نمایش مبدأ برای مثنوی معنوی/گمان بردن کاروانیان که بهیمه‌ی صوفی رنجورست

{{سرصفحه
| عنوان = [[دفتر دوم مثنوی]]
| مؤلف = مولوی
| قسمت =(گمان بردن کاروانیان که بهیمه‌ی صوفی رنجورست)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|چونک صوفی بر نشست و شد روان|رو در افتادن گرفت او هر زمان}}
{{ب|هر زمانش خلق بر می‌داشتند|جمله رنجورش همی‌پنداشتند}}
{{ب|آن یکی گوشش همی‌پیچید سخت|وان دگر در زیر کامش جست لخت}}
{{ب|وان دگر در نعل او می‌جست سنگ|وان دگر در چشم او می‌دید زنگ}}
{{ب|باز می‌گفتند ای شیخ این ز چیست|دی نمی‌گفتی که شکر این خر قویست}}
{{ب|گفت آن خر کو بشب لا حول خورد|جز بدین شیوه نداند راه کرد}}
{{ب|چونک قوت خر بشب لا حول بود|شب مسبح بود و روز اندر سجود}}
{{ب|آدمی خوارند اغلب مردمان|از سلام علیکشان کم جو امان}}
{{ب|خانه‌ی دیوست دلهای همه|کم پذیر از دیومردم دمدمه}}
{{ب|از دم دیو آنک او لا حول خورد|همچو آن خر در سر آید در نبرد}}
{{ب|هر که در دنیا خورد تلبیس دیو|وز عدو دوست‌رو تعظیم و ریو}}
{{ب|در ره اسلام و بر پول صراط|در سر آید همچو آن خر از خباط}}
{{ب|عشوه‌های یار بد منیوش هین|دام بین ایمن مرو تو بر زمین}}
{{ب|صد هزار ابلیس لا حول آر بین|آدما ابلیس را در مار بین}}
{{ب|دم دهد گوید ترا ای جان و دوست|تا چو قصابی کشد از دوست پوست}}
{{ب|دم دهد تا پوستت بیرون کشد|وای او کز دشمنان افیون چشد}}
{{ب|سر نهد بر پای تو قصاب‌وار|دم دهد تا خونت ریزد زار زار}}
{{ب|همچو شیری صید خود را خویش کن|ترک عشوه‌ی اجنبی و خویش کن}}
{{ب|همچو خادم دان مراعات خسان|بی‌کسی بهتر ز عشوه‌ی ناکسان}}
{{ب|در زمین مردمان خانه مکن|کار خود کن کار بیگانه مکن}}
{{ب|کیست بیگانه تن خاکی تو|کز برای اوست غمناکی تو}}
{{ب|تا تو تن را چرب و شیرین می‌دهی|جوهر خود را نبینی فربهی}}
{{ب|گر میان مشک تن را جا شود|روز مردن گند او پیدا شود}}
{{ب|مشک را بر تن مزن بر دل بمال|مشک چه بود نام پاک ذوالجلال}}
{{ب|آن منافق مشک بر تن می‌نهد|روح را در قعر گلخن می‌نهد}}
{{ب|بر زبان نام حق و در جان او|گندها از فکر بی ایمان او}}
{{ب|ذکر با او همچو سبزه‌ی گلخنست|بر سر مبرز گلست و سوسنست}}
{{ب|آن نبات آنجا یقین عاریتست|جای آن گل مجلسست و عشرتست}}
{{ب|طیبات آید به سوی طیبین|للخبیثین الخبیثات است هین}}
{{ب|کین مدار آنها که از کین گمرهند|گورشان پهلوی کین‌داران نهند}}
{{ب|اصل کینه دوزخست و کین تو|جزو آن کلست و خصم دین تو}}
{{ب|چون تو جزو دوزخی پس هوش دار|جزو سوی کل خود گیرد قرار}}
{{ب|ور تو جزو جنتی ای نامدار|عیش تو باشد ز جنت پایدار}}
{{ب|تلخ با تلخان یقین ملحق شود|کی دم باطل قرین حق شود}}
{{ب|ای برادر تو همان اندیشه‌ای|ما بقی تو استخوان و ریشه‌ای}}
{{ب|گر گلست اندیشه‌ی تو گلشنی|ور بود خاری تو هیمه‌ی گلخنی}}
{{ب|گر گلابی بر سر جیبت زنند|ور تو چون بولی برونت افکنند}}
{{ب|طبله‌ها در پیش عطاران ببین|جنس را با جنس خود کرده قرین}}
{{ب|جنسها با جنسها آمیخته|زین تجانس زینتی انگیخته}}
{{ب|گر در آمیزند عود و شکرش|بر گزیند یک یک از یک‌دیگرش}}
{{ب|طبله‌ها بشکست و جانها ریختند|نیک و بد درهمدگر آمیختند}}
{{ب|حق فرستاد انبیا را با ورق|تا گزید این دانه‌ها را بر طبق}}
{{ب|پیش ازیشان ما همه یکسان بدیم|کس ندانستی که ما نیک و بدیم}}
{{ب|قلب و نیکو در جهان بودی روان|چون همه شب بود و ما چون شب‌روان}}
{{ب|تا بر آمد آفتاب انبیا|گفت ای غش دور شو صافی بیا}}
{{ب|چشم داند فرق کردن رنگ را|چشم داند لعل را و سنگ را}}
{{ب|چشم داند گوهر و خاشاک را|چشم را زان می‌خلد خاشاکها}}
{{ب|دشمن روزند این قلابکان|عاشق روزند آن زرهای کان}}
{{ب|زانک روزست آینه‌ی تعریف او|تا ببیند اشرفی تشریف او}}
{{ب|حق قیامت را لقب زان روز کرد|روز بنماید جمال سرخ و زرد}}
{{ب|پس حقیقت روز سر اولیاست|روز پیش ماهشان چون سایه‌هاست}}
{{ب|عکس راز مرد حق دانید روز|عکس ستاریش شام چشم‌دوز}}
{{ب|زان سبب فرمود یزدان والضحی|والضحی نور ضمیر مصطفی}}
{{ب|قول دیگر کین ضحی را خواست دوست|هم برای آنک این هم عکس اوست}}
{{ب|ورنه بر فانی قسم گفتن خطاست|خود فنا چه لایق گفت خداست}}
{{ب|از خلیلی لا احب افلین|پس فنا چون خواست رب العالمین}}
{{ب|لا احب افلین گفت آن خلیل|کی فنا خواهد ازین رب جلیل}}
{{ب|باز واللیل است ستاری او|وان تن خاکی زنگاری او}}
{{ب|آفتابش چون برآمد زان فلک|با شب تن گفت هین ما ودعک}}
{{ب|وصل پیدا گشت از عین بلا|زان حلاوت شد عبارت ما قلی}}
{{ب|هر عبارت خود نشان حالتیست|حال چون دست و عبارت آلتیست}}
{{ب|آلت زرگر به دست کفشگر|همچو دانه‌ی کشت کرده ریگ در}}
{{ب|و آلت اسکاف پیش برزگر|پیش سگ که استخوان در پیش خر}}
{{ب|بود انا الحق در لب منصور نور|بود انا الله در لب فرعون زور}}
{{ب|شد عصا اندر کف موسی گوا|شد عصا اندر کف ساحر هبا}}
{{ب|زین سبب عیسی بدان همراه خود|در نیاموزید آن اسم صمد}}
{{ب|کو نداند نقص بر آلت نهد|سنگ بر گل زن تو آتش کی جهد}}
{{ب|دست و آلت همچو سنگ و آهنست|جفت باید جفت شرط زادنست}}
{{ب|آنک بی جفتست و بی آلت یکیست|در عدد شکست و آن یک بی‌شکیست}}
{{ب|آنک دو گفت و سه گفت و بیش ازین|متفق باشند در واحد یقین}}
{{ب|احولی چون دفع شد یکسان شوند|دو سه گویان هم یکی گویان شوند}}
{{ب|گر یکی گویی تو در میدان او|گرد بر می‌گرد از چوگان او}}
{{ب|گوی آنگه راست و بی نقصان شود|کو ز زخم دست شه رقصان شود}}
{{ب|گوش دار ای احول اینها را بهوش|داروی دیده بکش از راه گوش}}
{{ب|پس کلام پاک در دلهای کور|می‌نپاید می‌رود تا اصل نور}}
{{ب|وان فسون دیو در دلهای کژ|می‌رود چون کفش کژ در پای کژ}}
{{ب|گرچه حکمت را به تکرار آوری|چون تو نااهلی شود از تو بری}}
{{ب|ورچه بنویسی نشانش می‌کنی|ورچه می‌لافی بیانش می‌کنی}}
{{ب|او ز تو رو در کشد ای پر ستیز|بندها را بگسلد وز تو گریز}}
{{ب|ور نخوانی و ببیند سوز تو|علم باشد مرغ دست‌آموز تو}}
{{ب|او نپاید پیش هر نااوستا|همچو طاووسی به خانه‌ی روستا}}
{{پایان شعر}}