دانشگاه ملی ایران

روز سوم اسفند ماه ۱۳۳۸ ساعت ده و ده دقیقه بامداد نشست علنی مجلس شورای ملی به ریاست سردار فاخر حکمت برگزار شد. پس از انجام امور برای آغاز نشست، سخنان پیش از دستور آغاز گردید. در این نشست پیشنهاد تاسیس دانشکده های ملی خوانده شده.

- تقدیم یک فقره طرح قانونی به وسیله آقای صدرزاده طرح تاسیس دانشکده‌های ملی

۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی به وسیله آقای صدرزاده طرح تاسیس دانشکده‌های ملی

ماده ۱- به منظور توسعه تعلیمات عالیه وزارت فرهنگ مجاز است به اشخاص حقیقی و یا حقوقی که واجد شرایط زیر باشند اجازه تاسیس یک یا چند دانشکده که متناسب با احتیاجات کشور باشد در هریک از نقاط کشور که مناسب و مقتضی بداند اعطا کند الف به کسانی که از لحاظ معلومات دارای درجه دکترا بوده ولااقل چهل سال داشته باشند و صلاحیت علمی و اخلاقی آنان برای اداره کردن دانشکده‌ای که تاسیس آن را خواستار شده‌اند مورد تصویب شورای عالی فر هنگ قرار گیرد ب موسساتی که به منظور انجام خدمات فرهنگی تشکیل و طبق مقررات به ثبت رسیده ویا برسد ودارای شخصیت حقوقی باشد مشروط بر این که برای اداره کردن دانشکده شخصی را تعیین و معرفی نمایند که واجد شرایط مندرج در فوق بوده و مسدولیت اداره کردن دانشکده را از هرجهت رسما برعهده گیرد

ماده ۲- موسس دانشکده باید اعتباراتی که برای لوازم ضروری دانشکده از قبیل اثاثیه آزمایشگاه وکتابخانه وغیره تهیه نموده با مدارک آن ضمیمه درخواست خود به وزارت فرهنگ تقدیم سازد و صدور اجازه تاسیس موکول به این است که اعتبارات مزبور به نظر وزارت فهرنگ موجه ومکفی بوده باشد

ماده ۳ -استادان و دانشیاران ودبیرانی که موسس برای تدریس در دانشکده انتخاب می‌نماید باید با موافقت وزارت فرهنگ بوده و صلاحیت علمی آنها برای تدریس در رشته مربوطه مورد تصویب شورای عالی فرهنگ بوده باشد شرایط استخدام استادان و دانشیاران و دبیران و حقوق و مزایای آنان بر طبق آیین نامه این قانون خواهد بود

ماده ۴- شرایط ورود و برنامه تحصیلی دانشکده و مبلغ ورودی و ماهیانه‌ای که از محصلین برای تامین بودجه دانشکده دریافت می‌شود و همچنین عده محصلینی که در هرسال باید در دانشکده پذیرفته شود با موافقت نظر وزارت فرهنگ خواهد بود

ماده ۵ -وزارت فرهنگ مکلف است همه ساله در بودجه خود مبلغی برای کمک به بودجه این قبیل دانشکده‌ها منظور نماید ودرمقابل می‌تواند به تناسب مساعدتی که می‌نماید یک عده محصل غیر متمکن که واجد شرایط تحصیلی باشند به دانشکده معرفی کند که به رایگان ویا با ماهیانه کمتری به تحصیلات عالیه بپردازد

ماده ۶ - دانشجویان دانشکده‌هایی که به این ترتیب تاسیس می‌شود از تسهیلات نظام وظیفه ومزایای دانشنامه و همچنین فارغ التحصیلان رتبه اول آنها از لحاظ اعزام به خارج به خرج دولت طبق آیین نامه این قانون استفاده خواهند نمود

ماده ۷ - در صورتی که دانشکده‌های فوق نواقص و معایب فنی واداری داشته باشند که ادامه آن به مصلحت فرهنگ کشور شد وموسس یا موسسین با اخطار قبلی وزارت فرهنگ نواقص را مرتفع نسازند ووزارت فرهنگ مجاز است با تصویب شورای عالی فرهنگ دانشکده را تعطیل و اجازه آن را لغو نماید

سخنگوی دربار شاهنشاه اعلام داشت: با توجه به افزایش دایمی شمار افراد باسواد و دانش آموخته در کشور و نیاز روز افزون کشور به پیشرفت و تقویت دانشگاه‌ها چندی پیش شاهنشاه مقرر فرمودند همانند دیگر کشورهای پیشرفته جهان، درایران نیز افزون بر دانشگاه‌های دولتی، دانشگاه‌های ملی بوجود آید که سرمایه آن از سوی افراد و موسسات خصوصی و اشخاص نیکوکار و فرهنگ دوست تامین گردد. بدین روی، در چند ماه نشست‌هایی زیر نظر وزیر دربار شاهنشاهی برگزار شد و با بودن روسای سازمان‌های مختلف و مدیران عامل بانک‌ها، بدین کار رسیدگی شد و دکتر شیخ الاسلام طرح تشکیل دانشگاه‌های ملی را در ایران فراهم نمود و اطلاعات نیازین را در اختیار کمیسیون گذاشت. این پروژه و گزارش نهایی مطالعات به آگاهی اعلیحضرت همایون شاهنشاه رسید و شاهنشاه دستور آغاز به کار تاسیس و ایجاد دانشگاه ملی صادر فرمودند، هزینه تاسیس این دانشگاه از سوی بانک‌های ایرانی و هم چنین افراد و موسسات خصوصی تامین شده است. وزارت فرهنگ و هنر نیز در این باره کمک موثر خواهد کرد. دانشگاه به شیوه سایر دانشگاه‌های ملی در کشورهای خارج دارای یک هیات مرکب از پایوران برجسته فرهنگی و اقتصادی خواهد بود که بر اداره امور آن نظارت خواهد کرد. ساعت‌های کار استادن در آن تمام وقت خواهد بود.

سازمان دانشگاه ملی در آغاز تنها در بر گیرنده دانشکده معماری و اصول بانکداری است، اما این سازمان گسترش خواهد یافت و دیگر بخش‌ها به ویژه دانشکده‌های فنی را نیز دربر خواهد گرفت. (۶ فروردین ۱۳۳۹ می گوید هفته گذشته)

۲۶ بهمن ۱۳۳۹