نمایش مبدأ برای مثنوی معنوی/فرمودن شاه ایاز را کی اختیار کن

{{سرصفحه
| عنوان = [[دفتر پنجم مثنوی]]
| مؤلف = مولوی
| قسمت =(فرمودن شاه ایاز را کی اختیار کن از عفو و مکافات کی از عدل و لطف هر چه کنی اینجا صوابست و در هر یکی مصلحتهاست کی در عدل هزار لطف هست درج و لکم فی القصاص حیوة آنکس کی کراهت می‌دارد قصاص را درین یک حیات قاتل نظر می‌کند و در صد هزار حیات کی معصوم و محقون خواهند شدن در حصن بیم سیاست نمی‌نگرد)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|کن میان مجرمان حکم ای ایاز|ای ایاز پاک با صد احتراز}}
{{ب|گر دو صد بارت بجوشم در عمل|در کف جوشت نیابم یک دغل}}
{{ب|ز امتحان شرمنده خلقی بی‌شمار|امتحانها از تو جمله شرمسار}}
{{ب|بحر بی‌قعرست تنها علم نیست|کوه و صد کوهست این خود حلم نیست}}
{{ب|گفت من دانم عطای تست این|ورنه من آن چارقم و آن پوستین}}
{{ب|بهر آن پیغامبر این را شرح ساخت|هر که خود بشناخت یزدان را شناخت}}
{{ب|چارقت نطفه‌ست و خونت پوستین|باقی ای خواجه عطای اوست این}}
{{ب|بهر آن دادست تا جویی دگر|تو مگو که نیستش جز این قدر}}
{{ب|زان نماید چند سیب آن باغبان|تا بدانی نخل و دخل بوستان}}
{{ب|کف گندم زان دهد خریار را|تا بداند گندم انبار را}}
{{ب|نکته‌ای زان شرح گوید اوستاد|تا شناسی علم او را مستزاد}}
{{ب|ور بگویی خود همینش بود و بس|دورت اندازد چنانک از ریش خس}}
{{ب|ای ایاز اکنون بیا و داده ده|داد نادر در جهان بنیاد نه}}
{{ب|مجرمانت مستحق کشتن‌اند|وز طمع بر عفو و حلمت می‌تنند}}
{{ب|تا که رحمت غالب آید یا غضب|آب کوثر غالب آید یا لهب}}
{{ب|از پی مردم‌ربایی هر دو هست|شاخ حلم و خشم از عهد الست}}
{{ب|بهر این لفظ الست مستبین|نفی و اثباتست در لفظی قرین}}
{{ب|زانک استفهام اثباتیست این|لیک در وی لفظ لیس شد قرین}}
{{ب|ترک کن تا ماند این تقریر خام|کاسه‌ی خاصان منه بر خوان عام}}
{{ب|قهر و لطفی چون صبا و چون وبا|آن یکی آهن‌ربا وین که‌ربا}}
{{ب|می‌کشد حق راستان را تا رشد|قسم باطل باطلان را می‌کشد}}
{{ب|معده حلوایی بود حلوا کشد|معده صفرایی بود سرکا کشد}}
{{ب|فرش سوزان سردی از جالس برد|فرش افسرده حرارت را خورد}}
{{ب|دوست بینی از تو رحمت می‌جهد|خصم بینی از تو سطوت می‌جهد}}
{{ب|ای ایاز این کار را زوتر گزار|زانک نوعی انتقامست انتظار}}
{{پایان شعر}}