دفتر مخصوص شهبانو فرح پهلوی نیاوران تهران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
(اصلاح فاصلهٔ مجازی) |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
[[پرونده:ShahbanouFarahPahlaviOfficeNiavaran2536Shahanshahi.jpg|thumb|left|220px|علیاحضرت شهبانو در دفتر مخصوص]] | [[پرونده:ShahbanouFarahPahlaviOfficeNiavaran2536Shahanshahi.jpg|thumb|left|220px|علیاحضرت شهبانو در دفتر مخصوص]] | ||
با پایان گرفتن کار ساختمان کاخ نیاوران در سال ۱۳۴۶ دفتری برای کار علیاحضرت شهبانو در نیم اشکوب میانی کاخ ویژه گردید. از این دفتر برای ضبط پیامهای شادباش نوروزی تلویزیونی اعلیحضرتین به ملت ایران نیز استفاده میشد و تابلو فرش زیبای پشت میز کار در همه آن پیامها دیده میشود. | |||
دبیرخانه دفتر مخصوص علیاحضرت که محل کار کارمندان دفتر بود، گذرا (موقت) در خیابان ثریا و در نزدیکی ساختمان انجمن شهر قرار داشت. کار بنای ساختمان اصلی (دبیرخانه) دفتر مخصوص در باغی در نیاوران که به دولت تعلق داشت، در سال ۱۳۴۹ آغاز شد. برای جلوگیری از بریدن درختان، دفتر مخصوص شهبانو در بخشی از باغ ۸۳۲۰ متری که ساختمان های قدیمی در آن قرار داشت، بنا نهاده شد؛ از این رو، هیچ گونه آسیبی به درختان وارد نیامد. در ضلع جنوبی باغ، مرکز فرهنگی (فرهنگ سرای نیاوران)، و در بخش شمالی آن دفتر مخصوص شهبانو ساخته شد. کار ساخت بنا در سال ۱۳۴۹ آغاز شد. از ۳ قنات موجود در باغ، قنات عزیزخان، قنات ملا میرزاعلی و قنات ملکآباد، مظهر قنات اصلی بهعنوان نمادی برای زندگی باغ با کاشی آبی پوشیده شد، و آب دیگر قنات به درون استخرهای در پیوند با هم در پهنه فرهنگسرا سرازیر بود. | |||
کامران دیبا طراح و معمار این پردیزه زیبا، با به کار گرفتن ستون های سنگی یک پارچه در حیاط، و با تأکید بر هماهنگی رنگهای به کار رفته با یکدیگر، هنر اصیل ایرانی را به نمایش گذاشت؛ ترکیب رنگ های زرد و سفید در بتون، در کنار سنگ مرمر سبز و زرد نیمهشفاف بهکاررفته در دیوارها، نمایی زیبا و در عینحال همگون با محیط باغ را پدیدآورد. ساختمان اصلی دفتر مخصوص از خارج، نمایی سهطبقه دارد، اما از داخل از ۶ نیمطبقه که سه به سه یکدیگر را در برگفتهاند، شکل گرفته است. ورودی ساختمان دارای یک سرسرای مرکزی است که روشنایی آن غیرمستقیم از سقف گرفته میشود و اشکوب هم کف دارای دو هال مرکزی پیوسته به هم و به شکل L است. دفترهایی که به شکل باز طراحی شدهاند، با دیوارک هایی (پارتیشن هایی) از یکدیگر جدا میشوند؛ بدین روی، نیم اشکوب هایی جدا از یکدیگر که در محل پلهها آنها را به هم میرساند، طراحی شده است. این طرح، فضای دیداری (بصری) قابل لمسی را بی درنگ پس از ورود به فضای باز دفاتر پدید میآورد. | |||
پلههایی که به نیمطبقههای L شکل پیوند داده میشوند، به شکل باز است و توجه را به سوی باغ می کشد. این پلههای مرمرین به بخش های گوناگون ساختمان رهنمون میشوند؛ جداسازی به ویژه در قسمت بام، با یک نیم اشکوبه انجام می یابد. وجود آینه بر روی پارتیشن های دفترها و به دنبال آن، بازتاب نور و فرتورها مختلف، بیدارکننده حس دیداری ویژه ای در بیننده میشود. روی هم رفته، در طراحی دفتر مخصوص تأکید زیادی بر قرینهسازی در نمای خارجی و داخلی ساختمان صورت گرفته است. کامران دیبا به جای کنسول، از سایبان بهعنوان عنصری از معماری ایرانی استفاده کرده است. افزون بر معماری قابل توجه دفتر مخصوص، میتوان به دو اثر از دو مجسمهساز مشهور ایران و جهان در این بنا اشاره کرد. نخستین اثر، مجسمهای از پرویز تناولی با عنوان «یادمانی برای سهروردی» است که در مدخل ورودی دفتر نصب شده است و از نخستین یادمانهایی است که به پیشنهاد شهبانو در ایران ساخته شده است. مجسمه دیگر اثر کارل اشلامینگر، مجسمهساز آلمانی است که در مرکز هال نصب شده است. طرح این مجسمه برنزی براساس منشوری است که به مثلثهای متساویالاضلاع تجزیه شده است و به گونهای بدون افزودن قطعهای به منشور یا برداشتن قطعهای از آن، تنها با حرکت دادن اجزاء منشور، میتوان ساختارهای انتزاعی متعددی به دست آورد. این مجسمه در ۲۵۳۵ ساخته شد. کار ساخت بنای دفتر مخصوص در۲۵۳۶ پایان یافت اما بهسبب وقایع سال ۲۵۳۷، عملاً از آن استفاده چندانی نشد. این ساختمان اکنون در اختیار پژوهشگاه دانشهای بنیادی قرار دارد. | |||
دفترِ مخصوصِ شهبانو، در چهارچوب مسئولیتهای معطم لها بهعنوان شهبانوی ایران، دارای چهار بخشِ آموزش و پرورش، بخشِ بهداشت و درمان، بخشِ رفاه اجتماعی و بخشِ فرهنگ و هنر بود و نقش هماهنگ کنندهٔ سازمانهای تحت ریاست شهبانو را بعهده داشت | |||
هر بخش دارای یک مدیر کل بود | |||
رؤسای دفتر مخصوص | |||
کریم پاشا بهادری از ۱۵ شهریور ۱۳۴۷ تا ۲۴ آبان ۲۵۳۵ | |||
دکتر هوشنگ نهاوندی از ۲۶ آبان ۲۵۳۵ تا ۱۶ شهریور ۲۵۳۷ | |||
حسین نصر از ۱۸ شهریور ۲۵۳۷ به بعد | |||
منشی مخصوص دفتر علیاحضرت، بانو فریده میربابایی از ۱۰ دی | |||
[[رده:دفتر مخصوص شهبانو فرح پهلوی نیاوران]] | [[رده:دفتر مخصوص شهبانو فرح پهلوی نیاوران]] | ||
نسخهٔ ۲۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۸
| درگاه اعلیحضرت همایون رضا شاه پهلوی | شهبانو فرح پهلوی | درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی |
با پایان گرفتن کار ساختمان کاخ نیاوران در سال ۱۳۴۶ دفتری برای کار علیاحضرت شهبانو در نیم اشکوب میانی کاخ ویژه گردید. از این دفتر برای ضبط پیامهای شادباش نوروزی تلویزیونی اعلیحضرتین به ملت ایران نیز استفاده میشد و تابلو فرش زیبای پشت میز کار در همه آن پیامها دیده میشود.
دبیرخانه دفتر مخصوص علیاحضرت که محل کار کارمندان دفتر بود، گذرا (موقت) در خیابان ثریا و در نزدیکی ساختمان انجمن شهر قرار داشت. کار بنای ساختمان اصلی (دبیرخانه) دفتر مخصوص در باغی در نیاوران که به دولت تعلق داشت، در سال ۱۳۴۹ آغاز شد. برای جلوگیری از بریدن درختان، دفتر مخصوص شهبانو در بخشی از باغ ۸۳۲۰ متری که ساختمان های قدیمی در آن قرار داشت، بنا نهاده شد؛ از این رو، هیچ گونه آسیبی به درختان وارد نیامد. در ضلع جنوبی باغ، مرکز فرهنگی (فرهنگ سرای نیاوران)، و در بخش شمالی آن دفتر مخصوص شهبانو ساخته شد. کار ساخت بنا در سال ۱۳۴۹ آغاز شد. از ۳ قنات موجود در باغ، قنات عزیزخان، قنات ملا میرزاعلی و قنات ملکآباد، مظهر قنات اصلی بهعنوان نمادی برای زندگی باغ با کاشی آبی پوشیده شد، و آب دیگر قنات به درون استخرهای در پیوند با هم در پهنه فرهنگسرا سرازیر بود.
کامران دیبا طراح و معمار این پردیزه زیبا، با به کار گرفتن ستون های سنگی یک پارچه در حیاط، و با تأکید بر هماهنگی رنگهای به کار رفته با یکدیگر، هنر اصیل ایرانی را به نمایش گذاشت؛ ترکیب رنگ های زرد و سفید در بتون، در کنار سنگ مرمر سبز و زرد نیمهشفاف بهکاررفته در دیوارها، نمایی زیبا و در عینحال همگون با محیط باغ را پدیدآورد. ساختمان اصلی دفتر مخصوص از خارج، نمایی سهطبقه دارد، اما از داخل از ۶ نیمطبقه که سه به سه یکدیگر را در برگفتهاند، شکل گرفته است. ورودی ساختمان دارای یک سرسرای مرکزی است که روشنایی آن غیرمستقیم از سقف گرفته میشود و اشکوب هم کف دارای دو هال مرکزی پیوسته به هم و به شکل L است. دفترهایی که به شکل باز طراحی شدهاند، با دیوارک هایی (پارتیشن هایی) از یکدیگر جدا میشوند؛ بدین روی، نیم اشکوب هایی جدا از یکدیگر که در محل پلهها آنها را به هم میرساند، طراحی شده است. این طرح، فضای دیداری (بصری) قابل لمسی را بی درنگ پس از ورود به فضای باز دفاتر پدید میآورد.
پلههایی که به نیمطبقههای L شکل پیوند داده میشوند، به شکل باز است و توجه را به سوی باغ می کشد. این پلههای مرمرین به بخش های گوناگون ساختمان رهنمون میشوند؛ جداسازی به ویژه در قسمت بام، با یک نیم اشکوبه انجام می یابد. وجود آینه بر روی پارتیشن های دفترها و به دنبال آن، بازتاب نور و فرتورها مختلف، بیدارکننده حس دیداری ویژه ای در بیننده میشود. روی هم رفته، در طراحی دفتر مخصوص تأکید زیادی بر قرینهسازی در نمای خارجی و داخلی ساختمان صورت گرفته است. کامران دیبا به جای کنسول، از سایبان بهعنوان عنصری از معماری ایرانی استفاده کرده است. افزون بر معماری قابل توجه دفتر مخصوص، میتوان به دو اثر از دو مجسمهساز مشهور ایران و جهان در این بنا اشاره کرد. نخستین اثر، مجسمهای از پرویز تناولی با عنوان «یادمانی برای سهروردی» است که در مدخل ورودی دفتر نصب شده است و از نخستین یادمانهایی است که به پیشنهاد شهبانو در ایران ساخته شده است. مجسمه دیگر اثر کارل اشلامینگر، مجسمهساز آلمانی است که در مرکز هال نصب شده است. طرح این مجسمه برنزی براساس منشوری است که به مثلثهای متساویالاضلاع تجزیه شده است و به گونهای بدون افزودن قطعهای به منشور یا برداشتن قطعهای از آن، تنها با حرکت دادن اجزاء منشور، میتوان ساختارهای انتزاعی متعددی به دست آورد. این مجسمه در ۲۵۳۵ ساخته شد. کار ساخت بنای دفتر مخصوص در۲۵۳۶ پایان یافت اما بهسبب وقایع سال ۲۵۳۷، عملاً از آن استفاده چندانی نشد. این ساختمان اکنون در اختیار پژوهشگاه دانشهای بنیادی قرار دارد. دفترِ مخصوصِ شهبانو، در چهارچوب مسئولیتهای معطم لها بهعنوان شهبانوی ایران، دارای چهار بخشِ آموزش و پرورش، بخشِ بهداشت و درمان، بخشِ رفاه اجتماعی و بخشِ فرهنگ و هنر بود و نقش هماهنگ کنندهٔ سازمانهای تحت ریاست شهبانو را بعهده داشت هر بخش دارای یک مدیر کل بود
رؤسای دفتر مخصوص کریم پاشا بهادری از ۱۵ شهریور ۱۳۴۷ تا ۲۴ آبان ۲۵۳۵ دکتر هوشنگ نهاوندی از ۲۶ آبان ۲۵۳۵ تا ۱۶ شهریور ۲۵۳۷ حسین نصر از ۱۸ شهریور ۲۵۳۷ به بعد منشی مخصوص دفتر علیاحضرت، بانو فریده میربابایی از ۱۰ دی