نمایش مبدأ برای عطار (بیان وادی فقر)/پادشاهی ماه وش، خورشید فر

{{سرصفحه
| عنوان = [[عطار (بیان وادی فقر)]]
| مؤلف = عطار
| قسمت =(پادشاهی ماه وش، خورشید فر)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{ب|پادشاهی ماه وش، خورشید فر|داشت چون یوسف یکی زیبا پسر}}
{{ب|کس به حسن او پسر هرگز نداشت|هیچ خلق آن حشمت و آن عز نداشت}}
{{ب|خاک او بودند دلبندان همه|بنده‌ی رویش خداوندان همه}}
{{ب|گر به شب از پرده پیدا آمدی|آفتابی نو به صحرا آمدی}}
{{ب|روی او را وصف کردن روی نیست|زانک مه از روی او یک موی نیست}}
{{ب|گر رسن کردی از آن زلف دو تاه|صد هزاران دل فرو رفتی به چاه}}
{{ب|زلف عالم سوز آن شمع طراز|کار کردی برهمه عالم دراز}}
{{ب|وصف شست زلف آن یوسف جمال|هیچ نتوان گفت در پنجاه سال}}
{{ب|چشم چون نرگس اگر بر هم زدی|آتش اندر جمله‌ی عالم زدی}}
{{ب|خنده‌ی او چون شکر کردی نثار|صد هزاران گل شکفتی بی‌بهار}}
{{ب|از دهانش خود نشد معلوم هیچ|زانک نتوان گفت از معدوم هیچ}}
{{ب|چون ز زیر پرده بیرون آمدی|هر سر مویش به صد خون آمدی}}
{{ب|فتنه‌ی جان و جهان بود آن پسر|هرچ گویم بیش از آن بود آن پسر}}
{{ب|چو برون راندی سوی میدان فرس|برهنه بودیش تیغ از پیش و پس}}
{{ب|هرک سوی آن پسر کردی نگاه|برگرفتندیش در ساعت ز راه}}
{{ب|بود درویشی گدایی بی‌خبر|بی‌سر و بن شد ز عشق آن پسر}}
{{ب|قسم ازو جز عجز و آشفتن نداشت|جانش می‌شد زهره‌ی گفتن نداشت}}
{{ب|چون بیافت آن درد را هم پشت او|عشق و غم درجان و در دل می‌کشت او}}
{{ب|روز و شب در کوی او بنشسته بود|چشم از خلق جهان بربسته بود}}
{{ب|هیچ کس محرم نبودش در جهان|همچنان می‌گشت با غم بی‌جنان}}
{{ب|روز و شب رویی چو زر، اشکی چو سیم|منتظر بنشسته بودی دل دو نیم}}
{{ب|زنده زان بودی گدای نا صبور|کان پسر گه گاه بگذشتی ز دور}}
{{ب|شاه زاد، از دور چون پیدا شدی|جمله‌ی بازار پر غوغا شدی}}
{{ب|در جهان برخاستی صد رستخیز|خلق یک سر آمدندی درگریز}}
{{ب|چاوشان از پیش و از پس می‌شدند|هر زمان در خون صد کس می‌شدند}}
{{ب|بانگ بردا برد می‌رفتی به ماه|قرب یک فرسنگ بگرفتی سپاه}}
{{ب|چون شنیدی بانگ چاوش آن گدا|سر بگشتیش و در افتادی ز پا}}
{{ب|غشیش آوردی و در خون ماندی|وز وجود خویش بیرون ماندی}}
{{ب|چشم بایستی در آن دم صد هزار|تا برو بگریستی خون زار زار}}
{{ب|گاه چون نیلی شدی آن ناتوان|گاه خون از زیر او گشتی روان}}
{{ب|گاه بفسردی ز آهش اشک او|گاه اشکش سوختی از رشک او}}
{{ب|نیم کشته، نیم مرده، نیم جان|وز تهی دستی نبودش نیم نان}}
{{ب|این چنین کس را چنین افتاده پست|آن چنان شه زاده چون آید به دست}}
{{ب|نیم ذره سایه بود آن بی‌خبر|خواست تا خورشید درگیرد ببر}}
{{ب|می‌شد آن شه زاده روزی با سپاه|آن گدا یک نعره زد آن جایگاه}}
{{ب|زو برآمد نعره و بی‌خویش شد|گفت جانم سوخت و عقل از پیش شد}}
{{ب|چند خواهم سوخت جان خویش ازین|نیست صبر و طاقت من بیش ازین}}
{{ب|این سخن می‌گفت آن سرگشته مرد|هر زمان بر سنگ می‌زد سر ز درد}}
{{ب|چون بگفت این، گشت زایل هوش او|پس روان شد خون ز چشم و گوش او}}
{{ب|چاوش شه زاده زو آگاه شد|عزم غمزش کرد، پیش شاه شد}}
{{ب|گفت بر شه‌زاده‌ی تو شهریار|عشق آوردست رندی بی‌قرار}}
{{ب|شاه از غیرت چنان مدهوش شد|کز تف دل مغز او پر جوش شد}}
{{ب|گفت برخیزید بردارش کشید|پای بسته، سر نگوسارش کشید}}
{{ب|در زمان رفتند خیل پادشا|حلقه‌ای کردند گرد آن گدا}}
{{ب|پس بسوی دار کردندش کشان|بر سر او گشت خلقی خون فشان}}
{{ب|نه ز دردش هیچ کس آگاه بود|نه کسش آنجا شفاعت خواه بود}}
{{ب|چون به زیر دار آوردش و زیر|ز آتش حسرت برآمد زو نفیر}}
{{ب|گفت مهلم ده ز بهر کردگار|تا کنم یک سجده باری زیر دار}}
{{ب|مهل دادش آن وزیر خشم ناک|تا نهاد او روی خود بر روی خاک}}
{{ب|پس میان سجده گفتا ای اله|چون بخواهد کشت شاهم بی‌گناه}}
{{ب|پیش از آن کز جان برآیم بی‌خبر|روزیم گردان جمال آن پسر}}
{{ب|تا ببینم روی او یک بار نیز|جان کنم بر روی او ایثار نیز}}
{{ب|چون ببینم روی آن شه زاد خوش|صد هزار جان توانم داد خوش}}
{{ب|پادشاها بنده حاجت خواه تست|عاشقتست و کشته‌ی این راه تست}}
{{ب|هستم از جان بنده‌ی این در هنوز|گر شدم عاشق، نیم کافر هنوز}}
{{ب|چون تو حاجت می‌بر آری صد هزار|حاجت من کن روا کارم برآر}}
{{ب|چون بخواست این حاجت آن مظلوم راه|تیر او آمد مگر بر جایگاه}}
{{ب|چون شنید آن راز او پنهان و زیر|درد کردش دل ز درد آن فقیر}}
{{ب|رفت پیش پادشاه و می‌گریست|حال آن دل داده برگفتش که چیست}}
{{ب|زاری او در مناجاتش بگفت|در میان سجده حاجاتش بگفت}}
{{ب|شاه را دردی ازو در دل فتاد|خوش شد و بر عفو کردن دل نهاد}}
{{ب|شاه حالی گفت آن شه‌زاده را|سر مگردان آن ز پا افتاده را}}
{{ب|این زمان برخیز زیر دار شو|پیش آن سرگشته‌ی خون‌خوار شو}}
{{ب|مستمند خویش را آواز ده|بی‌دل تست او، دل او بازده}}
{{ب|لطف کن با او که قهر تو کشید|نوش خور با او که زهر تو چشید}}
{{ب|از رهش برگیر سوی گلشن آر|چون بیایی، با خودش پیش من آر}}
{{ب|رفت آن شه زاده‌ی یوسف جمال|تا نشیند با گدایی در وصال}}
{{ب|رفت آن خورشید روی آتشین|تا شود با ذره‌ی خلوت نشین}}
{{ب|رفت آن دریای پر گوهر خوشی|تا کند با قطره دست اندرکشی}}
{{ب|از خوشی این جایگه بر سر زنید|پای برکوبید، دستی برزنید}}
{{ب|آخر آن شه‌زاده زیر دار شد|چون قیامت فتنه‌ی بیدار شد}}
{{ب|آن گدا را در هلاک افتاده دید|سرنگون بر روی خاک افتاده دید}}
{{ب|خاک از خون دو چشمش گل شده|عالمی پر حسرتش حاصل شده}}
{{ب|محو گشته، گم شده، ناچیز هم|زین بتر چه بود دگر، آن نیز هم}}
{{ب|چون چنان دید آن به خون افتاده را|آب در چشم آمد آن شه‌زاده را}}
{{ب|خواست تا پنهان کند اشک از سپاه|بر نمی‌آمد مگر با اشک شاه}}
{{ب|اشک چون باران روان کرد آن زمان|گشت حاصل صد جهان درد آن زمان}}
{{ب|هرک او در عشق صادق آمدست|بر سرش معشوق عاشق آمدست}}
{{ب|گر به صدق عشق پیش آید ترا|عاشقت معشوق خویش آید ترا}}
{{ب|عاقبت شه‌زاده خورشید فش|از سر لطف آن گدا را خواند خوش}}
{{ب|آن گدا آواز او نشنیده بود|لیک بسیاری ز دورش دیده بود}}
{{ب|چون گدا برداشت روی از خاک راه|در برابر دید روی پادشاه}}
{{ب|آتش سوزنده با دریای آب|گرچه می‌سوزد، نیارد هیچ تاب}}
{{ب|بود آن درویش بی‌دل آتشی|قربتش افتاد با دریا خوشی}}
{{ب|جان به لب آورد، گفت ای شهریار|چون چنینم می‌توانی کشت زار}}
{{ب|حاجت این لشگر گر بز نبود|این بگفت و گوییی هرگز نبود}}
{{ب|نعره‌ای زد، جان ببخشید و بمرد|همچو شمعی باز خندید و بمرد}}
{{ب|چون وصال دلبرش معلوم گشت|فانی مطلق شد و معدوم گشت}}
{{ب|سالکان دانند در میدان درد|تا فنای عشق با مردان چه کرد}}
{{ب|ای وجودت با عدم آمیخته|لذت تو با عدم آمیخته}}
{{ب|تا نیاری مدتی زیر و زبر|کی توانی یافت ز آسایش خبر}}
{{ب|دست بگشاده چو برقی جسته‌ای|وز خلاشه پیش برقی بسته‌ای}}
{{ب|این چه کارتست مردانه درآی|عقل برهم سوز دیوانه درآی}}
{{ب|گر نخواهی کرد تو این کیمیا|یک نفس باری بنظاره بیا}}
{{ب|چند اندیشی چو من بی‌خویش شو|یک نفس در خویش پیش اندیش شو}}
{{ب|تا دمی آخر به درویشی رسی|در کمال ذوق بی‌خویشی رسی}}
{{ب|من که نه من مانده‌ام نه غیر من|برتر است از عقل شر و خیر من}}
{{ب|گم شدم در خویشتن یک بارگی|چاره‌ی من نیست جز بیچارگی}}
{{ب|آفتاب فقر چون بر من بتافت|هر دو عالم هم ز یک روزن بتافت}}
{{ب|من چو دیدم پرتو آن آفتاب|من بماندم باز شد آبی به آب}}
{{ب|هرچ گاهی بردم و گه باختم|جمله در آب سیاه انداختم}}
{{ب|محو گشتم، گم شدم، هیچم نماند|سایه ماندم ذره‌ی پیچم نماند}}
{{ب|قطره بودم، گم شدم در بحر راز|می‌نیابم این زمان آن قطره باز}}
{{ب|گرچه گم گشتن نه کار هر کسیست|در فنا گم گشتم و چون من بسیست}}
{{ب|کیست در عالم ز ماهی تا به ماه|کو نخواهد گشت گم این جایگاه}}
{{پایان شعر}}