نمایش مبدأ برای نظامی (لیلی و مجنون)/شرطست که وقت برگ‌ریزان

{{سرصفحه
| عنوان = [[نظامی (لیلی و مجنون)]]
| مؤلف = نظامی
| قسمت =(شرطست که وقت برگ‌ریزان)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|شرطست که وقت برگ‌ریزان|خونابه شود ز برگ‌ریزان}}
{{ب|خونی که بود درون هر شاخ|بیرون چکد از مسام سوراخ}}
{{ب|قاروره آب سرد گردد|رخساره باغ زرد گردد}}
{{ب|شاخ آبله هلاک یابد|زر جوید برگ و خاک یابد}}
{{ب|نرگس به جمازه بر نهد رخت|شمشاد در افتد از سر تخت}}
{{ب|سیمای سمن شکست گیرد|گل نامه غم به دست گیرد}}
{{ب|بر فرق چمن کلاله خاک|پیچیده شود چو مار ضحاک}}
{{ب|چون باد مخالف آید از دور|افتادن برگ هست معذور}}
{{ب|کانان که ز غرقگه گریزند|ز اندیشه باد رخت ریزند}}
{{ب|نازک جگران باغ رنجور|شیرین نمکان تاک مخمور}}
{{ب|انداخته هندوی کدیور|زنگی بچگان تاک را سر}}
{{ب|سرهای تهی ز طره کاخ|آویخته هم به طره شاخ}}
{{ب|سیب از زنخی بدان نگونی|بر نار زنخ زنان که چونی}}
{{ب|نار از جگر کفیده خویش|خونابه چکانده بر دل ریش}}
{{ب|بر پسته که شد دهن دریده|عناب ز دور لب گزیده}}
{{ب|در معرکه چنین خزانی|شد زخم رسیده گلستانی}}
{{ب|لیلی ز سریر سر بلندی|افتاد به چاه دردمندی}}
{{ب|شد چشم زده بهار باغش|زد باد تپانچه بر چراغش}}
{{ب|آن سر که عصابهای زر بست|خود را به عصا به دگر بست}}
{{ب|گشت آن تن نازک قصب پوش|چون تار قصب ضعیف و بی‌توش}}
{{ب|شد بدر مهیش چون هلالی|وان سرو سهیش چون خیالی}}
{{ب|سودای دلش به سر درآمد|سرسام سرش به دل برآمد}}
{{ب|گرمای تموز ژاله را برد|باد آمد و برگ لاله را برد}}
{{ب|تب لرزه شکست پیکرش را|تبخاله گزید شکرش را}}
{{ب|بالین طلبید زاد سروش|وز سرو فتاده شد تذروش}}
{{ب|افتاد چنانکه دانه از کشت|سر بند قصب به رخ فرو هشت}}
{{ب|بر مادر خویش راز بگشاد|یکباره در نیاز بگشاد}}
{{ب|کای مادر مهربان چه تدبیر|کاهو بره زهر خورد با شیر}}
{{ب|در کوچگه اوفتاد رختم|چون سست شدم مگیر سختم}}
{{ب|خون می‌خورم این چه مهربانیست|جان می‌کنم این چه زندگانیست}}
{{ب|چندان جگر نهفته خوردم|کز دل به دهن رسید دردم}}
{{ب|چون جان ز لبم نفس گشاید|گر راز گشاده گشت شاید}}
{{ب|چون پرده ز راز بر گرفتم|بدرود که راه در گرفتم}}
{{ب|در گردنم آر دست یکبار|خون من و گردن تو زنهار}}
{{ب|کان لحظه که جان سپرده باشم|وز دوری دوست مرده باشم}}
{{ب|سرمم ز غبار دوست درکش|نیلم ز نیاز دوست برکش}}
{{ب|فرقم ز گلاب اشک تر کن|عطرم ز شمامه جگر کن}}
{{ب|بر بند حنوطم از گل زرد|کافور فشانم از دم سرد}}
{{ب|خون کن کفنم که من شهیدم|تا باشد رنگ روز عیدم}}
{{ب|آراسته کن عروس‌وارم|بسپار به خاک پرده دارم}}
{{ب|آواره من چو گردد آگاه|کاواره شدم من از وطن گاه}}
{{ب|دانم که ز راه سوگواری|آید به سلام این عماری}}
{{ب|چون بر سر خاک من نشیند|مه جوید لیک خاک بیند}}
{{ب|بر خاک من آن غریب خاکی|نالد به دریغ و دردناکی}}
{{ب|یاراست و عجب عزیز یاراست|از من به بر تو یادگار است}}
{{ب|از بهر خدا نکوش داری|در وی نکنی نظر به خواری}}
{{ب|آن دل که نیابیش بجوئی|وان قصه که دانیش بگوئی}}
{{ب|من داشته‌ام عزیزوارش|تو نیز چو من عزیز دارش}}
{{ب|گو لیلی ازین سرای دلگیر|آن لحظه که می‌برید زنجیر}}
{{ب|در مهر تو تن به خاک می‌داد|بر یاد تو جان پاک می‌داد}}
{{ب|در عاشقی تو صادقی کرد|جان در سر کار عاشقی کرد}}
{{ب|احوال چه پرسیم که چون رفت|با عشق تو از جهان برون رفت}}
{{ب|تا داشت در این جهان شماری|جز با غم تو نداشت کاری}}
{{ب|وان لحظه که در غم تو می‌مرد|غمهای تو راه توشه می‌برد}}
{{ب|وامروز که در نقاب خاکست|هم در هوس تو دردناکست}}
{{ب|چون منتظران درین گذرگاه|هست از قبل تو چشم بر راه}}
{{ب|می‌پاید تا تو در پی آیی|سرباز پس است تا کی آیی}}
{{ب|یک ره برهان از انتظارش|در خز به خزینه کنارش}}
{{ب|این گفت و به گریه دیده‌تر کرد|وآهنگ ولایت دگر کرد}}
{{ب|چون راز نهفته بر زبان داد|جانان طلبید و زود جان داد}}
{{ب|مادر که عروس را چنان دید|آیا که قیامت آن زمان دید}}
{{ب|معجز ز سر سپید بگشاد|موی چو سمن به باد برداد}}
{{ب|در حسرت روی و موی فرزند|برمیزد و موی و روی می‌کند}}
{{ب|هر مویه که بود خواندش از بر|هر موی که داشت کندش از سر}}
{{ب|پیرانه گریست بر جوانیش|خون ریخت بر آب زندگانیش}}
{{ب|گه ریخت سرشک بر سرینش|گه روی نهاد بر جبینش}}
{{ب|چندان ز سرشگهاش خون رست|کان چشمه آب را به خون شست}}
{{ب|چندان ز غمش به مهر نالید|کز ناله او سپهر نالید}}
{{ب|آن نوحه که خون شود بدو سنگ|می‌کرد بران عقیق گلرنگ}}
{{ب|مه را ز ستاره طوق بربست|صندوق جگر هم از جگر بست}}
{{ب|آراستش آنچنان که فرمود|گل را به گلاب و عنبرآلود}}
{{ب|بسپرد به خاک و نامدش باک|کاسایش خاک هست در خاک}}
{{ب|خاتون حصار شد حصاری|آسود غم از خزینه‌داری}}
{{ب|طغرا کش این مثال مشهور|بر شقه چنان نبشت منشور}}
{{ب|کز حادثه وفات آن ماه|چون قیس شکسته دل شد آگاه}}
{{ب|گریان شد و تلخ تلخ بگریست|بی گریه تلخ در جهان کیست}}
{{ب|آمد سوی آن حظیره جوشان|چون ابر شد از درون خروشان}}
{{ب|بر مشهد او که موج خون بود|آن سوخته دل مپرس چون بود}}
{{ب|از دیده چو خون سرشک ریزان|مردم ز نفیر او گریزان}}
{{ب|در شوشه تربتش به صد رنج|پیچید چنانکه مار بر گنج}}
{{ب|از بس که سرشک لاله‌گون ریخت|لاله ز گیاه گورش انگیخت}}
{{ب|خوناب جگر چو شمع پالود|بگشاد زبان آتش آلود}}
{{ب|وانگاه به دخمه سر فرو کرد|می‌گفت و همی گریست از درد}}
{{ب|کای تازه گل خزان رسیده|رفته ز جهان جهان ندیده}}
{{ب|چونی ز گزند خاک چونی|در ظلمت این مغاک چونی}}
{{ب|آن خال چو مشک دانه چونست|وان چشمک آهوانه چونست}}
{{ب|چونست عقیق آبدارت|وآن غالیه‌های تابدارت}}
{{ب|نقشت به چه رنگ می‌طرازند|شمعت به چه طشت می‌گدازند}}
{{ب|بر چشم که جلوه می‌نمائی|در مغز که نافه می‌گشائی}}
{{ب|سروت به کدام جویبار است|بزمت به کدام لاله زاراست}}
{{ب|چونی ز گزندهای این خار|چون می‌گذرانی اندر این غار}}
{{ب|در غار همیشه جای ماراست|ای ماه ترا چه جای غاراست}}
{{ب|بر غار تو غم خورم که یاری|چون غم نخورم که یار غاری}}
{{ب|هم گنج شدی که در زمینی|گر گنج نه‌ای چرا چنینی}}
{{ب|هر گنج که درون غاریست|بر دامن او نشسته ماریست}}
{{ب|من مار کز آشیان برنجم|بر خاک تو پاسبان گنجم}}
{{ب|شوریده بدی چو ریگ در راه|آسوده شدی چو آب در چاه}}
{{ب|چون ماه غریبیت نصیب است|از مه نه غریب اگر غریب است}}
{{ب|در صورت اگر ز من نهانی|از راه صفت درون جانی}}
{{ب|گر دور شدی ز چشم رنجور|یک چشم زد از دلم نه‌ای دور}}
{{ب|گر نقش تو از میانه برخاست|اندوه تو جاودانه برجاست}}
{{ب|این گفت و نهاد دست بر دست|چرخی زد و دستبند بشکست}}
{{ب|برداشت ره ولایت خویش|مشتی ددگانش از پس و پیش}}
{{ب|در رقص رحیل ناقه می‌راند|بر حسب فراق بیت می‌خواند}}
{{ب|در گفتن حالت فراقی|حرفی ز وفا نماند باقی}}
{{ب|می‌داد به گریه ریگ را رنگ|می‌زد سری از دریغ بر سنگ}}
{{ب|بر رهگذری نماند خاری|کز ناله نزد بر او شراری}}
{{ب|در هیچ رهی نماند سنگی|کز خون خودش نداد رنگی}}
{{ب|چون سخت شدی ز گریه کارش|برخاستی آرزوی یارش}}
{{ب|از کوه درآمدی چو سیلی|رفتی سوی روضه گاه لیلی}}
{{ب|سر بر سر خاک او نهادی|برخاک هزار بوسه دادی}}
{{ب|با تربت آن بت وفا دار|گفتی غم دل به زاری زار}}
{{ب|او بر سر شغل و محنت خویش|وان دام و دد ایستاده در پیش}}
{{ب|او زمزم گشته ز آب دیده|وایشان حرمی در او کشیده}}
{{ب|چشم از ره او جدا نکردند|کس را بر او رها نکردند}}
{{ب|از بیم ددان بدان گذرگاه|بر جمله خلق بسته شد راه}}
{{ب|تا او نشدی ز مرغ تا مور|کس پی ننهاد گرد آن گور}}
{{ب|زینسان ورقی سیاه می‌کرد|عمری به هوس تباه می‌کرد}}
{{ب|روزی دو سه با سگان آن ده|می‌زیست چنانکه مرگ از او به}}
{{ب|گه قبله ز گور یار می‌ساخت|گاه از پس گور دشت می‌تاخت}}
{{ب|در دیده مور بود جایش|وز گور به گور بود پایش}}
{{ب|وآخر چو به کار خویش درماند|او نیز رحیل نامه برخواند}}
{{پایان شعر}}