شورای فرهنگی سلطنتی ایران

برنامه عمرانی سوم

اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر بزرگ ارتشتاران سخنرانی‌های محمدرضا شاه پهلوی آریامهر سال ۱۳۴۱ خورشیدی تازی

بیست و پنجمین سال شاهنشاهی اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی آریامهر/ سال ۱۳۴۱

اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر ریاست عالیه شورای فرهنگی سلطنتی ایران

هموندان شورای فرهنگی سلطنتی ایران

شورای فرهنگی سلطنتی ایران

در روز هشتم آذر ماه ۱۳۴۱ فرمان اعلیحضرت محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران در تشکیل شورای فرهنگی سلطنتی ایران صادر شد. وزارت دربار مامور تاسیس این شورا می‌باشد که ریاست عالیه آن را شاهنشاه خود عهده دار خواهند بود.

با تاییدات خداوند متعال

ما

پهلوی شاهنشاه ایران

نظر به علاقه خاص خود به حفظ و حراست و اشاعه زبان و ادب و فرهنگ ایران در داخل و خارج کشور و بعلت توسعه روزافزون روابط علمی و ادبی ایران با سایر کشورهای جهان، امر و مقرر می‌داریم که از این تاریخ شورایی به نام شورای فرهنگی سلطنتی به منظور مطالعه و اظهار نظر در کلیه امور فرهنگی که از طرف وزارت دربار شاهنشاهی بدان ارجاع شود، و نیز برای تهیه طرحها و پیشنهادهای لازم در مواردی که شوری مستقلا برای تسوعه و ترویج ملی و بین المللی فرهنگ ایران ضروری بداند، و هم چنین به منظور نظارت کلی بر سازمان‌های فرهنگی وابسته به وزارت دربار شاهنشاهی متشکل گردد.

وزارت دربار شاهنشاهی مامور اجرای این فرمان است. کاخ مرمر به تاریخ ششم آذر ماه ۱۳۴۱

اعلیحضرت همایون شاهنشاه هنگام نخستین باریابی هموندان شورای فرهنگی سلطنتی فرمودند:

امیدوارم تشکیل این شورا قدم موثری در راه حفظ و ترویج فرهنگ و ادب درخشان ایران باشد و ما بدین سان بتوانیم در نگارهداری و توسعه میراث عظیم فرهنگ و تمدن گذشته ایران کارهای مفیدی انجام دهیم. ما اکنون در راه اعتلای فرهنگ ایران دو وظیفه اساسی داریم: یکی اینکه آثار هنر و ادب و فرهنگ کهنسال خودمان را هر چه بیشتر و بهتر هم به خودمان و هم به دنیا معرفی بکنیم، و دیگر اینکه برای برای بالا بردن سطح سواد و دانش در جامعه کنونی خودمان بکوشیم.

تشکیل این شورا قدم اساسی است که در تامین منظور اول برداشته شده است. شورای فرهنگی سلطنتی ایران در انجام وظیفه‌ای که به عهده آن گذاشته شده، می‌باید تمام کوشش خود را به کار برد که فرهنگ عالی و درخشان گذشته ما به بهترین صورت به همه جهانیان معرفی شود، و درباره آن تتبعات و تحقیقات هر چه وسیعتر صورت گیرد، و نزدیک بیشتری در این راه بین همه خدمتگزاران ایرانی و خارجی فرهنگ ایران حاصل گردد، تا به خواست خداوند این گنجینه گرانبهای معنوی که از قرون متمادی به دست ما رسیده است به نحو شایسته‌ای حفظ و نگاهبانی شود و بر کمیت و کیفیت آن افزوده گردد.

هموندان شورای فرهنگی سلطنتی

شورای فرهنگی سلطنتی از ده تن از پایوران علمی درجه اول کشور که به ویژه در امر روابط فرهنگی بین المللی ایران پیشینه استواری دارند تشکیل شده است. این شورا یک مرکز عالی مشورتی است که می‌باید مسایلی را که در زمینه‌های گوناگون ادبی و علمی و هنری از سوی مراجع داخلی و خارجی به دربار شاهنشاهی مراجعه می‌شود و نیاز به شور و بررسی دارد مورد رسیدگی قرارداده و دیدگاه خود را درباره آنها ابراز دارد. هم چنین خود شورا می‌تواند مسایل گوناگونی را که از نظر حفظ و ترویج فرهنگ ایران از لحاظ ملی و بین المللی شایان توجه می‌دادند، مورد مطالعه قرار داده و نظریات خود را به آگاهی مراجع و سازمان‌های داخلی و خارجی برساند.

دبیرخانه شورای فرهنگی سلطنتی با آکادمی‌ها و انستیتوها و انجمن‌های خاورشناسی به ویژه آنها که با چاپ شده‌ها درباره ایران سر و کار دارند و هم چنین با دانشگاه‌های گوناگون جهان به ویژه آنهایی که دارای مرکزهای تدریس زبان‌های ایرانی و ادبیات فارسی هستند، و یا دانشمندانی که در کشورهای مختلف جهان درباره تمدن و فرهنگ ایران کار می‌کنند، ارتباط خواهد داشت و شورا را در جریان فعالیت‌های این مراکز خواهد گذاشت و کوشش خواهد نمود ابزار آسان سازی این فعالیت‌ها را تا آنجا که به کشور ایران مربوط است، فراهم سازد و هم چنین هماهنگی و همکاری بیشتری را میان ایران با این مراکز و میان خود این مرکز تامین نماید.

به پیشنهاد دربار شاهنشاهی و فرمان همایونی، افزون بر وزیر دربار شاهنشاهی و وزیر فرهنگ، نام‌های زیر به هموندی ثابت شوری برگزیده شده‌اند: ۱- ابراهیم پورداود ۲- سیدحسن تقی زاده ۳- علی اصغر حکمت ۴- دکتر علی اکبر سیاسی ۵- دکتر سید فخرالدین شادمان ۶- دکتر رضازاده شفق ۷- دکتر عیسی صدیق ۸- بدیع الزمان فروزانفر ۹- مطیع الدوله حجازی ۱۰ - سعید نفیسی

شجاع الدین شفا دبیرکلی شورا را دارا است.

دبیرخانه شورای فرهنگی سلطنتی ایران

دبیرخانه شورای، انجام همه کارهای امور اداری و ارتباط با مرکزهای گوناگون علمی و فرهنگی درون و برون مرزی و نامه‌ها و مراجعه‌ها و ارتباط با سازمان‌ها و مرکزهای اجرایی کشور را به گردن دارد. برای فراهم ساختن هماهنگی کارهای مرکزهای گوناگون فرهنگی و هنری کشور در زمینه مسایلی که با خویشگاری شورای فرهنگی سلطنتی پیوند دارد، یک کمیسیون دایمی از نمایندگان وزارت فرهنگ، وزارت امور خارجه، دانشگاه تهران، هنری زیبای کشور، انتشارات و رادیو، اداره کل باستانشناسی، انجمن آثار ملی، کمیسیون ملی یونسکو با دبیرخانه شورای فرهنگی سلطنتی همکاری دارد.

دبیرخانه افزون بر خویشکاری‌های خود، انجام پهرست زیر را نیز به عهده دارد:

- نوشتن و چاپ ماهنامه شورای فرهنگی سلطنتی، دربرگیرده گزارش فعالیت‌های ماهانه در باره فرهنگ و هنر ایران و در کلیه کشورهای جهان

- فراهم ساختن پهرست جامع از همه کتاب‌ها و نسخه‌های خطی پارسی موجود در کتابخانه‌های جهان و کتابخانه‌های ایران

- بنیاد نهادن کتابخانه‌ای از همه کتاب‌هایی که درباره ایران در کشورهای گوناگون جهان و به زبان‌های گوناگون به چاپ رسیده است و چاپ می‌شود.

- فراهم ساختن آرشیوی از نشریات ایرانشناسی جهان و از بخشی از نشریات خاورشناسی که با ایران ارتباط دارد.

- فراهم ساختن آرشیوی از مقاله‌ها و گزارش‌های پژوهشی درباره فرهنگ و تمدن ایران که در نشریات جهان به چاپ رسیده است و چاپ می‌شود

نیز نگاه کنید به

• فرمان اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران در تشکیل شورای فرهنگی سلطنتی ۸ آذر ماه ۱۳۴۱
• بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران در شرفیابی شورای فرهنگی سلطنتی ۱ دی ماه ۱۳۴۱