الگو:نوشتار برگزیده

رضا شاه بزرگ سنگ یادبود دانشگاه تهران را در زمین دانشگاه می‌نهند

دانشگاه تهران - دانشگاه تهران در روز ۱۵ بهمن ماه ۱۳۱۳ لوحه ساختمان دانشگاه تهران به دست رضا شاه بزرگ در زمین‌های پردیس جلالیه تهران بر زمین زده شد. نزدیک به ۲۵۰ هزار متر مربع از زمین‌های جلالیه ویژه ساختمان دانشگاه تهران شد و بنا بر امر اعلیحضرت شاهنشاه قرار شد که کار ساختمان دانشکده پزشکی زودتر از دیگر دانشکده‌ها آغاز شود. بر روی لوح فلزی تاریخ ساختمان دانشگاه تهران چنین نوشته شد: هنگام شاهنشاهی پادشاه ایران رضا شاه پهلوی سردودمان پهلوی، ساختمان دانشگاه تهران به فرمان او آغاز و این نبشته که به یادگار در دل سنگ جای گرفته، به زمین سپرده شد. بهمن ماه یک هزار و سیصد و سیزده خورشیدی

نخستین گفتگوها درباره بنیان دانشگاه در ایران در مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری ششم در نشست‌های ۲۴۳ تا ۲۴۶ در اردیبهشت ماه ۱۳۰۷ خورشیدی در چارچوب گفتگوهای قانون اعزام محصل به خارجه به انجام رسید.[۳] در این زمان محمد تدین وزیر علوم و معارف بود. ...فروردین ماه ۱۳۱۰ وزیر دربار عبدالحسین تیمورتاش عیسی صدیق اعلم را مامور کرد تا انستیتویی برای آموزش عالی با سه دانشکده تربیت معلم، پزشکی و مهندسی بنیان نماید. عیسی صدیق اعلم راهی ایالات متحده امریکا شد و با پروفسور پل مونرو [۴] در دانشگاه کلمبیا دیدار کرد. عیسی صدیق اعلم تز دکترا خود را با فرنام پرشیای مدرن و سیستم آموزشی آن [۵] [۶] نوشت و طرح بنیان یک دانشگاه با همه جزییات مالی و پرسنلی آن را به نوشتار در آورد. در مهر ماه ۱۳۱۰ دکتر عیسی صدیق اعلم به تهران بازگشت و در نشستی با علی‌اکبر داور وزیر دادگستری، محمدعلی فروغی وزیر امور خارجه، سید حسن تقی‌زاده وزیر مالیه و یحیی قراگزلو وزیر معارف طرح بنیان یک دانشگاه را با آنان در میان گذاشت. قرار بر این شد پس از بازگشت تیمورتاش وزیر دربار از سفر، این طرح با وی نیز در میان گزارده شود و سپس تیمورتاش آن را به آگاهی اعلیحضرت رضا شاه بزرگ برساند. شهریور ماه ۱۳۱۰ مدرسه عالی مهندسی برای نخستین بار در تهران از سوی نخست‌وزیر گشوده شد. دوره مدرسه عالی مهندسی سه سال بود. دیرتر مدرسه عالی مهندسی با نام دانشکده فنی بخشی از دانشگاه تهران شد. در روز ۳ مهر ماه ۱۳۱۳ دانشکده فنی با سخنان معاون وزارت معارف و با بودن نخست‌وزیر در ساختمان دارالفنون تا آماده شدن بنای دانشکده گشوده شد و سپس به دانشگاه تهران جا به جا شد. دی ماه ۱۳۱۳ نشستی با بودن تیمورتاش، دکتر عیسی صدیق اعلم و علی اکبر داور برگزار گردید و شالوده بنیاد دانشگاه با تیمورتاش در میان گذاشته شد. تیمورتاش به پیشگاه اعلیحضرت رضا شاه پهلوی شرفیاب شد و برنامه بنیان دانشگاه را به آگاهی رضا شاه رساند. رضا شاه فرمان بنیان دانشگاه را به تیمورتاش دادند و افزودند که عیسی صدیق اعلم به استخدام وزارت معارف درآید و شالوده بنیاد دانشگاه را پی‌ریزی نماید و به اجرا درآورد. بدین سان، قراگزلو وزیر معارف عیسی صدیق اعلم را به استخدام وزارت معارف درآورد و به ریاست دانشسرای تربیت معلم برگزید. افزون بر این، قراگزلو عیسی صدیق اعلم را برآن داشت که مدرسه‌های آموزش عالی که وجود دارند را زیر یک چتر بیاورد و سپس آنان را دانشکده بنامند. ...علی اصغر حکمت کفیل وزارت معارف کمیته‌ای برای بنیان دانشگاه برپا کرد. هموندان این کمیته عیسی صدیق اعلم، علی اکبر سیاسی از دانشسرای تربیت معلم، علی اکبر دهخدا رییس مدرسه حقوق، محمدعلی گرگانی مدیر اداره تقاعد (بازنشستگی)، دو پزشک فارغ‌التحصیل دانشکده پزشکی از فرانسه و دو تن از مدرسه سپهسالار بودند. این کمیته پروژه عیسی صدیق اعلم را گسترده‌تر کرد. در روز ۲۲ اسفند ۱۳۱۲ علی اصغر حکمت این طرح را در برابر مجلس شورای ملی به آگاهی نمایندگان رسانید. نخستین گفتگوها درباره بنیاد دانشگاه تهران در مجلس شورای ملی در روزهای ۲۳ و ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۳۱۳ انجام شد. [۱۲] [۱۳] سرانجام در روز ۸ خرداد ماه ۱۳۱۳ قانون اجازه تاسیس دانشگاه تهران در بیست و یک ماده به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

.....این نوشتار و نوشتارهای وابسته بدان را بخوانید