نمایش مبدأ برای شاهنامه/پادشاهی کیخسرو شصت سال بود

{{سرصفحه
 | عنوان = [[شاهنامه]]
 | مؤلف = فردوسی
 | قسمت = (هوشنگ)
 | قبلی = [[شاهنامه/داستان سیاوش ۱۲|داستان سیاوش ۱۲]]
 | بعدی = [[شاهنامه/گفتار اندر داستان فرود سیاوش ۱|گفتار اندر داستان فرود سیاوش ۱]]
 | سال =
 | یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|به پالیز چون برکشد سرو شاخ|سر شاخ سبزش برآید ز کاخ}}
{{ب|به بالای او شاد باشد درخت|چو بیندش بینادل و نیک‌بخت}}
{{ب|سزد گر گمانی برد بر سه چیز|کزین سه گذشتی چه چیزست نیز}}
{{ب|هنر با نژادست و با گوهر است|سه چیزست و هر سه به‌بنداندرست}}
{{ب|هنر کی بود تا نباشد گهر|نژاده بسی دیده‌ای بی‌هنر}}
{{ب|گهر آنک باشد ز تخم پدر|سزد کاید از تخم پاکیزه بر}}
{{ب|هنر گر بیاموزی از هر کسی|بکوشی و پیچی ز رنجش بسی}}
{{ب|ازین هر سه گوهر بود مایه‌دار|که زیبا بود خلعت کردگار}}
{{ب|جو هر سه بیابی خرد بایدت|شناسندهٔ نیک و بد بایدت}}
{{ب|چو این چار با یک تن آید بهم|براساید از آز وز رنج و غم}}
{{ب|مگر مرگ کز مرگ خود چاره نیست|وزین بدتر از بخت پتیاره نیست}}
{{ب|جهانجوی از این چار بد بی‌نیاز|همش بخت سازنده بود از فراز}}
{{ب|سخن راند گویا بدین داستان|دگر گوید از گفتهٔ باستان}}
{{ب|کنون بازگردم بغاز کار|که چون بود کردار آن شهریار}}
{{ب|چو تاج بزرگی بسر برنهاد|ازو شاد شد تاج و او نیز شاد}}
{{ب|به هر جای ویرانی آباد کرد|دل غمگنان از غم آزاد کرد}}
{{ب|از ابر بهاران ببارید نم|ز روی زمین زنگ بزدود غم}}
{{ب|جهان گشت پر سبزه و رود آب|سر غمگنان اندر آمد به خواب}}
{{ب|زمین چون بهشتی شد آراسته|ز داد و ز بخشش پر از خواسته}}
{{ب|چو جم و فریدون بیاراست گاه|ز داد و ز بخشش نیاسود شاه}}
{{ب|جهان شد پر از خوبی و ایمنی|ز بد بسته شد دست اهریمنی}}
{{ب|فرستادگان آمد از هر سوی|ز هر نامداری و هر پهلوی}}
{{ب|پس آگاهی آمد سوی نیمروز|بنزد سپهدار گیتی‌فروز}}
{{ب|که خسرو ز توران به ایران رسید|نشست از بر تخت کو را سزید}}
{{ب|بیاراست رستم یه دیدار شاه|ببیند که تا هست زیبای گاه}}
{{ب|ابا زال، سام نریمان بهم|بزرگان کابل همه بیش و کم}}
{{ب|سپاهی که شد دشت چون آبنوس|بدرید هر گوش ز اوای کوس}}
{{ب|سوی شهر ایران گرفتند راه|زواره فرامرز و پیل و سپاه}}
{{ب|به پیش اندرون زال با انجمن|درفش بنفش از پس پیلتن}}
{{ب|پس آگاهی آمد بر شهریار|که آمد ز ره پهلوان سوار}}
{{ب|زواره فرامرز و دستان سام|بزرگان که هستند با جاه و نام}}
{{ب|دل شاه شد زان سخن شادمان|سراینده را گفت کاباد مان}}
{{ب|که اویست پروردگار پدر|وزویست پیدا به گیتی هنر}}
{{ب|بفرمود تا گیو و گودرز و توس|برفتند با نای رویین و کوس}}
{{ب|تبیره برآمد ز درگاه شاه|همه برنهادند گردان کلاه}}
{{ب|یکی لشگر از جای برخاستند|پذیره شدن را بیاراستند}}
{{ب|ز پهلو به پهلو پذیره شدند|همه با درفش و تبیره شدند}}
{{ب|برفتند پیشش به دو روزه راه|چنین پهلوانان و چندین سپاه}}
{{ب|درفش تهمتن چو آمد پدید|به خورشید گرد سپه بردمید}}
{{ب|خروش آمد و نالهٔ بوق و کوس|ز قلب سپه گیو و گودرز و توس}}
{{ب|به پیش گو پیلتن راندند|به شادی برو آفرین خواندند}}
{{ب|گرفتند هر سه ورا در کنار|بپرسید شیراوژن از شهریار}}
{{ب|ز رستم سوی زال سام آمدند|گشاده دل و شادکام آمدند}}
{{ب|نهادند سوی فرامرز روی|گرفتند شادی به دیدار اوی}}
{{ب|وزان جایگه سوی شاه آمدند|به دیدار فرخ کلاه آمدند}}
{{ب|جو خسرو گو پیلتن را بدید|سرشکش ز مژگان به رخ بر چکید}}
{{ب|فرود آمد از تخت و کرد آفرین|تهمتن ببوسید روی زمین}}
{{ب|به گیتی خردمند و خامش تویی|که پروردگار سیاوش تویی}}
{{ب|سر زال زان پس به بر در گرفت|ز بهر پدر دست بر سر گرفت}}
{{ب|گوان را به تخت مهی برنشاند|بریشان همی نام یزدان بخواند}}
{{ب|نگه کرد رستم سرو پای اوی|نشست و سخن گفتن و رای اوی}}
{{ب|رخش گشت پرخون و دل پر ز درد|زکار سیاوش بسی یاد کرد}}
{{ب|به شاه جهان گفت کای شهریار|جهان را تویی از پدر یادگار}}
{{ب|ندیدم من اندر جهان تاج‌ور|بدین فر و مانندگی پدر}}
{{ب|وزان پس چو از تخت برخاستند|نهادند خوان و می آراستند}}
{{ب|جهاندار تا نیمی از شب نخفت|گذشته سخن‌ها همه بازگفت}}
{{ب|چو خورشید تیغ از میان برکشید|شب تیره گشت ار جهان ناپدید}}
{{ب|تبیره برآمد ز درگاه شاه|به سر برنهادند گردان کلاه}}
{{ب|چو توس و چو گودرز و گیو دلیر|چو گرگین و گستهم و بهرام شیر}}
{{ب|گرانمایگان نزد شاه آمدند|بران نامور بارگاه آمدند}}
{{ب|به نخجیر شد شهریار جهان|ابا رستم نامور پهلوان}}
{{ب|ز لشگر برفتند آزادگان|چو گیو و چو گودرز کشوادگان}}
{{ب|سپاهی که شد تیره خورشید و ماه|همی رفت با یوز و با باز شاه}}
{{ب|همه بوم و برکان نه آباد بود|تبه بود و ویران ز بیداد بود}}
{{ب|درم داد و آباد کردش ز گنج|ز داد و ز بخشش نیامدش رنج}}
{{ب|به هر شهر بنشست و بنهاد تخت|چنانچون بود خسرو نیک بخت}}
{{ب|همه بدره و جام و می خواستی|به دینار گیتی بیاراستی}}
{{ب|وز آنجا سوی شهر دیگر شدی|همی با می و تخت و افسر شدی}}
{{ب|همی رفت تا آذرابادگان|ابا او بزرگان و آزادگان}}
{{ب|گهی باده خورد و گهی تاخت اسپ|بیامد سوی خان آذرگشسپ}}
{{ب|جهان‌آفرین را ستایش گرفت|به آتشکده در نیایش گرفت}}
{{ب|بیامد خرامان ازان جایگاه|نهادند سر سوی کاوس شاه}}
{{ب|نشستند هر دو به هم شادمان|نبودند جز شادمان یک زمان}}
{{ب|چو پر شد سر از جام روشن‌گلاب|به خواب و به آسایش آمد شتاب}}
{{ب|چو روز درخشان برآورد چاک|بگسترد یاقوت بر تیره خاک}}
{{ب|جهاندار بنشست و کاوس کی|دو شاه سرافراز و دو نیک‌پی}}
{{ب|ابا رستم گرد و دستان به هم|همی گفت کاوس هر بیش و کم}}
{{ب|از افراسیاب اندر آمد نخست|دو رخ را به خون دو دیده بشست}}
{{ب|بگفت آنکه او با سیاوش چه کرد|از ایران سراسر برآورد گرد}}
{{ب|بسی پهلوانان که بیجان شدند|زن و کودک خرد پیچان شدند}}
{{ب|بسی شهر بینی ز ایران خراب|تبه گشته از رنج افراسیاب}}
{{ب|ترا ایزدی هرچ بایدت هست|ز بالا و از دانش و زور دست}}
{{ب|ز فر تمامی و نیک‌اختری|ز شاهان به هر گونه‌ای برتری}}
{{ب|کنون از تو سوگند خواهم یکی|نباید که پیچی ز داد اندکی}}
{{ب|که پرکین کنی دل ز افراسیاب|دمی آتش اندر نیاری به آب}}
{{ب|ز خویشی مادر بدو نگروی|نپیچی و گفت کسی نشمری}}
{{ب|به گنج و فزونی نگیری فریب|همان گر فراز آیدت گر نشیب}}
{{ب|به تاج و به تخت و نگین و کلاه|به گفتار با او نگردی ز راه}}
{{ب|بگویم که بنیاد سوگند چیست|خرد را و جان ترا پند چیست}}
{{ب|بگویی به دادار خورشید و ماه|به تیغ و به مهر و به تخت و کلاه}}
{{ب|به فر و به نیک‌اختری ایزدی|که هرگز نپیچی به سوی بدی}}
{{ب|میانجی نخواهی جز از تیغ و گرز|منش برز داری و بالای برز}}
{{ب|چو بشنید زو شهریار جوان|سوی آتش آورد روی و روان}}
{{ب|به دادار دارنده سوگند خورد|به روز سپید و شب لاژورد}}
{{ب|به خورشید و ماه و به تخت و کلاه|به مهر و به تیغ و به دیهیم شاه}}
{{ب|که هرگز نپیچم سوی مهر اوی|نبینم بخواب اندرون چهر اوی}}
{{ب|یکی خط بنوشت بر پهلوی|به مشکاب بر دفتر خسروی}}
{{ب|گوا بود دستان و رستم برین|بزرگان لشگر همه همچنین}}
{{ب|به زنهار بر دست رستم نهاد|چنان خط و سوگند و آن رسم و داد}}
{{ب|ازان پس همی خوان و می خواستند|ز هر گونه مجلس بیاراستند}}
{{ب|ببودند یک هفته با رود و می|بزرگان به ایوان کاوس کی}}
{{ب|جهاندار هشتم سر و تن بشست|بیاسود و جای نیایش بجست}}
{{ب|به پیش خداوند گردان سپهر|برفت آفرین را بگسترد چهر}}
{{ب|شب تیره تا برکشید آفتاب|خروشان همی بود دیده پرآب}}
{{ب|چنین گفت کای دادگر یک خدای|جهاندار و روزی ده و رهنمای}}
{{ب|به روز جوانی تو کردی رها|مرا بی‌سپاه از دم اژدها}}
{{ب|تو دانی که سالار توران سپاه|نه پرهیز داند نه شرم گناه}}
{{ب|به ویران و آباد نفرین اوست|دل بیگناهان پر از کین اوست}}
{{ب|به بیداد خون سیاوش بریخت|بدین مرز باران آتش ببیخت}}
{{ب|دل شهریار پر از بیم اوست|بلا بر زمین تخت و دیهیم اوست}}
{{ب|به کین پدر بنده را دست گیر|ببخشای بر جان کاوس پیر}}
{{ب|تو دانی که او را بدی گوهرست|همان بدنژادست و افسونگرست}}
{{ب|فراوان بمالید رخ بر زمین|همی خواند بر کردگار آفرین}}
{{ب|وزان جایگه شد سوی تخت باز|بر پهلوانان گردن‌فراز}}
{{ب|چنین گفت کای نامداران من|جهانگیر و خنجر گزاران من}}
{{ب|بپیمودم این بوم ایران بر اسپ|ازین مرز تا خان آذرگشسپ}}
{{ب|ندیدم کسی را که دلشاد بود|توانگر بد و بومش آباد بود}}
{{ب|همه خستگانند از افراسیاب|همه دل پر از خون و دیده پرآب}}
{{ب|نخستین جگرخسته از وی منم|که پر درد ازویست جان و تنم}}
{{ب|دگر چون نیا شاه آزادمرد|که از دل همی برکشد باد سرد}}
{{ب|به ایران زن و مرد ازو با خروش|ز بس کشتن و غارت و جنگ و جوش}}
{{ب|کنون گر همه ویژه‌یار منید|به دل سربسر دوستدار منید}}
{{ب|به کین پدر بست خواهم میان|بگردانم این بد ز ایرانیان}}
{{ب|اگر همگنان رای جنگ آورید|بکوشید و رستم پلنگ آورید}}
{{ب|مرا این سخن پیش بیرون شود|ز جنگ یلان کوه هامون شود}}
{{ب|هران خون که آید به کین ریخته|گنهکار او باشد آویخته}}
{{ب|وگر کشته گردد کسی زین سپاه|بهشت بلندش بود جایگاه}}
{{ب|چه گویید و این را چه پاسخ دهید|همه یکسره رای فرخ نهید}}
{{ب|بدانید کو شد به بد پیشدست|مکافات بد را نشاید نشست}}
{{ب|بزرگان به پاسخ بیاراستند|به درد دل از جای برخاستند}}
{{ب|که ای نامدار جهان شادباش|همیشه ز رنج و غم آزاد باش}}
{{ب|تن و جان ما سربه‌سر پیش تست|غم و شادمانی کم و بیش تست}}
{{ب|ز مادر همه مرگ را زاده‌ایم|همه بنده‌ایم ارچه آزاده‌ایم}}
{{ب|چو پاسخ چنین یافت از پیلتن|ز توس و ز گودرز و از انجمن}}
{{ب|رخ شاه شد چون گل ارغوان|که دولت جوان بود و خسرو جوان}}
{{ب|بدیشان فراوان بکرد آفرین|که آباد بادا به گردان زمین}}
{{ب|بگشت اندرین نیز گردان سپهر|چو از خوشه خورشید بنمود چهر}}
{{ب|ز پهلو همه موبدانرا بخواند|سخن‌های بایسته چندی براند}}
{{ب|دو هفته در بار دادن ببست|بنوی یکی دفتر اندر شکست}}
{{ب|بفرمود موبد به روزی دهان|که گویند نام کهان مهان}}
{{ب|نخستین ز خویشان کاوس کی|سد و ده سپهبد فگندند پی}}
{{ب|سزاوار بنوشت نام گوان|چنانچون بود درخور پهلوان}}
{{ب|فریبرز کاوسشان پیش رو|کجا بود پیوستهٔ شاه نو}}
{{ب|گزین کرد هشتاد تن نوذری|همه گرزدار و همه لشکری}}
{{ب|زرسپ سپهبد نگهدارشان|که بردی به هر کار نیمارشان}}
{{ب|که تاج کیان بود و فرزند توس|خداوند شمشیر و گوپال و کوس}}
{{ب|سه دیگر چو گودرز کشواد بود|که لشگر به رای وی آباد بود}}
{{ب|نبیره پسر داشت هفتاد و هشت|دلیران کوه و سواران دشت}}
{{ب|فروزندهٔ تاج و تخت کیان|فرازندهٔ اختر کاویان}}
{{ب|چو شصت و سه از تخمهٔ گژدهم|بزرگان و سالارشان گستهم}}
{{ب|ز خویشان میلاد بد سد سوار|چو گرگین پیروزگر مایه‌دار}}
{{ب|ز تخم لواده چو هشتادو پنج|سواران رزم و نگهبان گنج}}
{{ب|کجا برته بودی نگهدارشان|به رزم اندرون دست بردارشان}}
{{ب|چو سی و سه مهتر ز تخم پشنگ|که رویین بدی شاهشان روز جنگ}}
{{ب|به گاه نبرد او بدی پیش کوس|نگهبان گردان و داماد توس}}
{{ب|ز خویشان شیروی هفتاد مرد|که بودند گردان روز نبرد}}
{{ب|گزین گوان شهره فرهاد بود|گه رزم سندان پولاد بود}}
{{ب|ز تخم گرازه سد و پنج گرد|نگهبان ایشان هم او را سپرد}}
{{ب|کنارنگ وز پهلوانان جزین|ردان و بزرگان باآفرین}}
{{ب|چنان بد که موبد ندانست مر|ز بس نامداران با برز و فر}}
{{ب|نوشتند بر دفتر شهریار|همه نامشان تا کی آید به کار}}
{{ب|بفرمود کز شهر بیرون شوند|ز پهلو سوی دشت و هامون شوند}}

{{ب|سر ماه باید که از کرنای|خروش آید و زخم هندی درای}}
{{ب|همه سر سوی رزم توران نهند|همه شادمانی و سوران نهند}}
{{ب|نهادند سر پیش او بر زمین|همه یک به یک خواندند آفرین}}
{{ب|که ما بندگانیم و شاهی تراست|در گاو تا برج ماهی تراست}}
{{ب|به جایی که بودند ز اسپان یله|به لشکر گه آورد یکسر گله}}
{{ب|بفرمود کان کو کمند افگنست|به زرم اندرون گرد و رویین تنست}}
{{ب|به پیش فسیله کمند افگنند|سر بادپایان به بند افگنند}}
{{ب|در گنج دینار بگشاد و گفت|که گنج از بزرگان نشاید نهفت}}
{{ب|گه بخشش و کینهی شهریار|شود گنج دینار بر چشمخوار}}
{{ب|به مردان همی گنج و تخت آوریم|به خورشید بار درخت آوریم}}
{{ب|چرا برد باید غم روزگار|که گنج از پی مردم آید به کار}}
{{ب|بزرگان ایران از انجمن|نشسته به پیشش همه تن به تن}}
{{ب|بیاورد سد جامه دیبای روم|همه پیکر از گوهر و زر بوم}}
{{ب|هم از خز و منسوج و هم پرنیان|یکی جام پر گوهر اندر میان}}
{{ب|نهادند پیش سرافراز شاه|چنین گفت شاه جهان با سپاه}}
{{ب|که اینت بهای سر بیبها|پلاشان دژخیم نر اژدها}}
{{ب|کجا پهلوان خواند افراسیاب|به بیداری او شود سیر خواب}}
{{ب|سر و تیغ و اسپش بیارد چو گرد|به لشکر گه ما بروز نبرد}}
{{ب|سبک بیژن گیو بر پای جست|میان کشتن اژدها را ببست}}
{{ب|همه جامه برداشت وان جام زر|به جام اندرون نیز چندی گهر}}
{{ب|بسی آفرین کرد بر شهریار|که خرم بدی تا بود روزگار}}
{{ب|وزانجا بیامد به جای نشست|گرفته چنان جام گوهر به دست}}
{{ب|به گنجور فرمود پس شهریار|که آرد دو سد جامهی زرنگار}}
{{ب|سد از خز و دیبا و سد پرنیان|دو گلرخ به زنار بسته میان}}
{{ب|چنین گفت کین هدیه آن را دهم|وزان پس بدو نیز دیگر دهم}}
{{ب|که تاج تژاو آورد پیش من|وگر پیش این نامدار انجمن}}
{{ب|که افراسیابش به سر برنهاد|ورا خواند بیدار و فرخ نژاد}}
{{ب|همان بیژن گیو برجست زود|کجا بود در جنگ برسان دود}}
{{ب|بزد دست و آن هدیهها برگرفت|ازو ماند آن انجمن در شگفت}}
{{ب|بسی آفرین کرد و بنشست شاد|که گیتی به کیخسرو آباد باد}}
{{ب|بفرمود تا با کمر ده غلام|ده اسپ گزیده به زرین ستام}}
{{ب|ز پوشیده رویان ده آراسته|بیاورد موبد چنین خواسته}}
{{ب|چنین گفت بیدار شاه رمه|که اسپان و این خوبرویان همه}}
{{ب|کسی را که چون سر بپیچد تژاو|سزد گر ندارد دل شیر گاو}}
{{ب|پرستندهای دارد او روز جنگ|کز آواز او رام گردد پلنگ}}
{{ب|به رخ چون بهار و به بالا چو سرو|میانش چو غرو و به رفتن چو تذرو}}
{{ب|یکی ماهرویست نام اسپنوی|سمن پیکر و دلبر و مشک بوی}}
{{ب|نباید زدن چون بیابدش تیغ|که از تیغ باشد چنان رخ دریغ}}
{{ب|به خم کمر ار گرفته کمر|بدان سان بیارد مر او را به بر}}
{{ب|بزد دست بیژن بدان هم به بر|بیامد بر شاه پیروزگر}}
{{ب|به شاه جهان بر ستایش گرفت|جهانآفرین را نیایش گرفت}}
{{ب|بدو شاد شد شهریار بزرگ|چنین گفت کای نامدار سترگ}}
{{ب|چو تو پهلوان یار دشمن مباد|درخشنده جان تو بیتن مباد}}
{{ب|جهاندار از آن پس به گنجور گفت|که ده جام زرین بیار از نهفت}}
{{ب|شمامه نهاده در آن جام زر|ده از نقرهی خام با شش گهر}}
{{ب|پر از مشک جامی ز یاقوت زرد|ز پیروزه دیگر یکی لاژور}}
{{ب|عقیق و زمرد بر او ریخته|به مشک و گلاب آندرآمیخت}}
{{ب|پرستندهای با کمر ده غلما|ده اسپ گرانمایه زرین ستام}}
{{ب|چنین گفت کین هدیه آن را که تاو|بود در تنش روز جنگ تژاو}}
{{ب|سرش را بدین بارگاه آورد|به پیش دلاور سپاه آورد}}
{{ب|ببر زد بدین گیو گودرز دست|میان رزم آن پهلوان را ببست}}
{{ب|گرانمایه خوبان و آن خواسته|ببردند پیش وی آراسته}}
{{ب|همی خواند بر شهریار آفرین|که بی تو مبادا کلاه و نگین}}
{{ب|وزان پس به گنجور فرمود شاه|که ده جام زرین بنه پیش گاه}}
{{ب|برو ریز دینار و مشک و گهر|که ده جام زرین بنه پیش گاه}}
{{ب|برو ریز دینار و مشک و گهر|یکی افسری خسروی با کمر}}
{{ب|چنین گفت کین هدیه آن را که رنج|ندارد دریغ از پی نام و گنج}}
{{ب|از ایدر شود تا در کاسه رود|دهد بر روان سیاوش درود}}
{{ب|ز هیزم یکی کوه بیند بلند|فزونست بالای او ده کمن}}
{{ب|چنان خواست کان ره کسی نسپرد|از ایران به توران کسی نگذرد}}
{{ب|دلیری از ایران بباید شدن|همه کاسه رود آتش اندر زدن}}
{{ب|بدان تا گر آنجا بود رزمگاه|پس هیزم اندر نماند سپاه}}
{{ب|همان گیو گفت این شکار منست|برافروختن کوه کار منست}}
{{ب|اگر لشکر آید نترسم ز رزم|برزم اندرون کرگس آرم ببزم}}
{{ب|ره لشکر از برف آسان کنم|دل ترک از آن هراسان کنم}}
{{ب|همه خواسته گیو را داد شاه|بدو گفت کای نامدار سپاه}}
{{ب|که بی تیغ تو تاج روشن مباد|چنین باد و بی بت برهمن مباد}}
{{ب|بفرمود سد دیبهی رنگ رنگ|که گنجور پیش آورد بیدرنگ}}
{{ب|هم از گنج سد دانه خوشاب جست|که آب فسردست گفتی درست}}
{{ب|ز پرده پرستار پنج آورید|سر جعد از افسر شده ناپدید}}
{{ب|چنین گفت کین هدیه آن را سزاست|که برجان پاکش خرد پادشاست}}
{{ب|دلیرست و بینا دل و چربگوی|نه برتابد از شیر در جنگ روی}}
{{ب|پیامی برد نزد افراسیاب|ز بیمش نیارد بدیده در آب}}
{{ب|ز گفتار او پاسخ آرد بمن|که دانید از این نامدار انجمن}}
{{ب|بیازید گرگین میلاد دست|بدان راه رفتن میان راببست}}
{{ب|پرستار و آن جامهی زرنگار|بیاورد با گوهر شاهوار}}
{{ب|ابر شهریار آفرین کرد و گفت|که با جان خسرو خرد باد جفت}}
{{ب|چو روی زمین گشت چون پر زاغ|ز افراز کوه اندر آمد چراغ}}
{{ب|چو روی زمین گشت چون پر زاغ|ز افراز کوه اندر آمد چراغ}}
{{ب|سپهبد بیامد بایوان خویش|برفتند گردان سوی خان خویش}}
{{ب|می آورد و رامشگران را بخواند|همه شب همی زر و گوهر فشاند}}
{{ب|چو از روز شد کوه چون سندروس|بابر اندر آمد خروش خروس}}
{{ب|تهمتن بیامد به درگاه شاه|ز ترکان سخن رفت وز تاج و گاه}}
{{ب|زواره فرامرز با او بهم|همی رفت هر گونه از بیش و کم}}
{{ب|چنین گفت رستم به شاه زمین|که ای نامبردار باآفرین}}
{{ب|بزاولستان در یکی شهر بود|کزان بوم و بر تور را بهر بود}}
{{ب|منوچهر کرد آن ز ترکان تهی|یکی خوب جایست با فرهی}}
{{ب|چو کاوس شد بیدل و پیرسر|بیفتاد ازو نام شاهی و فر}}
{{ب|همی باژ و ساوش بتوران برند|سوی شاه ایران همی ننگرند}}
{{ب|فراوان بدان مرز پیلست و گنج|تن بیگناهان از ایشان برنج}}
{{ب|ز بس کشتن و غارت و تاختن|سر از باژ ترکان برافراختن}}
{{ب|کنون شهریاری بایران تراست|تن پیل و چنگال شیران تراست}}
{{ب|یکی لشکری باید اکنون بزرگ|فرستاد با پهلوانی سترگ}}
{{ب|اگر باژ نزدیک شاه آورند|وگر سر بدین بارگاه آورند}}
{{ب|چو آن مرز یکسر بدست آوریم|بتوران زمین بر شکست آوریم}}
{{ب|برستم چنین پاسخ آورد شاه|که جاوید بادی که اینست راه}}
{{ب|ببین تا سپه چند باید بکار|تو بگزین از این لشکر نامدار}}
{{ب|زمینی که پیوستهی مرز تست|بهای زمین درخور ارز تست}}
{{ب|فرامرز را ده سپاهی گران|چنان چون بباید ز جنگآوران}}
{{ب|گشاده شود کار بر دست اوی|بکام نهنگان رسد شصت اوی}}
{{ب|رخ پهلوان گشت ازان آبدار|بسی آفرین خواند بر شهریار}}
{{ب|بفرمود خسرو بسالار بار|که خوان از خورشگر کند خواستار}}
{{ب|می آورد و رامشگران را بخواند|وز آواز بلبل همی خیره ماند}}
{{ب|سران با فرامرز و با پیلتن|همی باده خوردند بر یاسمن}}
{{ب|غریونده نای و خروشنده چنگ|بدست اندرون دستهی بوی و رنگ}}
{{ب|همه تازهروی و همه شاددل|ز درد و غمان گشته آزاددل}}
{{ب|ز هرگونه گفتارها راندند|سخنهای شاهان بسی خواندند}}
{{ب|که هر کس که در شاهی او داد داد|شود در دو گیتی ز کردار شاد}}
{{ب|همان شاه بیدادگر در جهان|نکوهیده باشد بنزد مهان}}
{{ب|به گیتی بماند از او نام بد|همان پیش یزدان سرانجام بد}}
{{ب|کسی را که پیشه بجز داد نیست|چنو در دو گیتی دگر شاد نیست}}
{{ب|چو خورشید تابان برآمد ز کوه|سراینده آمد ز گفتن ستوه}}
{{ب|تبیره برآمد ز درگاه شاه|رده برکشیدند بر بارگاه}}
{{ب|ببستند بر پیل رویینه خم|برآمد خروشیدن گاودم}}
{{ب|نهادند بر کوههی پیل تخت|ببار آمد آن خسروانی درخت}}
{{ب|بیامد نشست از بر پیل شاه|نهاده بسر بر ز گوهر کلاه}}
{{ب|یکی طوق پر گوهر شاهوار|فروهشته از تاج دو گوشوار}}
{{ب|بزد مهره بر کوههی ژنده پیل|زمین شد بکردار دریای نیل}}
{{ب|ز تیغ و ز گرز و ز کوس و ز گرد|سیه شد زمین آسمان لاژور}}
{{ب|تو گفتی بدام اندرست آفتاب|وگر گشت خم سپهر اندر آب}}
{{ب|همی چشم روشن عنانرا ندید|سپهر و ستاره سنان را ندید}}
{{ب|ز دریای ساکن چو برخاست موج|سپاه اندر آمد همی فوج فوج}}
{{ب|سراپرده بردند ز ایوان بدشت|سپهر از خروشیدن آسیمه گشت}}
{{ب|همی زد میان سپه پیل گام|ابا زنگ زرین و زرین ستام}}
{{ب|یکی مهره در جام بر دست شاه|بکیوان رسیده خروش سپاه}}
{{ب|چو بر پشت پیل آن شه نامور|زدی مهره بر جام و بستی کمر}}
{{ب|نبودی بهر پادشاهی روا|نشستن مگر بر در پادشا}}
{{ب|ازان نامور خسرو سرکشان|چنین بود در پادشاهی نشان}}
{{ب|همی بود بر پیل در پهن دشت|بدان تا سپه پیش او برگذشت}}
{{ب|نخستین فریبرز بد پیش رو|که بگذشت پیش جهاندار نو}}
{{ب|ابا گرز و با تاج و زرینه کفش|پس پشت خورشید پیکر درفش}}
{{ب|یکی بارهای برنشسته سمند|بفتراک بر حلقه کرده کمند}}
{{ب|همی رفت با باد و با برز و فر|سپاهش همه غرقه در سیم و زر}}
{{ب|برو آفرین کرد شاه جهان|که بیشی ترا باد و فر مهان}}
{{ب|بهر کار بخت تو پیروز باد|بباز آمدن باد پیروز و شاد}}
{{ب|پس شاه گودرز کشواد بود|که با جوشن و گرز پولاد بود}}
{{ب|درفش از پس پشت او شیر بود|که جنگش بگرز و بشمشیر بود}}
{{ب|سپاهش همه تیغ هندی بدست|زره سغدی زین ترکی نشست}}
{{ب|چو دید آن نشست و سر گاه نو|بسی آفرین خواند بر شاه نو}}
{{ب|گرازه سر تخمهی گیوگان|همی رفت پرخاشجوی و ژگان}}
{{ب|درفشی پس پشت پیکر گراز|سپاهی کمندافگن و رزمساز}}
{{ب|سواران جنگی و مردان دشت|بسی آفرین کرد و اندر گذشت}}
{{ب|ازان شادمان شد که بودش پسند|بزین اندرون حلقههای کمند}}
{{ب|دمان از پسش زنگهی شاوران|بشد با دلیران و کنداوران}}
{{ب|درفشی پس پشت پیکرهمای|سپاهی چو کوه رونده ز جای}}
{{ب|هرانکس که از شهر بغداد بود|که با نیزه و تیغ و پولاد بو}}
{{ب|همه برگذشتند زیر همای|سپهبد همی داشت بر پیل جای}}
{{ب|بسی زنگه بر شاه کرد آفرین|بران برز و بالا و تیغ و نگین}}
{{ب|ز پشت سپهبد فرامرز بود|که با فر و با گرز و باارز بود}}
{{ب|ابا کوس و پیل و سپاهی گران|همه رزم جویان و کنداوران}}
{{ب|ز کشمیر وز کابل و نیمروز|همه سرفرازان گیتیفروز}}
{{ب|درفشی کجا چون دلاور پد|که کس را ز رستم نبودی گذر}}
{{ب|سرش هفت همچون سر اژدها|تو گفتی ز بند آمدستی رها}}
{{ب|بیامد بسان درختی ببار|یکی آفرین خواند بر شهریار}}
{{ب|دل شاه گشت از فرامرز شاد|همی کرد با او بسی پند یاد}}
{{ب|بدو گفت پروردهی پیلتن|سرافراز باشد بهر انجمن}}
{{ب|تو فرزند بیداردل رستمی|ز دستان سامی و از نیرمی}}
{{ب|کنون سربسر هندوان مر تراست|ز قنوج تا سیستان مر تراست}}
{{ب|گر ایدونک با تو نجویند جنگ|برایشان مکن کار تاریک و تنگ}}
{{ب|بهر جایگه یار درویش باش|همه رادبا مردم خویش باش}}
{{ب|ببین نیک تا دوستدار تو کیست|خردمند و اندهگسار تو کیست}}
{{ب|بخوبی بیارای و فردا مگوی|که کژی پشیمانی آرد بروی}}
{{ب|ترا دادم این پادشاهی بدار|بهر جای خیره مکن کارزار}}
{{ب|مشو در جوانی خریدار گنج|ببی رنج کس هیچ منمای رنج}}
{{ب|مجو ایمنی در سرای فسوس|که گه سندروسست و گاه آبنوس}}
{{ب|ز تو نام باید که ماند بلند|نگر دل نداری بگیتی نژند}}
{{ب|مرا و ترا روز هم بگذرد|دمت چرخ گردان همی بشمرد}}
{{ب|دلت شاد باید تن و جان درست|سه دیگر ببین تا چه بایدت جست}}
{{ب|جهانآفرین از تو خشنود باد|دل بدسگالت پر از دود باد}}
{{ب|چو بشنید پند جهاندار نو|پیاده شد از بارهی تیزرو}}
{{ب|زمین را ببوسید و بردش نماز|بتابید سر سوی راه دراز}}
{{ب|بسی آفرین خواند بر شاه نو|که هر دم فزون باش چون ماه نو}}
{{ب|تهمتن دو فرسنگ با او برفت|همی مغزش از رفتن او بتفت}}
{{ب|بیاموختش بزم و رزم و خرد|همی خواست کش روز رامش برد}}
{{ب|پر از درد از آن جایگه بازگشت|بسوی سراپرده آمد ز دشت}}
{{ب|سپهبد فرود آمد از پیل مست|یکی بارهی تیزتگ برنشست}}
{{ب|گرازان بیامد به پردهسرای|سری پر ز باد و دلی پر ز رای}}
{{ب|چو رستم بیامد بیاورد می|بجام بزرگ اندر افگند پی}}
{{ب|همی گفت شادی ترا مایه بس|بفردا نگوید خردمند کس}}
{{ب|کجا سلم و تور و فریدون کجاست|همه ناپدیدند با خاک راست}}
{{ب|بپوییم و رنجیم و گنج آگنیم|بدل بر همی آرزو بشکنیم}}
{{ب|سرانجام زو بهره خاکست و بس|رهایی نیابد ز او هیچ کس}}
{{ب|شب تیره سازیم با جام می|چو روشن شود بشمرد روز پی}}
{{ب|بگوییم تا برکشد نای توس|تبیره برآرند با بوق و کوس}}
{{ب|ببینیم تا دست گردان سپهر|بدین جنگ سوی که یازد بمهر}}
{{ب|بکوشیم وز کوشش ما چه سود|کز آغاز بود آنچ بایست بود}}
{{پایان شعر}}

[[رده:شاهنامه فردوسی]]