نمایش مبدأ برای نظامی (شرف نامه)/بیا ساقی آن می‌که جان پرور است

{{سرصفحه
| عنوان = [[نظامی (شرف نامه)]]
| مؤلف = نظامی
| قسمت =(بیا ساقی آن می‌که جان پرور است)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|بیا ساقی آن می‌که جان پرور است|چو آب روان تشنه را درخور است}}
{{ب|دراین غم که از تشنگی سوختم|به من ده که می‌خوردن آموختم}}
{{ب|خوشا ملک بردع که اقصای وی|نه اردیبهشت است بی گل نه دی}}
{{ب|تموزش گل کوهساری دهد|زمستان نسیم بهاری دهد}}
{{ب|بهشتی شده بیشه پیرامنش|ز گر کوثری بسته بر دامنش}}
{{ب|سوادش ز بس سبزه و مشگ بید|چو باغ ارم خاصه باغ سپید}}
{{ب|ز تیهو و دراج و کبک و تذر و|نیابی تهی سایه‌ی بید و سرو}}
{{ب|گراینده بومش به آسودگی|فرو شسته خاکش ز آلودگی}}
{{ب|همه ساله ریحان او سبز شاخ|همیشه در او ناز و نعمت فراخ}}
{{ب|علف گاه مرغان این کشور اوست|اگر شیر مرغت بباید، در اوست}}
{{ب|زمینش به آب زر آغشته‌اند|تو گوئی در آن زعفران کشته‌اند}}
{{ب|خرامنده بر سبزه‌ی آن زمی|خیالی نیابد بجز خرمی}}
{{ب|کنون تخت آن بارگه گشت خرد|دبیقی و دیباش را باد برد}}
{{ب|فرو ریخت آن تازه گلها ز بار|وزان نار و نرگس برآمد غبار}}
{{ب|بجز هیزم خشگ و سیلاب تر|نه بینی در آن بیشه چیز دگر}}
{{ب|همانا که آن رستنیهای چست|نه از دانه کز دامن عدل رست}}
{{ب|گر آن پرورش یابد امروز باز|از آن به شود آستین را طراز}}
{{ب|بلی گر فراغت بود شاه را|ز نو زیوری بخشد آن گاه را}}
{{ب|هرومش لقب بود از آغاز کار|کنون بردعش خواند آموزگار}}
{{ب|در آن بوم آباد و جای مهان|زمانه بسی گنج دارد نهان}}
{{ب|بدین خرمی گلستانی کجاست|بدین فرخی گنجدانی کجاست}}
{{ب|چنین گفت گنجینه‌دار سخن|که سالار آن گنجدان کهن}}
{{ب|زنی حاکمه بود نوشابه نام|همه ساله با عشرت و نوش جام}}
{{ب|چو طاوس نر خاصه در نیکوئی|چو آهوی ماده ز بی آهوئی}}
{{ب|قوی رای و روشن دل و نغزگوی|فرشته منش بلکه فرزانه خوی}}
{{ب|هزارش زن بکر در پیشگاه|به خدمت کمر بسته هریک چو ماه}}
{{ب|برون از کنیزان چابک سوار|غلامان شمشیر زن سی هزار}}
{{ب|نگشتی ز مردان کسی بر درش|وگر چند نزدیک بودی برش}}
{{ب|به جز زن کسی کارسازش نبود|به دیدار مردان نیازش نبود}}
{{ب|زنان داشتی رای زن در سرای|به کدبانوئی فارغ از کدخدای}}
{{ب|غلامان به اقطاع خود تاخته|وطنگاهی از بهر خود ساخته}}
{{ب|کسی از غلامان ز بس قهر او|به دیده ندیده در شهر او}}
{{ب|بهرجا که پیکار فرمودشان|فریضه‌ترین کاری آن بودشان}}
{{ب|سکندر چو لشگر به صحرا کشید|سراپرده سر بر ثریا کشید}}
{{ب|در آن خرم آباد مینو سرشت|فرو ماند حیران ز بس آب و کشت}}
{{ب|بپرسید کین بوم فرخ کراست|کدامین تهمتن بدو پادشاست}}
{{ب|نمودند کین مرز آراسته|زنی راست با این همه خواسته}}
{{ب|زنی از بسی مرد چالاک‌تر|به گوهر ز دریا بسی پاک‌تر}}
{{ب|قوی رای و روشن دل و سرفراز|به هنگام سختی رعیت نواز}}
{{ب|به مردی کمر بر میان آورد|تفاخر به نسل کیان آورد}}
{{ب|کله داریش هست و او بی کلاه|سپهدار و او را نبیند سپاه}}
{{ب|غلامان مردانه دارد بسی|نبیند ولی روی او را کسی}}
{{ب|زنان سمن سینه‌ی سیم ساق|بهر کار با او کنند اتفاق}}
{{ب|همه نارپستان به بالا چو تیر|ز پستان هر یک شکر خورده شیر}}
{{ب|کجا قاقمی یا حریریست نرم|بلرزد بر اندام ایشان ز شرم}}
{{ب|فرشته نبیند در ایشان دلیر|وگر بیند افتد ز بالا به زیر}}
{{ب|درخشنده هر یک در ایوان و باغ|چو در روز خورشید و در شب چراغ}}
{{ب|نظر طاقت آن ندارد ز نور|که بیند در ایشان ز نزدیک و دور}}
{{ب|به گوش کسی کاید آوازشان|سر خود کند در سر نازشان}}
{{ب|ز لعل و ز در گردن و گوش پر|لب از لعل کانی و دندان ز در}}
{{ب|ندانم چه افسون فرو خوانده‌اند|کز آشوب شهوت جدا مانده‌اند}}
{{ب|ندارند زیر سپهر کبود|رفیقی بجز باده و بانگ رود}}
{{ب|زن پاک پیوند فرمان روا|برایشان فرو بسته دارد هوا}}
{{ب|صنمخانه‌ها دارد از قصر و کاخ|بر آن لعبتان کرده درها فراخ}}
{{ب|اگر چه پس پرده دارد نشست|همه روز باشد عمارت پرست}}
{{ب|سرائی ملوکانه دارد بلند|بساطی کشیده در او ارجمند}}
{{ب|ز بلور تختی برانگیخته|به خروار گوهر بر او ریخته}}
{{ب|ز بس شبچراغ آن گرانمایه گاه|به شب چون چراغست و رخشنده ماه}}
{{ب|نشیند بر آن تخت هر بامداد|کند شکر بر آفریننده یاد}}
{{ب|عروسانه او کرده بر تخت جای|عروسان دیگر به خدمت به پای}}
{{ب|شب و روز با باده و بانگ رود|تماشا کنان زیر چرخ کبود}}
{{ب|گذشت از پرستیدن کردگار|بجز خواب و خوردن ندارند کار}}
{{ب|زن کاردان با همه کاخ و گنج|ز طاعت نهد بر تن خویش رنج}}
{{ب|ز پرهیزگاری که دارد سرشت|نخسبد در آن خانه‌ی چون بهشت}}
{{ب|دگر خانه دارد ز سنگ رخام|شب آنجا رود ماه تنها خرام}}
{{ب|در آنخانه آن شمع گیتی فروز|خدا را پرستش کند تا بروز}}
{{ب|به مقدار آن سر درآرد به خواب|که مرغی برون آورد سر ز آب}}
{{ب|دگر باره با آن پری پیکران|خورد می به آواز رامشگران}}
{{ب|شب و روز اینگونه دارد عنان|به روز اینچنین چون شب آید چنان}}
{{ب|نه شب فارغست از پرستشگری|نه روز از تماشا و جان پروری}}
{{ب|خورند از پی او و یاران او|غم کار او کارداران او}}
{{ب|شه این داستان را پسندیده داشت|تمنای آن نقش نادیده داشت}}
{{ب|نشستنگهی دید از آب و گیا|به گوهر گرامیتر از کیمیا}}
{{ب|در آنجای آسوده با رود و جام|برآسود یک چند و شد شادکام}}
{{ب|چو نوشابه دانست کاورنگ شاه|به فال همایون درآمد ز راه}}
{{ب|پرستشگری را براراست کار|بر اندیشه‌ی پایه‌ی شهریار}}
{{ب|فرستاد نزلی سزاوار او|کمر بست بر خدمت کار او}}
{{ب|برون از بسی چار پای گزین|چه از بهر مطبخ چه از بهر زین}}
{{ب|زمین خیزهائی کز آن بوم رست|به رنگ و به رونق دلاویز و چست}}
{{ب|خورشهای شاهانه‌ی مشگبوی|طبقهای مشگ از پی دست شوی}}
{{ب|دگرگونه از میوه بسیار چیز|ز مشگ و شکر چند خروار نیز}}
{{ب|می و نقل و ریحان مجلس فروز|کشیدند از این نزلها چند روز}}
{{ب|جداگانه نیز از پی مهتران|فرستاد هر روز نزلی گران}}
{{ب|ز بس مردمیها که آن زن نمود|زبان بر زبان هر کسش می‌ستود}}
{{ب|ملک را به دیدار آن دلنواز|زمان تا زمان بیشتر شد نیاز}}
{{ب|بدان تا خبر یابد از راز او|ببیند در آن مملکت ساز او}}
{{ب|قدمگاه او بنگرد تا کجاست|حکایت دروغست یا هست راست}}
{{ب|چو شبدیز را نعل زر بست روز|درآمد به زین شاه گیتی فروز}}
{{ب|به رسم رسولان براراست کار|سوی نازنین شد فرستاده‌وار}}
{{ب|چو آمد به دهلیز درگه فراز|زمانی برآسود از آن ترکتاز}}
{{ب|درو درگهی دید بر آسمان|زمین بوس او هم زمین هم زمان}}
{{ب|پرستندگان زو خبر یافتند|بر بانوی خویش بشتافتند}}
{{ب|نمودند کز درگه شاه روم|کز او فرخی یافت این مرز و بوم}}
{{ب|رسولی رسید است با رای و هوش|پیام آوری چون خجسته سروش}}
{{ب|ز سر تا قدم صورت بخردی|پدیدار از او فره ایزدی}}
{{ب|برآراست نوشابه درگاه او|به زر در گرفت آهنین راه را}}
{{ب|پریچهرگان را به صد گونه زیب|صف اندر صف آراسته دل فریب}}
{{ب|برآموده گوهر به مشگین کمند|فرو هشته بر گوهر آگین پرند}}
{{ب|درآمد به جاوه چو طاوس باغ|درفشان و خندان چو روشن چراغ}}
{{ب|بر اورنگ شاهنشهی برنشست|گرفته معنبر ترنجی به دست}}
{{ب|بفرمود کایین بجای آورند|فرستاده را در سرای آورند}}
{{ب|وکیلان درگاه و دیوان او|بجای آوریدند فرمان او}}
{{ب|فرستاده از در درآمد دلیر|سوی تخت شد چون خرامنده شیر}}
{{ب|کمربند شمشیر نگشاد باز|به رسم رسولان نبردش نماز}}
{{ب|نهانی در آن قصر زیبنده دید|بهشتی سرائی فریبنده دید}}
{{ب|پر از حور آراسته چون بهشت|بساط زمین گشته عنبر سرشت}}
{{ب|ز بس گوهر گوش گوهر کشان|شده چشم بیننده گوهر فشان}}
{{ب|ز تابنده یاقوت و رخشنده لعل|خرامنده را آتشین گشت نعل}}
{{ب|مگر کان و دریا بهم تاختند|همه گوهر آنجا برانداختند}}
{{ب|زن زیرک از سیرت و سان او|در آن داوری شد هراسان او}}
{{ب|که این کاردان مرد آهسته رای|چرا رسم خدمت نیارد بجای}}
{{ب|در او کرد باید پژوهندگی|که از ما ندارد شکوفندگی}}
{{ب|ز سر تا قدم دید در شهریار|زر پخته را بر محک زد عیار}}
{{ب|چو نیکو نگه کرد بشناختش|ز تخت خود آرامگه ساختش}}
{{ب|خبردار شد زو که اسکندرست|نشست سر تخت را در خورست}}
{{ب|ز پیروزی هفت چرخ کبود|بسی داد بر شاه عالم درود}}
{{ب|نپرسید و رخساره پر شرم کرد|نخستین نمودار آزرم کرد}}
{{ب|نکرد از بنه هیچ بر وی پدید|که بر قفل تو هست ما را کلید}}
{{ب|سکندر به رسم فرستادگان|نگهداشت آیین آزادگان}}
{{ب|درودی پیاپی رساندش نخست|فرستادگی کر د بر خود درست}}
{{ب|پس آنگه گزارش گرفت از پیام|که شاه جهان داور نیک‌نام}}
{{ب|چنین گفت کای بانوی نامجوی|ز نام آوران جهان پرده گوی}}
{{ب|چه افتاد کز ما عنان تافتی|سوی ما یکی روز نشتافتی}}
{{ب|زبونی چه دیدی که توسن شدی|چه بیداد کردم که دشمن شدی}}
{{ب|کجا تیغی از تیغ من تیزتر|ز پیکان من آتش انگیزتر}}
{{ب|که از من بدانکس پناه آوری|همان به که سر سوی راه آوری}}
{{ب|به درگاه من پای خاکی کنی|ز جوشیدنم ترسناکی کنی}}
{{ب|چو من ره بدین مملکت ساختم|بر او سایه‌ی دولت انداختم}}
{{ب|کمر چون نبستی به درگاه من|چرا روی پیچیدی از راه من}}
{{ب|به میخانه و میوه زیبم دهی|به نقل و به ریحان فریبم دهی}}
{{ب|پذیرفته شد آنچه کردی نخست|پذیرا شو اکنون برای درست}}
{{ب|مرا دیدن تو به فرهنگ و رای|همایون‌تر آمد ز فر همای}}
{{ب|چنان کن که فردا به هنگام بار|خرامی سوی درگه شهریار}}
{{ب|شهنشه چو بگزارد پیغام خویش|به امید پاسخ سرافکند پیش}}
{{ب|به پاسخ نمودن زن هوشمند|ز یاقوت سر بسته بگشاد بند}}
{{ب|که آباد بر چون تو شاه دلیر|که پیغام خود گزارد چو شیر}}
{{ب|چنان آیدم در دل ای پهلوان|که با این سرو سایه خسروان}}
{{ب|میانجی نی شاه آزاده‌ای|فرستنده‌ای نه فرستاده‌ای}}
{{ب|پیام تو چون تیغ گردن زند|کرا زهره کاین تیغ بر من زند}}
{{ب|ولیکن چو شه تیغ بازی کند|سر تیغ او سرفرازی کند}}
{{ب|ز تیغ سکندر چه رانی سخن|سکندر توئی چاره خویش کن}}
{{ب|مرا خواندی و خود به دام آمدی|نظر پخته‌تر کن که خام آمدی}}
{{ب|فرستادت اقبال من پیش من|زهی طالع دولت اندیش من}}
{{ب|جهاندار گفت ای سزاوار تخت|پژوهش مکن جز به فرمان پخت}}
{{ب|سکندر محیط است و من جوی آب|منه تهمت سایه بر آفتاب}}
{{ب|مرا چون نهی بر عیار کسی|که باشد چو من پاسبانش بسی}}
{{ب|دل خود ز بد عهدی آزاد کن|وزین خوبتر شاه را یاد کن}}
{{ب|سکندر چه گوئی چنان بی کسست|که حمال پیغام او او بسست}}
{{ب|به درگاه او بیش از آنست مرد|که او را قدم رنجه بایست کرد}}
{{ب|دگر باره نوشابه‌ی هوشمند|ز نوشین لب خویش بگشاد بند}}
{{ب|کزین بیش بر دل‌فریبی مباش|به ناراستی یک رکیبی مباش}}
{{ب|ستیزه میاور درین داوری|که پیداست نامت به نام آوری}}
{{ب|پیامت بزرگست و نامت بزرگ|نهفته مکن شیر در چرم گرگ}}
{{ب|فرستاده را نیست آن دسترس|که با ما به تندی برآرد نفس}}
{{ب|نه جباری خویش را کم کند|نه در پیش ما پشت را خم کند}}
{{ب|درآید به تندی و خون‌خوارگی|بجز شه کرا باشد این یارگی}}
{{ب|جز اینم نشانهای پوشیده هست|کزو راز پوشیده آید به دست}}
{{ب|جوابش چنان داد شاه دلیر|که ناید ز روباه پیغام شیر}}
{{ب|اگر من به چشم تو نام آورم|سکندر نیم زو پیام آورم}}
{{ب|مرا با پیام بزرگان چکار|تصرف نیابد درین پرده بار}}
{{ب|اگر تندیی زیر پیغام هست|تو دانی و آن کس که این نقش بست}}
{{ب|اگر در میانجی دلیر آمدم|نه از روبه از نزد شیر آمدم}}
{{ب|در آیین شاهان و رسم کیان|پیام آوران ایمنند از زیان}}
{{ب|چو پیغام شه با تو کردم پدید|مزن پره قفل را بر کلید}}
{{ب|جوابم بفرمای گفتن به راز|که تازه نوردم سوی خانه باز}}
{{ب|بر آشفت نوشابه زان شیر دل|که پوشید خورشید را زیر گل}}
{{ب|محابا رها کرد و شد گرم خیز|زبان کرد بر پاسخ شاه تیز}}
{{ب|که با من چه سودست کوشیدنت|به گل روی خورشید پوشیدنت}}
{{ب|بفرمود کارد کنیزی دوان|حریری بر او پیکر خسروان}}
{{ب|یکی گوشه از شقه آن حریر|بدو داد کین نقش بر دست گیر}}
{{ب|ببین تا نشان رخ کیست این|در این کارگاه از پی چیست این}}
{{ب|اگر پیکر تست چندین مکوش|به ابروی خویش آسمان را مپوش}}
{{ب|سکندر به فرمان او ساز کرد|حریر نوشته ز هم باز کرد}}
{{ب|به عینه درو صورت خویش دید|ولایت به دست بداندیش دید}}
{{ب|ستیزه در آن کار نامد صواب|فرو ماند یک‌بارگی در جواب}}
{{ب|بترسید و شد رنگ رویش چو کاه|به دارای خود بر خود را پناه}}
{{ب|چو دانست نوشابه کان تند شیر|هراسان شد از تندی آمد به زیر}}
{{ب|بدو گفت کی خسرو کامگار|بسی بازی آرد چنین روزگار}}
{{ب|میندیش و مهر مرا بیش دان|همان خانه را خانه خویش دان}}
{{ب|ترا من کنیزی پرستنده‌ام|هم آنجا هم اینجا یکی بنده‌ام}}
{{ب|به تونقش تو زان نمودم نخست|که تا نقش من بر تو گردد درست}}
{{ب|اگر چه زنم زن سیر نیستم|ز حال جهان بی خبر نیستم}}
{{ب|منم شیر زن گر توئی شیر مرد|چه ماده چه نر شیر وقت نبرد}}
{{ب|چو بر جوشم از خشم چون تند میغ|در آب آتش انگیزم از دود تیغ}}
{{ب|کفلگاه شیران برآرم به داغ|ز پیه نهنگان فروزم چراغ}}
{{ب|ز مهرم مکش سوی پیکار خویش|گرفته مزن بر گرفتار خویش}}
{{ب|منه خار تا در نیفتی به خار|رهاننده شو تا شوی رستگار}}
{{ب|تو آنگه که بر من شوی دست یاب|زنی بیوه را داه باشی جواب}}
{{ب|من ار بر تو چربم به هنگام کین|بوم قایم انداز روی زمین}}
{{ب|درین هم نبردی چو روباه و گرگ|تو سر کوچک آیی و من سر بزرگ}}
{{ب|چنین آمدست از نقیبان پیر|که با هیچ ناداشت کشتی مگیر}}
{{ب|که بر جهد آن گز تو چیزی کند|بکوشد به جان تا ترا بفکند}}
{{ب|تنم گر چه هست از مقیمان شهر|دلم نیست غافل ز شاهان دهر}}
{{ب|ز هندوستان تا بیابان روم|ز ویران زمین تا به آباد بوم}}
{{ب|فرستاده‌ام سوی هر کشوری|فراست شناسی و صورتگری}}
{{ب|بدان تا ز شاهان اقلیم گیر|کند صورت هر کسی بر حریر}}
{{ب|نگارنده‌ی صورت از هر دیار|سرانجام نزد من آرد نگار}}
{{ب|چو آرند صورت به نزدیک من|در او بنگرد رای باریک من}}
{{ب|گوا خواهم آن نقش را در نبشت|ز هر کس که این از که دارد سرشت}}
{{ب|چو گویند نقش فلان پادشاست|پذیرم که آن نقش نقشیست راست}}
{{ب|پس از ناخن پای تا فرق سر|گمارم بهر صورتی بر نظر}}
{{ب|ز هر سال‌خوردی و هر تازه‌ای|بگیرم به قدر وی اندازه‌ای}}
{{ب|بد و نیک هر صورتی از قیاس|شناسم که هستم فراست شناس}}
{{ب|شب و روز بی چاره سازی نیم|درین پرده با خود به بازی نیم}}
{{ب|ترازوی همت روان می‌کنم|سبک سنگن خسروان می‌کنم}}
{{ب|ز هر نقش کان یافتم بر پرند|خیال تو آمد مرا دلپسند}}
{{ب|که با جان به مهر آشنائی دهد|برآزرم خسرو گوائی دهد}}
{{ب|چو گفت این سخن به اسکندر دلیر|ز تخت گرانمایه آمد به زیر}}
{{ب|فرو ماند شه را در آن دستگاه|که یک تخت را برنتابد دو شاه}}
{{ب|نبینی دو شاهست شطرنج را|که بر هر دلی نو کند رنج را}}
{{ب|پریچهره چون از سر تخت خویش|فرود آمد و خدمت آورد پیش}}
{{ب|عروسانه بر کرسی زر نشست|شهنشاه را گشت پایین پرست}}
{{ب|شه از شرم آن ماهی چون نهنگ|چو زرافه از رنگ می‌شد به رنگ}}
{{ب|به دل گفت کاین کاردان گر زنست|به فرهنگ مردی دلش روشنست}}
{{ب|زنی کو چنین کرد و اینها کند|فرشته بر او آفرینها کند}}
{{ب|ولی زن نباید که باشد دلیر|که محکم بود کینه‌ی ماده شیر}}
{{ب|زنان را ترازو بود سنگ زن|بود سنگ مردان ترازو شکن}}
{{ب|زن آن به که در پرده پنهان بود|که آهنگ بی پرده افغان بود}}
{{ب|چه خوش گفت جمشید با رای زن|که یا پرده یا گور به جای زن}}
{{ب|مشو بر زن ایمن که زن پارساست|که در بسته به گرچه دزد آشناست}}
{{ب|دگر باره گفت این چه کم بود گیست|شفاعت درین پرده بیهوده گیست}}
{{ب|به تلخی در اندیشه را جوش ده|در افتاده‌ای تن فراموش ده}}
{{ب|بجای چنین دلبر مهربان|که زیبا سرشتست و شیرین زبان}}
{{ب|گرت دشمن کینه ور یافتی|بجز سر بریدن چه بر تافتی}}
{{ب|از اینجا اگر برکشم پای خویش|نگهدارم اندازه رای خویش}}
{{ب|نپوشم دگر رخ چو بیگانگان|نگیرم ره و رسم دیوانگان}}
{{ب|دل بسته را برگشایم ز بند|گره بر گره چون توانم فکند}}
{{ب|چو درطاس رخشنده افتاد مور|رهاننده را چاره باید نه زور}}
{{ب|شکیبائی آرم در این رنج و تاب|خیالیست گوئی که بینم به خواب}}
{{ب|شنیدم رسن بسته‌ای سوی دار|برو تازگی رفت چون نوبهار}}
{{ب|بپرسیدش از مهربانان یکی|که خرم چرائی و عمر اندکی}}
{{ب|چنین داد پاسخ که عمر این قدر|به غم بردنش چون توانم بسر}}
{{ب|درین بود کایزد رهائیش داد|در آن تیرگی روشنائیش داد}}
{{ب|بسا قفل کو را نیابی کلید|گشاینده‌ای ناگه آید پدید}}
{{ب|ازین در بسی گفت با خویشتن|هم آخر به تسلیم در داد تن}}
{{ب|تهمتن چو تنها کند ترکتاز|بدو دیو را دست گردد دراز}}
{{ب|مغنی چو بی پرده گوید سرود|زند خنده بر بانگ وی بانگ رود}}
{{ب|چو لختی منش را بمالید گوش|نشاند آتش طیرگی را ز جوش}}
{{ب|شکیبندگی دید درمان خویش|به تسلیم دولت سرافکند پیش}}
{{ب|کمر بست نوشابه چون چاکران|بفرمود تا آن پری پیکران}}
{{ب|ز هر گونه آرایش خوان کنند|بسیچ خورشهای الوان کنند}}
{{ب|کنیزان چون شمع برخاستند|ملوکانه خوانی برآراستند}}
{{ب|نهادند نزلی ز غایت برون|ز هر بخته‌ای پخته از چند گون}}
{{ب|رقاق تنک، گرده‌ی گرد روی|ز گرد سراپرده تا گرد کوی}}
{{ب|همان قرصه‌ی شکر آمیخته|چو کنجد بر آن گرده‌ها ریخته}}
{{ب|اباهای نوشین عنبر سرشت|خبر داده از خوردهای بهشت}}
{{ب|ز بس کوهه‌ی گاو و ماهی چو کوه|شده در زمین گاو و ماهی ستوه}}
{{ب|ز مرغ و بره روی رنگین بساط|برآورده پر مرغ‌وار از نشاط}}
{{ب|مصوص سرائی و ریچار نغز|ز بادام و پسته برآورده مغز}}
{{ب|ز بس صاف پالوده عطر سای|بسا مغز پالوده کامد بجای}}
{{ب|ز لوزینه‌ی خشک و حلوای‌تر|به تنگ آمده تنگهای شکر}}
{{ب|فقاع گلابی گل‌شکری|طبرزد فشان از دم عنبری}}
{{ب|جدا از پی خسرو نیک بخت|بساط زر افکند بالای تخت}}
{{ب|نهاده یکی خوان خورشید تاب|بر او چار کاسه ز بلور ناب}}
{{ب|یکی از زر و دیگر از لعل پر|سه دیگر ز یاقوت و چارم ز در}}
{{ب|چو بر مائده دستها شد دراز|دهان بر خورش راه بگشاد باز}}
{{ب|به شه گفت نوشابه بگشای دست|بخور زین خورشها که در پیش هست}}
{{ب|به نوشابه شه گفت کی ساده دل|نوا کج مزن تا نمانی خجل}}
{{ب|در این صحن یاقوت و خوان زرم|همه سنگ شد سنگ را چون خورم}}
{{ب|چگونه خورد آدمی سنگ را|طبیعت کجا خواهد این رنگ را}}
{{ب|طعامی بیاور که خوردن توان|به رغبت برو دست کردن توان}}
{{ب|بخندید نوشابه در روی شاه|که چون سنگ را در گلو نیست راه}}
{{ب|چرا از پی سنگ ناخوردنی|کنی داوری‌های ناکردنی}}
{{ب|به چیزی چه باید برافراختن|که نتوان از او طعمه‌ای ساختن}}
{{ب|چو ناخوردنی آمد این سفله سنگ|درو سفلگانه چه آریم چنگ}}
{{ب|در این ره که از سنگ باید گشاد|چرا سنگ بر سنگ باید نهاد}}
{{ب|کسانی که این سنگ برداشتند|نخوردند و چون سنگ بگذاشتند}}
{{ب|تو نیز ار نه‌ای مرد سنگ آزمای|سبک سنگ شو زانچه مانی به پای}}
{{ب|ز بیغاره‌ی آن زن نغزگوی|ز ناخورده خوان کرد شه دست شوی}}
{{ب|به نوشابه گفت ای شه بانوان|به از شیر مردان به توش و توان}}
{{ب|سخن نیک گفتی که جوهر پرست|ز جوهر بجز سنگ نارد بدست}}
{{ب|ولیک آنگه این نکته بودی درست|که گوینده جوهر نجستی نخست}}
{{ب|مرا گر بود گوهری بر کلاه|ز گوهر بنا شد تهی تاج شاه}}
{{ب|ترا کاسه و خوان پر از گوهرست|ملامت نگر تا که را درخورست}}
{{ب|چه باید به خوان گوهر اندوختن|مرا گوهر اندازی آموختن}}
{{ب|زدن خاک در دیده‌ی گوهری|همه خانه یاقوت اسکندری}}
{{ب|ولیکن چو میبینم از رای خویش|سخنهای تو هست بر جای خویش}}
{{ب|هزار آفرین بر زن خوب رای|که مارا به مردی شود رهنمای}}
{{ب|زپند تو ای بانوی پیش بین|زدم سکه زر چو زر بر زمین}}
{{ب|چو نوشابه آن آفرین کرد گوش|زمین را ز لب کرد یاقوت نوش}}
{{ب|بفرمود کارند خوانهای خورد|همان نقلدانهای نادیده گرد}}
{{ب|نخست از همه چاشنی برگرفت|در آن چابکی ماند خسرو شگفت}}
{{ب|ز خدمت نیاسود چندانکه شاه|ز خوردن بر آسود و شد سوی راه}}
{{ب|به وقت شدن کرد با شاه عهد|که نارد در آزار نوشابه جهد}}
{{ب|بفرمود شه تا وثیقت نبشت|بدو داد و شد سوی بزم از بهشت}}
{{ب|سکندر چو زان شهر شد باز جای|فریب از فلک دید و فتح از خدای}}
{{ب|بدان رستگاری که بودش هراس|رهاننده را کرد صد ره سپاس}}
{{ب|شب از روز رخشنده چون گوی برد|چراغی برافروخت شمعی بمرد}}
{{ب|بتاوان آن گوی زر بر سپهر|بسا گوی سیمین که بنمود چهر}}
{{ب|شه آسایش و خواب را کار بست|دو لختی در چار دیوار بست}}
{{ب|برآسود تا صبحدم بر دمید|سپیدی شد اندر سیاهی پدید}}
{{ب|سر از خواب نوشین برآورد شاه|یکی مجلس آراست چون صبحگاه}}
{{ب|که خورشید نارنج زرین بدست|ترنج فلک را بدو سر شکست}}
{{ب|پری چهره نوشابه نوش بهر|به فال همایون برون شد ز شهر}}
{{ب|چو رخشنده ماهی که در وقت شام|بر آید ز مشرق چو گردد تمام}}
{{ب|کنیزان چو پروین به پیرامنش|ز تارک درآموده تا دامنش}}
{{ب|روان ماهرویان پس پشت او|چو ناهید صد در یک انگشت او}}
{{ب|پریرخ چو در لشگر شاه دید|جهان در جهان خیل و خرگاه دید}}
{{ب|ز بس پرنیانهای زرین درفش|هوا گشته گلگون و صحرا بنفش}}
{{ب|ز بس نوبتیهای زرین نگار|نمیبرد ره بر در شهریار}}
{{ب|نشان جست و آمد به درگاه شاه|سر نوبتی دید بر اوج ماه}}
{{ب|زده بارگاهی بریشم طناب|ستونش زر و میخش از سیم ناب}}
{{ب|فرود آمد از بارگی بار خواست|زمین بوس شاه جهاندار خواست}}
{{ب|رقیبان بارش گشادند بار|درآمد به نوبتگه شهریار}}
{{ب|سران جهان دید در پیشگاه|سرافکنده در سایه‌ی یک کلاه}}
{{ب|کمر بر کمر تاجداران دهر|به پیش جهان‌جوی پیروز بهر}}
{{ب|چنان کز بسی رونق و نور و تاب|شده چشم بیننده را زهره آب}}
{{ب|همه گشته با نقش دیوار جفت|نه یارای جنبش نه آوای گفت}}
{{ب|عروس حصاری چو دید آن حصار|بلرزید از آن درگه تنگبار}}
{{ب|زمین بوسه داد آفرین برگرفت|درو مانده آن شیر مردان شگفت}}
{{ب|بفرمود خسرو که از زر ناب|یکی کرسی آرند چون آفتاب}}
{{ب|عروسی چنان را نشاند از برش|عروسان دیگر فراز سرش}}
{{ب|بپرسید و بس مهربانی نمود|بدان آمدن شادمانی نمود}}
{{ب|نشیننده را چون دل آمد بجای|اشارت چنان رفت با رهنمای}}
{{ب|که سالار خوان خورد خوان آورد|خورشهای خوش در میان آورد}}
{{ب|نخستین ز جلاب نوشین سرشت|زمین گشت چون حوضهای بهشت}}
{{ب|یکی جوی از آن حوض نوشین گلاب|نه خسرو که شیرین ندیده به خواب}}
{{ب|نهادند خوان آنگهی بی دریغ|گراینده شد گرد عنبر به میغ}}
{{ب|ز هر نعمتی کاید اندر شمار|فرو ریخته کوهی از هر کنار}}
{{ب|حریری رقاق دو پرویزنی|چو مهتاب تابنده از روشنی}}
{{ب|همان گرده‌ی نرم چون لیف خز|کزو پخته شد گرده‌ی گرده پز}}
{{ب|اباهای الوان ز صد گونه بیش|به خوانهای زرین نهادند پیش}}
{{ب|جهان را یکی خورد الوان نبود|کزان خورد چیزی بران خوان نبود}}
{{ب|چو خوردند چندان که آمد پسند|ز جام و صراحی گشادند پند}}
{{ب|می‌ناب خوردند تا نیمروز|چو می در ولایت شد آتش فروز}}
{{ب|نشاط ابروی می‌پرستان گشاد|ز نیروی می‌روی مستان گشاد}}
{{ب|پری پیکرانی بدان دلبری|نشستند تا شب به رامشگری}}
{{ب|چو شب خواست کز غم سپاه آورد|منش سر سوی خوابگاه آورد}}
{{ب|بدان لعبتان گفت سالار دهر|یک امشب نباید شدن سوی شهر}}
{{ب|چنانست فرمان که فردا پگاه|براریم بزمی ز ماهی به ماه}}
{{ب|به رسم فریدون و آیین کی|ستانیم داد دل از رود ومی}}
{{ب|مگر چون برافروزد آتش ز جام|شود کار ما پخته زان خون خام}}
{{ب|زمانی ز شغل زمین بگذریم|به مرجان پرورده جان پروریم}}
{{ب|فروزنده گردیم چون گل به می|بدان کوره از گل برآریم خوی}}
{{ب|زمین را به جرعه معنبر کنیم|به سرشوی شادی گلی‌تر کنیم}}
{{ب|پریزادگان بوسه دادند خاک|پریوار هم شاد و هم شرمناک}}
{{ب|فروزنده نوشابه در بزم شاه|فروزان‌تر از زهره در صبحگاه}}
{{ب|چو شب زیور عنبرین ساز کرد|سر نافه‌ی مشک را باز کرد}}
{{ب|شه از زلف مشگین آن دلگشای|کمندی برآراست عنبر فشان}}
{{ب|مه و مشتری را به مشگین کمند|فرود آورید از سپهر بلند}}
{{ب|شب جشن بود آن شب دل‌نواز|پری پیکران چون پری جلوه ساز}}
{{ب|مگر کاتشی برفروزند لعل|در آتش نهند از پی شاه نعل}}
{{ب|بفرمود شه آتش افروختن|به رسم مغان بوی خوش سوختن}}
{{ب|ز باده چنان آتشی پرفروخت|که میخوارگان را در آن رخت سوخت}}
{{ب|به رود و می‌و لهوهای دگر|همی برد شب را به شادی بسر}}
{{ب|چو شنگرف سودند بر لاجورد|سمور سیه زاد روباه زرد}}
{{ب|دگر باره در جنبش آمد نشاط|درآموده شد خسروانی بساط}}
{{ب|چمن باز نو شد به شمشاد و سرو|خرامش درآمد به کبک و تذرو}}
{{ب|نواگر شدند آن پریچهرگان|نوآیین بود مهر در مهرگان}}
{{ب|ز بیجاده گون باده‌ی دل‌فروز|فشاندند بیجاده بر روی روز}}
{{پایان شعر}}