سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به ترکیه ۳۱-۲۶ خرداد ماه ۱۳۴۶

دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران

تصمیم‌های مجلس سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی

درگاه محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

آریامهر و شهبانو در میان پیشباز گرم سران ترکیه

اعلیحضرتین در فرودگاه آنکارا

سخنرانی شاهنشاه آریامهر بر سر میز شام

شاهنشاه پس از دیدن موزه آنکارا دفتر یادبود را توشیح می‌فرمایند

اعلیحضرتین در استانبول درمیان پیشباز گرم ایرانیان و مردم در استانبول

اعلیحضرتین در جزیره « بیوک آدا »

شاهنشاه آریامهر و جودت سونای پرزیدنت ترکیه

بازگشت اعلیحضرتین به میهن

سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به ترکیه ۳۱-۲۶ خرداد ماه ۱۳۴۶

۲۶ خرداد ماه ۱۳۴۶ ساعت ده و سی دقیقه شاهنشاه آریامهر از و علیاحضرت شهبانو پس از انجام آیین پسواز رسمی در فرودگاه مهرآباد از خاک میهن رهسپار آنکارا گردیدند. پانزده دقیقه پیش از این اعلیحضرتین از کاخ نیاوران با هلیکوپتر در پهنه فرودگاه مهرآباد فرود آمدند. هواپیمای شرکت هواپیمایی ملی ایران آورنده شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو و همراهان ساعت ۱۱ و سی دقیقه وارد فرودگاه آنکارا گردیدند. در برابر ساختمان فرودگاه آنکارا نوشته شده بود: « به شاهنشاه برگزیده ملت و شهبانو کشوری که پیشینه دو هزار و پانصد سال رژیم سلطنتی دارد خوش آمد می‌گوییم ». فرودگاه و پیرامون آن از جمعیت موج می‌زد، در میان آرنگ‌هایی که به چشم می‌خورد، آرنگ دانشجویان ایرانی در آنکارا که در آن به شاهنشاه و شهبانو درود فرستاده بودند، چشم‌ها را به خود می‌کشید. غریو جاوید شاه دانشجویان فرودگاه را می‌لرزاند.

شاهنشاه در فرودگاه آنکارا به پرسش‌های خبرنگار رادیو آنکارا پاسخ دادند:

شاهنشاه آریامهر و شهبانو همراه میزبانان خود از فرودگاه رهسپار آنکارا شدند، هنگامی که اعلیحضرتین و پرزیدنت ترکیه و بانو به شهر آنکارا نزدیک شدند با پیشباز ده‌ها هزار تن از مردم آنکارا با چهره‌های شاد و فریادهای « خوش گلدین » روبرو گردیدند.

شاهنشاه آریامهر در ساعت ۱۶ و پنج دقیقه از آرامگاه کمال آتاتورک دیدن کردند و تاج گل با شکوهی بر آرامگاه نهادند.

میهمانی رسمی شام

شبانگاه از سوی پرزیدنت ترکیه و بانو سونای میهمانی به شام به سرفرازی ورود شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح برگزار شد. در سر میز شام پرزیدنت جودت سونای در سخنانی پس از اشاره به خوشوقتی خود و ملت ترک از سفر شاهنشاه و شهبانو به ترکیه، از پیشرفت‌های ایران یاد کردند و درباره سفر خود به کشور ایران گفتند: موفقیت‌هایی که ایران در مدت کوتاهی در زمینه اقتصادی و اجتماعی زیر رهبری خردمندانه اعلیحضرت شاهنشاه به دست آورده است، موجب ستایش بسیار ما گردید، از دیدن اینکه مردم نجیب و شایشته و کوشای ایران در آستانه آینده‌ای باز هم سعادت آمیزتر و مرفه تر قرار گرفته‌اند، ما مردم دوست و همسایه ایران بسیار خوشحال می‌باشیم، روابط حسن همجواری که میان کشورهای صلح دوست ما روز به روز در حال گسترش می‌باشد، هم اکنون به مراحلی رسیده که می‌بایستی نمونه‌ای برای ملل دیگر به شمار آید. آنگاه پرزیدنت سونای به سازمان عمران منطقه‌ای و کوشش‌های ایران و ترکیه و پاکستان در راه پیشرفت اشاره نمود و گفت: ما به عنوان حکومت‌هایی که علاقمند به صلح می‌باشند از اینکه بحران اخیر منطقه عربی خاورمیانه گسترش یافت و منجر به جنگ گردید، غمگین و اندیشناک می‌باشیم، ترکیه با نهایت نگرانی مراقب این وضع است که ممکن است از دیدگاه صلح جهان خطرناک باشد و آشفتگی‌هایی پدیدآورد. ترکیه با ایمان به اینکه صلح تجریه ناپذیر می‌باشد برای حفظ آن منتهی کوشش را انجام می‌دهد. اعلیحضرتا، در اینجا وظیفه خود می‌دانیم با توجه به نزدیکی که دولت ایران در مسایل ملی ما قبرس به ترکیه ابراز نموده اشاره نمایم. پشتیبانی ذات اقدس اعلیحضرت شاهنشاه و دولت ایران از روش ترکیه که بر اساس حق و عدالت و حقوق انسانی می‌باشد، باعث سپاسگزاری و ستایش ملت قدرشناس ترک گردیده است.

سپس اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در پاسخ بیانات پرزیدنت ترکیه چنین فرمودند:

حضرت رئیس‌جمهوری، از بیانات محبت‌آمیزی که نسبت به شهبانو و من ایرادفرمودید، صمیمانه تشکرمی‌کنم. من امروز یک بار دیگر با خوشوقتی تمام کشور شما را از نزدیک می‌بینم و از صمیم قلب از موفقیتهای روزافزونی که در همه شئون مادی و معنوی نصیب ملت ترکیه شده‌است، احساس مسرت می‌کنم.

در این احساس تمام مردم ایران با من شریکند، زیرا دو کشور ما با چنان رشته‌های استوار تاریخی و سیاسی و فرهنگی و اقتصادی به یکدیگر پیوسته‌اند که پیشرفت یکی از آن دو به منزله پیشرفت دیگری است، و از این لحاظ همچنانکه آن حضرت متذکرشدید، رابطه دو مملکت ما حقاً می‌تواند سرمشق و نمونه‌ای برای ملل دیگر قرارگیرد. این نمونه‌ای که ما در این مورد ارائه می‌دهیم، بر اساس سالم‌ترین اصول منطق و واقع‌بینی استوار شده‌است. هم ما و هم شما اعتقاد راسخ داریم که در دنیای امروز مهمترین وظیفه کشورهایی که مانند ما می‌کوشند تا فاصله خویش را با پیشرفته‌ترین ممالک جهان در عرض مدت کوتاهی از میان بردارند، این است که بر پایه حسن تفاهم و همزیستی و همکاری با سایر ملل و بر اساس دفاع از حق کامل حاکمیت ملی خود و احترام به همین حق در نزد دیگران تمام نیروی طبیعی و انسانی خویش را در راه پیشرفت اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی، یعنی در راه صنعتی کردن مملکت خود و بالابردن سطح زندگی افراد و مبارزه با فقر و جهل و بیماری و گرسنگی و استقرار عدالت اجتماعی به‌کار اندازد. ما به خوبی احساس می‌کنیم که امروز دیگر دوران ماجراجویی سپری شده‌است و به پیروی از این اصل کلی طبعاً سیاست بین‌المللی ما نیز بر پایه سالم و منطقی، یعنی بر اساس صلح‌جویی و تفاهم و اشتراک مساعی در راه ساختن دنیای بهتر برای جامعه بشری سعادتمندتر و مترقی‌تری قراردارد.

نمونه بارزی از این سیاست، همکاری صمیمانه سه کشور ایران و ترکیه و پاکستان، فعالیتهای وسیع توسعه بازرگانی و اقتصادی و فرهنگی است که بر اساس همکاری منطقه‌ای صورت می‌گیرد و خوشبختانه تاکنون نتایج بسیار ثمربخشی برای هر سه کشور ما دربرداشته‌است. ما نیز مانند شما طبعاً از حوادث ناگواری که اخیراً در قسمتی از منطقه خاورمیانه روی داده‌است، متأثر و نگرانیم. عقیده ما به‌طوری که قبلاً نیز اظهارداشتیم، این است که امروزه نمی‌شود خاک کشور دیگری را به عنوان غنیمت جنگی به خود منضم کرد. ما معتقدیم که این بحران غم‌انگیز می‌باید بر اساس اصول منشور ملل متحد و حق و عدالت بر طرف گردد. درمورد مسئله قبرس که آن حضرت بدان اشاره فرمودید، ما طبعاً طرفدار حقوق حقه ملت ترک بوده و هستیم. حضرت رئیس‌جمهوری، سلامتی و سعادت آن حضرت و بانو سونای را آرزومی‌کنم و پیشرفت و رفاه روزافزون ملت نجیب و دولت و برادر خودمان ترکیه را خواهانم.

نیز نگاه کنید به

• مصاحبه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با خبرنگاران روزنامه‌های ترکیه ۲۶ خرداد ماه ۱۳۴۶
• سخنرانی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در پاسخ بیانات پرزیدنت ترکیه در میهمانی رسمی کاخ ریاست جمهوری در آنکارا ۲۶ خرداد ماه ۱۳۴۶
• سخنرانی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر هنگام دریافت فرنام همشهری افتخاری شهر آنکارا ۲۷ خرداد ماه ۱۳۴۶
• بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر هنگام باریابی دانشجویان ایرانی در ترکیه آنکارا ۲۸ خرداد ماه ۱۳۴۶
• بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در پاسخ خوش‌آمدگویی استاندار استانبول ۲۹ خرداد ماه ۱۳۴۶