نمایش مبدأ برای پروین اعتصامی (قصائد)/اگر روی طلب زائینه‌ی معنی نگردانی

{{سرصفحه
| عنوان = [[پروین اعتصامی (قصائد)]]
| مؤلف = پروین اعتصامی
| قسمت =(اگر روی طلب زائینه‌ی معنی نگردانی)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|اگر روی طلب زائینه‌ی معنی نگردانی|فساد از دل فروشوئی، غبار از جان برافشانی}}
{{ب|هنر شد خواسته، تمییز بازار و تو بازرگان|طمع زندان شد و پندار زندانبان، تو زندانی}}
{{ب|یکی دیوار ناستوار بی پایه‌ست خود کامی|اگر بادی وزد، ناگه گدازد رو بویرانی}}
{{ب|درین دریا بسی کشتی برفت و گشت ناپیدا|ترا اندیشه باید کرد زین دریای طوفانی}}
{{ب|بچشم از معرفت نوری بیفزای، ار نه بیچشمی|بجان از فضل و دانش جامه‌ای پوش، ار نه بیجانی}}
{{ب|بکس مپسند رنجی کز برای خویش نپسندی|بدوش کس منه باری که خود بردنش نتوانی}}
{{ب|قناعت کن اگر در آرزوی گنج قارونی|گدای خویش باش ار طالب ملک سلیمانی}}
{{ب|مترس از جانفشانی گر طریق عشق میپوئی|چو اسمعیل باید سر نهادن روز قربانی}}
{{ب|به نرد زندگانی مهره‌های وقت و فرصت را|همه یکباره میبازی، نه میپرسی، نه میدانی}}
{{ب|ترا پاک آفرید ایزد، ز خود شرمت نمیید|که روزی پاک بودستی، کنون آلوده دامانی}}
{{ب|از آنرو میپذیری ژاژخائیهای شیطان را|که هرگز دفتر پاک حقیقت را نمیخوانی}}
{{ب|مخوان جز درس عرفان تا که از رفتار و گفتارت|بداند دیو کز شاگردهای این دبستان}}
{{ب|چه زنگی میتوان از دل ستردن با سیه رائی|چه کاری میتوان از پیش بردن با تن آسانی}}
{{ب|درین ره پیشوایان تو دیوانند و گمراهان|سمند خویش را هر جا که میخواهند میرانی}}
{{ب|مزن جز خیمه‌ی علم و هنر، تا سربرافرازی|مگو جز راستی، تا گوش اهریمن بپیچانی}}
{{ب|زبد کاری قبا کردی و از تلبیس پیراهن|بسی زیبنده‌تر بود از قبای ننگ، عریانی}}
{{ب|همی کندی در و دیوار بام قلعه‌ی جان را|یکی روزش نکردی چون نگهبانان نگهبانی}}
{{ب|ز خود بینی سیه کردی دل بیغش، ز خودبینی|ز نادانی در افتادی درین آتش، ز نادانی}}
{{ب|چرا در کارگاه مردمی بی مایه و سودی|چرا از آفتاب علم چون خفاش پنهانی}}
{{ب|چه میبافی پرند و پرنیان در دوک نخ ریسی|چه میخواهی درین تاریک شب زین تیه ظلمانی}}
{{ب|عصا را اژدها بایست کردن، شعله را گلزار|تو با دعوی گه ابراهیم و گاهی پور عمرانی}}
{{ب|چرا تا زر و داروئیت هست از درد بخروشی|چرا تا دست و بازوئیت هست از کار و امانی}}
{{ب|چو زرع و خوشه داری، از چه معنی خوشه چینستی|چو اسب و توشه‌داری، از چه اندر راه حیرانی}}
{{ب|چه کوشی بهر یک گوهر بکان تیره‌ی هستی|تو خود هم گوهری گر تربیت یابی و هم کانی}}
{{ب|تو خواهی دردها درمان کنی، اما به بیدردی|تو خواهی صعبها آسان کنی، اما به آسانی}}
{{ب|بیابانیست تن، پر سنگلاخ و ریگ سوزنده|سرابت میفریبد تا مقیم این بیابانی}}
{{ب|چو نورت تیرگیها را منور کرد، خورشیدی|چو در دل پرورانیدی گل معنی، گلستانی}}
{{ب|خرابیهای جانرا با یکی تغییر معماری|خسارتهای تن را با یکی تدبیر تاوانی}}
{{ب|بنور افزای، ناید هیچگاه از نور تاریکی|به نیکی کوش، هرگز ناید از نیکی پشیمانی}}
{{ب|تو اندر دکه‌ی دانش خریداری و دلالی|تو اندر مزرع هستی کشاورزی و دهقانی}}
{{ب|مکن خود را غبار از صرصر جهل و هوی و کین|درین جمعیت گمره نیابی جز پریشانی}}
{{ب|همی مردم بیازاری و جای مردمی خواهی|همی در هم کشی ابروی، چون گویند ثعبانی}}
{{ب|چو پتک ار زیر دستانرا بکوبی و نیندیشی|رسد روزی که بینی چرخ پتکست و تو سندانی}}
{{ب|چو شمع حق برافروزند و هر پنهان شود پیدا|تو دیگر کی توانی عیب کار خود بپوشانی}}
{{ب|عوامت دست میبوسند و تو پابند سالوسی|خواصت شیر میخوانند و تو از گربه ترسانی}}
{{ب|ترا فرقان دبیرستان اخلاق و معالی شد|چرا چون طفل کودن زین دبیرستان گریزانی}}
{{ب|نگردد با تو تقوی دوست، تا همکاسه‌ی آزی|نباشد با تو دین انباز، تا انباز شیطانی}}
{{ب|بدانش نیستی نام‌آور و منعم بدیناری|بعمنی نیستی آزاده و عارف بعنوانی}}
{{ب|تو تصویر و هوی نقاش و خودکامی نگارستان|از آنرو گه سپیدی، گه سیاهی، گه الوانی}}
{{ب|جز آلایش چه زاید زین زبونی و سیه رائی|جز اهریمن کرا افتد پسند این خوی حیوانی}}
{{ب|پلنگ اندر چرا خور، یوز در ره، گرگ در آغل|تو چوپان نیستی، بهر تو عنوانست چوپانی}}
{{ب|قماش خود ندانم با چه تار و پود میبافی|نه زربفتی، نه دیبائی، نه کرباسی، نه کتانی}}
{{ب|برای شستشوی جان ز شوخ و ریم آلایش|ز علم و تربیت بهتر چه صابونی، چه اشنانی}}
{{ب|ز جوی علم، دل را آب ده تا بر لب جوئی|ز خوان عقل، جان را سیر کن تا بر سر خوانی}}
{{ب|روان ناشتا را کشت ناهاری و مسکینی|تو گه در پرسش آبی و گه در فکرت نانی}}
{{ب|بیا کندند بارت تا نینگاری که بی توشی|گران کردند سنگت تا نپنداری که ارزانی}}
{{ب|ز آلایش نداری باک تا عقلست معیارت|سبکساری نبینی تا درین فرخنده میزانی}}
{{ب|چرا با هزل و مستی بگذرانی زندگانی را|چرا مستی کنی و هوشیارانرا بخندانی}}
{{ب|بغیر از درگه اخلاص، بر هر درگهی خاکی|بغیر از کوچه‌ی توفیق، در هر کو بجولانی}}
{{ب|بصحرای وجود اندر، بود صد چشمه‌ی حیوان|گناه کیست چون هرگز نمینوشی و عطشانی}}
{{ب|برای غرق گشتن اندرین دریا نیفتادی|مکن فرصت تبه، غواص مروارید و مرجانی}}
{{ب|همی اهریمنان را بدسرشت و پست مینامی|تو با این بد سگالیها کجا بهتر ازیشانی}}
{{ب|ندیدی لاشه‌های مطبخ خونین شهرت را|اگر دیدی، چرا بر سفره‌اش هر روز مهمانی}}
{{ب|نکو کارت چرا دانند، بدرای و بداندیشی|سبکبارت چرا خوانند، زیر بار عصیانی}}
{{ب|بتیغ مردم آزاری چرا دل را بفرسائی|برای پیکر خاکی چرا جان را برنجانی}}
{{ب|دبیری و دبیر بی کتاب و خط و املائی|هژبری و هژبر بیدل و چنگال و دندانی}}
{{ب|کجا با تند باد زندگی دانی در افتادن|تو مسکین کاز نسیم اندکی چون بید لرزانی}}
{{ب|درین گلزار نتوانی نشستن جاودان، پروین|همان به تا که بنشستی، نهالی چند بنشانی}}
{{پایان شعر}}