الگو:نوشتار برگزیده: تفاوت میان نسخه‌ها

از مشروطه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۸۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<!-- در اینجا نوشتاری برگزیده از میان درونمایه وبگاه مشروطه می‌آید. -->
<!-- در اینجا نوشتاری برگزیده از میان درونمایه وبگاه مشروطه می‌آید. -->
<onlyinclude>
<onlyinclude>
*
*
[[پرونده:Shahanshah Aryamehr Shahbanou Moscow Mehr 1351Y.mp4|thumb|left|180px|سفر اعلیحضرتین به شوروی]]
[[پرونده:ShahanshahSpeech23Esfand1346ZobehAhan2.mp4|thumb|left|240px|شاهنشاه کارخانه ذوب آهن آریامهر را بنیادمی‌کنند ۲۳ اسفند ۱۳۴۶ ]]
[[پرونده:ShahanshahShahbanouArrivalMoscow18Mehr1351b.jpg|thumb|left|150px|]]
[[پرونده:ZohbeAhanAryamehrPlate1346.jpg|thumb|left|190px|لوحه بنیادگذاری ذوب آهن آریامهر]]
[[پرونده:ShahanshahShahbanouArrivalMoscow18Mehr1351d.jpg|thumb|left|150px|پادگورنی در پای پلکان هواپیما به اعلیحضرتین خوش آمد می‌گوید]]
[[پرونده:ShahanshahZobehAhanFoundation1346.jpg|thumb|left|190px|شاهنشاه لوحه یادبود کارخانه ذوب آهن را در دل خاک می‌نهند]]
[[پرونده:ShahanshahShahbanouArrivalMoscow18Mehr1351g.jpg|thumb|left|150px|آریامهر و پادگورنی از گارد احترام نیروهای سه گانه ارتش سرخ سان می‌بینند]]
[[پرونده:ShahanshahShahbanouZobehAhan1346.jpg|thumb|left|190px|شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های طلا پروانه بتون ریزی کوره بلند ذوب آهن را می دهند]]
[[پرونده:ShahanshahShahbanouArrivalMoscow18Mehr1351a.jpg|thumb|left|150px|آیین پیشباز از اعلیحضرتین در فرودگاه ونوکووای]]


[[پرونده:ShahanshahAryamehrKremlinMoscowNegotiations19Mehr1351.jpg|thumb|page|150px|دومین دور گفتگوهای رهبران ایران و شوروی ۱۹ مهر ماه]]
'''[[ذوب آهن آریامهر]]''' - در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران با دست‌های خود نخستین لوحه زرین کارخانه ذوب آهن را درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:
[[پرونده:ShahanshahAryamehrKremlinMoscowNegotiations19Mehr1351a.jpg|thumb|left|150px|از راست: پادگورنی، آریامهر شاهنشاه ایران، لیونید برژنف و الکسی کاسیگین]]
[[پرونده:ShahanshahAryamehrMoscowSigningAgreements22Mehr1351.jpg|thumb|left|150px|دستینه شدن عهدنامه همکاری‌های اقتصادی و فنی]]
به یاری ایزد توانا
[[پرونده:ShahanshahShahbanouTallinnEstonianElectronicFactory22Mehr1351.jpg|thumb|left|150px|اعلیحضرتین در کارخانه ابزار الکترونیک]]
 
[[پرونده:ShahanshaVoronezhLegendaryTu-144Aircraft23Mehr1351.jpg|thumb|left|150px|بازدید اعلیحضرتین از کارخانه هواپیماسازی]]
ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران
[[پرونده:ShahanshahAlmatyGeologicalMuseumAcademySciences26Mehr1351.jpg|thumb|left|150px|بازدید اعلیحضرتین از آکادمی علوم قزاقستان و موزه زمین شناسی این آکادمی در شهر آلمااتا]]
 
'''[[سفر اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به شوروی ۲۹-۱۸ مهر ماه ۱۳۵۱]]'''
نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم
 
یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی


رهبران شوروی و مردم مسکو پس از نیمروز ۱۸ مهر ماه هنگام ورود شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در آستانه یک سفر رسمی دوازده روزه پیشباز باشکوهی کردند. در فرودگاه « ونو کووای » شهر مسکو که فرودگاه تشریفاتی پایتخت به شمار می‌آید، نیکلای پادگورنی صدر هیات رییسه شورای عالی اتحاد شوروی، الکسی کاسیگین رییس شورای وزیران ( نخست وزیر) ، آندره گرومیکو وزیر خارجه، مارشال گرچگو وزیر دفاع، هموندان هیات رییسه شورای عالی اتحاد شوروی، معاون صدر هیات رییس معاونان، نخست وزیر و چند تن از وزیران شوروی و نمایندگان زن و مرد اصناف و اتحادیه‌های کارگری شوروی از اعلیحضرتین به گرمی پیشباز کردند. در فرودگاه تشریفاتی مسکو پرچم‌های ایران و شوروی در اهتزاز بود. در آیین پیشباز سفیر و هموندان سفارت شاهنشاهی ایران نیز حضور داشتند. هواپیمای جت بویینگ ۷۰۷ هواپیمایی ملی ایران با پرچم‌های ایران و درفش شاهنشاهی در جلوی آن، ساعت ۱۴ و پانزده دقیقه به هنگام تهران بر باند فرودگاه بر زمین نشست و به آرامی میان میدان فرودگاه و جایگاه پیشبازکنندگان بازایستاد. محمدرضا امیر تیمور سفیر ایران در مسکو و بانو برای پیشباز به درون هواپیما رفتند و پس از کوتاه زمانی، اعلیحضرتین از هواپیما پیاده شدند. در پای پلکان هواپیما پادگورنی و کاسیگین و دیگر پایوران شوروی از میهمانان والای شوروی به گرمی پیشباز کردند. آیین پیشباز از اعلیحضرتین از تلویزیون مسکو پخش شد و میلیون‌ها تن از مردم شوروی ورود شاهنشاه و شهبانوی ایران را تماشا کردند. پیشبازی که از اعلیحضرتین شد، پیشبازی بود بی همتا که تا به امروز از یک رهبر کشور خارجی در شوروی انجام یافته بود.  
داشتن کارخانه ذوب آهن یکی از آرزوهای اعلیحضرت رضا شاه بزرگ بود زیرا که کارخانه ذوب آهن نخستین و بنیادی‌ترین گام در جهت گسترش پای‌ساخت‌های کشور ایران بود. از کشور ایران در درازای ۱۳۰ سال سلطنت بیگانه مغول قاجار بر کشور ایران، تنها ویرانه‌ای با بیمارهای گوناگون و مردمی بیسواد بر جای مانده بود. بیشتر مردم ایران کشاورزانی بودند که بر روی زمین‌هایی کار می‌کردند که خانواده قاجار مغول آن زمین‌های کشاورزی ایران را میان خود تقسیم کرده بودند و خود را مالکان بزرگ می‌نامیدند. این فئودال‌های قاجاری مالک زمین و جان رعیت‌ها یا برزگران ایرانی بودند. در چنین کشوری رضا شاه بزرگ نخستین شاهنشاه ایرانی، پس از حمله تازی با رای مردم ایران و تصویب مجلس شورای ملی، شاهنشاه ایران شد. همین مجلس شورای ملی، نمایندگان ملت ایران، سرانجام سلسله منفور مغول قاجار را منقرض کردند و پادشاهی را به رضا شاه پهلوی دادند و بنیاد ایران نوین آغاز گردید.  


نخستین دور گفتگوهای شاهنشاه آریامهر و سه طراح عمده و اصلی سیاست کرملین دو ساعت پیش از ورود اعلیحضرتین به مسکو آغاز شد و نود دقیقه به درازا کشید. رهبری هیات شوروی را لیونید برژنف دبیر اول حزب کمونیست و مرد شماره یک کرملین به عهده داشت. نیکلای پادگورنی و الکسی کاسیگین و آندره گرومیکو مهره‌ها و طراحان دیگر کرملین، برژنف را یاری می‌کردند. در کنار شاهنشاه آریامهر، عباس خلعتبری وزیر خارجه، محمدرضا امیر تیمور سفیر ایران در مسکو، جعفر ندیم و امیر ارسلان مفخم صنیعی سرپرست اداره دوم سیاسی وزارت خارجه به گفتگو با رهبران شوروی نشستند.
۳ دی ماه ۱۳۰۶ قانون کوتاه کردن زمان مناقصه ابزار و ساختمان ذوب آهن  از مجلس شورای ملی گذشت. در روز ۱۱ دی ماه از سوی دولت آگهی مناقصه ذوب آهن در ایران چاپ شد. ۱۴ دی ماه از سوی وزارت خارجه آگهی مناقصه کارخانه ذوب آهن ایران در روزنامه‌های برجسته آلمان، فرانسه و انگلستان به چاپ رسید. پیش از این پروژه ذوب آهن و بنیاد کارخانه ذوب آهن در شمال کشور برای ساختن ریل راه‌آهن برنامه ریزی شده بود. این کار با تصویب ساختمان راه آهن میان خرمشهر و بندر خورموسی (بندر شاهپور) از سوی مجلس شورای ملی آغاز شد. از بودجه ۴،۵ میلیون تومانی که برای این کار ویژه شده بود، کارشناسان آلمانی استخدام شدند تا درباره ساخت و راه اندازی کارخانه  ذوب آهن در ایران بررسی‌های نیازین را انجام دهد. سرانجام پروژه ذوب آهن به پایان سال ۱۳۰۷ فراافکنده شد.
نخستین دور گفتگوها با بیانات شاهنشاه آریامهر آغاز شد. فضای گفتگوها بسیار دوستانه بود و هر دو سو دیدگاه‌های خویش را نسبت به مسایل هر دو کشور ابراز داشتند و سپس به گفتگو پیرامون چگونگی پایدار ساختن پیوندها و همکاری‌های خود به سود مردم دو کشور پرداختند.
 
۲۱ آبان ماه ۱۳۱۶ نخستین قرارداد برای ساختن کارخانه ذوب آهن ایران در کرج با کمپانی دماگ - کروپ آلمان ، پس از سال‌ها بررسی و ارزیابی، موافقت نامه‌ای میان دولت شاهنشاهی ایران و کنسرسیوم آلمانی (دماگ - کروپ) برای ساختن دو کوره با تولید روزانه ۱۵۰ تن، کارخانه فولاد، یک دستگاه نورد، ... ، ریخته‌گری، ابزار آهن ورزیده یا آهن نرم چکش خورده، خرد کننده ذغال سنگ، یک نیروگاه، و صنعت‌های وابسته چون آهک، امونیا و بنزول، قیر، چدن بسته شد. و قرار بر این شد که در درازای سه سال ساختن کارخانه ذوب آهن پایان یابد و ۱۲۰۰ کارگر به استخدام کارخانه درآیند. کار از روی برنامه پیش می‌رفت، تا اینکه در سال ۱۳۲۰ هنگامی ارتش شوروی و انگلستان ایران را بمباران کردند و کشور را ایران به اشغال نظامی این دو کشور استعماری در آمد، هنوز کارخانه ذوب آهن ناتمام بود. این بدان معنا بود که همه پروژه کارخانه ذوب آهن به خطر افتاد، زیرا که پیوندها با آلمان بریده شد، که به نابودی پروژه انجامید. بخشی از ماشین‌های کارخانه ذوب آهن در کشتی‌هایی به سوی بندرهای کشور ایران در راه بودند که از سوی ارتش متفقین مصادره شد و بخشی دیگر در کشور آلمان ماند و زنگ زد و از میان رفت.  
شامگاهان میهمانی شامی به سرفرازی ورود شاهنشاه و شهبانوی ایران در کاخ کرملین برگزار شد. در این میهمانی پرژنف، کاسیگین، گرومیکو، مارشال گرچکو وزیر دفاع و بسیاری از پایوران شوروی و هم چنین خانم « والنتیناتروشکووا » نخستین زن فضانورد شوروی حضور داشتند. پس از شام، پادگورنی به نمایندگی از سوی شورای عالی و دولت شوروی سخنانی به سرفرازی ورود اعلیحضرتین ایراد کرد. آنگاه شاهنشاه آریامهر درپاسخ به سخنان پادگورنی بیاناتی ایراد فرمودند.


چهارشنبه ۱۹ مهر ماه بامدادان اعلیحضرتین تاج گلی باشکوهی بر آرامگاه لنین که در پشت دیوار بلند کاخ کرملین و در ضلع جنوبی میدان سرخ مسکو قراردارد، نهادند. اعلیحضرتین پس از نهادن تاج گل، به درون آرامگاه لنین رفتند و از آرامگاه دیگر رهبران پیشین شوروی چون ژوزف استالین، مارشال ورشیلوف و هم چنین جایگاه‌های خاکستر جسد فضانوردان جان باخته شوروی که در دیوار کاخ کرملین قرار دارد، بازدید کردند. اعلیحضرتین سپس بر آرامگاه سرباز گمنام تاج گلی نهادند. پس از این آیین شاهنشاه آریامهر برای انجام دومین دور گفتگوها با رهبران شوروی به کاخ کرملین رفتند و گفتگوها ساعت یازده و نیم آغاز شد.
در روز ۳ شهریور ماه ۱۳۲۰ ارتش دو کشور استعمارگر شوروی و انگلستان شهرهای بی پدافند ایران را در شمال و جنوب ایران بمباران کردند و بسیاری از مردم ایران را کشتند و ویرانی های بسیار به بار آوردند و خاک ایران را اشغال کردند. استالین پافشاری کرد که رضا شاه بزرگ باید از ایران بیرون رود وگرنه شاهنشاهی را از ایران برخواهد انداخت. رضا شاه بزرگ در روز ۲۵ شهریور ماه ۱۳۲۰ کناره‌گیری خود را دستیه کرد و ولیعهد جوان ایران محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران شد.  


در روز ۲۰ مهر ماه ۱۳۵۱ برابر با ۲۱ اکتبر ۱۹۷۲ در مسکو عهدنامه راجع به توسعه همکاری اقتصادی و فنی میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی دربرگیرنده یک مقدمه و هشت ماده از سوی وزیران خارجه دو دولت دستینه شد. این عهدنامه در روز دوشنبه ۲۱ اسفند ماه ۱۳۵۱ به تصویب مجلس سنا رسید و در روز ششم اردیبهشت ماه ۱۳۵۲ ۱۳۵۲ خورشیدی از مجلس شورای ملی به ریاست عبداله ریاضی گذشت. پس از دستینه شدن عهدنامه ها و بستن همکاری های سنگین فنی، شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو دنباله روز پنجشنبه ۲۰ مهر ماه را میهمان فضانوردان شوروی بودند. اعلیحضرتین همراه با پادگورنی صدر هیات رییسه اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به دیدار شهرک فضانوردان در پیرامون مسکو در میان جنگلی زیبا پرداختند. این نخستین بار بود که رهبر یک کشور خارج از بلوک شرق با تشریفات رسمی از این شهرک دیدن می‌کرد. شاهنشاه آریامهر در بیاناتی کوشش‌های فضانوردان شوروی را ستودند.
۳۱ خرداد ماه ۱۳۴۴ اعلحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی و علیاحضرت شهبانو به دعوت هیات رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی به مسکو پرواز کردند عباس آرام وزیر امور خارجه ایران و سفیر شوروی در تهران زمینه‌های سفر شاهنشاه آریامهر را به شوروی و گفتگوها برای بنیاد نهادن کارخانه ذوب آهن در ایران در برابر صادر کردن گاز به شوروی را فراهم ساخته بودند. در فرودگاه مسکو آناستاس ایوانوویچ میکویان صدر هیات رییسه اتحاد جماهیر شوروی، الکسی کاسیگین، برژنف و دیگر بزرگان شوروی برای پیشباز شاهنشاه ایران و شهبانو در فرودگاه مسکو چشم به راه ورود اعلیحضرتین بودند.  
۱۳ مهر ماه ۱۳۴۴ موافقت‌نامه ایران و شوروی درباره بنیاد کارخانه ذوب‌آهن و کارخانه‌های ماشین‌سازی و لوله‌کشی گاز و صادرات گاز نفت ایران به شوروی دستینه شد.


شبانگاه از سوی شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو یک میهمانی باشکوه به افتخار پادگورنی در کاخ پذیرایی‌ها در تپه‌های لنین برگزار شد. افزون بر پایوران برجسته شوروی، همه سفیران و روسای هیات‌های سیاسی در مسکو و همراهان شاهنشاه و هموندان سفارت شاهنشاهی ایران و هم چنین دانشمندان شوروی و بانوانشان شرکت داشتند.
در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی برای بنیاد کارخانه ذوب آهن آریامهر ساعت ۹ بامداد به اسپهان وارد شدند و مورد پیشباز استاندار و سران و بزرگان قرارگرفتند. پس از اجرای آیین احترام نظامی و گزارش نظامی فرمانده توپخانه، مهندس همایونفر استاندار اسپهان گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد. نزدیک به ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه شاهنشاه و شهبانو با هلیکوپتر از فرودگاه اسپهان پرواز کردند و در پهنه کارخانه در ۴۵ کیلومتری جاده اسپهان - شهر کرد در "ریزلنجان" فرود آمدند و مورد پیشباز نخست وزیر امیرعباس هویدا، مهندس ریاضی رییس مجلس شورای ملی، شریف امامی رییس مجلس سنا، وزیران، ژنرال‌های ارتش، نمایندگان دو مجلس و شماری از سران و بزرگان کشوری و لشکری و هزاران تن از اهالی ریزلنجان قرارگرفتند.  


آدینه ۲۱ و شنبه ۲۲ مهر ماه بازدید از تالین پایتخت استونی - شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پیش از نیمروز با آیین پسواز رسمی رهبران اتحاد شوروی، از مسکو به شهر زیبای و توریستی « تالین » مرکز جمهوری استونی پرواز کردند. در فرودگاه مسکو آیین پسواز با بودن پادگورنی صدر هیات رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی، کاسیگین نخست وزیر شوروی، آندره گرومیکو وزیر امور خارجه، مارشال گرچکو وزیر دفاع و همه فرنشینانی که هنگام ورود اعلیحضرتین در فرودگاه مسکو بودند، انجام یافت. نخستین دور گفتگوهای شاهنشاه آریامهر و رهبران جمهوری استونی در مقر صدر هیات رییسه جمهوری استونی انجام یافت. در این گفتگوها که ۴۰ دقیقه به درازا کشید، شاهنشاه و صدر هیات رییسه شورای عالی جمهوری استونی پیرامون جستارهای مورد علاقه گفت و گو کردند.
نخست اعلیحضرتین از نمایشگاهی که در پهنه کارخانه برپاشده بود بازدید کردند. سپس اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به جای برنشاندن لوحه بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن رفتند. دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد و دکتر شیبانی مدیر عامل شرکت ملی ذوب آهن ایران گزارش‌هایی پیش از برنشاندن لوحه زرین کارخانه دادند. نخست دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد در گزارش خود گفت: با پیدایش این واحد غول آسا نه تنها به نحو بی‌سابقه‌ای بر قدرت صنعتی و فنی کشور افزوده می‌شود، بلکه چهره مناطق مرکزی ایران دگرگونی فاحشی می‌یابد. به خاطر این طرح برنامه‌های زیرسازی عظیمی به صورت ساختمان سد شاه عباس کبیر - راه آهن اسپهان به یزد و کرمان - گسترش شبکه برق و غیره در سراسر این منطقه در دست اجراست. سپس مدیر عامل شرکت ذوب آهن ایران دکتر شیبانی نیز گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد و با گفتن رقم‌هایی، بزرگی این پروژه را یادآورشد : پهنه درونی کارخانه ۷۰۰ هکتار - حجم عملیات خاکریزی و خاک برداری بیش از ۱۴ میلیون متر مکعب - ساختمان‌های فلزی و آرماتور و فلزات گوناگون ۱۴۵۰۰۰ تن - ماشین آلات کارگذاشته بیش از ۸۰۰۰۰ تن - لوله کشی درون کارخانه ۱۴۳۰ کیلومتر - سیم کشی و کابل کشی درون کارخانه ۳۸۰۰ کیلومتر می‌باشد. با به راه افتادن کارخانه ذوب آهن بیش از ۲۴۰۰۰ تن به کار گماشته خواهند شد که از بیش از ۲۵۰۰ تن دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها و ۱۶۰۰۰ تن تکنیسین و کارگر زبده و بیش از ۵۰۰۰ تن کارگار ساده خواهند بود.  


شاهنشاه آریامهر پس از نیمروز به همراه صدر هیات رییسه شورای عالی استونی از یک کارخانه ابزار و تجهیزات الکتریکی در شهر تالین دیدن کردند. رییس کارخانه در این بازدید خوش آمد گفت و گزارشی به آگاهی همایونی رسانید. پس از گزارش رییس کارخانه، شاهنشاه و صدر هیات رییسه استونی و همراهان از کارخانه دیدن کردند و دختران و زنان کارخانه که ۸۰٪ کارگران را تشکیل می‌دادند، شاخه گل‌هایی به شاهنشاه فراداشتند و درخواست کردند که نیمی از گل‌ها به مناسبت زادروز علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به معظم لها بدهند.
پس از شنیدن گزارش‌ها شاهنشاه با دست‌های خود نخستین لوحه زرین بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن را در درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند و در جایگاه ویژه برنشاندند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:


بکشنبه ۲۳ مهر ماه بازدید از وارونژ - اعلیحضرتین و همراهان ساعت ۱۳ در پایان یک دیدار دو روزه از تالین پایتخت استونی وارد وارونژ گردیدند و با پیشباز بس پر شکوه مردم و پایوران شهر روبرو شدند. پس از نیمروز اعلیحضرتین از کارخانه هواپیماسازی این شهر دیدن کردند. در این بازدید هیات رییسه شورای عالی جمهوری سوسیالیستی لیتونی و نیز رییس کمیته اجرایی ایالت وارونژ در رکاب اعلیحضرتین بودند. در روز ۲۴ مهر ماه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در وارونژ استراحت کردند. بر پایه برنامه، قرار بود اعلیحضرتین از کارخانه برق اتمی « نووارونژ » در حومه وارونژ دیدن فرمایند اما به سبب سرماخوردگی شاهنشاه، پس از نیمروز عباس خلعتبری و دیگر همراهان آریامهر شاهنشاه ایران، از نیروگاه برق اتمی « نوووارونژ » دیدن کردند.
به یاری ایزد توانا


ساعت ده و نیم بامداد چهارشنبه ۲۶ مهر ماه به هنگام قزاقستان و هشت بامداد تهران، گفتگوها میان شاهنشاه آریامهر و رهبران جمهوری قزاقستان انجام یافت. در این گفتگوها که سرشار از احترام به شاهنشاه بود و یک ساعت به درازا کشید، در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی و علاقه‌های دو سرزمین گفته شد. گفتگوها در کاخ هیات رییسه جمهوری قزاقستان برگزار شد. ایوار شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو از نمایشگاه پیشرفت‌های اقتصادی ملی قزاقستان در شهر آلمااتی دیدن فرمودند. در این بازدید گروهی از پایوران برجسته جمهوری قزافستان در رکاب اعلیحضرتین بودند. نمایشگاه فرآورده‌های اقتصادی قزاقستان در زمینی به پهنه ۷۵ هکتار ساخته شده است و نخستین بار در سال ۱۹۶۱ به مناسبت چهلمین سالگشت بنیاد نهادن جمهوری قزاقستان ایجاد گردید.
ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران


بامداد ۲۷ مهر ماه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در میان آیین پسواز گرم رهبران جمهوری قزاقستان برای یک بازدید دو روزه به کناره‌های دریای سیاه پرواز کردند. بر پایه برنامه اعلیحضرتین تا روز شنبه در « سوچی » کناره دریای سیاه خواهند ماند و روز شنبه خاک شوروی را پس از یازده روز بازدید و گفتگوهای پیروزمندانه به سوی تهران ترک خواهند گفت 
نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم


شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو در یازدهمین روز در اتحاد جماهیر شوروی از یک آسایشگاه و یک مرکز درمان با آب معدنی و هم چنین از یک انستیتوی پرورش نباتات گرمسیر در شهر سوچی دیدن کردند. در این انستیتو آریامهر به درخت دوستی که ۱۳۸ تن از شخصیت‌های برجسته جهان به آن پیوند زده بودند، پیوند زدند و از سوی انستیتوی پرورش نباتات گرمسیر « دیپلم پیوندزنی » به اعلیحضرت فراداشته شد. در این بازدیدها صدرهایت رییس شورای عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی لیتونی، شهردار و پایوران شهر سوچی و همراهان اعلیحضرتین در رکاب آریامهر و شهبانو بودند..
یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی


سفر دوازده روزه شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو پایان گرفت و پس از نیم روز ۲۹ مهر ماه به تهران بازگشتند. در فرودگاه مهرآباد خاندان شاهنشاهی ایران و پایوران کشوری از اعلیحضرتین پیشباز کردند. هواپیمای اعلیحضرتین ساعت ۱۳ و ۳۰ دقیقه در برابر کوشک شاهنشاهی بازایستاد. والاحضرت‌ها، شاهپور غلامرضا پهلوی، شاهپور احمدرضا به همراه همسرانشان و والاحضرت شاهدخت فاطمه برای پیشباز به درون هواپیما رفتند و سپس اعلیحضرتین از هواپیما پایین آمدند. علیاحضرت شهبانو پوشاکی از پارچه ابریشمی صنایع دستی ایران پوشیده بودند.
سرانجام شاهنشاه یکی از آرمان‌های ملی و آرزوهای دیرین هر ایرانی را جامه عمل پوشاندند. در این روز بزرگترین گام برای صنعتی کردن کشور برداشته شد که سرافرازی و سربلندی هر ایرانی را دربردارد. آنگاه شاهنشاه آریامهر پروانه بتون‌ریزی در جای بنای کوره بزرگ ذوب آهن را دادند. در این زمان اشک از چشمان باشندگان سرازیر شد. شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های زر و سیم در جای کوره بلند ذوب آهن بیاناتی ایراد فرمودند:


ساعت ۱۴ روز ۲۹ مهر ماه به مناسبت پایان سفر پیروزمندانه آریامهر شاهنشاه ایران و علیاحضرت شهبانو اعلامیه مشترک ایران و شوروی در تهران و مسکو به چاپ رسید. این اعلامیه از دیدگاه جهانی و به ویژه خاورمیانه دربرگیرنده جستارهای سودمند است و در آن افزون بر موارد همکاری مشترک دو دولت همه بحران‌های جهانی و مسایل خلع سلام عمومی نیز مورد گفتگو قرار گرفته است. این اعلامیه نمونه بارزی از همزیستی مسالمت آمیز دو کشور با روش‌های گوناگون اجتماعی است و به عنوان یک سند تاریخی صلح در مناسبتات دو کشور بر جای خواهد ماند.
امروز برای ملت ایران روز مبارک و میمونی است، زیرا یکی از آرزوهای دیرین ملی، به خواست خداوند متعال برآورده شده است. استقلال ما در صنایع توام است با استقلال ما در سیاست. ما مشغول پی ریزی پایه‌های استقلال صنعتی کشور هستیم و ذوب آهن که رشته وسیعی از صنایع فلزی است، استقلال ما را تا درجه زیادی تامین می‌کند. صنایع پتروشیمی، ماشین سازی و آلومینیوم نیز به مقدار وسیعی وسایل پیشرفت و ترقی این مملکت را فراهم خواهد کرد. مژده دیگری که باید به ملت ایران بدهیم وجود معادن مس است که به مقدار قابل توجه و مننابهی در ایران موجود است.


</onlyinclude>
</onlyinclude>


[[رده:مشروطه:صفحه اصلی]]
[[رده:مشروطه:صفحه اصلی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۱


شاهنشاه کارخانه ذوب آهن آریامهر را بنیادمی‌کنند ۲۳ اسفند ۱۳۴۶
لوحه بنیادگذاری ذوب آهن آریامهر
شاهنشاه لوحه یادبود کارخانه ذوب آهن را در دل خاک می‌نهند
شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های طلا پروانه بتون ریزی کوره بلند ذوب آهن را می دهند

ذوب آهن آریامهر - در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران با دست‌های خود نخستین لوحه زرین کارخانه ذوب آهن را درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:

به یاری ایزد توانا

ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران

نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم

یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی

داشتن کارخانه ذوب آهن یکی از آرزوهای اعلیحضرت رضا شاه بزرگ بود زیرا که کارخانه ذوب آهن نخستین و بنیادی‌ترین گام در جهت گسترش پای‌ساخت‌های کشور ایران بود. از کشور ایران در درازای ۱۳۰ سال سلطنت بیگانه مغول قاجار بر کشور ایران، تنها ویرانه‌ای با بیمارهای گوناگون و مردمی بیسواد بر جای مانده بود. بیشتر مردم ایران کشاورزانی بودند که بر روی زمین‌هایی کار می‌کردند که خانواده قاجار مغول آن زمین‌های کشاورزی ایران را میان خود تقسیم کرده بودند و خود را مالکان بزرگ می‌نامیدند. این فئودال‌های قاجاری مالک زمین و جان رعیت‌ها یا برزگران ایرانی بودند. در چنین کشوری رضا شاه بزرگ نخستین شاهنشاه ایرانی، پس از حمله تازی با رای مردم ایران و تصویب مجلس شورای ملی، شاهنشاه ایران شد. همین مجلس شورای ملی، نمایندگان ملت ایران، سرانجام سلسله منفور مغول قاجار را منقرض کردند و پادشاهی را به رضا شاه پهلوی دادند و بنیاد ایران نوین آغاز گردید.

۳ دی ماه ۱۳۰۶ قانون کوتاه کردن زمان مناقصه ابزار و ساختمان ذوب آهن از مجلس شورای ملی گذشت. در روز ۱۱ دی ماه از سوی دولت آگهی مناقصه ذوب آهن در ایران چاپ شد. ۱۴ دی ماه از سوی وزارت خارجه آگهی مناقصه کارخانه ذوب آهن ایران در روزنامه‌های برجسته آلمان، فرانسه و انگلستان به چاپ رسید. پیش از این پروژه ذوب آهن و بنیاد کارخانه ذوب آهن در شمال کشور برای ساختن ریل راه‌آهن برنامه ریزی شده بود. این کار با تصویب ساختمان راه آهن میان خرمشهر و بندر خورموسی (بندر شاهپور) از سوی مجلس شورای ملی آغاز شد. از بودجه ۴،۵ میلیون تومانی که برای این کار ویژه شده بود، کارشناسان آلمانی استخدام شدند تا درباره ساخت و راه اندازی کارخانه ذوب آهن در ایران بررسی‌های نیازین را انجام دهد. سرانجام پروژه ذوب آهن به پایان سال ۱۳۰۷ فراافکنده شد.

۲۱ آبان ماه ۱۳۱۶ نخستین قرارداد برای ساختن کارخانه ذوب آهن ایران در کرج با کمپانی دماگ - کروپ آلمان ، پس از سال‌ها بررسی و ارزیابی، موافقت نامه‌ای میان دولت شاهنشاهی ایران و کنسرسیوم آلمانی (دماگ - کروپ) برای ساختن دو کوره با تولید روزانه ۱۵۰ تن، کارخانه فولاد، یک دستگاه نورد، ... ، ریخته‌گری، ابزار آهن ورزیده یا آهن نرم چکش خورده، خرد کننده ذغال سنگ، یک نیروگاه، و صنعت‌های وابسته چون آهک، امونیا و بنزول، قیر، چدن بسته شد. و قرار بر این شد که در درازای سه سال ساختن کارخانه ذوب آهن پایان یابد و ۱۲۰۰ کارگر به استخدام کارخانه درآیند. کار از روی برنامه پیش می‌رفت، تا اینکه در سال ۱۳۲۰ هنگامی ارتش شوروی و انگلستان ایران را بمباران کردند و کشور را ایران به اشغال نظامی این دو کشور استعماری در آمد، هنوز کارخانه ذوب آهن ناتمام بود. این بدان معنا بود که همه پروژه کارخانه ذوب آهن به خطر افتاد، زیرا که پیوندها با آلمان بریده شد، که به نابودی پروژه انجامید. بخشی از ماشین‌های کارخانه ذوب آهن در کشتی‌هایی به سوی بندرهای کشور ایران در راه بودند که از سوی ارتش متفقین مصادره شد و بخشی دیگر در کشور آلمان ماند و زنگ زد و از میان رفت.

در روز ۳ شهریور ماه ۱۳۲۰ ارتش دو کشور استعمارگر شوروی و انگلستان شهرهای بی پدافند ایران را در شمال و جنوب ایران بمباران کردند و بسیاری از مردم ایران را کشتند و ویرانی های بسیار به بار آوردند و خاک ایران را اشغال کردند. استالین پافشاری کرد که رضا شاه بزرگ باید از ایران بیرون رود وگرنه شاهنشاهی را از ایران برخواهد انداخت. رضا شاه بزرگ در روز ۲۵ شهریور ماه ۱۳۲۰ کناره‌گیری خود را دستیه کرد و ولیعهد جوان ایران محمدرضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران شد.

۳۱ خرداد ماه ۱۳۴۴ اعلحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی و علیاحضرت شهبانو به دعوت هیات رییسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی به مسکو پرواز کردند عباس آرام وزیر امور خارجه ایران و سفیر شوروی در تهران زمینه‌های سفر شاهنشاه آریامهر را به شوروی و گفتگوها برای بنیاد نهادن کارخانه ذوب آهن در ایران در برابر صادر کردن گاز به شوروی را فراهم ساخته بودند. در فرودگاه مسکو آناستاس ایوانوویچ میکویان صدر هیات رییسه اتحاد جماهیر شوروی، الکسی کاسیگین، برژنف و دیگر بزرگان شوروی برای پیشباز شاهنشاه ایران و شهبانو در فرودگاه مسکو چشم به راه ورود اعلیحضرتین بودند. ۱۳ مهر ماه ۱۳۴۴ موافقت‌نامه ایران و شوروی درباره بنیاد کارخانه ذوب‌آهن و کارخانه‌های ماشین‌سازی و لوله‌کشی گاز و صادرات گاز نفت ایران به شوروی دستینه شد.

در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۶ شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی برای بنیاد کارخانه ذوب آهن آریامهر ساعت ۹ بامداد به اسپهان وارد شدند و مورد پیشباز استاندار و سران و بزرگان قرارگرفتند. پس از اجرای آیین احترام نظامی و گزارش نظامی فرمانده توپخانه، مهندس همایونفر استاندار اسپهان گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد. نزدیک به ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه شاهنشاه و شهبانو با هلیکوپتر از فرودگاه اسپهان پرواز کردند و در پهنه کارخانه در ۴۵ کیلومتری جاده اسپهان - شهر کرد در "ریزلنجان" فرود آمدند و مورد پیشباز نخست وزیر امیرعباس هویدا، مهندس ریاضی رییس مجلس شورای ملی، شریف امامی رییس مجلس سنا، وزیران، ژنرال‌های ارتش، نمایندگان دو مجلس و شماری از سران و بزرگان کشوری و لشکری و هزاران تن از اهالی ریزلنجان قرارگرفتند.

نخست اعلیحضرتین از نمایشگاهی که در پهنه کارخانه برپاشده بود بازدید کردند. سپس اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریامهر و علیاحضرت شهبانو به جای برنشاندن لوحه بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن رفتند. دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد و دکتر شیبانی مدیر عامل شرکت ملی ذوب آهن ایران گزارش‌هایی پیش از برنشاندن لوحه زرین کارخانه دادند. نخست دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد در گزارش خود گفت: با پیدایش این واحد غول آسا نه تنها به نحو بی‌سابقه‌ای بر قدرت صنعتی و فنی کشور افزوده می‌شود، بلکه چهره مناطق مرکزی ایران دگرگونی فاحشی می‌یابد. به خاطر این طرح برنامه‌های زیرسازی عظیمی به صورت ساختمان سد شاه عباس کبیر - راه آهن اسپهان به یزد و کرمان - گسترش شبکه برق و غیره در سراسر این منطقه در دست اجراست. سپس مدیر عامل شرکت ذوب آهن ایران دکتر شیبانی نیز گزارشی به پیشگاه اعلیحضرتین داد و با گفتن رقم‌هایی، بزرگی این پروژه را یادآورشد : پهنه درونی کارخانه ۷۰۰ هکتار - حجم عملیات خاکریزی و خاک برداری بیش از ۱۴ میلیون متر مکعب - ساختمان‌های فلزی و آرماتور و فلزات گوناگون ۱۴۵۰۰۰ تن - ماشین آلات کارگذاشته بیش از ۸۰۰۰۰ تن - لوله کشی درون کارخانه ۱۴۳۰ کیلومتر - سیم کشی و کابل کشی درون کارخانه ۳۸۰۰ کیلومتر می‌باشد. با به راه افتادن کارخانه ذوب آهن بیش از ۲۴۰۰۰ تن به کار گماشته خواهند شد که از بیش از ۲۵۰۰ تن دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها و ۱۶۰۰۰ تن تکنیسین و کارگر زبده و بیش از ۵۰۰۰ تن کارگار ساده خواهند بود.

پس از شنیدن گزارش‌ها شاهنشاه با دست‌های خود نخستین لوحه زرین بنیادگذاری کارخانه ذوب آهن را در درون جعبه‌ای در دل زمین جای دادند و در جایگاه ویژه برنشاندند. بر روی لوحه زرین چنین نقش بسته بود:

به یاری ایزد توانا

ما محمدرضا پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران

نخستین کارخانه ذوب آهن ایران را به نام آریامهر بنیاد نهادیم

یکهزار و سیصد و چهل و شش خورشیدی

سرانجام شاهنشاه یکی از آرمان‌های ملی و آرزوهای دیرین هر ایرانی را جامه عمل پوشاندند. در این روز بزرگترین گام برای صنعتی کردن کشور برداشته شد که سرافرازی و سربلندی هر ایرانی را دربردارد. آنگاه شاهنشاه آریامهر پروانه بتون‌ریزی در جای بنای کوره بزرگ ذوب آهن را دادند. در این زمان اشک از چشمان باشندگان سرازیر شد. شاهنشاه و شهبانو با ریختن سکه‌های زر و سیم در جای کوره بلند ذوب آهن بیاناتی ایراد فرمودند:

امروز برای ملت ایران روز مبارک و میمونی است، زیرا یکی از آرزوهای دیرین ملی، به خواست خداوند متعال برآورده شده است. استقلال ما در صنایع توام است با استقلال ما در سیاست. ما مشغول پی ریزی پایه‌های استقلال صنعتی کشور هستیم و ذوب آهن که رشته وسیعی از صنایع فلزی است، استقلال ما را تا درجه زیادی تامین می‌کند. صنایع پتروشیمی، ماشین سازی و آلومینیوم نیز به مقدار وسیعی وسایل پیشرفت و ترقی این مملکت را فراهم خواهد کرد. مژده دیگری که باید به ملت ایران بدهیم وجود معادن مس است که به مقدار قابل توجه و مننابهی در ایران موجود است.