دیدار رسمی هواکوفنگ صدر کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس شورای دولتی جمهوری خلق چین از ایران ۱۰ - ۷ شهریور ماه ۲۵۳۷ شاهنشاهی

درگاه شهبانو فرح پهلوی

درگاه محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی

دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران

شاهنشاه از هوا کوفنگ پیشباز رسمی می‌نمایند

آیین پیشباز در شهیاد آریامهر

گفتگوهای شاهنشاه آریامهر و هوا کوفنگ

دیدار رسمی هواکوفنگ صدر کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس شورای دولتی جمهوری خلق چین از ایران ۱۰ - ۷ شهریور ماه ۲۵۳۷ شاهنشاهی

۷ شهریور ماه ۲۵۳۷ هواکوفنگ صدر کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس شورای دولتی جمهوری خلق چین ساعت ۱۶ وارد تهران شد. شاهنشاه آریامهر به پیشباز رسمی هواکوفنگ در فرودگاه مهرآباد رفتند.

از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو میهمانی شامی به سرفرازی ورود هواکوفنگ سدر کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس شورای دولتی جمهوری خلق چین در کاخ گلستان برگزار شد. در این میهمانی چند تن از هموندان خاندان شاهنشاهی ایران، شریف امامی نخست وزیر،‌هویدا وزیر دربار شاهنشاهی ، افشار قاسملو وزیر امور خارجه و شماری از پایوران و بزرگان کشوری و همراهان هواکوفنگ شرکت داشتند. در سر میز شام شاهنشاه آریامهر بیاناتی ایراد فرمودند:

در پاسخ بیانات شاهنشاه، هواکوفنگ بیاتانی ابراز داشت:

اعلیحضرت همایون شاهنشاه و علیاحضرت شهبانوی گرامی

جای کمال خرسندی است که ما بنا به دعوت محبت آمیز آن اعلیحضرت به طور رسمی از کشور شما دیدن می کنیم. من فرصت را غنیمت شمرده و سپاسگزاری صادقانه خود را به اعلیحضرت گرامی تقدیم می دارم و نیز سلام های دوستانه و درودهای عالیه مردم چین را به ملت ایران ابراز می نمایم. علاوه بر این، از جانب خودم از بیانات گرم و دوستانه آن اعلیحضرت و هم چنین از پیشباز گرم و پذیرایی محبت آمیز اعلیحضرتین و دولت شاهنشاهی و ملت ایران صمیمانه سپاسگزاری می کنم.

ایران کشوری باستانی است که

۸ شهریور ماه ۲۵۳۷ نخستین دور گفتگوهای شاهنشاه آریامهر و هواکوفنگ در کاخ سعدآباد انجام یافت. در این گفتگوها پیوندهای ایران و چین، همکاری‌های دو سویه میان دو کشور و هم چنین دیگر رویدادهای جهانی و دگرگونی‌های خاورمیانه به ویژه امنیت شاخاب پارس (خلیج پارس) و اقیانوس هند بررسی شد. ۸- ۲۸ رهبران ایران و چین پس از آنکه نیم ساعت بطور خصوصی گفتگو کردند، همراه با هیئت‌های نمایندگی دو کشور، مسائل مورد علاقه ایران و چین را مورد بررسی قرار دادند. از سوی ایران، وزیران امور خارجه، بازرگانی، گروهی از معاونان این دو وزارتخانه و از سوی جمهوری خلق چین، قائم مقام رئیس شورای دولتی و کمیته ملی، رئیس کمیته انقلابی استان «سچو آن» وزیر خارجه و چند تن از مقامات وزارت خارجه و بازرگانی حضور داشتند. سفیر ایران در چین و سفیر جمهوری خلق چین در دربار شاهنشاهی نیز در این گفتگوها حضور داشتند.

در پایان نخستین دور گفتگوها، صدر هواکوفنگ در آرامگاه اعلیحضرت رضاشاه کبیر حضور یافته و تاج گلی نثار کردند. به هنگام ورود حضرات هواکوفنگ به آرامگاه، والاحضرت شاهپور عبدالرضا از معظم‌له پیشباز کردند.

در میهمانی اعلیحضرتین به افتخار رهبر چین که در کاخ گلستان برگزار شد، هدایایی میان رهبران دو کشور مبادله شد. از سوی شاهنشاه یک قطعه قالی نفیس و از سوی هواکوفنگ یک جعبه از کارهای دستی چین تقدیم شد.

آسوشیتدپرس نوشت: شاهنشاه آریامهر و هواکوفنگ رهبر حزب کمونیست چین، نخستین دور مذاکرات خود را برای تازه‌تر کردن مناسبات دو هزار ساله خوش آغاز کردند. مذاکرات در کاخ سعدآباد انجام گرفت و رؤسای دو کشور به همراه هموندان هیئت نمایندگی خویش مدت دو ساعت با یکدیگر به گفت و گو نشستند. جزییات گفتگوها فاش نشده است ولی منابع آگاه دولتی و جراید خاطرنشان ساختند که رقابت‌های قدرت‌های بزرگ در خلیج فارس و اقیانوس هند جزو مسائل اصلی برنامه بوده است. بودن افسران عالی‌رتبه دو کشور در نخستین دور گفتگوها، این استقلال را تأیید می‌کند. ایران و چین هر دو با یکدیگر توافق دارند که این منطقه استراتژیکی نفت‌خیز درباره نقشه‌های قدرت‌های بزرگ بویژه از سوی اتحاد شوروی، آسیب‌پذیر است. در میهمانی که به افتخار هواکوفنگ داده شد، رهبر چین با انتقاد معمولی خود از برتری طلبی‌های ابرقدرت‌ها، شوروی را بطور غیر مستقیم مورد حمله قرار داد، ولی شاهنشاه ایران در آغاز سخنان خود اصرار ایران را در مورد اینکه دولت‌های منطقه باید مستقیماً مسئول ثبات و امنیت خود باشند، بار دیگر تأیید کردند.

رادیون لندن گفت: هواکوفنگ رهبر حزب کمونیست چین برای اولین بار است که به یک کشور غیر کمونیست سفر می‌کند. هواکوفنگ در میهمانی در تهران از سیاست ابرقدرت‌ها انتقاد کرد و دخالت آن‌ها را در امور کشورهای دیگر محکوم نمود. اما خبرنگاران می‌گویند که لحن نطق او در مقایسه با نطق‌هایی که که در یوگسلاوی و رومانی ایراد کرد بسیار ملایم بود.

رهبر جمهوری خلق چین دو بار با شاهنشاه آریامهر دیدار و گفتگو کرد. روز پنجشنبه ۹ شهریور ماه هواکوفنگ با شاهنشاه آریامهر دیدار کرد و پیرامون گسترش همکاری‌های دو کشور و مسایل جهانی میان رهبران دو کشور گفتگو شد.

• 
• 
• 

  بیانات هواکوفنگ بر سر میز شام

• 
• 

۱۰ شهریور ماه ۲۵۳۷ هواکوفنگ صدر کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس شورای دولتی جمهوری خلق چین در پسوازی رسمی از سوی شاهنشاه آریامهر از فرودگاه مهرآباد به سوی پکن پرواز کرد. از شاهنشاه آریامهر دعوت رسمی برای دیدار از چین انجام شد.

۱۰ شهریور ماه ۲۵۳۷ هواکوفنگ صدر کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس شورای دولتی جمهوری خلق چین در پایان دیدار سه روزه خود از ایران به پیام سپاس به شاهنشاه آریامهر فرستاد:

اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران در پایان دیدار دوستانه‌ام به هنگام پرواز بر فراز مرز کشورتان اجازه فرمایید بار دیگر سپاس و قدردانی قلبی و صمیمانه خود را از آن اعلیحضرت دولت شاهنشاهی و مردم ایران به پاس پیشباز و میهمان نوازی که به ما مبذول گشته است ابراز دارم. دیدار از کشور شما بسیار ثمربخش بود اطمینان دارم که همکاری‌ها و روابط دو کشور ایران و کشور من بیش از پیش تقویت و گسترش خواهد یافت. تندرستی و شادکامی آن اعلیحضرت را آرزو می‌کنم - هواکوفنگ - اول سپتامبر ۱۹۷۸

بررسی بر سفر هواکوفنگ به ایران

سفر هواکوفنگ رهبر چین به ایران، بدون سر و صدا و برخلاف رومانی و یوگسلاوی بدون جنجال جهانی و عکس‌العمل شدید شوروی پایان یافت. در پایان سفر اعلامیه ای صادر نشد و این امر از آغاز و پیش از آغاز مذاکرات نیز عنوان شده بود. اما بیانات رسمی رهبران دو کشور تمام مسائل و مفاد یک اعلامیه وسیع را روشن می‌سازد. هواکوفنگ همه تلاش‌های خود را به کار برد تا با توجه به خواسته و سیاست ایران علیه شوروی کشور بزرگ همسایه شمالی ایران، حرف تندی بر زبان نیاورد. وی در سخنان خود فقط بر مقابله با ابرقدرت‌ها و محکوم کردن آن‌ها تکیه کرد که از نظر مفهوم مسئله‌ای است که همه کشورهای جهان سوم از جمله ایران به آن اعتقاد دارند و اصولاً این چنین بیانی نمی‌توانست عکس‌العمل تندی را در پی داشته باشد، اما خبرگزاری‌ها و از جمله خبرگزاری تاس، هدف آن را به شوروی تشخیص دادند.

با وجود این، جهان به این امر اعتراف داشت که رهبر چین حرمت دوستی ایران را بسیار نگهداشت و در تهران لبه تیز شمشیر خود را از گردن شوری برداشت. مسئله خلیج فارس و حفظ امنیت آن که یک مسئله منطقه‌ای است و مدت‌ها است که بین کشورهای این حوزه مورد مذاکره و تبادل نظر می‌باشد، یکی دیگر از موضوعات مورد علاقه چین در مذاکرات تهران بود. در این مورد اگر چه نظریات دو کشور مشابه است، اما هدف‌ها فرق دارند. کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله ایران، مایلند با نیروهای دفاعی مشترک خود امنیت حمل نفت از شاهراه خلیج فارس را طوری تأمین سازند که هیچ قدرت، و از جمله تروریست‌های بین‌المللی نتوانند باعث قطع آن به جهان غرب گردند. این حادثه اگر روزی پیش آمد، علاوه برآنکه وضع اقتصادی جهان غرب را مختلف می‌سازد، بلکه به درآمد مستمر کشورهای نفتی نیز لطمه جبران‌ناپذیری می‌زند و پای نیروهای نظامی آمریکا و کشورهای بزرگ دیگر را به منطقه می‌کشاند.

چین از این برداشت کلی فقط به آن بخش از نظریات کشورهای منطقه علاقه داد که پیمان نظامی منطقه‌ای خود بخود برای امیال و مقاصد احتمالی شوروی در این منطقه هم سدی محسوب می‌شود و در مبارزه همه جانبه خود با شوروی این موضع را یک امر حیاتی می‌داند و به همین جهت از آن حراست می‌کند. چین در حوزه خلیج فارس به دنبال یک مسئله دیگر هم هست و آن برقراری روابط سیاسی با کشورهای این حوزه است. بجز عراق که در حال حاضر سیاست نزدیکی به شوروی را تعقیب می‌کند، تقریباً بقیه کشورهای منطقه مخالفت اصولی با این روابط ندارند، منتهی به مذاکرات عربستان سعودی چشم دوخته‌اند. عربستان با انگیزه ضد شوروی با چین تفاهم دارد، اما هنوز آماده برقراری رابطه با یک قطب کمونیست نیست. بی‌تردید چین در راه حل این مشکل کوشا است و در تهران هم از ایران خواست تا در این مورد به وی کمک کند. مسئله مهم دیگری که تهران روی آن تکیه شد، موضوع پاکستان از جهات مختلف است. پاکستان با داشتن ناآرامی داخلی کم کم به سوی تفاهم با احزاب اتحاد ملی پیش می‌رود. این آغاز مساعدی است. اگر مسئله بوتو بطور مرضی‌الطرفین حل شود، آرامش عمیق بیشتری پیدا می‌کند و به اضافه، شرایط مساعدی برای تفاهم خارجی نیز بوجود می‌آید.

مسائل خارجی پاکستان رویارویی با آمریکا بر سر کارخانه باروری مجدد تفاله‌های اتمی است. این امر که مغایر سیاست انرژی اتمی آمریکا است، بین دو کشور مخالفت عمیقی بوجود آورده است و کار را به قطع کمک اقتصادی کشانده است. چین از این واهمه دارد که در چنین شرایطی پاکستان به راه افغانستان برود و در کنار شوروی قرار گیرد. به نظر آگاهان مذاکرات تهران در جهت کمک به دولت پاکستان است تا بتواند به پای خود بایستد و از جذب به قدرت‌های غیر منطقه‌ای پرهیز کند. چین و ایران همواره از دوستان نزدیک و تاریخی پاکستان شناخته شده‌اند. مذاکرات رهبران دو کشور در مسائل مربوط به دو کشور غنی بود و بیشتر در جهات اقتصادی قابل توسعه و گسترش است و از آن بیشتر روابط شخصی شاهنشاه ایران با هواکوفنگ است که در آینده موجب تحکیم و حل و فصل بسیاری از معضلات خواهد بود. هواکوفنگ دیروز با بدرقه گرم و رسمی شاهنشاه ایران، تهران را ترک کرد و در پیام خود از میهمان نوازی فراوان در ایران سپاسگزاری نمود.

بن‌مایه‌ها

‎