نمایش مبدأ برای قانون راجع به سازمان و استقلال دانشسرای عالی

{{سرصفحه پروژه
| عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]
[[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری نوزدهم]]
| قسمت =
| قبلی = [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری نوزدهم]]
| بعدی = [[برنامه عمرانی دوم]]
| یادداشت = [[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری نوزدهم]]
}}

'''قانون راجع به سازمان و استقلال دانشسرای عالی قانون راجع به سازمان و استقلال دانشسرای عالی'''  - مصوب ۸ مهر ۱۳۳۸ مجلس شورای ملی و ۱۳ آذر ۱۳۳۸ مجلس سنا 

=== فصل اول ===

'''ماده ۱ -''' دانشسرای عالی برای تربیت دبیران مورد احتیاج کشور تأسیس یافته و دارای
شخصیت حقوقی می‌باشد و به صورت مؤسسه مستقل تحت‌نظر مستقیم وزیر فرهنگ اداره
می‌شود و بودجه آن جداگانه تنظیم و به وسیله وزیر فرهنگ پیشنهاد و در بودجه کل
کشور منظور می‌گردد قانون استقلال‌مالی دانشگاه در مورد دانشسرای عالی نیز اجرا
می‌شود در این صورت کمیسیون مالی دانشسرای عالی مرکب است از رئیس و سه نفر اعضای
شورای‌دانشسرای عالی به انتخاب شورای مذکور و معاون اداری وزارت فرهنگ و یک نفر از
کارمندان عالی‌مقام به نمایندگی وزارت دارایی و ذیحساب‌دانشسرای عالی و
آیین‌نامه‌های اجرایی آن به وسیله شورای دانشسرای عالی تهیه و بعد از تصویب وزیر
فرهنگ به مورد اجرا گذارده می‌شود.

'''ماده ۲ -''' وزیر فرهنگ از بین استادان عالی رتبه دانشسرای عالی و یا استادان عالی
رتبه دانشگاه سه نفر را برای ریاست دانشسرای عالی به هیأت‌وزیران پیشنهاد و هیأت
وزیران یک نفر از آنان را انتخاب می‌نماید که با فرمان همایونی به این سمت برای
چهار سال منصوب می‌گردد رئیس دانشسرای‌عالی عضو دائمی و رسمی شورای عالی فرهنگ
خواهد بود.

'''ماده ۳ -''' شورای دانشسرای عالی از رئیس و معاون و استادان و دانشیاران متصدی کرسی
دانشسرای عالی و معاون یا مدیر کل تعلیماتی وزارت‌فرهنگ تشکیل می‌شود و ریاست آن
با رئیس دانشسرای عالی و وظایف آن به قرار ذیل است: تعیین شرایط ورود محصل به
دانشسرای عالی - تدوین‌برنامه تحصیلات - تعیین مدت دوره‌ها و رشته‌های تحصیلی و
تعیین شرایط گرفتن درجه شهادتنامه‌ها - تصویب آیین‌نامه‌ها و مقررات لازم
جهت‌امتحانات و مسابقات و اظهار نظر در انتخاب دانشیار و استاد و کمک فکری به رئیس
دانشسرای عالی در امور فنی.

'''ماده ۴ -''' رئیس دانشسرای عالی مکلف است در ظرف مدت سه سال دستگاه تعلیماتی
دانشسرای عالی را تکمیل نماید و در صورت لزوم می‌تواندبا موافقت شورای دانشسرای
عالی و دانشگاه تهران از استادان و دانشیاران و دبیران و معلمان دانشگاه و همچنین
با موافقت وزارت فرهنگ از دبیران‌وزارت فرهنگ که صلاحیت آنان را برای تدریس شورای
دانشسرای عالی تأیید کرده باشد با پرداخت حق تدریس استفاده نماید شرایط و میزان
حق‌تدریس با تصویب هیأت وزیران تعیین و در بودجه دانشسرای عالی منظور خواهد شد.

'''ماده ۵ -''' دانشسرای عالی می‌تواند بر حسب احتیاج طبق قانون تربیت معلم دبیر و با
رعایت قوانین و مقررات دانشگاه تهران دستیار و دانشیاراستخدام نماید.

تشخیص صلاحیت دبیران و دستیاران و دانشیاران و همچنین ترفیع دانشیاران به استادی
بر طبق قوانین دانشگاه تهران با شورای عالی دانشسرای عالی‌و انتصاب آنان با تصویب
و امضای وزیر فرهنگ خواهد بود وزیر فرهنگ قبل از انتصاب دستیاران و دانشیاران و
استادان نظر مشورتی شورای دانشگاه‌تهران را می‌خواهد و چنانچه شورای دانشگاه در
ظرف یک ماه نظر خود را به وزیر فرهنگ نداد وزیر فرهنگ می‌تواند برای انتخاب آنان
تصمیم شایسته‌اتخاذ نماید.

تبصره - استخدام سایر کارمندان و خدمتگزاران در حدود بودجه مصوب طبق قوانین مربوط
به عهده رئیس دانشسرای عالی می‌باشد.

'''ماده ۶ -''' استادان و دانشیاران و دبیران و دستیاران دانشسرای عالی از حیث رتبه و
ترفیع و حقوق مشمول قوانین و مقررات دانشگاه تهران خواهندبود استادان و دانشیاران
دارای همان مزایایی خواهند بود که برای استادان و دانشیاران دانشگاه تهران
پیش‌بینی گردیده است.

'''ماده ۷ -''' به وزارت فرهنگ اجازه داده می‌شود که تا پانزده نفر معلم و متخصص خارجی
از کشورهای اتریش - آلمان - فرانسه - سویس - بلژیک وممالک متحده آمریکا و انگلیس
و ایتالیا برای احتیاجات دانشسرای عالی از لحاظ تدریس مواد و راهنمایی فنی و
تعلیماتی و اداره امور شبانه‌روزی‌استخدام نماید میزان حقوق و شرایط استخدام این
عده را با رعایت قانون مصوب ۲۳ عقرب ۱۳۰۱ شمسی هیأت وزیران تعیین می‌نماید.

تبصره - ایرانیانی که واجد شرایط لازم باشند حق تقدم خواهند داشت.

'''ماده ۸ -''' اعتبارات مربوطه به دانشسرای عالی که ضمن بودجه‌های وزارت فرهنگ و
دانشگاه تهران پیش‌بینی شده است در بودجه کل کشور به‌عنوان بودجه دانشسرای عالی
منظور و سازمان تعلیماتی و اداری دانشسرای عالی طبق این قانون به صورت سازمان
مستقل دانشسرای عالی اداره‌خواهد شد.

'''ماده ۹ -''' دانشسرای عالی به منظور هدایت فعالیتهای تربیت معلم و تحقیق و تتبع در
مسائل تربیتی با موافقت وزیر فرهنگ سازمانی به نام مؤسسه‌تعلیم و تربیت تأسیس
می‌نماید آیین‌نامه‌ها و مقررات این مؤسسه به وسیله شورای دانشسرای عالی تهیه و با
تصویب وزیر فرهنگ به موقع اجرا گذارده‌می‌شود.

=== فصل دوم - مقررات تحصیلی و استخدامی ===

'''ماده ۱۰ -''' دانشسرای عالی علاوه بر تربیت دبیر مکلف است که رشته‌های تعلیماتی
مخصوص برای تربیت مدیران و بازرسان مدارس و سایرکارمندان تعلیماتی وزارت فرهنگ
دائر نماید.

داوطلبان این رشته‌ها طبق آیین‌نامه مخصوصی که به تصویب شورای عالی فرهنگ می‌رسد
از بین آموزگاران و دبیران و کارمندانی که شایستگی کامل‌داشته باشند انتخاب
می‌شوند.

'''ماده ۱۱ -''' داوطلبان تحصیل در دانشسرای عالی از بین فارغ‌التحصیلان دوره کامل
متوسطه و لیسانسیه‌های رشته‌های متناسب دانشکده‌ها وهنرسرای عالی از طریق مسابقه
طبق آیین‌نامه مخصوص انتخاب می‌شوند برای ترتیب مسابقه احتیاجات نواحی مختلف کشور
در این آیین‌نامه رعایت‌خواهد شد.

دوره تحصیلات برای فارغ‌التحصیلان متوسطه لااقل سه سال و برای لیسانسیه‌های
دانشکده لااقل یک سال خواهد بود.

'''ماده ۱۲ -''' فارغ‌التحصیلان دانشسرای عالی در صورتی که موفق به اخذ لیسانس آموزشی
از دانشسرای عالی بشوند با رتبه یک دبیری در وزارت‌فرهنگ استخدام خواهند شد به
لیسانسیه‌های دانشکده‌ها و هنرسرای عالی پس از پایان تحصیل در دانشسرای عالی
دانشنامه معلمی اعطا می‌شود و بارتبه دو دبیری شروع به خدمت معلمی نموده و از
مزایای استخدامی دبیران استفاده خواهند کرد.

'''ماده ۱۳ -''' دارندگان دانشنامه لیسانس که فعلاً در خدمت دبیری وزارت فرهنگ هستند و
یا کسانی که طبق این قانون از دانشسرای عالی لیسانسیه‌خواهند شد پس از طی هر دوره
پنج‌ساله خدمت باید در ضمن خدمت در کلاسهای تابستانی یا کلاسهای شبانه که دانشسرای
عالی یا مؤسسه تعلیم وتربیت در تهران یا مراکز استانها تشکیل می‌دهد طبق مقرراتی
که به تصویب شورای دانشسرای عالی خواهد رسید تحصیلات خود را تکمیل نمایند وروش
تعلیم و تربیت را بیاموزند ترفیع دبیران مشمول این ماده از پایه شش به بالا موکول
به شرکت در این کلاسها در صورت تأسیس و توفیق درتحصیلات خواهد بود کسانی که بدون
دارا بودن دانشنامه لیسانس در دبیرستانها و دانشسراها تدریس می‌کنند باید از
کلاسهای فوق استفاده نموده وگواهی لازم دریافت نمایند در غیر این صورت از خدمت در
دبیرستانها و دانشسراها معاف خواهند بود.

'''ماده ۱۴ -''' وزارت فرهنگ همه‌ساله عده‌ای از آموزگاران شاغل خدمت را که دارای
گواهینامه کامل متوسطه بوده و لااقل پنج سال سابقه آموزشی‌داشته باشند از اشخاص
محلی نقاط مختلف کشور در محل از طریق مسابقه انتخاب و به دانشسرای عالی معرفی
می‌نماید این داوطلبان پس از فراغ ازتحصیل به همان حوزه‌ای که از آن جا انتخاب
شده‌اند اعزام خواهند شد و موظفند که لااقل پنج سال در آن حوزه خدمت نمایند و رتبه
آنها به مأخذآخرین حقوق دریافتی به رتبه دبیری تبدیل می‌شود این قبیل دانشجویان
در مدتی که تحصیل می‌کنند در صورتی که شبانه‌روزی نباشند از حقوق و رتبه‌خود
استفاده خواهند نمود و مدت تحصیل جزء سابقه خدمت آنان محسوب خواهد شد.

'''ماده ۱۵ -''' فارغ‌التحصیلان دانشسرای عالی موظف هستند که پنج سال اول خدمت خود را
در شهرستانهایی که وزارت فرهنگ تعیین می‌کند انجام‌دهند.

تبصره ۱ - دانشسرای عالی برای تکمیل دستگاه تعلیماتی خود می‌تواند هر سال با
موافقت وزیر فرهنگ شاگرد اول هر یک از رشته‌های دانشسرای‌عالی را تا مدتی که به
دبیر و دستیار نیازمند است استخدام نماید این قبیل فارغ‌التحصیلان در صورت استخدام
در دانشسرای عالی از پنج سال اول‌خدمت در شهرستانها معاف خواهند بود.

تبصره ۲ - دبیرانی که قبل از پنج سال اول خدمت در شهرستانها بخواهند با موافقت
وزارت فرهنگ از کمک هزینه تحصیلی در خارجه استفاده‌کنند بقیه پنج سال خدمت خود را
در شهرستانها پس از استفاده از کمک هزینه تحصیلی در خارجه انجام خواهند داد.

'''ماده ۱۶ -''' تا زمانی که دانشسرای عالی شبانه‌روزی نشده است می‌تواند به دانشجویان
کمک هزینه تحصیلی پرداخت نماید و آیین‌نامه کمک هزینه‌مزبور به پیشنهاد شورای
دانشسرای عالی و تصویب وزیر فرهنگ خواهد بود.

'''ماده ۱۷ -''' هر گاه دانشجویی پس از خاتمه تحصیل در دانشسرای عالی تمام و یا قسمتی
از تعهد خود را انجام ندهد موظف است بر طبق تعهدرسمی که در بدو ورود به دانشسرای
عالی می‌سپارد کمک هزینه دریافتی را به اضافه کلیه مخارجی که برای تحصیلات او از
طرف دولت شده به‌صندوق دولت نقداً تأدیه نماید این مخارج هر سه سال یک مرتبه از طرف
وزارت فرهنگ بر اساس کلیه مخارج دانشسرای عالی اعم از استخدام و غیرآن با رعایت
تناسب عده دانشجویان تعیین می‌گردد. کسانی که فقط قسمتی از تعهد خود را انجام داده
و یا پیش از خاتمه دوره تحصیلات ترک تحصیل‌کرده باشند باید کمک هزینه و مخارج را
به تناسب مدتی که تعهد خود را انجام نداده‌اند و یا مدتی که در دانشسرای عالی به
تحصیل مشغول بوده‌اندپرداخت نمایند.

تبصره - مقررات ماده فوق در مورد هنرسرای عالی و مراکز دیگری که برای تربیت
معلمین مدارس حرفه‌ای و فنی و کشاورزی تأسیس شده یاخواهد شد مجرا می‌گردد.

'''ماده ۱۸ -''' هیچیک از وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و غیر دولتی حق ندارند به
فارغ‌التحصیلان دانشسرای عالی قبل از انجام تعهد آنان خدمتی‌رجوع نمایند.

'''ماده ۱۹ -''' موادی از قوانین مربوط به دانشسرای عالی و تربیت معلم که با این قانون
مغایرت دارد از تاریخ تصویب این قانون ملغی است.

'''ماده ۲۰ -''' وزارت فرهنگ مکلف است به تدریج در مراکزی از کشور که دارای دانشگاه است
و یا در آتیه واجد دانشگاه می‌شود دانشسرای عالی براساس مقررات این قانون تأسیس
نماید.

'''ماده ۲۱''' - وزارت فرهنگ مأمور اجرای این قانون می‌باشد.

قانون فوق که مشتمل بر بیست و یک ماده و پنج تبصره است در جلسه پنجشنبه هشتم مهر
ماه یک هزار و سیصد و سی و هشت به تصویب مجلس‌شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - '''رضا حکمت'''

قانون بالا در جلسه ۱۳۳۸٫۹٫۱۳ به تصویب مجلس سنا رسیده است.

[[رده:مجلس شورای ملی قوانین دوره قانونگذاری نوزدهم - ۱۰ خرداد ۱۳۳۵ تا ۲۹ خرداد ۱۳۳۹]]