بازدید اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر از برنامه‌های عمرانی جنوب کشور در استان خوزستان و جزیره خارک ۲۳-۱۹ اسفند ۲۵۳۵ شاهنشاهی

، ۱۹ اسفند ماه ۲۵۳۵ شاهنشاه به اهواز تشریف‌فرما شدند

سفر چند روزه شاهنشاه آریامهر به جنوب کشور، پیش از نیم روز ۱۹ اسفند ماه آغاز شد و معظم‌له برای بازدید از پیشرفت‌های عمرانی و صنعتی خوزستان و گشایش چند واحد عظیم تولیدی صنایع کشور که در خوزستان آماده بهره‌برداری است، از تهران رهسپار اهواز شدند. شاهنشاه آریامهر در ساعت ۱۰/۱۰ دقیقه به فرودگاه مهرآباد تشریف‌فرما شدند، امیرعباس هویدا نخست وزیر، رؤسای دو مجلس، رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران، ژنرال آجودان شاهنشاه، وزیر امور خارجه، رئیس کل تشریفات شاهنشاهی، رئیس دفتر مخصوص و معاون دربار شاهنشاهی به پیشباز آریامهر آمدند. هواپیمای اختصاصی شاهنشاه آریامهر در ساعت ۱۰ و ۲۰ دقیقه از فرودگاه مهرآباد به سوی اهواز به پرواز درآمد. در این مسافرت دکتر منوچهر اقبال رئیس هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران و امیر قاسم معینی وزیر کشور در رکاب شاهنشاه هستند. شاهنشاه در فرودگاه اهواز بهره‌گیری از انرژی خورشید را در تأمین انرژی مورد نیاز در ساختمان‌های مسکونی خاطرنشان کردند. معظم‌له همچنین ایجاد خانه‌های سازمانی شرکت‌های تعاونی مسکن کارگران مکانیزه کردن کشاورزی را در صفوف نمایندگان هر یک از گروه‌های حاضر در فرودگاه سپارش کردند. رسیدگی به وضع حقوق کارگران، شهرداری‌ها و تهیه گزارش خاصی در این مورد از جمله اوامر امروز شاهنشاه هنگام تشرف فرمایی به اهواز بود. امروز یک واحد بزرگ تولیدی در اهواز آغاز به کار می‌کند و شاهنشاه در بازدید از مجتمع پولاد پهلوی نخستین واحد تولید آهن اسفنجی کشور را در این مجتمع مورد بازدید قرار می‌دهد. همچنین پس از نیم روز کارخانه‌های دیگری از واحد تولید لوله‌سازی اهواز با تشریف‌فرمایی شاهنشاه آریامهر گشایش می‌یابد. قرار است شاهنشاه بامداد فردا از مزرعه نیشکر کارون، کشت و صنعت کارون، سد رضاشاه کبیر و تأسیسات آبیاری آن بازدید بفرمایند و پس از نیم روز فردا آیین جشن درختکاری در منطقه «گمبویه» در ۴۰ کیلومتری اهواز در پیشگاه معظم‌له انجام گیرد. مجتمع صنایع پولاد پهلوی در کنار جاده اهواز- بندر شاهپور به سرعت در دست احداث است و هم اکنون قسمتی از آن مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. ساخت این واحد تولیدی از دو سال پیش آغاز شد و هزینه ایجاد آن که در گام نهایی تولید دو میلیون تُن فولاد در سال خواهد بود، پنج میلیارد تومان است و کار گرم کردن کوره این واحد برای بهره‌برداری از نخستین گام از دی ماه امسال آغاز شده و از این مرحله ۲۳۰ هزار تُن آهن اسفنجی از سنگ معدن بوجود می‌آید. تصفیه‌خانه صنایع پولاد پهلوی در کنار رودخانه کارون در دست ساختمان است که تا امرداد ماه آینده کارهای ساختمانی آن به پایان می‌رسد و روزانه ۶۰ هزار متر مکعب آب مصرفی کارخانه را فراهم می‌سازد.

۲۱ اسفند ماه

روز شنبه ۲۱ اسفند ماه ۲۵۳۵ بامدادان شاهنشاه آریامهر در اهواز آقای صلحی استاندار خوزستان، رئیس دانشگاه جندی‌شاپور و مسئولان سازمان‌های اداری استان را در کاخ استانداری در اهواز به پیشگاه شاهانه پذیرفتند. در این باریابی استاندار خوزستان گزارش پیشرفت‌های استان و تنگناهای موجود را به آگاهی همایونی رساند و شاهنشاه ضمن صدور اوامری لزوم رسیدگی بیشتر به شهر اهواز و توسعه فضای سبز را تأکید فرمودند و دستور دادند در غرب اهواز در زمینی به مساحت صد کیلومتر مربع بوسیله وزارت کشاورزی و منابع طبیعی با استفاده از مالچ درختکاری بشود. شاهنشاه در زمینه کشاورزی فرمودند: باید سعی کنیم تا کشاورزی از نظر متوسط عملکرد رکود جهانی داشته باشد. در این جلسه که نمودارهایی از راه‌های استان، میزان تولید محصولات، فعالیت‌های مروجان کشاورزی، طرح گسترش دانشگاه جندی‌شاپور، نقشه جامع شهر اهواز و دیگر فعالیت‌های استان خوزستان به نمایش گذاشته شده بود، استاندار خوزستان به عرض رسانید: حدود هزار کیلومتر راه در سطح استان در دست ساختمان است و در شرایطی که در حال حاضر شهر اهواز دارای دو مخزن ده هزار متر مکعبی و یک تصفیه خانه اضطراری با ظرفیت بیش از هزار متر مکعب است، درحال ساختن مخزنی به ظرفیت پنجاه هزار متر مکعب آب هستیم و اعتبارات لازم برای ایجاد تصفیه خانه ۱۵۰ هزار متر مکعبی آب در روز نیز تأمین شده است که تا آخر خرداد سال آینده بهره برداری از آن آغاز خواهد شد. استاندار خوزستان معروض داشت: طرح ایجاد فاضلاب اهواز که از چند سال پیش آغاز شده است، همچنان ادامه دارد. شاهنشاه اوامری در زمینه تسریع در اجرای این طرح‌ها صادر کردند و فرمودند: جمعیت اهواز در آینده‌ای نه چندان دور به یک میلیون نفر خواهد رسید. بنابراین، باز هم طرح‌های بیشتر و وسیع‌تری مورد نیاز است. شاهنشاه با توجه به استفاده گروه صنعتی شهریار از قسمتی از تولیدات مجتمع فولاد پهلوی که وسیله استاندار خوزستان به عرض رسید، لزوم ایجاد پل جدیدی بر روی رودخانه کارون را تأکید فرمودند و دستور دادند بررسی‌های لازم در مورد زمین‌های اطراف مجتمع فولاد انجام شود تا زمین بیشتری در اختیار این مجتمع صنعتی قرار بگیرد. شاهنشاه آریامهر در مورد ۲۳۰۰ واحد مسکونی که در منطقه کارون وسیله استانداری در دست ساختمان است دستور دادند: هماهنگی لازم برای فروش این خانه‌ها به کارکنان کارخانه فولاد پهلوی با توجه به اولویت‌ها داده بشود.

در پیشگاه شاهنشاه آریامهر، بهره‌برداری از نخستین واحد تولیدی آهن اسفنجی در اهواز آغاز شد.

شاهنشاه آریامهر که برای بازدید از پیشرفت‌های عمرانی و صنعتی جنوب کشور به اهواز تشریف‌فرما شده‌اند، هنگام عبور از برابر صف مستقبلین پیرامون برنامه‌های هر یک از گروه‌ها پرسش‌هایی فرمودند. در برابر صف دانشگاهیان، شاهنشاه از رئیس دانشگاه جندی‌شاپور از وضع مسکن دانشگاه پرسش فرمودند، به عرش رسید: ساختمان ۱۷۰ دستگاه مسکن استادان دانشگاه با توجه به معماری سنتی منطقه در مجاور دانشگاه ایجاد شده است. شاهنشاه از میزان احتیاج مسکن کادر عملی دانشگاه پرسش فرمودند، به عرض رسید: ۳۰۰ خانه برای دانشگاهیان مورد نیاز است. شاهنشاه تعداد استادان زن دانشگاه جندی‌شاپور را جویا شدند، به عرض رسید: تعداد دختران دانشجوی این دانشگاه نیز نسب به سایر دانشگاه‌ها فزونتر است به دلیل آنکه خوابگاه‌های مخصوص برای دختران در دانشگاه جندی‌شاپور در نظر گرفته شده است. شاهنشاه اظهار امیدواری فرمودند که برنامه توسعه و گسترش دانشگاه جندی‌شاپور با توجه به نیازهای منطقه ادامه یابد. در برابر صف مسئولان سازمان‌های اداری، شاهنشاه از مدیر کل کشاورزی خوزستان میزان بارندگی و تأثیر گرمای زودرس بر محصولات کشاورزی را پرسش کردند. وی معروض داشت: خوزستان هم اکنون در انتظار ریزش باران است، در صورتی که باران به موقع نبارد محصول دیم استان در معرض خطر قرار می‌گیرد ولی سال‌های گذشته در چنین زمانی هوا خشک‌تر بود و باران نیز باریده بود.

شاهنشاه در برابر صف اعضای شورای آموزش و پرورش منطقه‌ای در مورد فعالیت شورا پرسش فرمودند، به عرض رسید: این شورا بودجه منطقه را با توجه به اولویت‌ها به مصرف می‌رساند و مشارکت بیشتر مردم را در اجرای این برنامه‌ها طلب می‌کند. شاهنشاه در برابر صف نمایندگان شوراهای داوری ضمن تأکید بر اهمیت کار این شوراها تعداد پرونده‌های مورد رسیدگی آن را پرسش فرمودند، به عرض رسید: در سال جاری ۳ هزار و ۵۷۱ شکایت به شوراهای داوری رسیده است که تا اکنون ۳ هزار پرونده مورد رسیدگی قرار گرفته است. شاهنشاه فرمودند: در قوانین جدیدی که وضع می‌شود با توجه به مفید بودن کارهای انجام شده در شوراهای داوری مسئولیت بیشتر به این شوراها واگذار خواهد شد.

شاهنشاه پس از ابراز مرحمت به صف نمایندگان جمعیت‌های مذهبی، برابر صف نمایندگان کارگران تشریف‌فرما شدند و از آنان در مورد مسکن پرسش فرمودند، به عرض رسید: شرکت تعاونی کارگران شرکت ملی نفت ایران اقدام به ساختمان‌هایی برای کارگران این شرکت کرده است و خانه‌هایی با قیمت مناسب برای کارگران شرکت نفت بنا می‌شود. شاهنشاه در این هنگام بهره‌گیری از انرژی خورشید را با توجه به آب و هوای خوزستان برای تأسیسات حرارتی و برودتی خانه‌های مسکونی تأکید فرمودند. شاهنشاه پس از شنیدن درخواست های کارگران بخش خصوصی در باره تأمین مسکن آنان لزوم ایجاد خانه‌های سازمانی را از جانب کارخانه‌ها برای کارگران بخش خصوصی یادآور شدند و ایجاد شرکت‌های تعاونی کارگران را با مشارکت خود آنان خاطرنشان کردند و فرمودند: وقتی ۴۰ هزار کارگر شرکت تعاونی مسکن ایجاد کنند، حتی قادر خواهند بود که شرکت ساختمانی هم داشته باشند. شما این اقدام را بکنید ما نیز مابقی را انجام خواهیم داد.

به هنگام تشریف‌فرمایی شاهنشاه به مقابل صف کشاورزان مسئله کمبود کارگر کشاورزی به وسیله یکی از کشاورزان به عرض رسید. شاهنشاه در مورد دستمزد کارگر کشاورزی پرسش فرمودند، به عرض رسید: مبالغی بیش از ۵۰۰ ریال مورد تقاضای آنان است. زیرا شرکت‌های ساختمانی مبلغی بیش از این میزان به کارگران می‌پردازند. شاهنشاه فرمودند: اگر کشاورزی را مکانیزه کنید و فی‌المثل از هر هکتار ۸۰ تا ۹۰ تُن گوجه فرنگی برداشت کنید، مسلماً سود لازم را به دست می‌آورید. نماینده کشاورزان معروض داشت: در مکانیزه کردن کشاورزی باز هم مسئله کمبود کارگر متخصص مطرح است. زیرا کارگر پیدا نمی‌شود. شاهنشاه فرمودند: بیاد می‌آورم موقعی بود که آن بساط حقه‌بازی برچیده شده بود و ما یکی دو سال عکس‌العمل سال‌های ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۲ را می‌چشیدیم و در این دوران چنان فقری در خوزستان بود که انسان را متأثر می‌کرد. یادم می‌آید آن موقع به کارگران خوزستان در برابر یک روز کار یک کمی نان و یا آرد می‌دادند. در این‌جا یکی دیگر از کشاورزان به عرض شاهنشاه رساند: کشاورزان اولین بهره‌گیران ثمرات انقلاب شاه و ملت‌اند ولی باز هم در انتظار بهره‌گیری بیشتر از اثرات ۱۷ اصل انقلاب هستند. شاهنشاه با تأکید بر تصویب قانون کار کشاورزان فرمودند: برای شما نیز مانند کارگران تأمین‌های اجتماعی در نظر گرفته شده است. شما باید اصول کشاورزی مدرن را فرا بگیرید و اگر بخواهید با کشورهای پیشرفته رقابت داشته باشید، ناگزیرید وسائل کارتان را مانند آن‌ها کنید و آموزش فنی و حرفه‌ای مساوی هم داشته باشید، باید زحمت بکشید و کار کنید و اگر فکر می‌کنید فقط اسم‌تان کشاورز است و فقط آب و هوا کارتان را درست می‌کند، اشتباه است، باید تخصص پیدا کنید تا با دنیای آینده آشنا و همگام شوید. تا کنون حمایت‌های لازم از کشاورزان شده و خواهد شد، از جمله این که شما از حمایت‌های خاص بانک‌های کشاورزان برخوردار هستید و از وام‌های با ربح کم استفاده می‌کنید. باید توجه داشته باشید که رمز موفقیت ما در آینده بین ملل زنده دنیا کار بیشتر است نه تنبلی. اگر تنبلی بکنید، پس از چند سال که نفت تمام شد همه خرابه‌نشین خواهید شد. البته نسل فعلی از درآمد نفت برخوردار است، ولی منظورم فرزندان شما است که اگر کار نکنید در گرد و خاک زندگی خواهند کرد. در این هنگام نماینده کارگران شهرداری تقاضای این کارگران را در مورد حداقل دستمزد به عرض شاهنشاه رساند. شاهنشاه مقرر فرمودند تقاضای کارگران شهرداری‌ها مورد رسیدگی قرار گیرد و گزارش آن تهیه و عرض ملوکانه برسد.

شاهنشاه آنگاه در اتومبیل روباز قرار گرفتند و فرودگاه اهواز را به سوی اقامتگاه اختصاصی ترک فرمودند. مردم شهر اهواز با اجتماعی در خیابان‌های شهر و با فریادهای جاوید شاهنشاه ایران، با گرمی و صمیمیت خاصی از رهبر عالیقدر ملت ایران پیشباز کردند. شاهنشاه ایران که در خودروی روبازی سوار بودند با تکان دست به ابراز احساسات بسیار پرشور مردمی که برای زیارت سر از پا نمی‌شناختند، پاسخ می‌دادند. احساسات مردم شهر اهواز احساساتی مافوق عالی و غیر قابل وصف و توصیف بود.

مجتمع تولید فولاد اهواز

شاهنشاه آریامهر بعد از ظهر روز ۵ شنبه به مجتمع تولید فولاد اهواز تشریف‌فرما شدند و با فشار تکمه‌ای در اتاق کنترل مجتمع، اجازه آغاز بهره‌برداری از نخستین واحد تولید آهن اسفنجی کشور را صادر فرمودند. در این مراسم مدیر عامل مجتمع تولید فولاد اهواز از پیشگاه شاهنشاه آریامهر استدعا کرد به میمنت پنجاهمین سال شاهنشاهی پرافتخار و شکوهمند پهلوی مجتمع تولید فولاد اهواز که از پدیده‌های دوران رستاخیز ملت ایران است، به مجتمع فولاد پهلوی نامگذاری شود. شاهنشاه آریامهر ساعت ۴۰/۱۴ دقیقه به مجتمع فولاد پهلوی تشریف‌فرما شدند و مورد استقبال قرار گرفتند. سپس به تالار اجتماعات مجتمع رفتند و با فشار تکمه‌ای در اتاق کنترل مجتمع رفتند و در این‌جا آقای فرخ نجم آبادی وزیر صنایع و معادن ضمن گزارشی معروض داشت: شاهنشاه در ترسیم هدف‌های آینده ایران صنعتی همواره توجه مخصوصی به صنایع فولاد فرموده و در اجرای اوامر ملوکانه برنامه توسعه صنعت فولاد با گام‌های مستحکم همچنان پیش می‌رود. هم اکنون از نظر ذوب که فعالیت‌ها در دو شرکت بخش عمومی متمرکز است، امر توسعه ظرفیت کارخانه ذوب‌آهن آریامهر به ۹/۱ میلیون تُن در سال با سرعت پیشرفت می‌نماید و کوره بلند جدید مجتمع اصفهان برای بهره‌برداری در سال ۲۵۳۶ آماده می‌گردد و توسعه‌های بعدی این کارخانه در مراحل چندگانه تا ظرفیت هشت میلیون تُن در سال دنبال خواهد شد. هم اکنون شرکت ملی صنایع فولاد ایران سرگرم طراحی و اجرای ظرفیتی حدود ۵/۶ میلیون تُن در اهواز، اصفهان و بندرعباس می‌باشد که اولین واحد آن به ظرفیت ۳۳۰ هزار تُن امروز مورد بازدید ذات اقدس ملوکانه قرار می‌گیرد و دو واحد دیگر مجتمع اهواز در دست ساختمان است. با اقداماتی که انجام شده، شرکت‌های تولید کننده فولاد بخش عمومی خواهند توانست قسمت عمده‌ای از طراحی و مهندسی کارخانجات جدید را در ایران انجام دهند و با توجه به عظمت طرح‌های ایران در مورد تکنولوژی تهیه فولاد از طریق احیا مستقیم و تعداد واحدهایی که چند سال دیگر در ایران مشغول بکار خواهند بود، کشور در موقعیت ممتازی از نظر تجربیات مربوط به این تکنولوژی قرار خواهد گرفت. پس از گزارش وزیر صنایع و معادن، آقای امین مدیر عامل شرکت فولاد پهلوی گزارشی درباره مجتمع تولید فولاد به عرض رساند و سپس شاهنشاه آریامهر از قسمت‌های مختلف این مجتمع دیدن فرمودند و در یک قسمت از محوطه مجتمع از لوحه یادبود پرده‌برداری کردند. شاهنشاه سپس به میان اجتماع عظمی کارگران و مسئولان مجتمع فولاد پهلوی تشریف‌فرما شدند و در حالی که کارگران احساسات شورانگیزی نسبت به رهبر عالیقدر خود ابراز می‌داشتند، بیاناتی ایراد فرمودند. شاهنشاه آریامهر در اجتماع چند هزار نفری کارگران و مسئولان مجتمع فولاد پهلوی طی بیاناتی فرمودند: امروز برای من و مسلماً برای شما، روز بسیار نیکو و نمایانگر آینده درخشان صنعتی این مملکت است. ما باید تا فرصت باقی است، یعنی در ۲۰ سال آینده، مملکت ایران را با ثروتی که بیشترین رقم آن از این استان به دست می‌آید، یعنی ثروتی که از فروش نفت، گاز و مشتقات نفتی به دست می‌آید، طوری سایر ثروت‌های مملکت را استخراج کنیم و آن را خوب پرورش دهیم که زندگی شرافتمندانه و مترقی ایران آینده را تأمین بکند. در ضمن، ظرف یک مدت کوتاهی، برای مثال از روزی که انقلاب ششم بهمن را در ایران شروع کردیم، در آن روز درآمد سرانه مردم ایران در حدود ۱۶۰ دلار یا در حدود تقریباً دو هزار و خُرده‌ای ریال در سال بود ولی امسال که چند روز دیگر به آخر می‌رسد، درآمد سرانه ایران از مرز دو هزار دلار یا حدود یکصد و پنجاه هزار ریال گذشته است. البته باید خودمان را گول‌نزنیم و بدانیم که از این دو هزار دلار در حدود پانصد دلار آن تولید ناخالص سرانه ملی ایرانی است و بقیه از نفت و فرآورده‌های آن به دست می‌آید. امروز جمعیت ایران در حدود سی و چهار و نیم میلیون تن است، بیست سال دیگر فکر می‌کنیم که جمعیت ایران به حدود پنجاه و پنج و شاید هم شصت میلیون تن برسد ولی سعی می‌کنیم که از پنجاه و پنج میلیون نفر بیشتر نشود. تقریباً دو برابر جمعیت کنونی و تقریباً، یعنی تمام شدن ذخائر نفتی ایران. پس اگر آنطوری که فکر می‌کنیم زندگی ایرانی باید به سطح زندگی ممالک مترقی جهان، چه اروپا و چه جاهای دیگر برسد، باید ببینیم چند برابر درآمد نفت را باید از راه‌های دیگر به دست آوریم. اگر بخواهیم درباره تمام این راه‌ها توضیح بدهم، خیلی طولانی می‌شود، ولی چیزی که مستقیماً مربوط به شما است، از بالاترین سطح که مهندسان هستند تا رده‌های پایین که کارگرانی هستند که با شهامت و با غیرت در این‌جا کار کرده‌اند و کار خواهند کرد. این مجتمع که امروز ما می‌بینیم و پیش‌بینی می‌کنیم که تا دو سال و سه سال آینده به کجا خواهد رسید، مسئله‌ای است که مربوط به شما و صنایع فولاد ایران است. خوشبختانه تمام مواد اولیه‌ای که بعداً به کار گرفته خواهد شد، از خاک ایران تأمین می‌شود. از آهن گرفته تا کُک. ولی باید طوری صنایع فولاد خودمان را پایه‌گذاری کنیم که به حداکثر ظرفیت معادن و ذخائر ایران، از آن بهره‌برداری کنیم و آن را تبدیل به فولاد شمش و در مرحله بعدی به فرآورده‌های صنعتی تبدیل کنیم که این یک قسمت از درآمدهای لازم، زندگی ایرانی را تأمین خواهد کرد. کاری که شما انجام می‌دهید کار بزرگ و شرافتمندانه است. کاری است که نه فقط به شما زندگی و روزی می‌دهد، انشاءالله خوشی هم می‌دهد ولی کاری است که زیر بنای مملکت یاران را استحکام خواهد بخشید. ایران باید یک مملکت صادرات صنعتی باشد. بازار وارداتی ما چهل میلیارد دلار در سال خواهد بود. بازار صادراتی ایران نیز باید لااقل به همین میزان باشد تا این که زندگی مردم این مملکت را بتوانیم تأمین کنیم. قسمت بزرگی از بازار صادراتی ایران را مجتمع‌هایی نظیر همین مجتمع و مجتمع‌هایی که فردا در کنگان، بندرعباس، اصفهان و در نزدیکی مشهد ایجاد خواهد شد، تأمین خواهد کرد. البته این مجتمع‌ها هر چقدر بیشتر نزدیک به دریا باشد قسمت صادراتی آن مهمتر و بیشتر مقرون به صرفه خواهد بود. این است که امروز از نتایجی که در این چند سال اخیر گرفته‌ایم، باید اظهار رضایت کرد. کسانی که از روز اول در این کار بودند و کسانی که به تدریج به این حرفه روی آورده و گوشه‌ای از کار را گرفته‌اند، همه آن‌ها زحمت کشیده‌اند، زحمت می‌کشند و خواهند کشید. باید در واقع این موفقیت را در درجه اول به شما و در مرحله بعدی به ملت ایران تبریک گفت که امروز دارای چنین صنعت پیشرفته‌ای هستیم. از این قبیل صنایع امروز در دنیا زیاد نیست و شاید ایران خیلی زود پیشاهنگ این نوع احیاء مستقیم آهن و فولاد در دنیا بشود. امیدوارم بار آینده برای دیدن و لذت بردن از پیشرفت کار شما به این مجتمع بیایم و آن را در حداکثر ظرفیتش ببینم. در آن موقع یک محیط کار، فعالیت و امید و یک موفقیت بزرگ را برای ایران مشاهده خواهیم کرد. شاهنشاه آریامهر بعد از پایان بازدید از مجتمع تولید فولاد اهواز، کارخانه دوم لوله‌سازی اهواز را در نزدیکی شهر اهواز گشودند و کارخانه تولید لوله‌های ۵۶ اینچی را مورد بازدید قرار دادند. شاهنشاه در این بازدید ضمن ابراز مرحمت نسبت به کارگران که در محوطه کارخانه اجتماع کرده بودند فرمودند: در مورد مسکن برای همه طبقات در مملکت باید فکری اساسی بشود. شاهنشاه آریامهر در ساعت ۴۰/۱۶ دقیقه به محل کارگران کارخانه تشریف‌فرما شدند و مورد استقبال کارکنان و کارگران کارخانه قرار گرفتند. در آغاز، آقای تقی مصدقی مدیر عامل کارخانجات لوله‌سازی اهواز، ضمن عرض خوش آمد معروض داشت: صنعت لوله‌سازی که در ایران بنا به اراده و اوامر ملوکانه شروع شد و با راهنمایی و حمایت شاهنشاه پیشرفت کرد، امروز در حد تکامل و به سطح بین‌المللی رسیده. سپس شاهنشاه به ساختمان مرکزی کارخانه تشریف‌فرما شدند و نقشه‌های ساختمانی و نمودار تولید کارخانه لوله‌سازی و نمودار تولید و مصرف گاز را مورد بازدید قرار دادند. مدیر عامل کارخانه لوله‌سازی اهواز و مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران در این‌جا معروض داشت: در سال ۲۵۴۱ کلیه گاز استخراجی به مصرف خواهد رسید و مصرف داخلی با صادرات برابر خواهد شد و همچنین به عرض رسانید، درآمد حاصل از جانشینی گاز ۲ هزار و دویست میلیون دلار به قیمت‌های امروزی در سال خواهد بود. شاهنشاه در مورد تعداد کارگران و کارکنان کارخانه پرسیدند، به عرض رسید: ۲۲۴ مهندس، تکنیسین و کارمند دفتر فنی و ۱۲۷۶ کارگر در این کارخانه به کار اشتغال دارند. وی آنگاه در مورد مشکل استخدام مدیر به دلیل موانع و نارسایی‌های استخدامی برای تأسیسات کارخانه مطالبی به عرض رساند.

شاهنشاه به وزیر صنایع و معادن امر فرمودند که در مورد وضع استخدامی کارمندان صنعت نفت، گاز و پتروشیمی به دولت اطلاع داده شود که در این زمینه گزارش مقدماتی تهیه شود تا در بازگشت معظم‌له به تهران به عرض برسد. همچنین شاهنشاه اوامری در جهت نقشه ۲۰ ساله برای گسترش شهر اهواز به استاندار خوزستان صادر فرمودند. آنگاه شاهنشاه به جایگاه مخصوصی که در محوطه کارخانه برپا شده بود تشریف‌فرما شدند. در این‌جا دکتر اقبال هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، ضمن عرض خیر مقدم معروض داشت: شاهنشاه! چاکر افتخار دارد که تشریف‌فرمایی ذات اقدس شهریاری را به محوطه کارخانجات لوله‌سازی از طرف خود و سایر کارکنان خیرمقدم عرض نماید. صنعت لوله‌سازی در ایران با صدور اوامر مطاع ملوکانه در آذر ماه ۲۵۲۶ شاهنشاهی شروع گردید و در این مدت علاوه بر تربیت کادر فنی و آمادگی کامل برای اداره این صنعت در سطح بین‌المللی، جهت طرح‌های نفت و گاز و همچنین مصارف آبرسانی ۸۳۱۱۳۶ تُن لوله تهیه گردیده است. با سیاست واقع‌بینانه‌ای که اعلیحضرت همایون شاهنشاه در مورد صنعتی شدن مملکت اتخاذ می‌فرمایند و همچنین در جهت تأمین نیازهای آتی، چندی قبل اوامری صادر فرمودند که برای توسعه صنعت لوله‌سازی اقدام لازم به عمل آید. با کمال خوشوقتی به شرفعرض می‌رساند که در اجرای اوامر مطالع ملوکانه طرحی تهیه و به مورد اجرا گذارده شده است که نه تنها احتیاجات مملکت را برای عملی نمودن طرح‌های بزرگ که نیاز به لوله‌های قطور دارد تأمین می‌نماید، بلکه در آتیه، ایران قادر خواهد بود برای مصارف حوزه خلیج فارس جهت طرح‌های نفت و گاز لوله صادر کند. طرحی که امروز از شرفعرض ملوکانه خواهد گذشت عبارت است از دو کارخانه، یکی به قطر ۶ تا ۲۲ اینچ و دیگری به قطر ۲۴ تا ۵۶ اینچ. ظرفیت این دو کارخانه سالانه بطور متوسط ۳۰۰۰۰۰ تُن می‌باشد که با توجه به کارخانجاتی که قبلاً ساخته شده‌اند، ظرفیت کلی را سالانه به ۵۰۰۰۰۰ تُن می‌رساند. هزینه انجام این طرح بالغ بر ۷۲۱۱ میلیون ریال شده است که عبارت است از ماشین‌آلات و نصب دو کارخانه خریداری شده از کایزر و تورنس آمریکا. بعلاوه، ساختمان ۹۴ منزل کارمندی، ساختمان تأسیسات از قبیل دفتر، رستوران، لابراتوار، کارگاه و محوطه‌سازی به انضمام راه‌آهن و همچنین تأمین آب و برق و گاز. به شرفعرض ملوکانه می‌رساند که کارخانجاتی که بتوانند لوله به قطر ۵۶ اینچ تهیه نماید در دنیا عبارتند از چهار کارخانه در ژاپن و دو کارخانه دیگر در آلمان و ایتالیا. برای اجرای طرح شاه‌لوله گاز دوم، احتیاج به حدود ۸۰۰ هزار تُن لوله ۴۸-۵۲ و ۵۶ اینچ خواهد بود که طبق برنامه طی ۳۶ ماه در کارخانه جدید ساخته خواهد شد. چهار کارخانه موجود با ۱۸۹ نفر کارمند و ۱۰۵۶ نفر کارگر اداره می‌شوند و اطمینان خاطر دارد که کارکنان این مجموعه صنعتی در اجرای اوامر شاهنشاه کوشا بوده و برای پیشرفت این صنعت از هیچ اقدامی دریغ نخواهند نمود تا رضایت خاطر ملوکانه فراهم گردد. اجازه می‌خواهد که در پیشگاه مبارک از همکاری سازمان‌های دولتی بخصوص سازمان برنامه و همچنین از زحمات و کوشش افرادی که مسئول اجرای این طرح بوده‌اند تشکر نماید. ملت ایران در یکساله اخیر طی جشن‌های باشکوه تاریخ پرافتخار پنجاه سال سلطنت شاهنشاهی را ورق زده است. برای چاکر افتخار و موهبتی است که از پیشگاه مبارک ملوکانه استدعا نماید با پرده‌برداری از لوحه یادبود و بازدید از تأسیسات این کارخانجات ،اجازه فرمایند بهره‌برداری شروع و تکمیل این صنعت مهم جزو یکی دیگر از اقدامات شکوفان پنجاهمین سال سلطنت پرافتخار دودمان پهلوی ثبت گردد. سپس شاهنشاه با پرده‌برداری از لوحه یادبود کارخانه، کارخانه دوم لوله‌سازی اهواز را گشودند و آنگاه به بازدید از کارخانه تولید لوله‌های ۵۶ اینچی این کارخانه پرداختند. لوله‌های ۵۶ اینچی برای ایجاد دومین خط شاه‌لوله گازرسانی ایران از کنگان به آستارا برای فروش گاز به اروپای غربی و چکسلواکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هنگام بازدید شاهنشاه از این کارخانه، یک لوله ۵۶ اینچی در مراحل مختلف ساخته شد و معظم‌له پس از این بازدید و مشاهده نحوه کار این واحد تولیدی دفتر یادبود کارخانه را توشیح فرمودند. شاهنشاه هنگام ترک کارخانه لوله‌سازی اهواز از وضع مسکن کارگران پرسش کردند و فرمودند: باید برای کارگران این مرکز خانه‌ای سازمانی در نزدیکی کارخانه بنا شود و تأکید فرمودند هنگام احداث خانه سازمانی، برای کارگران زمین ورزش نیز در نظر گرفته شود. شاهنشاه در ساعت ۴۵/۱۸ دقیقه کارخانه لوله‌سازی اهواز را ترک فرمودند.