سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به ایالات متحده امریکا ۷-۱ امرداد ماه ۱۳۵۲

دیدار رسمی سران دیگر کشورها از ایران/سال ۱۳۵۲ خورشیدی

درگاه اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سفرهای رسمی محمدرضا شاه پهلوی آریامهر

سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۵۲ خورشیدی تازی

اعلیحضرتین در میان راه سفر به امریکا در فرودگاه هترو لندن فرود آمدند. داگلاس هیوم وزیر خارجه انگلستان در فرودگاه لندن سرفرازی بودن دارد

اعلیحضرتین هنگام ورود به ویلیامزبرگ در میان انبوه ایرانیان که از اعلیحضرتین درخواست دستینه کردن فرتورهای همایونی را دارند

آیین باشکوه پیشباز رسمی از اعلیحضرتین در پهنه کاخ سفید

پیشباز رسمی نیکسون از آریامهر شاهنشاه ایران

پیشباز رسمی پرزیدنت نیکسون از اعلیحضرتین

آریامهر و پرزیدنت نیکسون گفتگوکنان به دفتر ریاست جمهوری می روند

سفر رسمی اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به ایالات متحده امریکا ۷-۱ امرداد ماه ۱۳۵۲

شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پس از نیمروز ۳۱ تیر ماه در آستانه سفر رسمی به ایالات متحده امریکا از تهران رهسپار اروپا شدند. در این سفر عباسعلی خلعتبری وزیر امور خارجه، بانو ناز خزیمه علم ندیمه علیاحضرت شهبانو، هرمز قریب رییس کل تشریفات شاهنشاهی، کریم پاشا بهادری رییس دفتر مخصوص علیاحضرت شهبانو، تیمسار سپهبد دکتر عبدالکریم ایادی پزشک مخصوص، تیمسار سپهبد فضایل تدین آجودان نظامی، جعفر ندیم سفیر و مدیر کل دبیرخانه وزارت امور خارجه، حسین دانشور رییس تشریفات دربار شاهنشاهی، احمد مینایی سرپرست اداره چهارم سیاسی وزارت امور خارجه، کامبیز آتابای آجودان کشوری و مدیر کل دربار شاهنشاهی، کامبیز یزدان پناه مدیر کل وزارت دربار شاهنشاهی، سرگرد کیومرث جهان بینی افسر رابط، در رکاب اعلیحضرتین بودند.

اعلیحضرتین روز ۱ امرداد ماه از لندن به واشنگتن دی سی پرواز فرمودند. شاهنشاه آریامهر ادوارد هیث نخست وزیر انگلیس به پیشگاه شاهنشاه بار یافت و شاهنشاه آریامهر ساعتی با وی گفتگو نمودند. شاهنشاه آریامهر هم چنین با پرزیدنت بوتو که در لندن بسر می‌برد، دیدار و گفتگو کردند. رهبران دو کشور در دیدار خود پیرامون مسایل مورد علاقه ایران و پاکستان گفتگو نمودند و ناهار را اعلیحضرتین با پرزیدنت بوتو بودند. ایوار اعلیحضرتین لندن را به سوی « ویلیامز برگ » ترک کردند. در فرودگاه لندن « ژولین » وزیر مشاور در امور خارجه انگلیس به نمایندگی سوی دولت برتیانیا ، « لرد گاوری » هم چنین سفیر ایالات متحده در لندن و سفیر ایران در بریتانیا به پسواز اعلیحضرتین آمده بودند.

هواپیمای آورنده اعلیحضرتین در پایگاه هوایی « لانلی » بر زمین نشست. اعلیحضرتین در میهمانی ناهاری که ویلیام راجرز وزیر خارجه امریکا به افتخار ورود شاهنشاه و شهبانوی ایران برگزار شده بود، شرکت فرمودند. در این میهمانی شاهنشاه آریامهر در پاسخ سخنانی که وزیر خارجه آمریکا ایراد کرد فرمودند:

قبل از هر چیز می‌بایستی به خاطر کلمات محبت آمیز و دوستانه‌ای که ضمن خیر مقدم نسبت به من و شهبانو و ملت و کشورم ابراز کردید تشکر کنم. معمولاً صحبت کردن در جمع دوستان و با مردمی که با آن‌ها تفاهم کامل داریم مشکل تر از روبرو شدن با کسانی است که می‌بایستی با آنان مذاکره کرد و از آن‌ها امتیازی بدست آورد. از این رو در میان دوستان آنچه که می‌توانیم بگوییم این است که منافع مشترک و تفاهم میان ما به قدری است که همین اندازه که یکدیگر را به کرات می‌بینیم راضی و خوشنود هستیم، زیرا هر بار می‌بینیم آنچه را که طی سال‌ها بنا کرده‌ایم نیرومندتر از همیشه شده و بیش از پیش ارزش پیدا کرده است. از این سفر مجدد ما به کشور بزرگ شما به دعوت محبت آمیز حضرت رئیس جمهوری آمریکا بویژه در این دوره از تاریخ، شاید بتوان آن را یک ضامن تاریخی دانست. بیمورد نیست که در این زمان ما می‌بایستی از یک سو روشن و آگاه از آنچه که بحث می‌کنیم باشیم و از سوی دیگر مراقب باشیم آرمان‌هایی را که در ما پرورش یافته و به خاطر آن‌ها زندگی و نبرد می‌کنیم و مهمترین نکته در تمدن ویژه ما است از دست ندهیم. برای من مایه نهایت مسرت و خوشوقتی است که علیرغم فاصله جغرافیایی که میان دو کشور ما وجود دارد، هم در این جا و هم در ایران می‌بینیم که رویه ما نسبت به مسائل جهان و حفظ تمدن گیتی و آنچه که می‌توانیم برای آیندگان باقی بگذاریم تا این حد نزدیک و مشابه است. این امر دلگرم کننده است و در جستجوی مقصود به ما شجاعت و ایمان فزونتر ارزانی می‌کند. آنچه که ما می‌جوییم این است که برای ملت خود حداکثر آنچه را که سزاوار آن هستند تأمین کنیم تا آن‌ها نیز حداکثر آنچه را که می‌توان از یک جامعه پیشرو انتظار داشت بدست آورند.

البته جامعه ما یک جامعه صدقه گیر نیست، بلکه جامعه‌ای پر تحرک و پیشرو است. مردم آن باید کار کنند و از عرق جبین امرار معاش نمایند و از نتایج تلاش خود بهره گیرند. اگر جامعه‌ای بر اساس صدقه گرفتن بنا شود، بزودی تمام آن درهم فرو خواهد ریخت. دادن صدقه به نیازمندان کاری پسندیده است، لیکن صدقه باید برای نیازمندان باشد نه برای تنبلان.

پس از میهمانی ناهار، اعلیحضرتین به « بلر هاوس » جای ماندن میهمانان رسمی پرزیدنت امریکا رفتند. ایوار، وزیران دفاع و خارجه امریکاا و هنری کیسینجر مشاور ویژه پرزیدنت نیکسون به پیشگاه شاهنشاه آریامهر باریافتند.

علیاحضرت شهبانو ایوار (عصر) از انستیتو ملی بهداشت و بخش مبارزه با سرطان انستیتو دیدن فرمودند. بازدید علیاحضرت مرکز چهل و پنج دقیقه به درازا کشید. در پایان علیاحضرت شهبانو دفتر یادبود، انستیتو ملی بهداشت را توشیح فرمودند.

شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو شب را در « ویلیامز برگ » در دویست مایلی پایگاه هوایی لانلی سپری کردند.

پیشباز رسمی پرزیدنت نیکسون از اعلیحضرتین

اعلیحضرتین روز ۲ امرداد ماه ساعت ۱۰ بامداد با هلیکوپتر از ویلیامز برگ به کاخ سفید پرواز کردند. اعلیحضرتین در میان آینی باشکوه و پیشباز گرم و سخنان پر مهر و پر ارج به شاهنشاه ایران به کاخ سفید واشنگتن تشریف فرما شدند. در بخش جنوبی کاخ انبوهی از مردم این آیین باشکوه را تماشا می‌کردند. در دست آنها پرچم ایران و امریکا بود که با دیدن اعلیحضرتین با شور و هیجان آن را تکان می‌دادند. هنگامی که هلیکوپتر اعلیحضرتین به زمین نشست، شیپورهای کاخ سفید به سدا درآمد، در همان لحظه یکی از افراد گارد ورود پرزیدنت نیکسون و بانو را اعلام کرد که از در کاخ به پهنه چمن گام نهادند. پرزیدنت نیکسون و همسرشان به همراه ویلیام راجرز وزیر خارجه امریکا به سوی خودروی سیاه رنگ اعلیحضرتین رفتند و دست شاهنشاه را به گرمی فشردند. شهبانو با جامه‌ای آبی رنگ بر تن، دست پرزیدنت و بانو نیکشون را فشردند. آنگاه آیین رسمی پیشباز با نوای طبل نوازان گارد آغاز شد.

آنگاه پرزیدنت نیکسون پشت میکروفن قرار گرفت و گفت:

اعلیحضرتا

برای من بسی مایه سرافرازی است که بار دیگر به آن اعلیحضرت و همراهان خوش آمد بگویم. من به چند دلیل می‌گویم که این افتخاری ویژه برای ما است، نخست به این دلیل که دوستی ما پیشینه بیست دارد. این دوستی هنگامی آغاز شد که من در مقام معاون ریاست جمهور آمریکا به تهران آمدم، در آن زمان اعلیحضرت شاهنشاهی جوان بودند. در درازای این بیست سال، چه در دورانی که در مقامات رسمی خدمت کرده‌ام و چه در سال‌هایی که پست‌های خصوصی داشتم، به این دوستی افتخار کرده‌ام و همواره از مشورت‌هایی که در مسایل جهانی با شما داشته‌ام، بهر برده‌ام. دومین دلیل این که بودن آن اعلیحضرت در اینجا افتخار به شمار می‌آید، این است که کشور شما زیر رهبری آن اعلیحضرت پیشرفت خیره کننده‌ای به دست آورده است.

بیست سال پیش را به یاد دارم و سال گدشته که آن اعلیحضرت از من و همسرم در تهران پذیرایی مهرآمیزی فرمودید، بار دیگر فرصت یافتم، کشور شما را ببینم. در هیچ منطقه‌ای از جهان کشوری یافت نمی‌شود که مانند ایران به چنین پیشرفت‌هایی دست یافته باشد، پیشرفتی که سود آن از آنِ ملت شما گردیده است. همه دنیا رهبری شما را که برای ملتتان پیشرفت اقتصادی و عدالت به ارمغان آورده است می‌ستاید.

دلیل سوم، البته همان مسله‌ای است که موضوع اصلی گفتگوهای امروز ما خواهد بود. به این چم که ما امروز از آن اعلیحضرت نه تنها به سبب اینکه دوستی دیرینه برای ما و رهبری مترقی برای مردم خود هستند، پیشباز می‌کنیم،بلکه به عنوان یک سیاستمدار تراز اول بین المللی نیز مورد پیشباز ما قرار می‌گیرند. گفتگوهای ما در درازای سال‌ها درباره موضوع‌های بی شمار بوده است ولی دیدار ما این بار اهمیتی ویژه دارد.

این نخستین دیدار من با رهبر یک کشور پس از دیدار و گفتگو با برژنف دبیرکل حزب کمونیست شوروی است. مهم است که به این نکته اشاره کنم که ایران با موقعیت حساس خود در قلب یکی از مناطقی قرار دارد که خطرات بالقوه برای صلح جهان دربردارند. بدیهی است، منظور من از منطقه خاورمیانه، خلیج فارس و همه مناطقی است که پیرامون آن قرار گرفته‌اند. آنچه که به ما و کشورهایی که به حفظ صلح علاقمندند، قوت قلب می‌دهد این است که شما همواره از سیاست کمک به نیروهای صلح و پایداری و مخالف با نیروهای جنگ و ویرانی پیروی کرده‌اید. از این رو، اطمینان دارم که گفتگوهای ما همه مسایل جهانی را در برخواهد گرفت. به ویژه می‌دانم که از مشورت آن اعلیحضرت در زمینه مسایل این منطقه حساس جهان بهره مند شوم. منطقه‌ای که با رهبری درست، در آنجا می‌توانیم از جنگ پرهیز کنیم و دوران نوینی از صلح برای مردم این منطقه که نیازمند و سزاوار آن هستند، بنا کنیم. من مدت‌ها در انتظار این گفتگوها بوده‌ام و می‌دانم که در گسترش و پیشبرد سیاست‌هایی که نه تنها به صلح بلکه به پیشرفت و ثروت و رفاهی که کشور شما از آن برخوردار شده و شایان اجرا در همه آن منطقه جهان است، موفق خواهیم شد و از دستاورد این کار خشنود خواهیم بود.

از این رو، امروز بار دیگر رسما به شما خوش آمد می‌گویم، اما مهم تر از این به شما و به شهبانوی ایران به ویژه به سبب اینکه دوستان خوب و قدیمی ما هستید خوش آمد می‌گوییم، ما به این دوستی ارج می‌نهیم و به کمک این دوستی امیدواریم در راستای بنا ساختن دنیایی بهتر برای مردم دو کشورمان همکاری کنیم.

آریامهر شاهنشاه ایران در پاسخ خوش‌آمد ریچارد نیکسون در کاخ سفید واشنگتن فرمودند:

حضرت رئیس جمهوری

برای من موجب نهایت افتخار است که بار دیگر در حالیکه شهبانو همراه هستند میهمان شما باشم. مایلم مراتب احترام خود را به ملت آمریکا و نسبت به دوستی آمریکا که از بدو برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور نسبت به ایران ابراز شده بیان کنم.

همچنین مایلم خوشنودی خود را از فرصتی که برای مذاکره با شما و بهره وری از مشورت‌ها و نظریات خردمندانه تان پیش آمده است بیان کنم، زیرا در دنیایی که در پیش داریم می‌بایستی پیوسته با یکدیگر در تماس باشیم تا آنچه را که شایان حراست است و برای حصول آن تلاش می‌کنیم و ایران برای آن حاضر به جانفشانی است، حفظ کنیم. شما با لحنی محبت آمیز فرمودید که کشور من در حال پیشرفت است. این یک واقعیت است، همانطور که آمریکا نیز پیشرفت کرده است. موفقیتی که شما از آغاز تاریخ استقلال تان تاکنون به دست آورده‌اید شگفت انگیز است.

ما از دیروز فرصت یافتیم بر فراز کشور شما پرواز کنیم. آنچه که مشاهده کردیم عالی و تحسین انگیز و براستی قابل تقدیر است.

پیشرفت‌هایی که در ایران حاصل می‌شود واقعاً به نفع اکثریت عظیم ملت ما است. ما تا سر حد امکان از سیاست مشارکت مردم در کارها پیروی می‌کنیم. می‌توانم بگویم که حتی کشاورزان هم در فعالیت‌های صحیح صنعتی ذیعلاقه هستند و صنایع نیز متقابلاً به رفاه کشاورزان علاقه نشان می‌دهند، زیرا این امر سبب خواهد شد که قدرت خرید کشاورزان بیشتر شود. مردم سراسر کشور ما از دهات گرفته تا شهرهای بزرگ، امکان آن را یافته‌اند که عقاید خود را آزادانه و به انحاء مختلف بیان کنند. ما می‌کوشیم توسعه و عمران کشور خود را با حداکثر سرعت عملی سازیم. ما برای مردم خویش حداکثر امکانات را فراهم می‌سازیم تا نظریات خود را ابراز کنند. در ضمن مایلم تصریح کنم که ما نه تنها تاریخ و گذشته درخشان خود را حفظ می‌کنیم بلکه با هوشیاری به آینده می‌نگریم. ما از جمله کشورهایی که تسلیم حوادث می‌شوند نیستیم، زیرا تسلیم برای ملت ایران تحمل ناپذیر و غیر قابل تصور است. امیدوارم این رویه سبب ایجاد محیطی آکنده از ثبات در منطقه شود و مردم به جای جنگ در راه تفاهم متقابل و همکاری کوشا باشند و علیه بلاهایی مانند بیسوادی و کمبود خدمات پزشکی که هنوز گریبانگیر آن‌ها است مبارزه کنند. اگر به حیثیت ما تجاوز نشود ما همه این کارها را انجام خواهیم داد، زیرا زندگی برای ما بدون استقلال و افتخار و حیثیت مفهوم ندارد.

حضرت رئیس جمهوری، من می‌دانم که شما این عبارات را بهتر از هر کس دیگر درک می‌کنید، چون این رویه‌ای است که در طول زندگی خود بکار برده‌اید و موفقیت تحسین انگیز شما در سیاست‌های خارجی مایه الهام است، زیرا همانطور که گفته‌اید، زمان مقابله و درگیری سپری شده و می‌بایستی مذاکره جانشین آن شود.

مذاکره اگر با حسن نیت همراه باشد می‌تواند به نتایج عالی منتهی شود. ما امیدواریم شما در این زمینه موفق شوید و ما نیز موفق خواهیم شد، ولی لااقل در مورد خودمان می‌بایستی برای انجام این مقصود هشیار و استوار و بردبار باشیم. ما می‌بایستی برای اجرای عدالت اجتماعی در کشورمان از قدرت معنوی برخوردار شویم و در عین حال برای دفاع از خود نیز باید نیرومند باشیم.

حضرت رئیس جمهوری، بار دیگر بخاطر استقبال گرمی که از ما به عمل آوردید تشکر می‌کنم و مجدداً برای شخص آن حضرت، و برای دولت و ملت و کشور شما عالی‌ترین درجات موفقیت و سعادت را که خواهان آن هستید آرزو می‌کنم.

دور نخست گفتگوهای رهبران دو کشور و میهمانی شام رسمی

دور نخست گفتگوهای آریامهر و پرزیدنت نیکسون در دفتر ریاست جمهوری

آریامهر و پرزیدنت نیکسون در کاخ سفید به گفتگو می نشینند

اعلیحضرتین در میهمانی رسمی شام کاخ سفید

پس از پایان سخنان شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت نیکسون، رهبران دو کشور از کاخ سفید بیرون آمدند و برای دور نخست گفتگوها، راه کوتاه تر کاخ تا دفتر پرزیدنت را گفتگوکنان پیمودند. دفتر پرزیدنت نیکسون در یک بنای یک اشکوبه دیوار به دیوار کاخ سفید است. شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت نیکسون نزدیک به دو ساعت در این اتاق به گفتگو نشستند. در گفتگوهای سران دو کشور، هیچ یک از همراهان اعلیحضرتین و یا پایوران امریکایی نبودند و پیرامون گفتگوها، چیزی بازگو نشد، اما منابع آگاه ابراز داشتند که در راس مسایل مورد گفتگوی رهبران دو کشور، فروش و صادر کردن نفت ایران به آمریکا در دهه آینده بوده است. مسله شاخاب پارس و پایداری این منطقه نیز از مسایل دیگری است که رهبران دو کشور پیرامون آن رایزنی کردند، ایران پیوسته خواستار این شده است که این منطقه از دخالت قدرت‌های خارجی بر کنار بماند. بی گمان، پرزیدنت نیکسون شاهنشاه ایران را در باره گفتگوهایی که در این زمینه با برژنف داشتند، خواهد گذاشت.

هم زمان با دیدار و گفتگوی شاهنشاه آریامهر و پرزیدنت نیکسون، عباسعلی خلعتبری وزیر خارجه با ویلیام راجرز و ژوزف سیسکو و ریچارد هلمز در وزارت خارجه امریکا گفتگو کردند. یک منبع آگاه در پایان این گفتگوها گفت که اوضاع شاخاب پارس، مسایل درباره شبه قاره هند و رویدادهای آسیا، جستار گفتگوها بوده است.

شبانگاه میهمانی شام رسمی پرزیدنت نیکسون و بانو به سرفرازی ورود آریامهر شاهنشاه ایران و شهبانوی ایران برگزار شد. در این میهمانی با شکوه پرزیدنت ریچارد سخنانی ایراد کرد و پیشرفت های کشور ایران و رهبری آریامهر شاهنشاه ایران را ستود.

در پاسخ به سخنان مهرآمیز پرزیدنت نیکسون در میهمانی رسمی شام کاخ بلرهاوس بیاناتی ایراد فرمودند:

هر بار که آن حضرت صحبت می‌کنند بقدری کلمات محبت آمیز نثار من و شهبانو و ملت و کشورم می‌نمایند که بلاغت آن حضرت پاسخ دادن به بیاناتشان را مشکل می‌سازد و تنها پاسخی که می‌توانم بدهم این است که فقط بگویم از شما سپاسگزارم.

اگر ما به تمام وقایعی که در سال‌های اخیر بوقوع پیوسته بنگریم فکر می‌کنم به این نتیجه خواهیم رسید که اوضاع جهان بهتر و افق صلح روشن تر از همیشه شده است. هنگام ورود و همچنین قبلاً در مراسلاتی که میان ماه رد و بدل شده گفتید که زمان مقابله و کشمکش پایان یافته و می‌بایستی مذاکره جانشین آن بشود. موقعی که اعلام کردید آمریکا در نظر دارد با شرایطی شرافتمندانه از ویتنام خارج شود به این مقصود و سایر مقاصدی که ذکر کردید یکی پس از دیگری جامه عمل پوشاندید و با گام‌های استوار به سوی مقصود پیش رفتید. اکنون توپ‌ها در ویتنام خاموش شده‌اند. بیایید آرزو کنیم که مردم ویتنام به نوسازی لطمات وارده بپردازند. اکنون در همه جا امید به آینده بوجود آمده است. در تصمیمات و اقداماتی که برای تعادل قوا و جلوگیری از جنگ اتخاذ کرده‌اید و همچنین برنامه‌ای که در مذاکرات معروف به سالت و در سایر کنفرانس‌های بین‌المللی تنظیم کرده‌اید و اعلامیه‌هایی که با دبیر کل حزب کمونیست اتحاد شوروی صادر نموده‌اید همه مبشر صلح است، امید است که یک جنگ عالمگیر اتمی که بی شک به نابودی جهان خواهد انجامید هیچگاه مشتعل نشود. این امکانات در قلوب کلیه ملت‌های جهان امید تازه‌ای بوجود آورده است و به آن‌ها اطمینان بخشیده است که آن‌ها و فرزندانشان از کابوس یک جنگ اتمی رنج نخواهند برد. با امکاناتی که برای همکاری بوجود آمده شما در زمینه علوم و تکنولوژی برای بهبود زندگی بشر همکاری کرده‌اید. باید بگویم که لبّ مطلب در همین جا است، زیرا آنچه که ادعا و بیان شده جدی بوده و جنبه التماس و دروغ نداشته است. تاریخ ما مفهوم همه این کلمات را به ما آموخته است. بزرگواری و بصیرت و خرد بدون برخورداری از قدرت کفایت نمی‌کند. قضاوت شما صائب است، لیکن اگر در عمل ضعف به خرج دهید اشتباه بزرگی مرتکب شده‌اید. بنابراین عامل پیروزی در واقع آمیختن قدرت با عقل و ایمان برای هدفی عالی یعنی صلح و تفاهم و همکاری است.

کشور ما دوران‌های عظمت بسیار بخود دیده و در طول تاریخ گاهی دستخوش انحطاط نیز شده است. شرایط فعلی بر روالی قرار گرفته است که کشور ما دوره پیشرفت را آغاز کرده و این پیشرفت خوشبختانه در کلیه زمینه‌ها صورت گرفته است. در عین حال ما همواره از علاقه عمیق و دوستی و همکاری ایالات متحده آمریکا برخوردار بوده‌ایم ما به این خاطر سپاسگزاریم و آن را فراموش نمی‌کنیم، اما باز هم به سبب موقعیت جغرافیایی ایران، بخاطر حیاتی بودن صلح برای ما و به آن علت که ما بدون برخورداری از صلح و آرامش نمی‌توانیم به هدف‌های ملی خود برسیم مجبوریم برای حفظ صلح، به استغنای طبع، به عقل و آزادی و به قدرت متکی باشیم، زیرا تنها قدرت است که به انسان عاقل امکان می‌دهد در راه صحیح و مسیر درست پیش برود. ما برای این مقصود تلاش خواهیم کرد و هرگز از پای نخواهیم نشست. ما همیشه قدرت خواهیم داشت که پیشرفت منطقه و ارتقاء سطح زندگی ملت خود را تأمین کنیم و تا آن جا که برای مان مقدور است بهبود وضع سایر کشورها نیز کمک نماییم. مات همه این کارها را با ایمان کامل نسبت به آرمان‌های بشریت، نسبت به تمدنی که مورد ستایش ما است و برای آن زندگی می‌کنیم و باز هم تکرار می‌کنم تمدنی که در صورت لزوم حاضریم برای آن جان خود را فدا کنیم انجام خواهیم داد.

بار دیگر بخاطر میهمان نوازی عالی و کلمات محبت آمیزی که هنگام خیر مقدم به ما بیان فرمودید سپاسگزارم و از جانب خودم و شهبانو و پسرم و ملتم برای شما آرزوی کامیابی، و برای ملت نجیب این کشور عالی آرزوی سعادت می‌کنم.

مصاحبه‌های آریامهر شاهنشاه ایران و علیاحضرت شهبانو با رسانه ها

-

• سخنان ریجارد نیکسون پرزیدنت امریکا در میهمانی رسمی شام به سرفرازی آریامهر شاهنشاه ایران و علیاحضرت شهبانو در کاخ سفید ۲ امرداد ماه ۱۳۵۲

۳- ۴

• مصاحبه رادیو تلویزیونی اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر با نمایندگان رسانه‌های همگانی آمریکا کاخ بلرهاوس ۳ امرداد ماه ۱۳۵۲

• مصاحبه علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی با روزنامه‌نگاران زن پرآوازه امریکایی ۳ امرداد ماه ۱۳۵۲

۲۴ - ۴