های مشترک جنگی و هماهنگ ساختن تلاش‌های آینده نیاز به گردهمایی داشتند و بنا به میل استالین تهران را برای این کنفرانس برگزیدند.

در این هنگام علی سهیلی وزیر امور خارجه ایران بود. دولت به دستور و راهنمایی شاهنشاه محمدرضا شاه پهلوی در میان همه ناآرامی‌های سیاسی و کشمکش حزب‌های راست و چپ و میانه رو، راهکارهای مورد نیاز را برای سران دولت‌های متفق در تهران فراهم ساخت و خود در جریان این کنفرانس بود.

در این زمان مجلس دوره سیزدهم روز نخست آذر ماه ۱۳۲۲ پایان یافته و