نمایش مبدأ برای انوری (قصاید)/به سمرقند اگر بگذری ای باد سحر

{{سرصفحه
| عنوان = [[انوری (قصاید)]]
| مؤلف = انوری
| قسمت =(به سمرقند اگر بگذری ای باد سحر)
| قبلی =
|‌ بعدی =
| یادداشت =
}}
{{شعر}}
{{ب|به سمرقند اگر بگذری ای باد سحر|نامه‌ی اهل خراسان به بر خاقان بر}}
{{ب|نامه‌ای مطلع آن رنج تن و آفت جان|نامه‌ای مقطع آن درد دل و سوز جگر}}
{{ب|نامه‌ای بر رقمش آه عزیزان پیدا|نامه‌ای در شکنش خون شهیدان مضمر}}
{{ب|نقش تحریرش از سینه‌ی مظلومان خشک|سطر عنوانش از دیده‌ی محرومان تر}}
{{ب|ریش گردد ممر صوت ازو گاه سماع|خون شود مردمک دیده ازو وقت نظر}}
{{ب|تاکنون حال خراسان و رعایات بودست|بر خداوند جهان خاقان پوشیده مگر}}
{{ب|نی نبودست که پوشیده نباشد بر وی|ذره‌ای نیک و بد نه فلک و هفت اختر}}
{{ب|کارها بسته بود بی‌شک در وقت و کنون|وقت آنست که راند سوی ایران لشکر}}
{{ب|خسرو عادل خاقان معظم کز جد|پادشاهست و جهاندار به هفتاد پدر}}
{{ب|دایمش فخر به آنست که در پیش ملوک|پسرش خواندی سلطان سلاطین سنجر}}
{{ب|باز خواهد ز غزان کینه که واجد باشد|خواستن کین پدر بر پسر خوب سیر}}
{{ب|چون شد از عدلش سرتاسر توران آباد|کی روا دارد ایران را ویران یکسر}}
{{ب|ای کیومرث‌بقا پادشه کسری عدل|وی منوچهرلقا خسرو افریدون فر}}
{{ب|قصه‌ی اهل خراسان بشنو از سر لطف|چون شنیدی ز سر رحم به ایشان بنگر}}
{{ب|این دل افکار جگر سوختگان می‌گویند|کای دل و دولت و دین را به تو شادی و ظفر}}
{{ب|خبرت هست که از هرچه درو چیزی بود|در همه ایران امروز نماندست اثر}}
{{ب|خبرت هست کزین زیر و زبر شوم غزان|نیست یک پی ز خراسان که نشد زیر و زبر}}
{{ب|بر بزرگان زمانه شده خردان سالار|بر کریمان جهان گشته لیمان مهتر}}
{{ب|بر در دونان احرار حزین و حیران|در کف رندان ابرار اسیر و مضطر}}
{{ب|شاد الا بدر مرگ نبینی مردم|بکر جز در شکم مام نیابی دختر}}
{{ب|مسجد جامع هر شهر ستورانشان را|پایگاهی شده نه سقفش پیدا و نه در}}
{{ب|خطبه نکنند به هر خطه به نام غز ازآنک|در خراسان نه خطیب است کنون نه منبر}}
{{ب|کشته فرزند گرامی را گر ناگاهان|بیند، از بیم خروشید نیارد مادر}}
{{ب|آنکه را صدره غز زر ستد و باز فروخت|دارد آن جنس که گوئیش خریدست به زر}}
{{ب|بر مسلمانان زان نوع کنند استخفاف|که مسلمان نکند صد یک از آن باکافر}}
{{ب|هست در روم و خطا امن مسلمانان را|نیست یک ذره سلامت به مسلمانی در}}
{{ب|خلق را زین غم فریادرس ای شاه‌نژاد|ملک را زین ستم آزاد کن ای پاک سیر}}
{{ب|به خدایی که بیاراست به نامت دینار|به خدایی که بیفراخت به فرت افسر}}
{{ب|که کنی فارغ و آسوده دل خلق خدا|زین فرومایه‌ی غز شوم پی غارت‌گر}}
{{ب|وقت آنست که یابند ز رمحت پاداش|گاه آنست که گیرند ز تیغت کیفر}}
{{ب|زن و فرزند و زر جمله به یک حمله چو پار|بردی امسال روانشان به دگر حمله ببر}}
{{ب|آخر ایران که ازو بودی فردوس به رشک|وقف خواهد شد تا حشر برین شوم حشر}}
{{ب|سوی آن حضرت کز عدل تو گشتست چو خلد|خویشتن زینجا کز ظلم غزان شد چو سقر}}
{{ب|هرکه پایی و خری داشت به حیلت افکند|چکند آنکه نه پایست مر او را و نه خر}}
{{ب|رحم‌کن رحم بر آن قوم که نبود شب و روز|در مصیبتشان جز نوحه‌گری کار دگر}}
{{ب|رحم‌کن رحم برآن قوم که جویند جوین|از پس آنکه نخوردندی از ناز شکر}}
{{ب|رحم‌کن رحم بر آنها که نیابند نمد|از پس آنکه ز اطلسشان بودی بستر}}
{{ب|رحم‌کن رحم بر آن قوم که رسوا گشتند|از پس آنکه به مستوری بودند سمر}}
{{ب|گرد آفاق چو اسکندر بر گرد ازآنک|تویی امروز جهان را بدل اسکندر}}
{{ب|از تو رزم ای شه و از بخت موافق نصرت|از تو عزم ای ملک و از ملک‌العرش ظفر}}
{{ب|همه پوشند کفن گر تو بپوشی خفتان|همه خواهند امان چون تو بخواهی مغفر}}
{{ب|ای سرافراز جهانبانی کز غایت فضل|حق سپردست به عدل تو جهان را یکسر}}
{{ب|بهره‌ای باید از عدل تو نیز ایران را|گرچه ویران شد بیرون ز جهانش مشمر}}
{{ب|تو خور روشنی و هست خراسان اطلال|نه بر اطلال بتابد چو بر آبادان خور}}
{{ب|هست ایران به مثل شوره تو ابری و نه ابر|هم برافشاند بر شوره چو بر باغ مطر}}
{{ب|بر ضعیف و قوی امروز تویی داور حق|هست واجب غم حق ضعفا بر داور}}
{{ب|کشور ایران چون کشور توران چو تراست|از چه محرومست از رافت تو این کشور}}
{{ب|گر نیاراید پای تو بدین عزم رکاب|غز مدبر نکشد باز عنان تا خاور}}
{{ب|کی بود کی که ز اقصای خراسان آرند|از فتوح تو بشارت بر خورشید بشر}}
{{ب|پادشاه علما صدر جهان خواجه‌ی شرع|مایه‌ی فخر و شرف قاعده‌ی فضل و هنر}}
{{ب|شمس اسلام فلک مرتبه برهان‌الدین|آنکه مولیش بود و شمس و فلک فرمان‌بر}}
{{ب|آنکه از مهر تو تازه است چو از دانش روح|وانکه بر چهر تو فتنه است بر شمس قمر}}
{{ب|یاورش بادا حق عزوجل در همه کار|تا در این کار بود با تو به همت یاور}}
{{ب|چون قلم گردد این کارگر آن صدر بزرگ|نیزه کردار ببندد ز پی کینه کمر}}
{{ب|به تو ای سایه‌ی حق خلق جگرسوخته را|او شفیع است چنان کامت را پیغمبر}}
{{ب|خلق را زین حشر شوم اگر برهانی|کردگارت برهاند ز خطر در محشر}}
{{ب|پیش سلطان جهان سنجر کو پروردت|ای چنو پادشه دادگر حق‌پرور}}
{{ب|دیده‌ای خواجه‌ی آفاق کمال‌الدین را|که نباشد به جهان خواجه ازو کاملتر}}
{{ب|نیک دانی که چه و تا به کجا داشت برو|اعتماد آن شه دین‌پرور نیکو محضر}}
{{ب|هست ظاهر که برو هرگز پوشیده نبود|هیچ اسرار ممالک چه ز خیر و چه ز شر}}
{{ب|روشن است آنکه بر آن جمله که خور گردون را|بود ایران را رایش همه عمر اندر خور}}
{{ب|واندر آن مملکت و سلطنت و آن دولت|چه اثر بود ازو هم به سفر هم به حضر}}
{{ب|با کمال‌الدین ابنای خراسان گفتند|قصه‌ی ما به خداوند جهان خاقان بر}}
{{ب|چون کند پیش خداوند جهان از سر سوز|عرضه این قصه‌ی رنج و غم و اندوه و فکر}}
{{ب|از کمال کرم و لطف تو زیبد شاها|کز کمال‌الدین داری سخن ما باور}}
{{ب|زو شنو حال خراسان و غزان ای شه شرق|که مر او را همه حالست چو الحمد ازبر}}
{{ب|تا کشد رای چو تیر تو در آن قوم کمان|خویشتن پیش چنین حادثه‌ای کرد سپر}}
{{ب|آنچه او گوید محض شفقت باشد ازآنک|بسطت ملک تو می‌خواهد نه جاه و خطر}}
{{ب|خسروا در همه انواع هنر دستت هست|خاصه در شیوه‌ی نظم خوش و اشعار غرر}}
{{ب|گر مکرر بود ایطاء در این قافیتم|چون ضروریست شها پرده‌ی این نظم مدر}}
{{ب|هم بر آن‌گونه که استاد سخن عمعق گفت|خاک خون‌آلود ای باد باصفاهان بر}}
{{ب|بی‌گمان خلق جگرسوخته را دریابد|چون ز درد دلشان یابد از این‌گونه خبر}}
{{ب|تا جهان را بفروزد خور گیتی‌پیمای|از جهان‌داری ای خسرو عادل بر خور}}
{{پایان شعر}}

[[رده:قصیده‌ها انوری]]